BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM NGUYỄN THỊ THU HIỀN HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CÔNG CỤ TÀI CHÍNH TRONG CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Kế toán Mã số: 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. TRẦN THỊ GIANG TÂN LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng. TÁC GIẢ NGUYỄN THỊ THU HIỀN LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Tác giả xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc tới Tập thể người hướng dẫn khoa học – TS. Nguyễn Văn Lương và PGS, TS. Trần Thị Giang Tân đã nhiệt tình hướng dẫn Tác giả hoàn thành Luận án Tác giả xin trân trọng cảm ơn Hội đồng đánh già luận án ở Bộ môn, PGS,TS Nguyễn Thị Nhung, TS. Vũ Hữu Đức, TS. Lâm Thị Hồng Hoa, Ths. Võ Anh Dũng, các Phản biện độc lập đã góp ý cho Tác giả sửa chữa Luận án. Tác giả xin chân thành cảm ơn ThS. Nguyễn Hồ Hoàng Vũ – Kế toán trưởng Ngân hàng TMCP Xuất Nhập khẩu Việt Nam đã hỗ trợ Tác giả thu thập dữ liệu thực tế về các ngân hàng thương mại Tác giả xin cảm ơn các đồng nghiệp trong Khoa Kế toán – Kiểm toán, Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh và Bộ môn Kiểm toán, Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh cùng gia đình và người thân đã động viên, giúp đỡ Tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành Luận án. Nguyễn Thị Thu Hiền LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Mục lục: Lời mở đầu……………………………………………………………………… 1 Chương 1: Tổng quan về kế toán công cụ tài chính trong ngân hàng thương mại…………………………………………………………………. Công cụ tài chính…………………………………………………………. Lịch sử phát triển công cụ tài chính ………………………………… 8 1. Bản chất công cụ tài chính …………………………………………… 11 1. Định nghĩa công cụ tài chính………………………………. Đặc điểm công cụ tài chính………………………………. Kế toán công cụ tài chính…………………………………………………. Lịch sử hình thành và phát triển chuẩn mực quốc tế về kế toán công cụ tài chính. Nội dung kế toán công cụ tài chính theo chuẩn mực quốc tế về kế toán hiện hành………………………………………………………………. Phân loại công cụ tài chính………………………………. Ghi nhận và xóa bỏ ghi nhận công cụ tài chính…………. Đo lường công cụ tài chính………………………………. Kế toán tổn thất tài sản tài chính………………………. Kế toán phòng ngừa rủi ro……………………………. Trình bày và công bố công cụ tài chính 25 1. Đối chiếu kế toán công cụ tài chính theo hệ thống kế toán của một số các quốc gia với chuẩn mực quốc tế về kế toán……………………. Đối chiếu kế toán công cụ tài chính theo hệ thống kế toán Hoa Kỳ với chuẩn mực quốc tế về kế toán………………. Đối chiếu kế toán công cụ tài chính toán Trung Quốc với chuẩn mực quốc tế về kế toán……………………………. Đặc điểm kế toán công cụ tài chính trong ngân hàng thương mại…. 38 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đặc điểm hoạt động ngân hàng…………………………. Đặc điểm công cụ tài chính trong ngân hàng thương mại. Những vấn đề kế toán công cụ tài chính trong ngân hàng thương mại…………………………………………………. Mối quan hệ giữa kế toán công cụ tài chính với quản trị rủi ro tài chính tại các NHTM. Bài học kinh nghiệm xây dựng kế toán công cụ tài chính trong ngân hàng thương mại tại các quốc gia đang phát triển…………………. 55 Chương 2: Thực trạng kế toán công cụ tài chính trong ngân hàng thương mại tại Việt Nam………………………………………………………… 63 2. Thực trạng công cụ tài chính trong ngân hàng thương mại tại Việt Nam …………………………………………………………………….1 Hệ thống ngân hàng thương mại tại Việt Nam…………………….2 Lược sử hình thành các công cụ tài chính trong ngân hàng thương mại tại Việt Nam…………………………………………………….3 Đánh giá thực trạng các công cụ tài chính trong ngân hàng thương mại tại Việt Nam…………………………………………… 74 2.1 Đánh giá cơ cấu và xu hướng tài sản tài chính….2 Đánh giá nợ tài chính và công cụ vốn chủ sở hữu………… 78 2.2 Thực trạng kế toán công cụ tài chính trong ngân hàng thương mại tại Việt Nam…… …………………………………………………………….1 Cơ sở khảo sát và đánh giá thực trạng……………………………….2Cơ sở khảo sát thực tế ……………………………………… 89 2.2 Thực trạng kế toán công cụ tài chính trong ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Phân loại công cụ tài chính…………………………………. Ghi nhận và xoá bỏ công cụ tài chính………………………. Đo lường công cụ tài chính………………………………. 101 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Trình bày và công bố công cụ tài chính …………………… 105 2. Thành tựu và tồn tại của kế toán công cụ tài chính trong ngân hàng thương mại tại Việt Nam…………………………………………………. Nguyên nhân của những tồn tại……………………………………. 115 Chương 3: Giải pháp hoàn thiện kế toán công cụ tài chính trong ngân hàng 124 thương mại tại Việt Nam 3. Quan điểm hoàn thiện kế toán công cụ tài chính trong ngân hàng thương mại tại Việt Nam………………………………………………………………… 124 3. Các giải pháp hoàn thiện cho giai đoạn 2009-2011……………………… 131 3. Phân loại và trình bày công cụ tài chính ……………………………. Ghi nhận và đo lường các công cụ tài chính…………………………. Kế toán phòng ngừa rủi ro……………………………………………. Công bố thông tin về công cụ tài chính ……………………………… 156 3. Phương hướng hoàn thiện kế toán công cụ tài chính cho giai đoạn 2012- 2015…………………………………………………………………. Điều kiện thực hiện các kiến nghị . 172 Danh mục công trình của tác giả…………………………………………. 174 Danh mục tài liệu tham khảo……………………………………………… 175 Phụ lục LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Viết tắt Viết đầy đủ tiếng Việt Viết đầy đủ tiếng Anh Auditing and Accounting Financial Công ty TNHH Dịch vụ tư vấn tài chính Consultancy Service Company AASC kế toán Limited AC Nguyên giá phân bổ Amortised cost ACB Ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu Asia Commercial Bank Công ty TNHH Kiểm toán và dịch vụ tin Auditing & Informatics Services AISC học TP Hồ Chí Minh Company Hệ thống chuẩn mực kế toán doanh Accounting Standards For Business ASBE nghiệp Entreprises ASU Cập nhật chuẩn mực kế toán Accounting Standards Updates Bank for Investment and BIDV Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam Development of Viet Nam CAS Chuẩn mực kế toán Trung Quốc Chinese accounting standards CCS Hoán đổi lãi suất giữa hai đồng tiền Cross curency swap CHINA. Các nguyên tắc kế toán thừa nhận chung Genarally accepted accounting GAAP của Trung Quốc principles of China Ngân hàng Thương mại cổ phần Công Vietnam Joint Stock Commercial CTG thương Việt Nam Bank for Industry and Trade ED Dự thảo chuẩn mực kế toán quốc tế Exposure draft Ngân hàng Thương mại cổ phần Xuất Vietnam Export Import EIB nhập khẩu Việt Nam Commercial Joint Stock Bank Financial Accounting Standards FASB Hộ đồng chuẩn mực kế toán tài chính Board FSB Hội đồng ổn định tài chính Financial Stability Board FV Giá trị hợp lý Fair value LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com FVA Kế toán giá trị hợp lý Fair value accounting Ghi theo giá trị hợp lý với thay đổi giá trị Fair value through other FVOCI hợp lý ghi nhận vào thu nhập hoãn lại comprehensive income Ghi theo giá trị hợp lý với thay đổi giá trị FVPL hợp lý ghi nhận vào kết quả kinh doanh Fair value through profit or loss GDB GiaDinh Comercial Joint Stock Ngân hàng thương mại cổ phần Gia Định Bank GDP Tổng sản phẩm quốc nội Gross domestic product Ngân hàng Thương mại cổ phần Nhà Hà Hanoi Building Commercial Joint HBB Nội Stock Bank HDB Ngân hàng Thương mại cổ phần Phát triển Housing Development Commercial nhà thành phố Hồ Chí Minh Joint Stock Bank HSBC Ngân hàng Thương mại TNHH một thành The Hong Kong and Sanghai viên HSBC Việt Nam Banking Corporation IAS Chuẩn mực kế toán Quốc tế International Accounting Standards International Accounting Standards IASB Hội đồng Chuẩn mực kế toán Quốc tế Board International Accounting Standards IASC Uỷ ban Chuẩn mực kế toán Quốc tế Committee International fiannacial reporting IFRS Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế Standards International organization of IOSCO Tổ chức quốc tế các Uỷ ban Chứng khoán securities commissions IRS Hoán đổi lãi suất một đồng tiền Interset rate swap IVB Ngân hàng Liên doanh Indovina Bank Indovina Bank Ltd Military Commercial Joint Stock MB Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội Bank MMDA Tài khoản tiền gửi trên thị trường tiền tệ Money market deposit account LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com NAB Nam A Commercial Joint Stock Ngân hàng Thương mại cổ phần Nam Á Bank NCD Chứng chỉ tiền gửi có tể chuyển nhượng Negotiable certificate of deposit NOW Tài khoản giao dịch hưởng lãi Negoatible order of withdrawal OCB Ngân hàng Thương mại cổ phần Phương Orient Commercial Joint Stock Đông Bank OTC Phi tập trung Over the couter PNB Ngân hàng Thương mại cổ phần Phương SouthernCommercial Joint Stock Nam Bank ROE Tỷ số lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu Return on Equity Saigon Commercial Joint Stock SCB Ngân hàng Thương mại cổ phần Sai Gòn Bank SEAB Ngân hàng Thương mại cổ phần Đông Southeast Asia Commercial Joint Nam Á Stock Bank Statements of financial accounting SFAS Chuẩn mực kế toán Hoa Kỳ standards SGB Ngân hàng Thương mại cổ phần Sài Gòn Saigon Bank for Industry and Công thương Trade SHB Ngân hàng Thương mại cổ phần Sài Gòn Saigon Hanoi Commercial Joint Hà Nội Stock Bank STB Ngân hàng Thương mại cổ phần Sài Gòn Saigon Thuong Tin Commercial Thương Tín Joint Stock Bank Ngân hàng Thương mại cổ phần Kỹ Technological and Commercial TCB Thương Joint Stock Bank Thị trường giao dịch cổ phiếu của công ty UPCOM đại chung chưa niêm yết Unlisted Public Company Market USD Đồng Đô la Mỹ United States dollar US. Các nguyên tắc kế toán thừa nhận chung Genarally accepted accounting LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com GAAP của Hoa Kỳ principles of America VAB Viet A Commercial Joint Stock Ngân hàng Thương mại cổ phần Việt Á Bank VAS Chuẩn mực kế toán Việt Nam Vietnamese Accounting Standards Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Vietnam bank for Agriculture and VBARD nông thôn Việt Nam Rural Development Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại VCB thương Việt Nam Bank for Foreign Trade of Vietnam VPB Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoài Vietnam Joint Stock Commercial Quốc doanh Bank for Private Enterprises WTO Tổ chức Thương mại Quốc tế World Trade Organization NHTM Ngân hàng thương mại NHNN Ngân hàng Nhà nước NHTW Ngân hàng Trung ương TCTD Tổ chức tín dụng VND Đồng Việt Nam LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ SƠ ĐỒ: Bảng 1.1: Các loại công cụ tài chính trên Bảng cân đối kế toán……………. Các chuẩn mực về công cụ tài chính theo China.GAAP và IAS/IFRS……………………………………………………….3: Các công cụ tài chính trong ngân hàng thương mại ……………….4: So sánh công bố rủi ro theo IFRS và Basel II………………………. Dư nợ tín dụng của hệ thống ngân hàng đối với nền kinh tế (giai đoạn 2000-2008)……………….2: Cơ cấu hệ thống ngân hàng tại Việt Nam (giai đoạn 1990-2008)… 66 Bảng 2.3: Cơ cấu vốn điều lệ các ngân hàng thương mại tại Việt Nam đến tháng 6/2010……………………………………………….4: Vốn chủ sở hữu của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam (giai đoạn 2005-2009) ………………………………………………….
Luận văn thạc sĩ: Hoàn thiện kế toán công cụ tài chính trong ngân hàng thương mại tại Việt Nam
Luận văn thạc sĩ UEH phân tích hoàn thiện kế toán công cụ tài chính tại ngân hàng thương mại Việt Nam, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.
Trường đại học
Trường Đại Học Kinh Tế Tp.hcmChuyên ngành
Kế ToánNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận Án Tiến SĩPhí lưu trữ
55 PointMục lục chi tiết
Tóm tắt
I. Tổng quan về kế toán công cụ tài chính trong ngân hàng thương mại
Kế toán công cụ tài chính là một lĩnh vực quan trọng trong hoạt động của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Nó không chỉ giúp các ngân hàng quản lý tài sản và nợ phải trả mà còn đảm bảo tính minh bạch trong báo cáo tài chính. Việc hoàn thiện kế toán công cụ tài chính sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng, đồng thời đáp ứng yêu cầu của các nhà đầu tư và cơ quan quản lý.
1.1. Định nghĩa và bản chất của công cụ tài chính
Công cụ tài chính được định nghĩa là các hợp đồng tạo ra tài sản tài chính cho một bên và nợ phải trả cho bên kia. Bản chất của công cụ tài chính bao gồm các loại như chứng khoán, trái phiếu, và các công cụ phái sinh. Việc hiểu rõ bản chất này là cần thiết để thực hiện kế toán chính xác.
1.2. Lịch sử phát triển kế toán công cụ tài chính
Kế toán công cụ tài chính đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, từ những quy định đơn giản đến các chuẩn mực quốc tế phức tạp. Sự phát triển này phản ánh sự thay đổi trong môi trường kinh doanh và nhu cầu thông tin tài chính ngày càng cao từ các bên liên quan.
II. Những thách thức trong kế toán công cụ tài chính tại ngân hàng thương mại
Mặc dù đã có những tiến bộ nhất định, nhưng kế toán công cụ tài chính trong ngân hàng thương mại tại Việt Nam vẫn gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như sự khác biệt giữa chuẩn mực kế toán quốc tế và quy định trong nước, cũng như việc thiếu hụt nguồn nhân lực có chuyên môn cao là những rào cản lớn.
2.1. Khó khăn trong việc áp dụng chuẩn mực quốc tế
Nhiều ngân hàng thương mại gặp khó khăn trong việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế như IFRS do sự khác biệt trong quy định và thực tiễn kế toán tại Việt Nam. Điều này dẫn đến việc không đồng nhất trong báo cáo tài chính và khó khăn trong việc so sánh với các ngân hàng quốc tế.
2.2. Thiếu hụt nguồn nhân lực chuyên môn
Nguồn nhân lực trong lĩnh vực kế toán công cụ tài chính còn hạn chế về số lượng và chất lượng. Việc đào tạo và phát triển nhân viên kế toán là cần thiết để nâng cao năng lực và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
III. Phương pháp hoàn thiện kế toán công cụ tài chính trong ngân hàng thương mại
Để hoàn thiện kế toán công cụ tài chính, các ngân hàng thương mại cần áp dụng một số phương pháp và giải pháp cụ thể. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện quy trình kế toán mà còn nâng cao tính minh bạch và độ tin cậy của báo cáo tài chính.
3.1. Cải tiến quy trình ghi nhận và đo lường
Cần thiết phải cải tiến quy trình ghi nhận và đo lường công cụ tài chính để đảm bảo tính chính xác và kịp thời. Việc áp dụng các công nghệ mới trong kế toán có thể giúp tự động hóa quy trình này, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian.
3.2. Tăng cường đào tạo nhân lực
Đào tạo nhân lực là một yếu tố quan trọng trong việc hoàn thiện kế toán công cụ tài chính. Các ngân hàng cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kế toán công cụ tài chính cho nhân viên để nâng cao kỹ năng và kiến thức.
IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về kế toán công cụ tài chính
Việc ứng dụng các giải pháp hoàn thiện kế toán công cụ tài chính đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho các ngân hàng thương mại. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện quy trình kế toán không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn tăng cường sự tin tưởng của nhà đầu tư.
4.1. Kết quả từ các ngân hàng thương mại hàng đầu
Nhiều ngân hàng thương mại lớn tại Việt Nam đã áp dụng thành công các giải pháp hoàn thiện kế toán công cụ tài chính, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động và cải thiện vị thế cạnh tranh trên thị trường.
4.2. Đánh giá tác động đến báo cáo tài chính
Việc hoàn thiện kế toán công cụ tài chính đã giúp các ngân hàng cải thiện chất lượng báo cáo tài chính, từ đó tạo ra sự tin tưởng hơn từ phía các nhà đầu tư và cơ quan quản lý.
V. Kết luận và triển vọng tương lai của kế toán công cụ tài chính
Kế toán công cụ tài chính trong ngân hàng thương mại tại Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, để đạt được những mục tiêu cao hơn, cần có sự nỗ lực không ngừng trong việc hoàn thiện quy trình và nâng cao năng lực nhân lực.
5.1. Tương lai của kế toán công cụ tài chính
Trong tương lai, kế toán công cụ tài chính sẽ tiếp tục phát triển và trở thành một phần không thể thiếu trong hoạt động của các ngân hàng thương mại. Sự phát triển này sẽ đi kèm với việc áp dụng các công nghệ mới và các chuẩn mực quốc tế.
5.2. Đề xuất các giải pháp tiếp theo
Cần tiếp tục nghiên cứu và đề xuất các giải pháp hoàn thiện kế toán công cụ tài chính, nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường và các bên liên quan.
TÀI LIỆU LIÊN QUAN
Bạn đang xem trước tài liệu:
Luận văn thạc sĩ ueh hoàn thiện kế toán công cụ tài chính trong các ngân hàng thương mại tại việt nam luận án tiến sĩ
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hiền
Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Lương
Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp.hcm
Chuyên ngành: Kế Toán
Đề tài: Hoàn thiện kế toán công cụ tài chính trong các ngân hàng thương mại tại Việt Nam
Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
Địa điểm: Tp.hcm
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ