Chương I: Tổng quan về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Chương II:Cơ sở lý luận về quản lý dự ángiao thông đường bộ Chương III:Thực trạng công tác quản lý dự án tại ban quản lý dự ánđường“Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2009-2016” Chương IV: Một số giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác quản lý dự án tại ban quản lý dự án đường Hồ Chí Minh đến năm 2025. 6 CHƢƠNG II: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DỰ ÁN GIAO THÔNG ĐƢỜNG BỘ 2. Lý luận về dự án giao thông đƣờng bộ 2. Khái niệm Giao thông đường bộ là“một bộ phận của cơ sởhạ tầng kỹ thuật bao gồm toàn bộ hệ thống cầu đường phục vụ”cho nhu cầu đi lại của người dân cũng như nhu cầu giao lưu kinh tế, văn hoá, xã hội và quốc phòng giữa những người dân trong cùng một vùng hay giữa vùng này với vùng kháchoặc giữa nước này với nước khác, làm mất đi khoảng cách địa lý, chuyển dịch cơ cấu kinh tế.“Hệ thống giao thông đường bộ là tổng hợp hệ thống cầu, đường giao thông, các công trình trên tuyến như cống các loại, hệ thống lan can, hệ thống cấp thoát nước, hệ thống đèn tín hiệu, cọc tiêu, biển báo…”Tất cả tạo thành một hệ thống liên hoàn phục vụ nhu cầu đi lại, giao lưu kinh tế, văn hoá giữa các vùng với nhau, giữa nơi này với nơi khác, quốc gia này với quốc gia khác Giao thông đường bộ làmột bộ phận quan trọng của giao thông vận tải nói riêng và của hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội nói chung.Cơ sở hạ tầng là tổ hợp các công trình vật chất kỹ thuật, có chức năng, phục vụ trực tiếp dịch vụ sản xuất, đời sống của dân cư được bố trí trên một phạm vi lãnh thổ nhất định.
Dự“án đầu tư công trình giao thông đường bộ là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình”giao thông đường bộ như công trình đường sá, cầu cống các loại. Đặc điểm của dự án giao thông đường bộ - Dự án các công trình giao thông đường bộ“cũng có những đặc điểm chung như một dự án đầu tư như”là“có mục đích, mục tiêu rõ ràng; có chu kỳ phát triển riêng và thời gian tồn tại hữu hạn; dự án liên quan đến nhiều bên và có sự”phối hợp giữa các bộ phận“chức năng với quản lý dự án; sản phẩm của dự án mang tính đơn chiếc;”tính“bất định và độ rủi ro cao. Bên”cạnh đó do ngành giao thông vận tải một ngành thuộc kết cấu hạ tầng kỹ thuật, có những đặc trưng riêng nên những“dự án 7 xây dựng”hạ tầng“giao thông đường bộ ngoài những đặc điểm chung của dự án đầu tư còn có những đặc trưng riêng.” - Dựán đầu tư của ngành giao thông vận tải lànhữngdự áncó vốnđầu tư lớn, kỹ thuật phức tạpnên thời gian xây dựng lâu, thông thường thì khoảng thời gian từ một năm trở lên. - Chi phí“lưu động của mỗi dự án các công trình giao thông đường bộ thường thấp.
Quá trình”khai thác phụ thuộc chủ yếu vào quá trình đầu tư ban đầu, chi phí bảo hành, bảo dưỡng là rất lớn. - Hầu hết“các dự án công trình giao thông đường bộ”đều có kết quả vận hành lâu dài và ổn định. Những dự án cầu đường sau khi được xây dựng xong thì được đưa vào sử dụng dài hạn, kéo dài hàng chục năm. - Những dự án giao thông đường bộ mang tính đặc trưng từng vùng và địa phương.
Vì vậy nó phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như đặc điểm địa hình địa lý khu vực, trình“độ phát triển kinh tế của từng vùng, chính sách phát triển kinh tế xã hội của Nhà nước trong từng thời kỳ.” - Dự án giao thông đường bộ mang tính hệ thống và đồng bộ. Chính đặc điểm này, khi lập quy hoạch phát triển, chiến lược phát triển giao thông đường bộ không được xem xét lợi ích riêng của từng dự án mà phải đặt trong mối quan hệ tổng thể của mạng lưới giao thông đường bộ tránh tính trạng những dự án riêng biệt ảnh hưởng đến chất lượng của hệ thống giao thông đường bộ. - Dự án giao thông đường“bộ là những dự án có sự liên quan của nhiều bên: Cấp trên của Chủ đầu tư - cơ quan đảm bảo vốn cho”dự án; Chủ đầu tư - cơ quan chịu“trách nhiệm quản lý nhà nước về”lĩnh vực“đầu tư xây dựng”cơ bảnhạ tầng giao thông; Ban QLDA - cơ quan trực tiếp điều hành dự án; nhà thầu - đơn vị thực hiện các nội dung công việc của dự án; nhân dân và những ngườihưởng lợi từ dự án. Vai trò của“dự án xây dựng giao thông đường bộ” Bất kì một đất nước nào,đô thị nào muốn phát triển là đều được nhờ vào điều kiện thuận tiện về giao thông, vìvậy dự án các công trình giao thông đường bộ đóng một vai trò rất quan trọng.
8 Thứ nhất, dự án xây dựng giao thông đường bộ đóng góp vào việc ổn định đời sống xã hội, ổn định chính trị của người dân. Có thể thấy, cùng với những nhu cầu thiết yếu như là ăn, mặc, ở thì nhu cầu đi lại của người dân là một nhu cầu tối thiểu. Muốn tiến hành bất cứ hoạt động nào thì con người đều phải được thỏa mãn nhu cầu này. Công trình giao thông đường bộ nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại, giao lưu của nhân dân, là tiền đề hết sức quan trọng cho mọi hoạt động vận chuyển, lưu thông hàng hóa.
Nếu không có một hệ thống giao thông đường bộ đầy đủ, đảm bảo tiêu chuẩn thì các phương tiện giao thông đường bộ sẽ không hoạt động tốt được, không đảm bảo sự an toàn trong việc đi lại cho người dân, làm chậm quá trình vận chuyển hàng hóa trong hoạt động giao lưu thương mại. Giao thông đường bộ cũng là nhân tố quan trọng trong phân bố sản xuất, phân bố dân cư. Hạ tầng giao thông đường bộ đồng bộ và hiện đại sẽ tạo điều kiện phát triển đồng đều giữa các vùng lảnh thổ, giảm chênh lệch về mức sống và dân trí giữa các khu vực dân cư. Thực tế cho thấy rằng những vùng nào có giao thông phát triển thì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao hơn và ngược lại, những vùng sâu vùng xa giao thông còn khó khăn thì tốc độ tăng trưởng thấp.
Xây dựng các công trình giao thông đường bộ là sự thúc đẩy quá trình sản xuất hàng hóa và lưu thông hàng hóa giữa các vùng miền trong cả nước. Việc các công trình giao thông đường bộ được xây dựng, khai thác sử dụng hợp lý mọi tiềm năng của đất nước, nhất là ở vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa, sẽ góp phần mở rộng giao lưu kinh tế văn hóa và nâng cao tính đồng đều về đầu tư giữa các vùng miền. Hệ thống giao thông đường bộ tạo điều kiện cho các ngành dịch vụ phát triển, đặc biệt là ngành vận tải. Hệ thống giao thông đường bộ hoàn chỉnh, thuận tiện sẽ làm cho việc vận tải được nhanh chóng, đạt hiệu quả cao hơn.
Bên cạnh đó, giao thông đường bộ còn là tiền đề thu hút các nguồn lực bên ngoài. Các nhà đầu tư nước ngoài luôn căn cứ vào sự phát triển của hệ thống giao thông vận tải của một quốc gia để đi đến quyết định đầu tư cuối cùng. 9 Dự án các công trình giao thông đường bộ phần lớn là phục vụ cho nhu cầu phát triển kinh tế nhưng bên cạnh đó cũng góp phần vào việc tăng cường sức mạnh an ninh quốc phòng. Đường bộ đóng vai trò là các tuyến phòng thủ quốc gia và vành đai giữa các nước láng giềng.
Trong kháng chiến chống Mỹ, đường mòn Hồ Chí Minh là một tuyến đường quan trọng, có đóng góp lớn vào chiến thắng của nước ta. Hiện nay, tuyến đường này đang được xây dựng trở thành một tuyến đường xuyên quốc gia ngoài mục đích phát triển kinh tế xã hội còn có ý nghĩa an ninh quốc phòng quan trọng. Lý luận về quản lý dự án xây dựng giao thông đƣờng bộ. Khái niệm về quản lý dự án xây dựng giao thông đường bộ Quản lý dự án xây dựng giao thông đường bộ là quá trình lập kế hoạch, điều phối thời gian, nguồn lực và giám sát quá trình phát triển của dự án nhằm đảm bảo cho dự án hoàn thành đúng thời hạn, trong phạm vi ngân sách được duyệt và đạt được các yêu cầu đã định về kỹ thuật và chất lượng sản phẩm dịch vụ, bằng những phương pháp và điều kiện tốt nhất cho phép.
Quản lý dự án gồm ba giai đoạn chủ yếu là việc lập kế hoạch, điều phối thực hiện mà nội dung chủ yếu là quản lý tiến độ thực hiện và thực hiệngiámsátcáccôngviệcdựánnhằmđạtđượccácmụctiêuxác định. Lập kế hoạch là bước xây dựng mục tiêu, xác định những công việc cần được hoàn thành, xác định nguồn lực cần thiết để thực hiện dự án và là quá trình phát triển một kế hoạch hành động theo trình tự logic mà có thể biểu diễn dưới dạng sơ đồ hệ thống. Điều phối thực hiện dự án là quá trình phân phối nguồn lực bao gồm: tiền vốn, lao động,“phối hợp các hoạt động, khuyến khích động viên”các thành viên tham gia nỗ lực hoạt động vì dự án, điều phối“thiết bị và đặc biệt quan trọng là điều phối và quản lý tiến độ thời gian.”Giai“đoạn này chi tiết hoá thời hạn thực hiện cho từng công việc và toàn bộ dự án (khi nào bắt đầu, khi nào kết thúc) và các nguồn lực cho từng giai đoạn cụ thể.” 10 Giám sát là quá trình theo dõi, kiểm tra tiến trình dự án, phân tích tình hình hoàn thành, giải quyết những vấn đề liên quan và thực hiện báo cáo hiện trạng, so sánh vớimục tiêu. Các“giai đoạn của quá trình quản lý dự án hình thành một chu trình từ việc lập kế hoạch đến điều phối thức hiện và giám sát, sau đó phản hồi cho việc tái lập kế hoạch dự án”như trình bày trong sơ đồ sau: Hình 2.
Chu trình quản lý dự án Lập kế hoạch - Thiết lập mục tiêu - Dự tính nguồn lực - Xây dựng kế hoạch Giám sát Điều phối thực hiện - Đo lường kết quả - Bố trí tiến độ thời gian - So sánh với mục tiêu - Phân phối nguồn lực - Báo cáo - Phối hợp các hoạt động - Giải quyết các vấn đề - Khuyến khích động viên (Nguồn: Tác giả tự tổng hợp) Các“giai đoạn của quá trình quản lý dự án hình thành một chu trình năng động từ việc lập kế hoạch đến điều phối thực hiện và giám sát, sau đó phản hồi cho việc tái lập kế hoạch dự án.