Chương 1: Cơ sở lý luận về đầu tư. Thực trạng đầu tư giao thông đường bộ và quản lý các dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông đường bộ của tỉnh Bình Định giai đoạn 2006- 2010. Chương 3: Hoàn thiện quản lý các dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông đường bộ tỉnh Bình Định đến năm 2020. Trang 3 CHƢƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DỰ ÁN ĐẦU TƢ VÀ QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG 1.
DỰ ÁN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG 1. Khái niệm dự án đầu tƣ 1. Khái niệm đầu tư Đầu tư là hoạt động bỏ vốn, tài nguyên có thể bằng tiền, tài sản hoặc sức lao động để tạo nên tài sản trong một thời gian tương đối dài nhằm đạt được mục đích của chủ đầu tư thông qua hoạt động khai thác kết quả đầu tư. Để được gọi là đầu tư phải có các điều kiện sau: - Phải có vốn để tạo nên tài sản đầu tư nhưng tài sản đầu tư phải đủ lớn, có thời gian khai thác sử dụng tương đối dài.
- Đầu tư phải có mục đích, mục đích có thể là: đầu tư vì mục đích kỹ thuật, đầu tư vì mục đích kinh tế. - Hoạt động đầu tư phải do chủ thể đầu tư thực hiện, chủ thể có thể cá nhân, tập thể hoặc nhà nước. Dự án đầu tư xây dựng công trình Dự án đầu tư xây dựng công trình là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình xây dựng nhằm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong một thời gian nhất định. Dự án đầu tư xây dựng công trình bao gồm phần thuyết minh và phần thiết kế cơ sở.
Phân loại dự án đầu tƣ Dự án đầu tư xây dựng công trình được phân loại theo quy mô, tính chất và nguồn vốn đầu tư. Nội dung dự án đầu tư được lập phù hợp với yêu cầu của từng loại dự án - Theo quy mô và tính chất Dự án quan trọng quốc gia do Quốc hội xem xét, quyết định về chủ trương đầu tư, các dự án còn lại được phân thành 3 nhóm A, B, C tùy theo loại công trình và tổng mức đầu tư. - Theo nguồn vốn đầu tư Trang 4 + Dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước. + Dự án sử dụng vốn tín dụng do nhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước.
+ Dự án sử dụng vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp nhà nước. + Dự án sử dụng vốn khác bao gồm cả vốn tư nhân hoặc sử dụng hỗn hợp nhiều nguồn vốn. YÊU CẦU VÀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI DỰ ÁN ĐẦU TƢ 1. Yêu cầu đối với dự án đầu tƣ Dự án đầu tư xây dựng công trrình phải đảm bảo các yêu cầu chủ yếu sau đây: - Phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế xã hội, quy hoạch phát triển ngành và quy hoạch xây dựng.
- Có phương án thiết kế và phương án công nghệ phù hợp. - An toàn trong xây dựng, vận hành, khai thác, sử dụng công trình, an toàn phòng chống cháy nổ và bảo vệ môi trường. - Đảm bảo hiệu quả kinh tế xã hội của dự án. - Đối với công trình có quy mô lớn, trước khi lập dự án chủ đầu tư xây dựng công trình phải lập báo cáo đầu tư xây dựng để trình cấp có thẩm quyền cho phép đầu tư.
- Đối với dự án đầu tư xây dựng có sử dụng vốn nhà nước, ngoài việc đảm bảo các yêu cầu của các quy định nêu trên thì việc xác định các chi phí xây dựng phải phù hợp với các định mức, chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về xây dựng ban hành và hướng dẫn áp dụng. Quản lý nhà nƣớc với dự án đầu tƣ Nhà nước quản lý các dự án đầu tư xây dựng nhằm đảm bảo các yêu cầu và nguyên tắc cơ bản sau đây: - Bảo đảm đúng mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế xã hội theo từng thời kỳ theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. - Huy động và sử dụng có hiệu quả cao nhất các nguồn vốn đầu tư trong nước cũng như nước ngoài đầu tư tại Việt Nam.
Khai thác tốt tài nguyên, tiềm năng Trang 5 lao động, đất đai và mọi tiềm lực khác đồng thời bảo vệ môi trường sinh thái, chống tham ô, lãng phí trong hoạt động đầu tư xây dựng. - Xây dựng theo quy hoạch kiến trúc và thiết kế kỹ thuật được duyệt, bảo đảm bền vững, mỹ quan. Thực hiện cạnh tranh trong xây dựng, áp dụng công nghệ xây dựng tiên tiến, bảo đảm chất lượng và thời hạn xây dựng với chi phí hợp lý và thực hiện bảo hành công trình. NHỮNG NGUYÊN TẮC CƠ BẢN VÀ NỘI DUNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI DỰ ÁN ĐẦU TƢ 1.
Những nguyên tắc cơ bản trong công tác quản lý nhà nước Công tác quản lý đầu tư và xây dựng phải tuân thủ những nguyên tắc sau: - Phân định rõ chức năng quản lý của nhà nước và phân cấp quản lý về đầu tư và xây dựng phù hợp với từng loại nguồn vốn đầu tư và chủ đầu tư. Thực hiện quản lý đầu tư và xây dựng theo dự án, quy hoạch và pháp luật. - Các dự án đầu tư thuộc nguồn vốn ngân sách nhà nước, vốn tín dụng do nhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước và vốn do doanh nghiệp nhà nước đầu tư phải được quản lý chặt chẽ trình tự đầu tư và xây dựng theo quy định. - Đối với các hoạt động đầu tư, xây dựng của nhân dân, nhà nước chỉ quản lý về quy hoạch, kiến trúc và môi trường sinh thái.
- Phân định rõ trách nhiệm và quyền hạn của cơ quan quản lý nhà nước, của chủ đầu tư, của tổ chức tư vấn và nhà thầu trong quá trình đầu tư tư và xây dựng. Nội dung công tác quản lý nhà nước đối với dự án đầu tư Nhà nước thống nhất quản lý đầu tư xây dựng đối với tất cả các thành phần kinh tế về: mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế xã hội; quy hoạch và kế hoạch phát triển ngành lãnh thổ; quy hoạch và kế hoạch xây dựng đô thị, nông thôn; quy chuẩn xây dựng, tiêu chuẩn xây dựng; lựa chọn công nghệ, sử dụng đất đai, tài nguyên, bảo vệ môi trường sinh thái; thiết kế kỹ thuật, kiến trúc, xây lắp, bảo hiểm, bảo hành công trình và các khía cạnh xã hội khác của dự án. Thực hiện đúng trình tự đầu tư và xây dựng. Phân định rõ chức năng quản lý nhà nước với quản lý sản xuất kinh doanh.
Quy định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, chủ đầu tư, các tổ chức tư vấn, các doanh nghiệp xây dựng, cung ứng vật tư thiết bị trong quá trình đầu tư xây dựng dựng. Trang 6 Đối với các dự án đầu tư sử dụng vốn Ngân sách nhà nước thì ngoài việc quản lý về mục tiêu đầu tư, quy hoạch, kế hoạch, tiêu chuẩn, quy chuẩn, bảo vệ môi trường… còn phải thực hiện việc quản lý về hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án. Đối với các dự án đầu tư thuộc các thành phần kinh tế không sử dụng vốn Ngân sách nhà nước thì Nhà nước chỉ quản lý về quy hoạch, kế hoạch, tiêu chuẩn, quy chuẩn, bảo vệ môi trường… không quản lý về hiệu quả kinh tế của dự án. CÁC HÌNH THỨC QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG Đối với dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước, chủ đầu tư căn cứ vào quy mô, tính chất của dự án và các điều kiện thực tế của cơ quan, đơn vị mình để lựa chọn hình thức, mô hình tổ chức quản lý thực hiện dự án sau đây cho phù hợp.
Đối với nguồn vốn khác thì chỉ khuyến khích tham khảo, áp dụng.1 Thuê tổ chức tư vấn quản lý dự án Khi chủ đầu tư xây dựng công trình không đủ điều kiện năng lực thì chủ đầu tư có quyền thuê tổ chức tư vấn quản lý dự án, tổ chức tư vấn đó phải đủ điều kiện năng lực tổ chức quản lý phù hợp với quy mô, tính chất của dự án. Trách nhiệm, quyền hạn của tư vấn quản lý dự án được thực hiện theo hợp đồng thỏa thuận giữa hai bên. Tư vấn quản lý dự án được thuê tổ chức tư vấn, cá nhân tư vấn tham gia quản lý nhưng phải được chủ đầu tư chấp thuận và phù hợp với hợp đồng đã ký với chủ đầu tư. Khi áp dụng hình thức thuê tư vấn quản lý dự án, chủ đầu tư vẫn phải sử dụng các đơn vị chuyên môn thuộc bộ máy của mình hoặc chỉ định đầu mối để kiểm tra, theo dõi việc thực hiện hợp đồng của tư vấn quản lý dự án.
Chủ đầu tư thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn kể từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư đến khi nghiệm thu bàn giao đưa vào sử dụng khai thác, đảm bảo tính hiệu quả, tính khả thi của dự án và tuân thủ các quy định của pháp luật. Chủ đầu tư có trách nhiệm lựa chọn và ký hợp đồng với tổ chức tư vấn quản lý dự án có đủ điều kiện năng lực tổ chức quản lý để giúp chủ đầu tư quản lý thực hiện dự án. Chủ đầu tư có trách nhiệm kiểm tra, theo dõi việc thực hiện hợp đồng của tư vấn quản lý dự án. Tư vấn quản lý dự án chịu trách nhiệm trước pháp luật và chủ đầu tư về việc thực hiện các cam kết trong hợp đồng.2 Trực tiếp quản lý dự án Trang 7 Khi chủ đầu tư đủ điều kiện năng lực về quản lý dự án, chủ đầu tư thành lập Ban quản lý dự án để giúp chủ đầu tư làm đầu mối quản lý dự án.
Ban quản lý dự án phải có năng lực tổ chức thực hiện nhiệm vụ quản lý dự án theo yêu cầu của chủ đầu tư. Ban quản lý dự án có thể thuê tư vấn quản lý, giám sát một số phần việc mà Ban quản lý dự án không có đủ điều kiện, năng lực để thực hiện nhưng phải được sự đồng ý của chủ đầu tư.