CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI. Đặc điểm của hoạt động kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại. - Doanh nghiệp thương mại: Doanh nghiệp thương mại là một đơn vị kinh doanh được thành lập với mục đích chủ yếu là thực hiện các hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực lưu thông hàng hóa đáp ứng nhu cầu thị trường nhằm thu lợi nhuận. - Hoạt động kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại: Hoạt động kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại là hoạt động lưu thông phân phối hàng hóa trên thị trường.
Hoạt động đó thực hiện quá trình lưu chuyển hàng hóa từ nơi sản xuất tới nơi tiêu dùng. Hoạt động này mang những đặc điểm chủ yếu sau: ● Lưu chuyển hàng hóa là hoạt động kinh tế cơ bản của các doanh nghiệp thương mại, đó là sự tổng hợp các hoạt động thuộc các quá trình mua bán, trao đổi và dự trữ hàng hóa. ● Đối tượng của hoạt động kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại được phân theo các ngành hàng: ✓ Hàng vật tư thiết bị. ✓ Hàng công nghệ phẩm tiêu dùng.
✓ Hàng lương thực thực phẩm chế biến. ● Phương thức lưu chuyển hàng hóa thông qua 2 phương thức: bán buôn và bán lẻ. SV: Hà Thị Hường Lớp: CQ50/21.07 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính ✓ Bán buôn là bán hàng hóa cho người kinh doanh trung gian mà không bán trực tiếp cho người tiêu dùng cuối cùng. ✓ Bán lẻ là bán thẳng cho người tiêu dùng cuối cùng.
● Bán buôn và bán lẻ hàng hóa được thực hiện bằng nhiều hình thức: bán thẳng, bán qua kho, bán trực tiếp và gửi bán đại lý, ký gửi. ● Tổ chức hoạt động kinh doanh thương mại có thể tổ chức một trong các mô hình như: tổ chức bán buôn, tổ chức bán lẻ, chuyên doanh hoặc kinh doanh tổng hợp ở các qui mô khác nhau. Với những đặc điểm riêng biệt của ngành thương mại như trên sẽ có ảnh hưởng đến công tác kế toán nói chung và công tác bán hàng và xác định kết quả nói riêng. Sự cần thiết phải tổ chức kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại.
Bán hàng và xác định kết quả kinh doanh. Bán hàng là việc chuyển quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ gắn với phần lớn lợi ích và rủi ro cho khách hàng đồng thời doanh nghiệp được khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. Đây là giai đoạn cuối cùng của quy trình sản xuất kinh doanh, là quá trình vận động của vốn kinh doanh từ vốn hàng hóa sang vốn bằng tiền, doanh nghiệp có được doanh thu để bù đắp chi phí có được lợi nhuận và để phân phối lợi nhuận cho các chủ sở hữu. Vì vậy, quy trình bán hàng là giai đoạn cuối cùng nhưng rất quan trọng đối với doanh nghiệp.
Quá trình bán hàng có thể được chia làm hai giai đoạn: Giai đoạn 1: Đơn vị bán hàng xuất giao sản phẩm hàng hóa cho đơn vị mua căn cứ vào hợp đồng kinh tế đã ký kết. Giai đoạn này phản ánh một mặt SV: Hà Thị Hường Lớp: CQ50/21.07 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính của quá trình bán hàng, thành phẩm. Tuy nhiên nó chưa phản ánh được hàng hóa đã bán. Giai đoạn 2: Khi khách hàng trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền.
Lúc này hàng hóa đã được xác định là tiêu thụ và quá trình bán hàng đã được hoàn tất. Như vậy quá trình bán hàng của doanh nghiệp có đặc điểm sau: - Về mặt hành vi: Đó là sự mua bán có thỏa thuận giữa người mua và người bán. - Về bản chất kinh tế: Bán hàng là quy trình thay đổi quyền sở hữu hàng hóa. Quyền sở hữu hàng hóa sẽ được chuyển từ người bán sang người mua.
Khi kết thúc quá trình, doanh nghiệp sẽ nhận được một khoản tiền gọi là doanh thu bán hàng. Đây là căn cứ xác định kết quả kinh doanh. Kết quả hoạt động kinh doanh là biểu hiện số tiền lãi hay lỗ từ các loại hoạt động của doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định. Đây là kết quả cuối cùng của hoạt động kinh doanh thông thường và các hoạt động khác của doanh nghiệp.
Ý nghĩa công tác bán hàng và xác định kết quả kinh doanh. Bán hàng và xác định kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh có ý nghĩa quan trọng và có mối quan hệ mật thiết với nhau. Bán hàng là khâu cuối cùng của quá trình kinh doanh, là cầu nối đưa sản phẩm từ nơi sản xuất đến nơi tiêu thụ. Cùng với việc bán hàng thì xác định kết quả kinh doanh là cơ sở để đánh giá hiệu quả cuối cùng của quá trình kinh doanh trong một thời kỳ nhất định của doanh nghiệp, xác định nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với nhà nước, nó còn là số liệu thông tin cho các nhà đầu tư, các tổ chức tín dụng, các đối tượng liên quan.
Kết quả hoạt động kinh doanh là mục đích cuối cùng của doanh nghiệp, còn bán hàng là phương tiện trực tiếp để thực hiện mục đích đó. Do đó, bán SV: Hà Thị Hường Lớp: CQ50/21.07 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính hàng và xác định kết quả kinh doanh là hoạt động rất quan trọng đối với doanh nghiệp, nó quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp thương mại. Vai trò kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại. Kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh có vai trò thu thập, xử lý, kiểm tra, phân tích, đánh giá và cung cấp thông tin về quá trình bán hàng và xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp thương mại thông qua báo cáo tài chính và báo cáo kế toán quản trị cho các đối tượng sử dụng thông tin trong và ngoài doanh nghiệp.
Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp. Để phát huy vai trò của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh, kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp cần thực hiện các nhiệm vụ sau: - Phản ánh, ghi chép kịp thời, đầy đủ tình hình hiện có và sự biến động của từng loại hàng hóa, thành phẩm, dịch vụ bán ra và tiêu thụ nội bộ theo chỉ tiêu số lượng, chất lượng, chủng loại và giá trị. - Phản ánh, ghi chép đầy đủ, kịp thời, chính xác doanh thu, các khoản giảm trừ doanh thu, chi phí của từng hoạt động trong doanh thu và các khoản chi phí khác của từng hoạt động trong doanh nghiệp. Đồng thời theo dõi và đôn đốc các khoản phải thu của khách hàng.
- Phản ánh, tính toán chính xác kết quả của từng hoạt động, giám sát tình hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà Nước; tình hình phân phối kết quả hoạt động. SV: Hà Thị Hường Lớp: CQ50/21.07 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính - Cung cấp các thông tin kế toán phục vụ cho việc lập Báo cáo tài chính và định kỳ phân tích hoạt động kinh tế liên quan đến quá trình bán hàng, xác định và phân phối kết quả. Tổ chức kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại. Các phương thức bán hàng và hình thức thanh toán.
Các phương thức bán hàng trong doanh nghiệp. Bán buôn là sự vận động ban đầu của hàng hóa từ lĩnh vực sản xuất đến lĩnh vực tiêu dùng, trong khâu này hàng hóa mới chỉ thực hiện được một phần giá trị, chưa thực hiện được giá trị sử dụng. Bán buôn hàng hóa thường áp dụng đối với trường hợp bán hàng với khối lượng lớn và được thực hiện bởi hai hình thức: hình thức bán buôn qua kho và bán buôn vận chuyển thẳng. ● Hình thức bán buôn qua kho.
Theo hình thức này, hàng hóa được xuất bán cho khách hàng từ kho dự trữ của doanh nghiệp và thực hiện theo 2 cách: xuất bán trực tiếp và xuất gửi đi bán. ● Hình thức bán buôn vận chuyển thẳng. Bán buôn vận chuyển thẳng là hình thức bán hàng mà bên bán mua hàng của nhà cung cấp để bán cho khách hàng, hàng hóa không qua kho của bên bán. Hình thức này cũng gồm nhiều hình thức như giao hàng tay ba, hình thức vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán và không tham gia thanh toán… Bán lẻ.
Bán lẻ hàng hóa là khâu vận động cuối cùng của hàng hóa từ lĩnh vực sản xuất đến lĩnh vực tiêu dùng. Tại khâu này, hàng hóa kết thúc lưu thông SV: Hà Thị Hường Lớp: CQ50/21.07 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính thực hiện toàn bộ giá trị và giá trị sử dụng. Bán lẻ thường bán với khối lượng ít, giá bán ổn định. Bán lẻ thường áp dụng các phương thức sau: ● Bán hàng thu tiền trực tiếp.
● Bán hàng thu tiền tập trung. ● Bán hàng theo hình thức khách hàng tự chọn. ● Bán hàng theo phương thức đại lý. ● Bán hàng theo phương thức trả góp, trả chậm.
Ngoài ra còn có các hình thức bán hàng khác như: doanh nghiệp trả lương công nhân viên bằng sản phẩm hàng hóa, dùng hàng hóa để biếu tặng, tiêu dùng nội bộ, bán hàng qua mạng, truyền hình. Các hình thức thanh toán tiền hàng trong doanh nghiệp. Các hình thức thanh toán được áp dụng tại doanh nghiệp là: ● Bán hàng thu tiền ngay: là hình thức thanh toán mà sau khi xuất bán hàng hóa thì khách hàng thực hiện thanh toán, trả tiền ngay cho doanh nghiệp. ● Bán hàng trả chậm: là hình thức thanh toán mà khách hàng không chi trả ngay tiền hàng mà một khoảng thời gian sau khách hàng mới chi trả tiền.
Kế toán bán hàng. Kế toán doanh thu bán hàng và các khoản giảm trừ doanh thu. Kế toán Doanh thu bán hàng. Theo chuẩn mực kế toán số 14: Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ phát sinh từ các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu nhưng không bao gồm các khoản đóng góp của các chủ sở hữu.
Căn cứ vào luật thuế giá trị gia tăng, đối với doanh nghiệp áp dụng phương pháp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thì doanh thu bán SV: Hà Thị Hường Lớp: CQ50/21.07 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.