mở đầu phát súng cho hoạt động xây dựng. Theo đó, thiết kế cơ sở được hiểu là thiết kế bắt buộc phải lập trong các báo cáo nghiên cứu về tính khả thi của xây dựng. Thiết kế cơ sở được hình thành trên việc thông qua các con số của thông số kỹ thuật phù hợp với những tiêu chuẩn đề ra để triển khai cho những việc tiếp theo trong hoạt động xây dựng. Thiết kế cơ sở được là một giai đoạn vô cùng quan trọng trong việc đạt được mục tiêu của dự án xây dựng.
Thiết kế cơ sở là bước cần thiết để sao cho thiết kế phù hợp với công trình và đảm bảo sự đồng nhất giữa các công trình và quá trình khai thác sử dụng công trình. Đối với những thiết kế cơ sở, sau khi hoàn thành xong sẽ được đem ra hội đồng thẩm định để thẩm định chất lượng công trình. Trong quá trình thẩm định này đơn vị có thẩm quyền quyết định đến dự án công trình còn phụ thuộc vào hai yếu tố chính là đơn vị chủ trì và loại hình dự án xây dựng. 14 Đối với từng dự án xây dựng khác nhau thì sẽ có những đơn vị thẩm định khác nhau, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tính chất công trình.
Đối với những công trình có tính chất đặc biệt thì cơ quan chủ trì công trình đó sẽ là cơ quan có thẩm quyền thẩm định, như: - Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành thẩm định đối với dự án do Thủ tướng Chính phủ giao; dự án nhóm A; dự án nhóm B do người đứng đầu cơ quan trung ương của tổ chức chính trị, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước, Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Quốc hội, bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan trung ương của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và của tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi là cơ quan trung ương) quyết định đầu tư hoặc phân cấp, ủy quyền quyết định đầu tư; dự án được đầu tư xây dựng trên địa bàn hành chính từ 02 tỉnh trở lên; dự án nhóm C thuộc chuyên ngành quản lý, do Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành (mà cơ quan chuyên môn về xây dựng này trực thuộc) quyết định đầu tư hoặc phân cấp, ủy quyền quyết định đầu tư; - Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thẩm định đối với dự án được đầu tư xây dựng trên địa bàn hành chính của tỉnh; trừ dự án quy định trên và dự án có yêu cầu lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng; - Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh thẩm định đối với dự án do Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố quyết định đầu tư hoặc phân cấp, ủy quyền quyết định đầu tư. Đối với dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn nhà nước ngoài đầu tư công, cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định đối với dự án từ nhóm B trở lên, dự án có công trình ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng thuộc chuyên ngành quản lý theo quy định, cụ thể: - Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành thẩm định đối với dự án do Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư; dự án nhóm A; dự án nhóm B do người đứng đầu cơ quan trung ương, người đứng đầu tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước do Thủ tướng Chính phủ 15 quyết định thành lập quyết định đầu tư hoặc phân cấp, ủy quyền quyết định đầu tư; dự án có công trình cấp đặc biệt, cấp I; dự án được đầu tư xây dựng trên địa bàn hành chính từ 02 tỉnh trở lên; dự án nhóm C thuộc chuyên ngành quản lý, do Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành (mà cơ quan chuyên môn về xây dựng này trực thuộc) quyết định đầu tư hoặc phân cấp, ủy quyền quyết định đầu tư; - Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thẩm định đối với dự án được đầu tư xây dựng trên địa bàn hành chính của tỉnh; - Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh thẩm định đối với dự án do Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố quyết định đầu tư hoặc phân cấp, ủy quyền quyết định đầu tư. Đối với dự án PPP, cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định đối với dự án thuộc chuyên ngành quản lý theo quy định, cụ thể: - Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành thẩm định đối với dự án do Thủ tướng Chính phủ quyết định chủ trương đầu tư; dự án do người đứng đầu cơ quan trung ương, Thủ trưởng cơ quan khác theo quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư phê duyệt dự án hoặc phân cấp, ủy quyền phê duyệt dự án; dự án có công trình cấp đặc biệt, cấp I; dự án được đầu tư xây dựng trên địa bàn hành chính từ 02 tỉnh trở lên; - Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thẩm định đối với dự án PPP được đầu tư xây dựng trên địa bàn hành chính của tỉnh, trừ dự án quy định tại điểm a khoản này. Đối với dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn khác, cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định đối với dự án quy mô lớn, dự án có công trình ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng thuộc chuyên ngành quản lý theo quy định, cụ thể: - Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành thẩm định đối với dự án do Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư; dự án nhóm A; dự án đầu tư xây dựng có công trình cấp đặc biệt, cấp I; dự án được đầu tư xây dựng trên địa bàn hành chính của 02 tỉnh trở lên; 16 - Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thẩm định đối với dự án được đầu tư xây dựng trên địa bàn hành chính của tỉnh; Đối với dự án có công năng phục vụ hỗn hợp, thẩm quyền thẩm định của cơ quan chuyên môn về xây dựng được xác định theo chuyên ngành quản lý đối với công năng phục vụ của công trình chính của dự án hoặc công trình chính có cấp cao nhất trong trường hợp dự án có nhiều công trình chính.
Như đã thấy tầm quan trọng của việc thiết kế cơ sở; tùy thuộc vào mỗi công trình với quy mô khác nhau thì sẽ có những cơ quan thẩm định khác nhau chứ không nhất thiết phải là một cơ quan duy nhất. Như vậy để đảm bảo cho quá trình thực hiện thẩm định và thẩm định chuyên môn tốt hơn, vì những công trình và cơ quan thẩm định sẽ ít nhiều có liên quan. Nói chung, việc thẩm định và thẩm định thiết kế cơ sở cũng chính là việc đảm bảo cho công trình được thực hiện đúng tiến độ và đảm bảo an toàn với người dân. Người đề nghị thẩm định có trách nhiệm chuẩn bị hồ sơ trước khi trình thẩm định dự án và thiết kế cơ sở: - Đối với dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước: Hồ sơ trình thẩm định được gửi đến cơ quan chuyên môn về xây dựng theo phân cấp để thấm định Báo cáo nghiên cứu khả thi, Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng; - Đối với dự án sử dụng vốn nhà nước ngoài ngân sách: Hồ sơ trình thẩm định được gửi đến cơ quan chuyên môn về xây dựng theo phân cấp để thẩm định thiết kế cơ sở (hoặc thiết kế bản vẽ thi công, dự toán xây dựng công trình đổi với dự án có yêu cầu lập Báo cáo kinh tế-kỹ thuật) và đến cơ quan chuyên môn trực thuộc người quyết định đầu tư để thẩm định các nội dung khác của Báo cáo nghiên cứu khả thi, Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng, thiết kế công nghệ (nếu có); - Đối với dự án sử dụng vốn khác: Hồ sơ trình thẩm định được gửi đến cơ quan chuyên môn về xây dựng theo phân cấp để thẩm định thiết kế cơ sở đối với dự án đầu tư xây dựng có công trình cấp đặc biệt, cấp I, công trình công cộng, công trình có ảnh hưởng lớn đến cảnh quan, môi trường và an toàn cộng đồng.
Cơ quan chuyên môn trực thuộc 17 người quyết định đầu tư thấm định các nội dung khác của Báo cáo nghiên cứu khả thi, Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng, thiết kế công nghệ (nếu có); - Đối với các dự án còn lại không thuộc đối tượng thẩm định của cơ quan chuyên môn về xây dựng, cơ quan chuyên môn trực thuộc người quyết định đầu tư thẩm định toàn bộ các nội dung của Báo cáo nghiên cứu khả thi, Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng. Cơ quan thẩm định tổ chức thực hiện thẩm định theo trình tự quy định: Người yêu cầu thẩm định nộp hồ sơ (hồ sơ gốc) cho cơ quan thẩm định để tổ chức giám định. Trong trường hợp cần lấy ý kiến của cơ quan, tổ chức có liên quan thì cơ quan thẩm định yêu cầu thẩm định viên hoàn thiện hồ sơ về nội dung lấy ý kiến. Hồ sơ yêu cầu điều tra phải bảo đảm tính hợp pháp, phù hợp với nội dung yêu cầu điều tra.
Hồ sơ gửi trưng cầu thẩm định được coi là hợp lệ khi bảo đảm nội dung quy định rõ ràng, được trình bày bằng tiếng Việt hoặc song ngữ (ngôn ngữ chính là tiếng Việt) và được người yêu cầu thẩm định xác nhận. Cơ quan thẩm định có trách nhiệm tiếp nhận, xác minh tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ đã trình để điều tra, cơ quan thẩm định có trách nhiệm thẩm định và gửi văn bản yêu cầu bổ sung hồ sơ đã trình hướng dẫn cho người nộp hồ sơ. hồ sơ thẩm định theo quy định. Việc thẩm định được thực hiện khi cơ quan thẩm định nhận đủ hồ sơ hợp lệ.