Chương 1: Tổng quan đề tài nghiên cứu Chương 2: Một số lý luận cơ bản về mô hình bán lẻ điện tử Chương 3: Phương pháp nghiên cứu và các kết quả phân tích thực trạng hoạt động mô hình bán vé trực tuyến tại website www.com Chương 4: Các kết luận và các đề xuất giải pháp hoàn thiện mô hình bán vé trực tuyến tại website www.com 4 Luan van CHƯƠNG 2 MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ MÔ HÌNH BÁN LẺ ĐIỆN TỬ 2. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN 2. Khái niệm mô hình kinh doanh Một mô hình kinh doanh là một phương pháp kinh doanh mà theo đó doanh nghiệp có thể tạo ra doanh thu để duy trì chính nó (Trích nguồn dịch “Electronic commerce a managerial perspective” Turban 2006, trang 6). Một mô hình kinh doanh TMĐT nhằm mục đích khai thác và tận dụng những đặc trưng riêng của Internet và website.
Một doanh nghiệp khi xây dựng một mô hình kinh doanh trong bất cứ lĩnh vực nào, không chỉ là TMĐT, cần tập trung vào 8 yếu tố cơ bản đi kèm câu hỏi then chốt: Mục tiêu giá trị (Tại sao khách hàng nên mua hàng của doanh nghiệp?) Mô hình doanh thu (Doanh nghiệp sẽ kiếm tiền như thế nào?) Cơ hội thị trường (Thị trường doanh nghiệp dự định phục vụ gì? Phạm vi của nó như thế nào?) Môi trường cạnh tranh (Đối thủ của doanh nghiệp trên thị trường là ai?) Lợi thế cạnh tranh (Những lợi thế riêng của doanh nghiệp trên thị trường đó là gì?) Chiến lược thị trường (Kế hoạch xúc tiến sản phẩm và dịch vụ của khách hàng nhằm thu hút khách hàng như thế nào?) Sự phát triển của tổ chức (Các kiểu cấu trúc tổ chức mà doanh nghiệp cần áp dụng kế hoạch kinh doanh của mình) Đội ngũ quản lý (Những kinh nghiệm và kỹ năng quan trọng của đội ngũ lãnh đạo trong việc điều hành doanh nghiệp?) Nguồn: Kenneth C. Laudon, Carol Gurcio Traver Addison Wesley, “ E- commerce, business, technology, society”, 2006 5 Luan van Khi nghiên cứu mô hình kinh doanh, một số nhà kinh tế cho rằng chỉ cần tập trung hai nhân tố quan trọng nhất là mục tiêu giá trị và mô hình thu nhập. Tuy nhiên, theo ý kiến của nhiều nhà nghiên cứu, muốn đánh giá chính xác các mô hình, các kế hoạch kinh doanh hoặc để tìm hiểu nguyên nhân thành công hay thất bại của một doanh nghiệp cần xem xét toàn bộ các nhân tố trên. Khái nệm bán lẻ điện tử Bán lẻ là loại hình hoạt động kinh doanh thương mại, trong đó hàng hóa và dịch vụ được bán trực tiếp đến người tiêu dùng cuối cùng, để thỏa mãn một nhu cầu nào đó (về mặt vật chất và tinh thần) của họ.
Bán lẻ điện tử là việc bán hàng hóa và dịch vụ qua Internet và các kênh điện tử khác đến tay người tiêu dùng cá nhân và hộ gia đình. Định nghĩa này bao hàm tất cả các hoạt động thương mại, tạo nên các giao dịch với người tiêu dùng cuối cùng (chứ không phải khách hàng doanh nghiệp). Một số hoạt động marketing không tạo nên các giao dịch trực tiếp, ví dụ cung cấp thông tin miễn phí hoặc xúc tiến thương hiệu, hình ảnh, được coi như một phần của TMĐT B2C, nhưng thường không được tính trong phạm vi của bán lẻ điện tử. Như vậy khái niệm bán lẻ điện tử không rộng bằng khái niệm TMĐT B2C.
TMĐT B2C bao hàm bán lẻ điện tử. MỘT SỐ LÝ THUYẾT VỀ BÁN LẺ ĐIỆN TỬ VÀ MÔ HÌNH BÁN LẺ ĐIỆN TỬ 2. Đặc điểm của bán lẻ điện tử 2. Ưu biệt của bán lẻ điện tử đối với nhà bán lẻ: Gia tăng cơ hội bán hàng Diện tích bán hàng cũng không còn ý nghĩa Giảm chi phí giao dịch Khả năng tiếp cận phân khúc thị trường thu hẹp trong một thị trường toàn cầu Khả năng hoạt động 24/7 6 Luan van Cấu trúc xã hội –dân số học của người mua hàng điện tử là hấp dẫn Dễ dàng, thuận tiện trong việc tích hợp với quản trị quan hệ khách hàng (CRM), duy trì khả năng tương tác trực tuyến với khách hàng và các hệ thống marketing vi mô (micro-marketing systems) Vấn đề trên, cộng với sự thuận tiện trong cung cấp thông tin, dẫn đến nhiều cơ hội đối với bán hàng bổ sung (cross-selling) và bán hàng nâng cấp (selling-up) Tiết kiệm chi phí lương cho nhân viên bán hàng và chi phí duy trì các phương tiện bán hàng (tuy nhiên chi phí cho tiếp xúc khách hàng Internet, việc bao gói và phân phối hàng hóa vẫn có thể cao hơn) 2.
Khó khăn trong bán lẻ điện tử đối với nhà bán lẻ: Thường chậm triển khai bán lẻ điện tử: do thiếu hiểu biết kỹ thuật, thiếu vốn đầu tư, thiếu các phương tiện thực hiện đơn hàng. Liên quan đến các vấn đề pháp lý (đặc biệt là các luật thuế) Bán lẻ điện tử kém hiệu lực hơn so với bán trực tiếp mặt đối mặt (và nhiều khách hàng nói không với máy tính) Kỹ năng hình thành bán lẻ truyền thống tỏ ra kém tác dụng trong bán lẻ điện tử Khách hàng quen với nhận thức là mua hàng trên mạng giá rẻ hơn ở các cửa hàng truyền thống. Điều này làm hạn chế hiệu quả kinh tế và sự mở rộng của bán lẻ điện tử. Vấn đề chăm sóc khách hàng trong bán lẻ điện tử cũng khó khăn hơn so với bán lẻ truyền thống, đặc biệt trong các trường hợp thương mại biên giới.
Các vấn đề gia tăng trong gian lận điện tử. Nhân tố ảnh hưởng đến thành công của bán lẻ điện tử 2. Tính chất của hàng hóa Với tất cả các điều kiện khác bằng nhau trong môi trường trực tuyến, hàng hóa có những đặc trưng sau đây có khả năng tăng cao doanh thu hơn: 7 Luan van Hàng hóa có thương hiệu được thừa nhận rộng rãi Hàng hóa được bảo hành bởi những người bán hàng được tin cậy cao hoặc nổi tiếng Sản phẩm số hóa (phần mềm, nhạc, video.) Hàng hóa có giá trị không cao (đồ dùng văn phòng, vitamin…) Hàng hóa thường mua (tạp phẩm, thuốc theo đơn bác sỹ…) Hàng hóa có các đặc trưng chuẩn (Sách, đĩa CD, vé máy bay,…) mà việc kiểm tra vật lý không quan trọng. Hàng hóa được bao gói phổ biến mà khi mua không cần mở bao bì ( thực phẩm, chocolate, vitamin,…) 2.
Phát huy lợi thế, khắc phục bất lợi thế của bán lẻ điện tử: Bảng2. So sánh bán lẻ điện tử và bán lẻ truyền thống Đặc trưng Bán lẻ truyền thống Bán lẻ trực tuyến Mở rộng cơ sở bán lẻ yêu cầu Mở rộng cơ sở bán lẻ yêu cầu tăng Sự mở rộng thêm nhiều địa điểm và không công suất máy chủ và các phương vật lý gian tiện phân phối Các công nghệ tiền phương Công nghệ tự động hóa bán (Front-end) Công nghệ hàng như các hệ thống POS Các công nghệ hậu phương (Point of Sale) (Back-end) Các công nghệ “thông tin” Quan hệ bền vững hơn nhờ tiếp Kém bền vững hơn do tiếp xúc vô Quan hệ xúc trực tiếp danh khách hàng Dễ dung hòa hơn trong các Kém dung hòa hơn trong các cuộc cuộc tranh cãi do tính hữu hình tranh cãi do tính vô hình Cạnh tranh địa phương Cạnh tranh toàn cầu Cạnh tranh Ít đối thủ cạnh tranh hơn Nhiều đối thủ cạnh tranh hơn Khách hàng thuộc khu vực địa phương Khách hàng thuộc khu vực rộng Cơ sở khách Không vô danh Vô danh hàng Cần ít nguồn lực hơn để tăng Cần nhiều nguồn lực hơn để tăng tính trung thành của khách tính trung thành của khách hàng hàng 8 Luan van 2. Một số mô hình bán lẻ điện tử Theo phạm vi các hàng hóa được bán (hàng hóa phục vụ mục đích chung, hàng hóa chuyên dùng) Theo quy mô địa dư bán hàng (toàn cầu, khu vực) Theo mô hình doanh thu (mô hình bán hàng, mô hình thu phí giao dịch, mô hình thu phí đăng ký, mô hình thu phí quảng cáo, mô hình thu phí liên kết, và mô hình theo các nguồn thu khác: chi phí trò chơi, phí xem chương trình thể thao, phí thuê giấy phép, phí thuê sử dụng phần mềm…) Theo kênh phân phối Phân biệt 5 mô hình bán lẻ điện tử theo kênh phân phối: - Mô hình nhà bán lẻ theo đơn đặt hàng qua thư tín chuyển sang trực tuyến. Phần lớn các nhà bán lẻ theo đơn đặt hàng qua bưu điện truyền thống (như Sharp Image, Lands End) bổ sung thêm một kênh phân phối khác Internet.
Một số nhà bán lẻ khác tiếp tục vận hành các cửa hàng vật lý, nhưng kênh phân phối chủ yếu của họ hiện giờ là marketing trực tiếp. - Bán hàng trực tiếp từ các nhà sản xuất. Các nhà sản xuất, như Dell, Nike, Lego, Godiva và Sony bán hàng trực tuyến trực tiếp từ các site công ty đến các khách hàng cá nhân. Phần lớn các nhà sản xuất là vận hành TMĐT hỗn hợp (“click and mortar”-trong môi trường truyền thống).
Họ cũng vừa bán hàng trực tiếp đến người tiêu dùng, vừa bán thông qua các đại lý bán lẻ - Nhà bán lẻ điện tử thuần túy. Các nhà bán lẻ điện tử này không có các cửa hàng vật lý. Họ chỉ bán hàng trực tuyến.com là một ví dụ của Nhà bán lẻ điện tử thuần túy. - Nhà bán lẻ hỗn hợp.
Đây là các nhà bán lẻ truyền thống có thêm website bổ sung (Ví dụ: Walmart. Các phố này bao gồm một số lượng lớn các cửa hàng độc lập. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 2. Trên thế giới Về mô hình bán vé trực tuyến trên thế giới đã có rất nhiều công ty có website triển khai hoạt động này.
Với nhiều website bán vé trực tuyến đa dạng về vé máy bay, vé tàu hỏa, vé lĩnh vực giải trí phim, ca nhạc và thể thao. Dưới đây là hai website điển hình bán vé lĩnh vực giải trí lớn nhất thế giới tại thị trường Mỹ và Đức… Ticketmaster Entertainment (website là www.com) là công ty giải trí phân phối và bán vé có trụ sở chính ở California, Mỹ với các hoạt động tại nhiều nước trên thế giới. Trong năm 2010 công ty sát nhập với Live Nation để trở thành Live Nation Entertainment trở thành công ty giải trí lớn nhất thế giới bao gồm 5 doanh nghiệp: xúc tiến hòa nhạc, địa điểm hoạt động, giải pháp bán vé, TMĐT, quản lý nghệ sỹ. Ticketmaster thường xuyên đạt được thỏa thuận để trở thành nhà cung cấp duy nhất vé cho các chương trình giải trí lớn như liveshow ca nhạc, sự kiện thể thao.
Đây là một chiến lược kinh doanh ngay từ khi ra đời năm 1980, duy trì vị trí độc quyền này tạo nên một lợi thế cạnh tranh.