CHƯƠNG 1: HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VẺ KINH TẾ TƯ NHÂN ĐÁP UNG YÊU CAU CUA PHÁT TRIEN BEN VỮNG Ở VIỆT NAM - MOT SỐ VAN BE LÝ LUẬN. Những yêu cầu cơ bản của phát triển bền vững. PTBV la thuật ngữ được dịch từ tiếng Anh của cum từ “Sustainable Development”. Váo giữa thé kỹ 20, thuật ngữ "bên vững” (“sustainability” vả “sustainable” xuất hiện trong Từ điển Tiếng Anh Oxford với nghĩa là sư lâu dai, sự trường cửu (“lastingness”) Bản bao cáo Những giới han để Tăng trưởng của Câu lạc bộ Rome được xuat bản năm 1972 đã lân đầu tiên dé cập đến thuật ngữ "bên vững" gắn với các vấn dé về kinh tế và xã hội toàn câu.
Cho đến năm 1987, tại Báo cáo cia Brundtland của Ủy ban Môi trường và Phat triển Thể giới (WCED), hay còn được goi la Tương lai chung của chúng ta (Our Common Future), đã lan đâu tiên để cập đền thuật ngữ “Phát triển bên vững" như một khái niêm mới va định ngiãa đó la: “phat triển để đáp ứng những niu cẩu của thé hệ hiện tat mà không làm tốn hại đến kha năng đáp ứng những nhụ cẫu dy của các th mat san Mặc dù khái niệm trên vé PTBV của WCED đã gây tiếng vang lớn va được phô biển rộng rãi, nhưng no lại quá trừu tượng vả không thé hiện nội dung cụ thể để các nha nước triển khai thực hiện Chính vì vậy, đã có nhiều. chi trích nỗ ra cũng như những khái niệm khác được đưa ra nhằm thỏa mãn. nhu câu của các nha nghiên cứu trên thể giới. Trong tác phẩm “Phat tên vững, Hướng dẫn giới thiệu" (1995), Rei đã nhân xét định ngiữa PTBV của Brundtland là đơn giần dễ hiểu nhưng không đưa ra gợi ý nào vẻ PTBV liên quan dén thực tế, những cam kết mã nó yêu cầu hay những chỉ phí cẩn thi.
Nha khoa học Hà Lan Bert de Vries lại chỉ ra rằng định nghĩa PTBV này có ‘Newyen Thú Tah Hong (2016), Small cud im s28 eterpries mở etamable development: the cave of Pete, Doce of Piosopliy PD), RMIT Uneversty p33, đặc điểm của một nguyên tắc đạo đức hơn là một định nghĩa chính xác? Do đó, Hội nghị Thượng đỉnh Thể giới về PTBV được tổ chức tai Johannesburg (Nam Phi) vào năm 2002 đã mỡ rộng va cũng cổ khái niệm "Phát triển bên vững” thông qua Bản Tuyên bồ Johannesburg vẻ Phát triển Bên vững va Kế hoạch Thực hiện, trong đó xác định PTBV trở thảnh chiến lược chung toàn cầu, la quá trình phát triển có sự kết hợp chặt chẽ, hợp ly va hải hỏa giữa ba. mặt của sự phát triển, gém: phát triển kinh tế (nhất la tăng trưởng lạnh tế), phat triển xã hội (nhất là thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, xóa doi giảm. nghêo va giai quyết việc làm) va bao về môi trường (nhất là xử lý, khắc phục ô nhiễm, phục héi va cải thiện chất lượng môi trường, khai thác hợp lý va sit dụng tiết kiệm tải nguyên). Có thể thay, PTBV hướng tới ba “trụ cột” quan trong đối với tất cả mọi quốc gia, vùng miễn trên thể giới đó chính lã kinh tế, xã hội và môi trường.
Trên qua trình thực hiện mục tiêu PTBV, nên bỏ 16 bat kỳ môi “tra cốt" nào cứng s làm con tau hướng tới PTBV bi trật khỏi đường ray của nó. Song hành cùng với khái niệm PTBV tại Bao cáo Brundtland và Ban Tuyên bổ Johannesburg, nhằm dap ứng và thỏa mẩn nhu câu về việc nghiên cứu các vẫn đề xoay quanh PTBV, đã có rất nhiên khái niệm khác vé PTBV được đưa ra trong các công trình nghiên cửu khoa học của các học giã trên thể giới. Tại Việt Nam, van dé về PTBV cũng bắt đâu nỗi lên ram rô trong giới nghiên cứu khi Việt Nam lä một trong những nước đâu tiên cam kết thực hiện Chương trình nghị sự 21 và Thủ tướng Chính phủ ban hảnh Quyết định vẻ định hướng chiến lược PTBV ở Việt Nam vào năm 2004. Tuy nhiên, nói một cách khách quan thi những khái niệm được phát triển sau nảy đa phan cũng đều dựa trên những nôi dung ma Báo cáo Brundtland va Bản Tuyên bổ Johannesburg đã dé cập đến Để hiểu một cach khải quát vả chung nhất về ‘int, Peer 2021), Te buses cac for stamable development in the Avera bi comment Degue: Buk Erurotoosd, Univers of New South Wales p48 10 PTBV, xin mươn khái niệm được đưa ra trong Luận án tiến sf luật học vao năm 2016 của tac giã Bùi Xuân Phải nghiên cứu về để tải "Chức năng quan lý môi trường của Nha nước đáp ứng yêu cầu phát triển bên vững ở Việt Nam.
hiện nay” như sau: “(PTBV được iiéu] là trang thải vân đông cân bằng các yêu tổ của. phát triển a đáp ứng nin cầu của các thé hệ luện tại và tương lai với qy mô tăng trưởng ngày càng lớn hon chất lượng ngày cảng cao hơn, theo nhịp điêu én dinh nhờ các hoạt động và sự kiễm soát một cách có § thu. "Như đã để cập ở trên, PTBV có ba trụ cột chính là kinh té, xã hội va méi trường Bat kỷ nha nước nào, trong bat kỳ diéu kiên, hoàn cảnh nào cũng đều phải dim bao xây dựng vững chắc các trụ cột trên. Do đó, yêu câu cơ bản của PTBV trên thể giới hiện nay zoay quanh ba vẫn dé là kinh tế, zã hội và môi trường, Việc dap ứng yêu câu PTBV phải đảm bao thực hiện thật tốt từng trụ cột trên, nhưng đồng thời cũng phải đảm bảo thực hiện tốt cùng lúc cả ba tru cét.
Vì vay, yêu cầu co ban của PTBV trên thé giới hiện nay được thể hiện. như sau + _ ĐắI với kinh tế, điều cốt Tối là phải đạt được sue ting trưởng Yêu câu về kinh tế được để cập đến trong Bản Tuyên bổ Johannesburg năm 2022 vẫn mang tính chung chung và không đem lại nhiều ý nghĩa vi di có thực hiện mục tiêu PTBV hay không thì các quốc gia vẫn đặt trong tâm là phat triển kinh tế. Chính vi vay, đã có nhiễu luận giải va phân tích khác nhau vẻ khía cạnh nay. Các nha kinh tế học thường tóm tắt sự phát triển kinh tế tổng thé của một quốc gia theo tổng sin phẩm quốc nội (GDP) trên dau người ` Trong Luận án tiến si vẻ để tai "Vai trò của pháp luật đối với phát triển bén vững ở nước ta trong giai đoạn hiện nay” (năm 2010), tác giã Võ.
` feey Ð, Sachs, Kimmoeh Bun (2015), The Age of Suetnable Developmerg, Cokmaba University Pres, ‘Hai Long cho rằng phát triển kinh t én ba nội dung: (1) Sự tăng lên của Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), Tổng sản phẩm quốc dân (GNP) và GDP. tính theo đâu người, (2) Sự biến đỗi về cơ câu kinh tế, quan trong nhất là tỷ trong các ngành dịch vụ, công nghiệp tăng lên, ty trong nông nghiệp ngày mốt giảm xuống, (3) Sự tăng lên của thu nhập thực tế người dân được hưởng Có thể thay, phát triển kinh tế được đánh giá một cách khách quan dựa trên các chỉ sổ trong kinh tế học, trong đó quan trong nhất lả chỉ số GDP trên dau người. Tuy nhiên, đặt trong tiến trình hướng tới mục tiêu PTBV, người ta không chỉ quan tâm các chỉ số về kinh tế phát triển nhanh vả mạnh như thể ảo ma con phải quan tâm xu hướng phát triển và su dn định của nó, Như. vậy, Khia cạnh kinh tế trong PTBV được xem xét đưới góc độ phát triển kinh tế nhanh, mạnh va Gn định được thể hiện qua những con số biết nói như đã nên 6 trên.
© Đối với xã hội, PTBV hướng tới việc phát triển xã hội một cách tiến bộ. công bằng; xóa đói giảm nghèo và giải quyết việc làm Để đạt được các mục tiêu nay, việc công nhân cũng như dé cao quyền con người lả một yếu tổ rat quan trọng. Con người chính 1a trung tâm của moi xã hội, là sinh vật bậc cao vả có quyển được doi xử văn minh, ngang hang nhau. Nhưng cho đến ngay nay, tình trạng phân biệt đổi xử vẫn điễn ra ở rất nhiều nơi trên thé giới.
Người ta vẫn chưa nhân thức được đây đũ về hậu quả của hiện tượng "vật cùng tất phan” — ý chỉ một vat hoặc một sự việc khi đi đến điểm cực đô trong giới han thì sẽ phân dio lại. Tinh trang ny đã xây ra ở tất nhiều nơi trên thể giới trong suốt chiéu dai lich sử nhân loại, đây cũng chính la nguyên nhân gây ra sự sụp đỗ các nha nước vả triều đại timg rất huy. hoàng trên thé giới. Ngoài ra, bên cạnh việc dam bảo công bang, tiền bộ trong xã hội các nhà nước cũng cần phải ưu tiên vấn để sóa đói giảm nghéo và giải 4G Hải Lạng (2010), Vai tỏ của pháp luật với phí tiễn bén Vũng 6 ước ta rong giải đun kiện ney, Tân bin ậthạc, Truong Đạ học Lait Hà Một tr 13 quyết việc làm cho một bộ phân không nhö những người dân trong zã hội Theo như Tháp nhu câu của Maslow, chỉ khí con người đạt được các nhu cầu cơ ban nhất, lớn nhất ở đưới đáy (bao gồm các nhu câu vẻ thể lý như thức ăn, nước uống, nơi trú ngụ, tình duc, bai tiết, thé, nghĩ ngơi và nhu cau an toan khi có cảm giác yên tâm về an toan thân thể, việc lam, gia định, sức khöe, tải sản được đâm bảo) thì họ mới có động lực để đạt được những nhu cầu cấp cao ‘hon (như nhu cầu được quý trọng và nhu câu tự thể hiện ban than).
thế nói mme tiêu của PTBV là giãi quyết từ các vấn để cơ ban cho đấu các vấn đề cấp cao của con người nhằm hướng tới một thé giới văn minh va phát triển + ĐI với môi trường phải bảo về và diy trì sự n định cho thé lộ hiện tat và dé thé hệ tương lai tiếp tục được ké thừa. Định nghĩa về PTBV tại Báo cáo Brundtland vào năm 1987 đã nhắn mạnh nội dung. “đáp ting được những như câu hiện tại mà không ảnh hưởng tôn hại dén nhữững khả năng đáp ung nin cầu của các thé hệ tương lai”. Đây ‘hoan toàn là yêu cầu trùng khớp với thực trang của việc khai thác, sử dụng tải nguyên thiên nhiên cũng như bao vệ môi trường hiện nay.
Theo đó, việc khai thác, sử dụng tai nguyên thién nhiên va bão vệ môi trường là để đáp ứng nhủ cầu của thé hệ hiện tại, nhưng chúng cũng phải được đảm bao duy tri một cách ôn định vả bên vững để thé hệ mai sau có thể tiếp tục được truyền thừa. và nối tiép công cuộc nay. Thể giới ngây cảng phát triển, dân số ngày cảng đông và nhu câu tiêu thụ ngày cảng lớn nhưng tai nguyên thiên nhiên thi lại đang ngày cảng can kiệt.