BẢO HIẾM XÃ HỘI VIỆT NAM TIỂU ĐỀ ÁN KHOA HỌC HOAN THIEN Mô HÌNH TỔ CHỨC BỘ MÁY, CHỨC: NANG, NHIEM VỤ, QUYEN HAN HE THONG BHXH VIET NAM Chủ nhiệm đề án: TS. Nguyễn Kim Thái Trưởng ban Tổ chức - Cán bộ, BHXH Việt Nam Hà nội, 2006 NHẬN XÉT TIỂU ĐỀ ÁN: “HOÀN THIỆN MÔ HÌNH TỔ CHỨC BỘ MÁY, CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ, QUYÊN HẠN HỆ THỐNG BHXH VIỆT NAM” Chủ nhiệm tiểu đề án: TS. Nguyễn Kim Thái, Trưởng Ban TC-CB BHXH Việt Nam. Sau khi đọc xong bản tổng hợp kết quả nghiên cứu của tiểu đề án, tôi xin có một số nhận sét sau đây: 1/ Những ưu điểm chính của tiểu đề án.
Tiểu để án đã trình bày khá rõ thực trạng về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức bộ máy của hệ thống BHXH Việt Nam qua các thời kỳ gắn với quá trình phát triển của BHXH Việt Nam. Theo Quyết định 606/TTg ngày 16/9/1995, thì BHXH Việt Nam có 16 nhiệm vụ. Về tổ chức bộ máy BHXH Việt Nam gồm có Hội đồng quản lý và hệ thống BHXH Việt Nam được tổ chức theo ngành dọc gồm 3 cấp quản lý: - _ Ở trung ương là BHXH Việt Nam. - _ Ở các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là tỉnh) là BHXH tỉnh trực thuộc BHXH Việt Nam.
- _ Ở các quận, huyện, thị xã, thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là huyện) là BHXH huyện trực thuộc BHXH tỉnh. Ở trung ương, BHXH Việt Nam có 6 ban, 1 Trung tâm và 1 văn phòng. Từ năm 2002, thực hiện Quyết định số 20/2002/QĐ-TTg của Thủ tưởng Chính phủ về việc chuyển BHYT Việt Nam sang BHXH Việt Nam, BHXH Việt Nam được giao thêm nhiệm vụ tổ chức thực hiện chế độ BHYT. Nghị định 100 qui định rõ BHXH Việt Nam là cơ quan sự nghiệp, có chức năng thực hiện chính sách, chế độ BHXH, BHYT và quản lý qui BHXH theo qui định của pháp luật.
Nghị định 100 cũng qui định rõ BHXH Việt Nam có 19 nhiệm vụ. Để thực hiện được 19 nhiệm vụ đó, Chính phủ cho phép BHXH tiếp tục củng cố mô hình tổ chức theo ngành dọc, gồm có 3 cấp. Tính đến 31/8/2006 theo số liệu của tiểu đề án, toàn hệ thống BHXH Việt Nam có 1306 đơn vị từ cấp phòng trở lên. Trong đó ở Trung ương có 20 ban và tương đương, ở địa phương có 64 BHXH cấp tỉnh, 660 BHXH cấp huyện.các số liệu này đã chứng minh sự phát triển nhanh chóng của BHXH Việt Nam và cơ bản phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của ngành.
Từ thực trạng đó, tiểu đề án đã đánh giá và rút ra được những ưu, nhược điểm của hệ thống tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ quyền hạn của hệ thống BHXH Việt Nam hiện nay. Về ưu điểm: Chúng tôi đồng tình với đánh giá của tiểu đề án ở trang 12, đó là: Hệ thống tổ chức bộ máy của BHXH Việt Nam nhìn chung là phù hợp và tương đối gọn nhẹ., bảo đảm nguyên tắc: từ nhiệm vụ mới sinh ra tổ chức. Về chức năng nhiệm vụ, quyển hạn của các đơn vị trực thuộc trung ương và địa phương cơ bản là rõ ràng, khắc phục được tình trạng mâu thuẫn, chồng chéo chức năng nhiệm vụ. Việc phân cấp cho BHXH cấp tỉnh trực tiếp thực hiện một số nhiệm vụ là hợp lý.
Những đánh giá này cơ bản là phù hợp với thực tế của ngành ta. Đánh giá về tồn tại: Tiểu đề án cũng đã đề cập khá rõ về những tồn tại, hạn chế về tổ chức, bộ máy, nhiệm vụ quyện hạn của các cấp. Chúng tôi cơ bản đồng tình với những tồn tại được trình bày từ trang 12 đến trang 19. Những tồn tại này cần phải được sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện, đặc biệt là mô hình tổ chức BHXH cấp xã, phường cân phải có để đảm bảo mục tiêu thực hiện BHXH cho mọi người lao động và BHYT toàn dân vào năm 2010.
Trên cơ sở đánh giá thực trạng về mô hình tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của hệ thống BHXH Việt Nam, tiểu đề án đã đề xuất phương hướng và giải pháp hoàn thiện. e_ Về mô hình tổ chức: - Ở Trung ương tiểu đề án cơ bản giữ số lượng các đầu mối trực thuộc Tổng Giám đốc như hiện nay, chỉ điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của một số ban: KH-TC, ban Chi, Tự nguyện, Chế độ chính sách.có nêu ý tưởng sửa lại tên gọi 2 ban cho phù hợp với chức năng nhiệm vụ mới được điều chỉnh. - _ Ở BHXH cấp tỉnh: đối với các tỉnh có khối lượng công việc lớn có thể bố trí tách số lượng phòng theo mô hình của BHXH Hà Nội, BHXH TP. HCM, sát nhập phòng tự nguyện vào phòng thu.
e_ Về chức năng nhiệm vụ: Chúng tôi đồng tình với cách trình bày của tiểu đề án, vì nội dung này được trình bày khá chi tiết và cụ thể, phù hợp với chức năng nhiệm vụ của một số ban, bộ phận (thống kê, pháp chế) ở trung ương và điều chỉnh chức năng nhiệm vụ của một số phòng ở địa phương cho hợp lý hơn. Tiểu để án đánh giá hệ thống biểu mẫu thống kê phục vụ cho công tác quản lý của ban như hiện nay gồm l1 biểu, cơ bản đã đáp ứng được 11 chi tiêu cần thiết để phục vụ công tác của ban. Các chỉ tiêu và biểu mẫu thống kê này cơ bản là căn cứ vào qui định của Bộ Nội vụ và phù hợp với điều kiện của ngành BHXH Việt Nam đã cung cấp tương đối đầy đủ và kịp thời những thông tin cần thiết phục vụ cho công tác quản lý của ban. Tiểu đề án đề xuất tách biểu số 3 thành 2 biểu 3A và 3B để nắm thông tin về từng cán bộ công chức, viên chức trong ngành.
Thành cong 16 nét nhất là tiểu đề án đã dự thảo được các văn bản pháp lý về sửa đổi, bổ sung chức năng, nhiệm vụ quyền hạn và cơ cấu tổ chức của một số đơn vị trực thuộc BHXH Việt Nam và BHXH các tỉnh thành phố. Cụ thể đã dự thảo: -_ Quyết định của Tổng Giám đốc v/v sửa đổi , bổ sung chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Ban BHXH Tự nguyện, Ban KH-TC, Ban Chi BHXH, Ban CD-CS, Phong Pháp chế thuộc Văn phòng BHXH Việt Nam. - Quyết định của Tống Giám đốc về sửa đổi, bổ sung chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của BHXH các địa phương theo 2 mô hình: 9 phòng và 10 phòng. -_ Quyết định của Tổng Giám đốc về sửa đổi bổ sung chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các phòng trực thuộc BHXH tỉnh, thành phố.
Nội dung của các dự thảo quyết định nhìn chung là phù hợp với nội dung phần II đề xuất phương hướng và giải pháp hoàn thiện. 1U Tồn tại: Bên cạnh những ưu điểm, tiểu để án cũng còn một số vấn đề cần nghiên cứu thêm: - Nhược điểm rõ nét nhất là tiểu đề án chưa trình bày rõ cơ sở để sửa đổi, bổ sung chức năng nhiệm vụ của các đơn vị trực thuộc BHXH Việt Nam và BHXH các địa phương, để trả lời câu hỏi tại sao lại sửa đổi, bổ sung, căn cứ vào các tiêu thức gì. nên làm giảm tính khoa học của một đề án nghiên cứu. Vì vậy một số đề xuất chưa có tính thuyết phục: Ví dụ: Trang 25, 26 tiểu để án để xuất thành lập đơn vị thống kê, dự báo làm cả 2 chức năng là thống kê và dự báo mà chưa đưa ra cơ sỞ, tại sao như vậy.
Vì 2 nhiệm vụ này là hoàn toàn khác nhau. Thống kê làm nhiệm vụ cung cấp số liệu, còn dự báo là sử dụng số liệu thống kê. Đơn vị làm nhiệm vụ dự báo thường là đơn vị làm nhiệm vụ kế hoạch và chiến lược, dự báo phải gắn với kế hoạch và chiến lược, mà thông thường là gắn với kế hoạch dài hạn, gắn với chiến lược. Đơn vị làm nhiệm vụ kế hoạch dài hạn, xây dựng chiến lược sử dụng số liệu thống kê kết hợp với định hướng phát triển trong từng thời kỳ để dự báo.
Cơ sở để dự báo chính là định hướng, kế hoạch phát triển dựa trên số liệu thống kê. Vì vậy nên giao công tác dự báo phát triển ngành nói chung va dự báo qui nói riêng cho đơn vị làm nhiệm vụ xây dựng kế hoạch hoặc đơn vị xây dựng chiến lược là phù hợp hơn. - Trang 28,29 tiểu để án đề xuất 7 nhiệm vụ của công tác pháp chế. Chúng tôi thấy 7 nhiệm vụ này là cần thiết, nhưng nhiệm vụ thứ 3 cần qui định rõ hơn nội dung cụ thể công tác rà soát các nội dung trong các văn bản trước khi trình Tổng Giám đốc ký ban hành, xem các nội dung đó có bị chồng chéo, mâu thuẫn với các văn bản đã ban hành của ngành, hoặc xem xét có nội dung nào trái với các văn bản chỉ đạo của cấp trên, của các ngành, các cấp.
Đây là nhiệm vụ rất quan trọng giao cho bộ phận pháp chế là phù hợp nhất. -_ Hoặc tại sao lại đổi tên Ban chỉ BHXH thành Ban Tài chính - Kế toán, Ban Kế hoạch — Tài chính thành Ban Kế hoạch - Đầu tư. tại sao lại đề xuất mô hình tổ chức BHXH tỉnh thành phố 9 phòng và !0 phòng. Tóm lại: Tuy còn một số nhược điểm nhưng ưu điểm của tiểu đề án là chính, Tiểu để án đã có nhiều cố gắng, đặc biệt là phần trình bày những nội dung đánh giá thực trạng và để xuất giải pháp nhằm hoàn thiện mô hình tổ chức, chức năng nhiệm vụ của ngành BHXH Việt Nam.
Trên cơ sở đó, tiểu đề án đã dự thảo được các văn bản trình Tổng Giám đốc về sửa đổi, bổ sung chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các đơn vị trực thuộc BHXH Việt Nam và BHXH các địa phương. Cách trình bày rõ ràng, văn phong đễ hiểu. Tiểu đề án cơ bản đạt được 4 nội dung theo yêu cầu của HĐKH và có tính khả thi. Đề nghị hội đồng cho nghiệm thu.
Hà nội, ngày 15 tháng II năm 2006 Người nhận xét ir Bùi Văn Hồng NHẬN XÉT CHUYÊN ĐỀ KHOA HỌC Hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn hệ thống BHXH Việt Nam ” Sau khi đọc Tiểu đề án Hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn hệ thống BHXH Việt Nam ” do TS. Nguyễn Kim Thái làm chủ nhiệm tôi có nhận xét như sau: 1.