Chương 1: Tổng quan về quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Chương 2: Cơ sở lý luận về quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Chương 3: Thực trạng về quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển của Chi nhánh Công ty TNHH Best Care Shipping tại Hà Nội Chương 4: Giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển của Chi nhánh Công ty TNHH Best Care Shipping tại Hà Nội. 6 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY TRÌNH NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN 2. Khái quát về dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển 2. Khái niệm và đặc điểm của dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển 2.
Khái niệm dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Theo Điều 28 Luật Thương mại Việt Nam 2005, “Nhập khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa vào lãnh thổ Việt Nam từ nước ngoài hoặc từ khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật.” Theo quy tắc mẫu của C về dịch vụ giao nhận, dịch vụ giao nhận được định nghĩa như là bất kỳ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như các dịch vụ tư vấn hay có liên quan đến các dịch vụ kể trên, kể cả các vấn đề liên quan đến hàng hoá. Theo Điều 163 Luật Thương mại 1997, “Dịch vụ giao nhận hàng hóa là hành vi thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hóa nhận hàng từ người gửi, tổ chức việc vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo sự ủy thác của chủ hàng, của người vận tải hoặc của người giao nhận khác (gọi chung là khách hàng).” Từ các khái niệm trên, có thể rút ra “Nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển là hành vi thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hóa nhận hàng từ người gửi, tổ chức việc vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để hàng hóa được đưa vào lãnh thổ Việt Nam từ nước ngoài hoặc khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật, thông qua phương thức vận chuyển đường biển và giao hàng cho người nhận theo sự ủy thác của chủ hàng, của người vận tải hoặc của người giao nhận khác. Đặc điểm dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Do cũng là một loại hình dịch vụ nên dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển cũng mang những đặc điểm chung của dịch vụ như: Tính vô hình: hoạt động nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển không tạo ra sản phẩm vật chất mà chỉ tác động làm cho hàng hóa thay đổi vị trí về mặt không gian, dịch chuyển từ nơi này tới nơi khác, từ quốc gia này tới quốc gia khác. Sản phẩm của quá trình này mang tính vô hình vì dịch vụ nhận hàng nhập khẩu không nhìn thấy, cân đo, đong đếm như đối với hóa hữu hình và chỉ khi tiêu dùng rồi khách hàng mới có thể thấy và cảm nhận được chất lượng của dịch vụ thông qua các tiêu thức như thời gian vận chuyển nhanh hay chậm, lịch trình có chính xác không, có đảm bảo an toàn không, thủ tục chứng từ có đúng quy cách, rõ ràng không,….
Tính không lưu trữ: hoạt động nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển chỉ có thể cung ứng khi xuất hiện nhu cầu của khách hàng nên người giao nhận không có khả năng sản xuất hàng loạt và dịch vụ nhận hàng nhập khẩu cung ứng bao nhiêu thì sử dụng hết bấy nhiêu nên không có khả năng tồn kho. Tính không sở hữu: với các công việc như vận chuyển, bảo quản, bốc xếp hàng hóa, khách hàng chỉ nhận được kết quả là hàng hóa được di chuyển đến đích, chứ không được chuyển giao quyền sở hữu với phương tiện vận tải, công cụ vận tải như tàu biển. Tương tự, hàng hóa được người giao nhận đứng ra chịu trách nhiệm vận chuyển, tuy nhiên quyền sở hữu hàng hóa lại không được chuyển giao trong hợp đồng vận chuyển. Tính không tách rời (sản xuất đi đôi với tiêu thụ): đặc điểm này thể hiện đồng thời cả về không gian và thời gian giữa sản xuất và tiêu dùng dịch vụ nhận hàng nhập khẩu.
Khi khách hàng thuê một bên giao nhận để đưa hàng hóa từ nước xuất khẩu về nước nhập khẩu bằng đường biển thì khi hàng hóa được vận chuyển là lúc người giao nhận đang cung cấp dịch vụ vận chuyển và khách hàng đang tiêu dùng dịch vụ vận chuyển được cung cấp. Tính thay đổi (không xác định, không đồng nhất, dị chủng): đặc điểm này được thể hiện ở việc dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển không giống 8 nhau giữa các lần sử dụng dịch vụ, dù là cùng một nhân viên forwarder hay cùng một nhà cung cấp hay cùng một loại dịch vụ. Sản phẩm dịch vụ nhận hàng nhập khẩu không bao giờ lặp lại do nhiều yếu tố như điều kiện thời tiết, trình độ của nhân viên, tâm lý và mức độ cảm nhận của khách hàng. Tính thích ứng: do đặc điểm của dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển là không có sản phẩm dở dang hay bán thành phẩm như các loại hàng hóa hữu hình nên luôn thích ứng với các yêu cầu thay đổi của người thuê.
Vai trò của dịch vụ nhập khẩu bằng đường biển Dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển ngày càng chiếm vai trò quan trọng, nhất là trong xu thế quan hệ hợp tác thương mại giữa các nước ngày càng được mở rộng như hiện nay. Cụ thể: Đối với thương mại quốc tế Dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển tạo điều kiện cho hàng hóa lưu thông nhanh chóng, an toàn, tiết kiệm mà không cần có sự tham gia hiện diện của người gửi cũng như người nhận hàng. Hoạt động nhận hàng nhập khẩu ngày càng hoàn thiện và hiện đại sẽ tiết kiệm được chi phí vận tải và các chi phí khác phát sinh trong quá trình vận chuyển, lưu thông hàng hóa, góp phần làm cho giá cả hàng hóa trên thị trường giảm xuống. Giúp cho người chuyên chở đẩy nhanh được tốc độ quay vòng của phương tiện vận tải, tận dụng một cách tối đa cũng như có hiệu quả dung tích và tải trọng của các phương tiện vận tải, công cụ vận tải và các phương tiện hỗ trợ hoạt động nhận hàng nhập khẩu.
Đối với doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ (doanh nghiệp giao nhận) Dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển là hoạt động chính và rất quan trọng đối với các doanh nghiệp giao nhận vận tải, góp phần gia tăng giá trị kinh doanh, doanh thu và lợi nhuận của các doanh nghiệp giao nhận. Ngoài ra, dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển của công ty phát triển sẽ giúp cho công ty có 9 thể khẳng định thương hiệu, vị thế trên thị trường, mở rộng thị trường và thu hút khách một cách nhanh chóng, dễ dàng hơn. Đối với doanh nghiệp sử dụng dịch vụ (khách hàng) Dịch vụ nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển giúp cho các doanh nghiệp sử dụng dịch vụ có thể tiết kiệm thời gian, nhân lực và tránh được những sai sót không đáng có. Đồng thời, giúp nhà nhập khẩu giảm bớt các chi phí không cần thiết như: chi phí xây dựng kho cảng, bến bãi nhờ vào việc sử dụng kho cảng, bến bãi của người giao nhận, giảm chi phí đào tạo nhân công,.
Các phương thức nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển 2. Phương thức nhận hàng nguyên container (FCL - Full container load) Nhận hàng nhập khẩu nguyên container có nghĩa là khách hàng (hay chủ hàng) thuê nguyên một container để chở hàng. Đối với phương thức này, người gửi hàng có trách nhiệm đóng hàng và người nhận hàng có trách nhiệm dỡ hàng khỏi container. Phương thức này được sử dụng khi lô hàng đủ lớn và đồng nhất có thể chứa đầy một hoặc nhiều container để vận chuyển.
Trong trường hợp này, người giao nhận sẽ thay mặt người nhận hàng ở cảng đích chịu các trách nhiệm sau: Thứ nhất, đảm bảo đầy đủ các giấy tờ cần thiết trong bộ chứng từ, làm thủ tục hải quan để nhận lô hàng. Thứ hai, xuất trình vận đơn (B/L) hợp lệ với người chuyên chở để nhận hàng tại bãi container. Thứ ba, vận chuyển container về kho bãi của mình, rút hàng và trả container rỗng cho người chuyên chở (hoặc công ty cho thuê container). Thứ tư, hoàn tất các chi phí liên quan đến các hoạt động kể trên, bao gồm chi phí chuyên chở đi về bãi chứa container, phí D/O, phí cược container,… 2.
Phương thức nhận hàng lẻ (LCL - Less than Container Load) Nhận hàng lẻ bằng container LCL (Less than Container Load) là việc thay mặt chủ hàng để tiến hành nhận những lô hàng đóng chung trong một container. Người 10 gom hàng (người chuyên chở hoặc người giao nhận) phải chịu trách nhiệm đóng hàng vào và dỡ hàng ra khỏi container. Phương thức này được thực hiện khi lô hàng có khối lượng nhỏ không đủ để xếp đầy một container mà cần ghép chung với các lô hàng khác để xếp vào container. Trong trường hợp này, người giao nhận sẽ thay mặt người nhận hàng ở cảng đích chịu các trách nhiệm sau: Thứ nhất, chuẩn bị giấy phép nhập khẩu và làm thủ tục hải quan cho lô hàng.
Thứ hai, xuất trình vận đơn hợp lệ với người gom hàng hoặc đại diện của người gom hàng để nhận hàng tại bãi trả hàng ở cảng đích. Thứ ba, nhận hàng tại trạm trả hàng (CFS). Phương thức nhận hàng kết hợp (FCL/LCL – LCL/FCL) Phương thức nhận hàng này là sự kết hợp của phương pháp FCL và LCL. Tuỳ theo điều kiện cụ thể, chủ hàng có thể thoả thuận với người chuyên chở để áp dụng phương pháp nhận hàng kết hợp.
Phương pháp gửi hàng kết hợp có thể là: nhận nguyên, giao lẻ (FCL/LCL) hoặc nhận lẻ, giao nguyên (LCL/FCL). Trong phương thức này, trách nhiệm của người giao nhận (thay mặt người nhận hàng) nhập khẩu có sự thay đổi phù hợp. Cụ thể, đối với trường hợp nhận nguyên, giao lẻ (FCL/LCL) thì trách nhiệm của người giao nhận như phương pháp nhận hàng lẻ container như đã được nêu trên. Còn trong trường hợp nhận lẻ, giao nguyên (LCL/FCL) thì trách nhiệm của người giao nhận như phương pháp nhận hàng nguyên container.