CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1. Sự cần thiết tổ chức công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các Doanh nghiệp xây lắp 1. Yêu cầu quản lý chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các Doanh nghiệp xây lắp. Do đặc điểm của xây dựng và sản phẩm xây dựng rất riêng nên việc quản lý đầu tư xây dựng cơ bản khó khăn phức tạp hơn một số ngành khác.
Vì vậy trong quá trình quản lý đầu tư xây dựng phải đáp ứng được những yêu cầu sau: - Phải tạo ra những sản phẩm xây lắp được thị trường chấp nhận cả về giá cả, chất lượng, đáp ứng được mục tiêu kinh tế xã hội trong từng thời kỳ. - Huy động và sử dụng có hiệu quả cao nhất từ các nguồn đầu tư trong và ngoài nước. - Xây dựng phải đúng theo qui hoạch được duyệt, thiết kế hợp lý thẩm mỹ, xây dựng đúng tiến độ, đạt chất lượng cao. Thực tế trong nhiều năm qua xây dựng cơ bản là một ngành làm thất thoát một phần không nhỏ nguồn vốn đầu tư của Nhà nước.
Nguyên nhân cơ bản là do quản lý vốn đầu tư chưa được chặt chẽ. Hiện nay, trong lĩnh vực xây dựng cơ bản chủ yếu áp dụng phương pháp đấu thầu, giao nhận thầu xây dựng. Doanh nghiệp muốn trúng thầu một công trình phải xây dựng một giá thầu hợp lý cho công trình đó dựa trên cơ sở xác định mức đơn giá xây dựng cơ bản do Nhà nước ban hành trên cơ sở giá thị trường và bản thân Doanh nghiệp. Giá trúng thầu không vượt quá giá thành dự toán được duyệt.
Mặt khác phải đảm bảo sản xuất kinh doanh có lãi. Để thực hiện tất cả các yêu cầu trên đòi hỏi Doanh nghiệp phải tăng cường công tác quản lý kinh tế đặc biệt là quản lý về tập hợp chi phí sản xuất. Luận Văn Tốt Nghiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trường Cao Đẳng Công Nghiệp Hà Nội 4 Khoa Kinh Tế Trong đó trọng tâm là công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp. Vai trò và nhiệm vụ kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp 1.Vai trò kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong Doanh nghiệp xây lắp Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là những chỉ tiêu luôn được các nhà quản lí quan tâm không chỉ vì chúng gắn liền với kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mà chúng còn có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với công tác quản lí và tổ chức trong doanh nghiệp.
Thông qua số liệu do bộ phận kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành cung cấp các nhà lãnh đạo và quản lí doanh nghiệp biết được chi phí và tính giá thành thực tế của từng công trình, hạng mục công trình cũng như toàn bộ kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của toàn doanh nghiệp từ đó phân tích đánh giá tình hình thực hiện các định mức dự toán chi phí tình hình sử dụng lao động, vật tư, tiền vốn có hiệu qủa hay lãng phí, tình hình thực hiện kế hoạch giá thành sản phẩm và đó là căn cứ để đề ra biện pháp hữu hiệu kịp thời nhằm hạ thấp chi phí sản xuất đề ra các quy định phù hợp cho sự phát triển sản xuất kinh doanh và yêu cầu quản trị doanh nghiệp. Việc phân tích đánh giá đúng đắn kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh chỉ có thể dựa trên giá thành sản phẩm chính xác. Về phần mình tính chính xác giá thành của sản phẩm lại chịu ảnh hưởng từ kết quả tập hợp chi phí sản xuất. Do vậy để tổ chức tốt công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành trong giá thành sản phẩm, lượng giá trị các yếu tố chi phí đã được chuyển dịch vào giá trị sản phẩm đã hoàn thành có ý nghiã rất quan trọng đối với một doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường hiện nay.2 Nhiệm vụ kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp Việc giảm chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp có ý nghĩa rất lớn đối với mỗi Doanh nghiệp xây dựng.
Vì vậy, việc xác định đúng Luận Văn Tốt Nghiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trường Cao Đẳng Công Nghiệp Hà Nội 5 Khoa Kinh Tế đắn đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và đối tượng tính giá thành phù hợp với điều kiện hiện tại của Doanh nghiệp và thoả mãn mọi yêu cầu quản lý đặt ra hết sức cần thiết. Cụ thể: - Xác định đúng đối tượng tập hợp chi phí sản xuất phù hợp với tổ chức sản xuất ở Doanh nghiệp, đồng thời xác định đúng đối tượng tính giá thành. - Kiểm tra đối chiếu thường xuyên việc thực hiện các chi phí vật tư, nhân công, máy thi công và các dự toán chi phí khác. Từ đó đưa ra các biện pháp ngăn chặn kịp thời.
- Tính giá thành xây lắp chính xác kịp thời theo đúng khoản mục giá thành. - Việc kiểm tra thực hiện hạ giá thành theo từng khoản mục chi phí của các hạng mục công trình. Từ đó đề ra các biện pháp hạ giá thành sản phẩm một các liên tục. - Xác định đúng đắn, bàn giao thanh toán kịp thời khối lượng công tác xây lắp hoàn thành.
- Kiểm tra định kỳ và đánh giá khối lượng thi công dở dang theo nguyên tắc qui định. Đánh giá đúng kết quả hoạt động sản xuất của Doanh nghiệp ở từng công trình, bộ phận thi công. và lập báo cáo về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm sản phẩm xây lắp một các kịp thời.Chi phí sản xuất và mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong Doanh nghiệp xây lắp 1.Chi phí sản xuất trong Doanh nghiệp xây lắp 1.Khái niệm chi phí sản xuất: Hoạt động sản xuất của doanh nghiệp là quá trình người lao động sử dụng tư liệu lao động tác động lên đối tượng lao động để sản xuất ra sản phẩm để thoả mãn nhu cầu tiêu dùng của xã hội. Từ đó để hình thành nên chi phí về hao phí NVL tiền công phải trả cho người lao động và một bộ phận chi phí Luận Văn Tốt Nghiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trường Cao Đẳng Công Nghiệp Hà Nội 6 Khoa Kinh Tế sản xuất khác.
Đây chính là ba bộ phận cấu thành nên giá thành sản phẩm. Mác đã khái quát giá trị sản phẩm mới tạo ra thành công thức : C+V+m C: Là toàn bộ giá trị tư liệu sản xuất đã tiêu hao trong quá trình sản xuất tạo ra sản phẩm được coi là hao phí lao động vật hoá. V: Chi phí tiền lương, tiền công phải trả người lao động tham gia vào quá trình sản xuất tạo ra sản phẩm dịch vụ được gọi là lao động sống cần thiết m: Giá trị mới do lao động sống tạo ra trong quá trình sản xuất để tạo nên giá trị sản phẩm. Trong điều kiện tồn tại nền kinh tế Tiền – Hàng thì mọi chi phí được biểu hiện dưới một thước đo giá trị chung là tiền tệ.
Theo chuẩn mực số 01: Chi phí bao gồm các chi phí sản xuất, kinh doanh phát sinh trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường của doanh nghiệp và các chi phí khác. Chi phí sản xuất kinh doanh phát sinh trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường của doanh nghiệp như: giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lí doanh nghiệp, chi phí lãi tiền vay và các chi phí liên quan đến hoạt động cho các bên khác sử dụng tài sản sinh ra lợi tức, tiền bản quyền,. những chi phí này phát sinh dưới dạng tiền và các khoản tương đương tiền, hàng tồn kho, khấu hao máy móc thiết bị. Chi phí khác bao gồm: các chi phí ngoài chi phí sản xuất kinh doanh phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh thông thường của doanh nghiệp như chi phí về thanh lí, nhượng bán TSCĐ các khoản tiền bị khách hàng phạt do vi phạm hợp đồng.
Như vậy chi phí sản xuất kinh doanh là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về LĐ sống và LĐ vật hoá và các chi phí khác mà DN đă chi ra để tiến hành các hoạt động sản xuất, thi công trong một thời kỳ. Bản chất và nội dung của chi phí sản xuất Luận Văn Tốt Nghiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trường Cao Đẳng Công Nghiệp Hà Nội 7 Khoa Kinh Tế Cũng như các ngành sản xuất vật chất khác, quá trình sản xuất của ngành xây lắp là quá trình tiêu hao các lao động sống và lao động vật hoá để tạo nên giá trị sử dụng của các sản phẩm để phục vụ cho nhu cầu của con người. Trong điều kiện sản xuất hàng hoá, các chi phí này được biểu hiện dưới dạng giá trị, gọi là chi phí sản xuất. Tương tự như vậy, chi phí sản xuất trong quá trình xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hoá cấu thành nên sản phẩm xây lắp trong một thời kỳ nhất định.
Tuy nhiên, để hiểu đúng khái niệm trên cần phân biệt giữa chi phí và chi tiêu. Đây là hai khái niệm khác nhau nhưng có quan hệ mật thiết với nhau. Chi tiêu của Doanh nghiệp là sự chi ra sự giảm đi thuần tuý của các tài sản của Doanh nghiệp. Về số lượng, giữa chi tiêu và chi phí có sự khác nhau, chi phí không bao gồm: + Các khoản chi tiêu làm giảm tài sản này nhưng lại làm tăng tài sản khác của Doanh nghiệp, do đó không làm giảm nguồn vốn chủ sở hữu (Ví dụ: Dùng tiền để lấy ký được ký quĩ, mua bảo hiểm rủi ro chờ phân bổ.
+ Các khoản chi tiêu làm giảm tài sản của Doanh nghiệp nhưng đồng thời cũng làm giảm khoản nợ phải trả. Trường hợp này NVCSH cũng bị tác động. Như vậy, thực chất chi phí là sự giảm đi của tài sản hoặc là sự tăng lên của khoản nợ phải trả trong kỳ mà không làm tăng tài sản khác hoặc không làm giảm nợ phải trả khác của Doanh nghiệp. Ngoài sự khác nhau về lượng giữa chi phí và chi tiêu còn có sự khác nhau về thời gian.