Chuyên đề thực tập: Hoàn thiện kế toán bán hàng tại Công ty TNHH Vật liệu Xây dựng Ninh Anh

Khám phá chuyên đề thực tập kế toán bán hàng tại công ty TNHH vật liệu xây dựng Ninh Anh, nâng cao kỹ năng và kiến thức thực tiễn.

• Tác giả: Lê Thị Phượng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Ngọc Quang
• Trường học: Công ty TNHH Vật liệu Xây dựng Ninh Anh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Hoàn thiện kế toán bán hàng tại Công ty TNHH Vật liệu Xây dựng Ninh Anh
• Loại tài liệu: chuyên đề thực tập
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hưng Yên

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM VÀ TỔ CHỨC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BÁN HÀNG CỦA CÔNG TY TNHH VẬT LIỆU XÂY DỰNG NINH ANH
• 1.1. ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG BÁN HÀNG CỦA CÔNG TY TNHH VẬT LIỆU XÂY DỰNG NINH ANH
• 1.1.1. Danh mục hàng bán của Công ty TNHH vật liệu xây dựng Ninh Anh
• 1.1.2. Thị trường của Công ty TNHH vật liệu xây dựng Ninh Anh
• 1.1.3. Phương thức bán hàng của Công ty TNHH vật liệu xây dựng Ninh Anh
• 1.1.4. Phương thức thanh toán
• 1.2. ĐẶC ĐIỂM TỔ CHỨC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BÁN HÀNG CỦA CÔNG TY TNHH VẬT LIỆU XÂY DỰNG NINH ANH
• 1.2.1. Cơ cấu tổ chức quản lý hoạt động bán hàng của công ty
• 1.2.2. Chức năng, nhiệm vụ của các bộ phận
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN BÁN HÀNG TẠI CÔNG TY TNHH VẬT LIỆU XÂY DỰNG NINH ANH
• 2.1. KẾ TOÁN DOANH THU
• 2.1.1. Chứng từ và thủ tục kế toán
• 2.1.2. Kế toán chi tiết Doanh thu
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán bán hàng tại Công ty TNHH Vật liệu Xây dựng Ninh Anh

Công ty TNHH Vật liệu Xây dựng Ninh Anh hoạt động trong lĩnh vực thương mại, chuyên cung cấp các loại gạch men, ốp lát cho các công trình xây dựng. Kế toán bán hàng là một phần quan trọng trong quy trình kế toán của công ty, giúp theo dõi tình hình tiêu thụ hàng hóa và doanh thu. Việc hoàn thiện kế toán bán hàng không chỉ giúp công ty nâng cao hiệu quả kinh doanh mà còn đảm bảo tính chính xác trong báo cáo tài chính.

1.1. Đặc điểm hoạt động bán hàng của Công ty

Công ty TNHH Vật liệu Xây dựng Ninh Anh có danh mục hàng hóa đa dạng, bao gồm gạch lát nền, gạch chân tường và gạch viền. Thị trường tiêu thụ chủ yếu nằm ở các tỉnh như Hưng Yên, Thái Bình và Hà Nam, với nhiều hợp đồng lớn được ký kết.

1.2. Quy trình kế toán bán hàng tại Công ty

Quy trình kế toán bán hàng tại công ty bao gồm các bước từ lập hợp đồng, xuất hóa đơn đến ghi nhận doanh thu. Mỗi bước đều được thực hiện theo quy định chặt chẽ nhằm đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong báo cáo tài chính.

II. Vấn đề và thách thức trong kế toán bán hàng tại Công ty TNHH Vật liệu Xây dựng Ninh Anh

Mặc dù công ty đã có những bước tiến trong việc tổ chức kế toán bán hàng, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần khắc phục. Các vấn đề như quản lý kho, theo dõi công nợ và báo cáo tài chính chưa được tối ưu hóa hoàn toàn. Điều này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh và khả năng cạnh tranh của công ty.

2.1. Thách thức trong quản lý kho

Quản lý kho là một trong những vấn đề lớn mà công ty phải đối mặt. Việc theo dõi hàng tồn kho chưa được thực hiện một cách hiệu quả, dẫn đến tình trạng thiếu hụt hoặc dư thừa hàng hóa.

2.2. Khó khăn trong việc theo dõi công nợ

Theo dõi công nợ là một thách thức lớn, đặc biệt là khi công ty có nhiều khách hàng và hợp đồng khác nhau. Việc này đòi hỏi một hệ thống kế toán chặt chẽ và chính xác để đảm bảo không xảy ra sai sót.

III. Phương pháp hoàn thiện kế toán bán hàng tại Công ty TNHH Vật liệu Xây dựng Ninh Anh

Để hoàn thiện kế toán bán hàng, công ty cần áp dụng các phương pháp hiện đại và hiệu quả. Việc sử dụng phần mềm kế toán chuyên dụng sẽ giúp tự động hóa quy trình và giảm thiểu sai sót. Đồng thời, đào tạo nhân viên về quy trình kế toán cũng là một yếu tố quan trọng.

3.1. Ứng dụng phần mềm kế toán

Sử dụng phần mềm kế toán sẽ giúp công ty tự động hóa quy trình ghi chép và báo cáo tài chính. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao độ chính xác trong các báo cáo.

3.2. Đào tạo nhân viên kế toán

Đào tạo nhân viên về quy trình kế toán và sử dụng phần mềm sẽ giúp nâng cao năng lực làm việc. Nhân viên được trang bị kiến thức sẽ thực hiện công việc hiệu quả hơn, từ đó cải thiện chất lượng kế toán bán hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Công ty TNHH Vật liệu Xây dựng Ninh Anh

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc hoàn thiện kế toán bán hàng đã mang lại nhiều lợi ích cho công ty. Doanh thu tăng lên, công nợ được quản lý tốt hơn và báo cáo tài chính chính xác hơn. Điều này giúp công ty có được vị thế cạnh tranh tốt hơn trên thị trường.

4.1. Tăng trưởng doanh thu

Sau khi áp dụng các phương pháp hoàn thiện, doanh thu của công ty đã tăng đáng kể. Việc theo dõi và quản lý hàng hóa hiệu quả đã giúp công ty đáp ứng nhanh chóng nhu cầu của khách hàng.

4.2. Cải thiện quản lý công nợ

Quản lý công nợ đã được cải thiện rõ rệt, giúp công ty giảm thiểu rủi ro tài chính. Nhờ vào hệ thống kế toán chặt chẽ, công ty có thể theo dõi tình hình thanh toán của khách hàng một cách hiệu quả.

V. Kết luận và tương lai của kế toán bán hàng tại Công ty TNHH Vật liệu Xây dựng Ninh Anh

Kế toán bán hàng tại Công ty TNHH Vật liệu Xây dựng Ninh Anh đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, để duy trì và phát triển bền vững, công ty cần tiếp tục hoàn thiện quy trình kế toán và áp dụng các công nghệ mới. Tương lai của kế toán bán hàng sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của công ty.

5.1. Định hướng phát triển kế toán bán hàng

Công ty cần xác định rõ định hướng phát triển kế toán bán hàng trong tương lai. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sẽ là chìa khóa để nâng cao hiệu quả kinh doanh.

5.2. Tầm quan trọng của việc đổi mới

Đổi mới trong kế toán bán hàng không chỉ giúp công ty nâng cao hiệu quả mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh. Việc này sẽ giúp công ty đứng vững và phát triển trong môi trường kinh doanh ngày càng cạnh tranh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam chuyển đổi cơ chế quản lý và gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), các doanh nghiệp thương mại đứng trước những cơ hội thâm nhập thị trường cũng như áp lực cạnh tranh gay gắt. Hoạt động thương mại giữ vai trò cầu nối trung gian giữa khâu sản xuất và tiêu dùng, thúc đẩy lưu thông hàng hóa và đáp ứng nhu cầu xã hội. Đối với các đơn vị kinh doanh vật liệu xây dựng, việc bảo đảm tiêu thụ hàng hóa ổn định, duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu và quản lý chặt chẽ công nợ là điều kiện quyết định để nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Công tác kế toán bán hàng là một bộ phận trọng yếu trong hệ thống thông tin kế toán của doanh nghiệp thương mại. Phần hành này không chỉ ghi nhận chính xác tình hình biến động và tốc độ lưu chuyển hàng hóa mà còn cung cấp dữ liệu về doanh thu, giá vốn, chi phí và hiệu quả kinh doanh, làm căn cứ giúp ban lãnh đạo đưa ra các quyết định quản trị kịp thời. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, tác giả Lê Thị Phượng (Lớp Kế toán 4) dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Ngọc Quang đã thực hiện chuyên đề thực tập chuyên ngành với đề tài: "Hoàn thiện kế toán bán hàng tại Công ty TNHH vật liệu xây dựng Ninh Anh".

Nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu của chuyên đề được xác định rõ:

1. Hệ thống hóa đặc điểm hoạt động kinh doanh và cơ cấu tổ chức quản lý hoạt động bán hàng tại Công ty TNHH vật liệu xây dựng Ninh Anh.
2. Khảo sát, phân tích thực trạng tổ chức hạch toán kế toán bán hàng tại doanh nghiệp, bao gồm kế toán doanh thu, các khoản giảm trừ doanh thu, kế toán giá vốn hàng bán và kế toán chi phí bán hàng.
3. Đề xuất các định hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán bán hàng tại đơn vị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng tổ chức công tác kế toán bán hàng và các phần hành liên quan (doanh thu, giảm trừ doanh thu, giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng).
• Phạm vi không gian: Công ty TNHH vật liệu xây dựng Ninh Anh (Địa chỉ: Long Cầu, Đoàn Đào, Phù Cừ, Hưng Yên; Mã số thuế: 0900679391).
• Phạm vi thời gian và số liệu: Số liệu kế toán, chứng từ và sổ sách phát sinh thực tế trong kỳ kế toán tháng 01 năm 2013 của doanh nghiệp.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Chuyên đề nghiên cứu thực trạng hạch toán dựa trên cơ sở Chế độ Kế toán Doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14 tháng 9 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Hệ thống tài khoản và phương pháp kế toán được khảo sát bao gồm:

• Hệ thống tài khoản áp dụng: Tài khoản 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ), Tài khoản 5211 (Chiết khấu thương mại), Tài khoản 5212 (Hàng bán bị trả lại), Tài khoản 5213 (Giảm giá hàng bán), Tài khoản 632 (Giá vốn hàng bán), Tài khoản 642 (Chi phí quản lý kinh doanh, chi tiết TK 6421 - Chi phí bán hàng), Tài khoản 156 (Hàng hóa), cùng các tài khoản thanh toán và liên quan như TK 111, TK 112, TK 131, TK 333, TK 911.
• Hình thức kế toán: Hình thức Chứng từ ghi sổ có kết hợp ứng dụng phần mềm kế toán trong xử lý dữ liệu và in sổ cuối kỳ.
• Phương pháp tính giá hàng tồn kho: Doanh nghiệp áp dụng phương pháp giá thực tế đích danh để tính trị giá vốn hàng hóa xuất kho.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả sử dụng là phương pháp nghiên cứu thực tiễn kết hợp phân tích mô tả và phương pháp hạch toán kế toán:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Tiếp cận trực tiếp hệ thống chứng từ kế toán gốc (Hóa đơn GTGT, Phiếu xuất kho, Phiếu nhập kho, Phiếu thu, Phiếu chi, Giấy báo Có ngân hàng, Thẻ kho, Biên bản trả lại hàng) và các sổ kế toán chi tiết, sổ tổng hợp, chứng từ ghi sổ, sổ cái tại đơn vị.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Khảo sát quy trình luân chuyển chứng từ từ khâu phát sinh đơn hàng, ký kết hợp đồng kinh tế đến khâu xuất kho, bàn giao hàng hóa, ghi nhận doanh thu và thanh toán; từ đó tổng hợp số liệu vào các biểu mẫu kế toán thực tế trong tháng 01/2013.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Đặc điểm và tổ chức quản lý hoạt động bán hàng của Công ty TNHH vật liệu xây dựng Ninh Anh

Chương 1 trình bày tổng quan về mô hình hoạt động kinh doanh, thị trường và cơ cấu tổ chức quản lý bán hàng của Công ty TNHH vật liệu xây dựng Ninh Anh.

Công ty đóng vai trò là nhà phân phối, đơn vị thương mại trung gian cung cấp các loại gạch men, ốp, lát và trang trí cho các công trình xây dựng. Danh mục hàng bán chính gồm:

• Gạch lát nền: quy cách kích thước 30x30, 40x40, 50x50, 60x60.
• Gạch chân tường: quy cách kích thước 12x50, 13x40, 40x90.
• Gạch viền: quy cách kích thước 10x20.

Thị trường hoạt động của doanh nghiệp có sự phân định rõ ràng giữa đầu vào và đầu ra:

• Thị trường đầu vào: Nguồn hàng được cung ứng từ các đối tác sản xuất trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc và Hải Dương, tiêu biểu là Công ty Hoa Cương, Công ty Đại Việt, Công ty Tiền Phong và Công ty Gốm sứ Thanh Hà.
• Thị trường đầu ra: Tiêu thụ chủ yếu tại các tỉnh Hưng Yên, Thái Bình, Hà Nam thông qua các hợp đồng cung cấp vật liệu cho các công trình cấp tỉnh, huyện, xã cũng như các đại lý bán lẻ.

Phương thức bán hàng và hình thức thanh toán được tổ chức linh hoạt:

• Phương thức bán hàng: Gồm bán buôn (bán buôn trực tiếp qua kho và bán buôn vận chuyển thẳng theo hợp đồng kinh tế) và bán lẻ (bán theo đơn đặt hàng, gửi báo giá và ký kết hợp đồng trực tiếp với đơn vị sử dụng).
• Phương thức thanh toán: Phân loại thành thu tiền ngay và bán hàng trả chậm. Thanh toán tiền mặt áp dụng đối với bán lẻ hoặc các hóa đơn có giá trị dưới 20 triệu đồng. Thanh toán qua tài khoản ngân hàng (VietinBank - Chi nhánh Mỹ Hào, PGD Khoái Châu) bắt buộc áp dụng đối với các hợp đồng kinh tế lớn trên 20 triệu đồng ký với các doanh nghiệp xây dựng, đơn vị hành chính sự nghiệp, hoặc khách hàng ở xa phải đặt cọc trước khi vận chuyển.

Về cơ cấu tổ chức quản lý bán hàng, doanh nghiệp phân định rõ chức năng giữa các phòng ban:

• Phòng Kinh doanh: Đội ngũ nhân viên thị trường (marketing) tìm kiếm bạn hàng, khảo sát nhu cầu, đàm phán, soạn thảo hợp đồng kinh tế trình Giám đốc phê duyệt và lập kế hoạch tiêu thụ.
• Phòng Bán hàng: Thực hiện giao nhận hàng, tư vấn sản phẩm, kiểm soát quy cách, chính sách bảo hành, chiết khấu và phối hợp mua hàng.
• Phòng Kế toán (Kế toán công nợ, Kế toán kho): Tiếp nhận đơn hàng, xác định phương thức thanh toán, phát hành hóa đơn, kiểm tra công nợ và ghi chép sổ kế toán.
• Thủ kho và Bộ phận Vận chuyển: Căn cứ hóa đơn kiêm phiếu xuất kho để xuất hàng, ghi thẻ kho, kiểm đếm và vận chuyển giao hàng tận nơi cho khách hàng.

---

Chương 2: Thực trạng kế toán bán hàng tại Công ty TNHH vật liệu xây dựng Ninh Anh

Chương 2 mô tả chi tiết toàn bộ quy trình hạch toán kế toán bán hàng tại công ty thông qua hệ thống chứng từ, tài khoản, quy trình luân chuyển và các ví dụ minh họa bằng số liệu thực tế phát sinh trong tháng 01/2013.

1. Kế toán doanh thu bán hàng và các khoản giảm trừ doanh thu

Doanh nghiệp chi tiết hóa Tài khoản 511 thành 4 tài khoản cấp hai:

• TK 511.1: Doanh thu bán gạch lát nền.
• TK 511.2: Doanh thu bán gạch ốp.
• TK 511.3: Doanh thu bán gạch chân tường.
• TK 511.4: Doanh thu bán gạch khác.

Các khoản giảm trừ doanh thu theo dõi qua các tài khoản: TK 5211 (Chiết khấu thương mại, mức chiết khấu áp dụng từ 0,5% đến 2%), TK 5212 (Hàng bán bị trả lại), TK 5213 (Giảm giá hàng bán). Cứ 15 ngày một lần, kế toán tổng hợp số liệu để kết chuyển giảm trừ sang TK 511.

Quy trình luân chuyển chứng từ doanh thu:

• Khi bán buôn, căn cứ hợp đồng kinh tế, kế toán lập Hóa đơn GTGT (mẫu 01 GTKT-3LL) gồm 3 liên (Liên 1 tím lưu sổ gốc, Liên 2 đỏ giao khách hàng, Liên 3 xanh lưu nội bộ).
• Căn cứ liên 3 Hóa đơn GTGT, kế toán lập Phiếu xuất kho giao thủ kho xuất hàng và ghi Thẻ kho (mẫu 12-DNN).
• Khi thu tiền, kế toán lập Phiếu thu (mẫu 02-TT, 3 liên) nếu thu tiền mặt, hoặc nhận Giấy báo Có từ ngân hàng VietinBank nếu thu qua chuyển khoản.
• Kế toán ghi chép vào Sổ chi tiết bán hàng (mẫu S17-DNN) theo từng mặt hàng, cuối tháng lập Bảng tổng hợp bán hàng, lập Chứng từ ghi sổ (mẫu S02a-DN, kỳ 15 ngày/lần), nhập dữ liệu vào phần mềm kế toán và in Sổ cái TK 511, TK 111, TK 112, TK 521 (mẫu S02c-DN).

Dữ liệu nghiệp vụ minh họa tiêu biểu trong tháng 01/2013:

Ngày CT	Số chứng từ	Khách hàng	Mặt hàng & Quy cách	Số lượng	Đơn giá (VNĐ)	Doanh thu chưa thuế (VNĐ)	Thuế GTGT 10% (VNĐ)	Tổng thanh toán (VNĐ)	Hình thức thanh toán
04/01/2013	HĐ 0024557	Cửa hàng VLXD Trung Hằng (Thái Bình)	Gạch lát nền 2205 Gạch lát nền 014	100 hộp 80 hộp	65.000 76.000	12.580.000	1.258.000	13.838.000	Chuyển khoản (Giấy báo Có B020TLR/19)
20/01/2013	HĐ 0024561	Công ty TNHH Hùng Lan	Gạch lát nền 621 Gạch chân tường Y522	95 hộp 40 hộp	120.000 110.000	15.800.000	1.580.000	17.380.000	Tiền mặt (Phiếu thu số 18)
31/01/2013	Biên bản trả hàng	Công ty TNHH Hoàn Mai (Hà Nam)	Gạch lát nền 543 Gạch ốp 821	2 hộp 2 hộp	110.000 130.000	480.000	48.000	528.000	Giảm trừ công nợ TK 131 (Phiếu nhập kho số 20)

Cuối tháng 01/2013, tổng doanh thu kết chuyển từ TK 511 sang TK 911 là 565.000.000 đồng; tổng số phát sinh trên Sổ cái TK 521 kết chuyển sang TK 511 là 2.495.000 đồng.

2. Kế toán giá vốn hàng bán

Doanh nghiệp hạch toán giá vốn qua Tài khoản 632 và Tài khoản 156 theo phương pháp giá thực tế đích danh.

• Quy trình luân chuyển: Hợp đồng mua hàng -> Giám đốc và Kế toán trưởng duyệt lệnh xuất -> Lập Phiếu xuất kho (mẫu 02-VT) -> Phụ trách ký duyệt -> Thủ kho xuất hàng -> Kế toán hàng tồn kho ghi Thẻ kho và ghi sổ chi tiết giá vốn -> Lưu trữ phiếu xuất.
• Sổ sách sử dụng: Sổ chi tiết TK 632 cho từng nhóm mặt hàng (Gạch lát nền, Gạch ốp, Gạch chân tường), Sổ tổng hợp giá vốn hàng bán, Bảng tổng hợp Nhập - Xuất - Tồn hàng hóa, Chứng từ ghi sổ số 16 (01/01 - 15/01/2013) và số 29 (16/01 - 31/01/2013).
• Kết chuyển cuối kỳ: Ngày 31/01/2013, kế toán thực hiện kết chuyển tổng giá vốn hàng bán sang TK 911 trên Sổ cái TK 632 với số tiền là 400.000.000 đồng.

3. Kế toán chi phí bán hàng

Do áp dụng Chế độ Kế toán theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC, toàn bộ chi phí bán hàng phát sinh được hạch toán vào Tài khoản 6421 (thuộc TK 642 - Chi phí quản lý kinh doanh).

• Chứng từ phát sinh trong tháng 01/2013:
  • Chi phí tiền lương nhân viên bán hàng: 22.000.000 đồng (Bảng phân bổ tiền lương, ghi Có TK 334).
  • Các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN): 7.000.000 đồng (ghi Có TK 338).
  • Chi phí công cụ dụng cụ xuất dùng: 4.000.000 đồng (Bảng phân bổ NVL, CCDC, ghi Có TK 153/142/242).
  • Chi phí khấu hao tài sản cố định bộ phận bán hàng: 2.000.000 đồng (Bảng tính và phân bổ khấu hao TSCĐ, ghi Có TK 214).
  • Chi phí dịch vụ mua ngoài (tiếp khách): 2.750.000 đồng bao gồm cả thuế GTGT (Hóa đơn GTGT số 0015678 ngày 10/01/2013 của Công ty TNHH Hương Sen, Giấy đề nghị thanh toán số 05-TT và Phiếu chi số 10 ngày 10/01/2013 của nhân viên Nguyễn Thanh Hà).
• Trình tự luân chuyển chứng từ chi phí: Người có nhu cầu lập Giấy đề nghị thanh toán -> Giám đốc/Kế toán trưởng duyệt lệnh chi -> Kế toán viết Phiếu chi (mẫu 02-TT, 3 liên) -> Ký duyệt -> Thủ quỹ xuất tiền và ghi sổ quỹ -> Kế toán lưu chứng từ và vào sổ chi tiết TK 6421.

---

Chương 3: Hoàn thiện kế toán bán hàng tại Công ty TNHH vật liệu xây dựng Ninh Anh

Trên cơ sở đánh giá thực trạng công tác hạch toán kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH vật liệu xây dựng Ninh Anh ở Chương 2, Chương 3 đặt ra các phương hướng và giải pháp hoàn thiện.

Các nội dung định hướng hoàn thiện tập trung vào các vấn đề:

• Hoàn thiện việc lập và luân chuyển chứng từ kế toán ban đầu, bảo đảm tính kịp thời, tránh độ trễ giữa bộ phận bán hàng, thủ kho và kế toán công nợ.
• Hoàn thiện hệ thống sổ kế toán chi tiết, phân định rõ ràng các tiêu thức theo dõi doanh thu và công nợ theo từng nhóm khách hàng và từng địa bàn tiêu thụ (Hưng Yên, Thái Bình, Hà Nam).
• Chuẩn hóa quy trình theo dõi các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, hàng bán bị trả lại, giảm giá hàng bán), bảo đảm đầy đủ hồ sơ pháp lý giữa hai bên mua - bán.
• Tăng cường khai thác các tính năng của phần mềm kế toán nhằm tự động hóa quá trình đối chiếu giữa thẻ kho của thủ kho và sổ chi tiết hàng tồn kho của kế toán.

---

Kết quả và đóng góp

Chuyên đề đã phản ánh hệ thống hạch toán kế toán bán hàng tại một doanh nghiệp thương mại vật liệu xây dựng quy mô vừa và nhỏ:

• Khảo sát và minh họa hệ thống chứng từ thực tế: Tổng hợp đầy đủ hệ thống biểu mẫu chứng từ kế toán theo quy định (Hóa đơn GTGT mẫu 01 GTKT-3LL, Phiếu xuất kho mẫu 02-VT, Phiếu nhập kho mẫu 01-VT, Phiếu thu mẫu 02-TT, Phiếu chi mẫu 02-TT, Giấy đề nghị thanh toán mẫu 05-TT, Thẻ kho mẫu 12-DNN).
• Phản ánh việc vận dụng Chế độ Kế toán theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC: Doanh nghiệp đã tổ chức chi tiết TK 511 theo 4 nhóm mặt hàng (511.1 đến 511.4), sử dụng TK 6421 cho chi phí bán hàng, áp dụng phương pháp giá thực tế đích danh cho hàng xuất kho, và duy trì hình thức Chứng từ ghi sổ trên phần mềm kế toán.
• Đưa ra hệ thống số liệu đối chiếu cụ thể trong tháng 01/2013: Ghi nhận doanh thu thuần kết chuyển 565.000.000 đồng, giá vốn hàng bán kết chuyển 400.000.000 đồng, các khoản giảm trừ doanh thu kết chuyển 2.495.000 đồng, phản ánh đúng diễn biến các nghiệp vụ kinh tế phát sinh tại đơn vị.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Chuyên đề giới hạn phạm vi khảo sát tại một đơn vị duy nhất là Công ty TNHH vật liệu xây dựng Ninh Anh với tập dữ liệu thực nghiệm trong tháng 01 năm 2013; văn bản trích dẫn tập trung sâu vào phần hành mô tả thực trạng (Chương 1 và Chương 2), chưa cung cấp toàn văn các giải pháp chi tiết của Chương 3. Đồng thời, nghiên cứu thực hiện trên nền tảng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC (chế độ kế toán đã được thay thế bằng Thông tư 133/2016/TT-BTC ở các giai đoạn sau).
• Hướng nghiên cứu mở rộng: Cập nhật nghiên cứu công tác kế toán bán hàng theo chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện hành (Thông tư 133/2016/TT-BTC) hoặc Chế độ Kế toán Doanh nghiệp (Thông tư 200/2014/TT-BTC); mở rộng phạm vi khảo sát sang việc phân tích hiệu quả quản trị công nợ và rủi ro tín dụng thương mại trong chuỗi cung ứng vật liệu xây dựng.

---

Giá trị tham khảo

Chuyên đề cung cấp tài liệu tham khảo thực tế cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp: Tham khảo cấu trúc của một chuyên đề thực tập tốt nghiệp phần hành kế toán bán hàng; nghiên cứu phương pháp trích dẫn chứng từ gốc, mở sổ chi tiết, lập chứng từ ghi sổ và vào sổ cái các tài khoản doanh thu (TK 511), giảm trừ doanh thu (TK 521), giá vốn hàng bán (TK 632) và chi phí bán hàng (TK 6421).
• Cán bộ kế toán tại các doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ: Tham khảo quy trình luân chuyển chứng từ giữa phòng kinh doanh, kho và phòng kế toán; quy trình lập biên bản và hạch toán hàng bán bị trả lại, chiết khấu thương mại và thanh toán qua ngân hàng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH vật liệu xây dựng Ninh Anh áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào?
Công ty áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/09/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính. Hình thức sổ kế toán được sử dụng là hình thức Chứng từ ghi sổ có kết hợp ứng dụng phần mềm kế toán để nhập liệu và in sổ cái.

2. Tài khoản Doanh thu bán hàng (TK 511) tại công ty được chi tiết hóa như thế nào?
Tài khoản 511 được chi tiết thành 4 tài khoản cấp hai: TK 511.1 (Doanh thu bán gạch lát nền), TK 511.2 (Doanh thu bán gạch ốp), TK 511.3 (Doanh thu bán gạch chân tường), và TK 511.4 (Doanh thu bán gạch khác).

3. Công ty áp dụng phương pháp nào để tính giá vốn hàng hóa xuất kho?
Công ty áp dụng phương pháp giá thực tế đích danh để tính giá vốn hàng tồn kho xuất kho, được đánh giá là phù hợp với đặc thù quản lý từng lô hàng gạch men theo quy cách, chủng loại và đơn vị cung cấp.

4. Chi phí bán hàng tại công ty được hạch toán vào tài khoản nào và bao gồm những chi phí chính nào trong tháng 01/2013?
Chi phí bán hàng được hạch toán vào Tài khoản 6421 (thuộc TK 642 - Chi phí quản lý kinh doanh theo Quyết định 48). Trong tháng 01/2013, các khoản chi phí phát sinh gồm: tiền lương nhân viên bán hàng (22.000.000 đồng), các khoản trích theo lương (7.000.000 đồng), phân bổ công cụ dụng cụ (4.000.000 đồng), khấu hao tài sản cố định (2.000.000 đồng) và chi phí tiếp khách (2.750.000 đồng bao gồm cả thuế GTGT).

5. Hồ sơ và thủ tục hạch toán hàng bán bị trả lại tại công ty gồm những loại giấy tờ nào?
Hồ sơ hàng trả lại gồm: Hóa đơn GTGT kiêm phiếu xuất kho của bên mua, Biên bản trả lại hàng (có xác nhận đại diện hai bên), Hóa đơn bán hàng ghi nhận công nợ ban đầu, và Phiếu nhập kho (mẫu 01-VT) của công ty để ghi nhận hàng nhập lại vào kho và phản ánh giảm trừ doanh thu trên TK 5212.

---

Kết luận

Chuyên đề thực tập chuyên ngành của sinh viên Lê Thị Phượng đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và phản ánh chi tiết thực trạng công tác kế toán bán hàng tại Công ty TNHH vật liệu xây dựng Ninh Anh. Dựa trên việc phân tích số liệu thực tế tháng 01/2013 theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC, tác giả đã làm rõ quy trình hạch toán doanh thu, giá vốn, chi phí bán hàng cùng hệ thống chứng từ và sổ kế toán tương ứng. Đây là tài liệu tham khảo hữu ích cho việc nghiên cứu và thực hành kế toán phần hành bán hàng tại các doanh nghiệp thương mại vật liệu xây dựng quy mô vừa và nhỏ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM VÀ TỔ CHỨC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BÁN HÀNG CỦA CÔNG TY TNHH VẬT LIỆU XÂY DỰNG NINH ANH 1. ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG BÁN HÀNG CỦA CÔNG TY TNHH VẬT LIỆU XÂY DỰNG NINH ANH 1. Danh mục hàng bán của Công ty TNHH vật liệu xây dựng Ninh Anh Công ty TNHH vật liệu xây dựng Ninh Anh là doanh nghiệp thương mại, đóng vai trò là nhà phân phối, là trung gian giữa sản xuất và tiêu dùng. Công ty chuyên cung cấp các loại gạch men, ốp, lát, trang trí phục vụ cho các công trình xây dựng.

Danh mục hàng bán của Công ty: - Gạch lát nền: 30*30, 40*40, 50*50, 60*60. - Gạch chân tường: 12*50, 13*40, 40*90 - Gạch viền: 10*20. Thị trường của Công ty TNHH vật liệu xây dựng Ninh Anh Công ty đã và đang mở rộng quy mô hoạt động giúp công ty lớn mạnh hơn, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Thị trường đầu vào của công ty chủ yếu trên địa bàn các tỉnh như: Vĩnh Phúc, Hải Dương.Đây là những nơi đã cung cấp nguồn hàng rẻ và chất lượng chính cho công ty như: Công ty Hoa Cương, Công ty Đại Việt, Công ty Tiền Phong, Công ty Gốm sứ Thanh Hà.

Thị trường đầu ra của công ty chủ yếu là trên các địa bàn như: Hưng Yên, Thái Bình, Hà Nam. Công ty đã ký được nhiều hợp đồng lớn cung cấp gạch cho các công trình của tỉnh, huyện, xã. SV: Lê Thị Phượng 3 Lớp: Kế toán 4 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: PGS.TS Nguyễn Ngọc Quang 1. Phương thức bán hàng của Công ty TNHH vật liệu xây dựng Ninh Anh Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều phương thức bán hàng như: Bán hàng trực tiếp, bán hàng không qua kho, bán hàng theo phương thức ký gửi.Nó tuỳ thuộc vào hình thái thực hiện giá trị hàng hóa cũng như đặc điểm vận động của hàng hoá mà mỗi công ty sẽ áp dụng theo một phương thức khác nhau.

Còn tại công ty thì bán hàng theo hai phương thức: bán buôn và bán lẻ. -Bán buôn hàng hoá: Công ty bán buôn hàng hoá căn cứ theo đơn đặt hàng hoặc các hợp đồng mua bán đã ký kết. Đối tượng bán buôn chủ yếu là khách hàng thường xuyên. Phương thức bán buôn chủ yếu của Công ty hiện nay là bán buôn trực tiếp qua kho và bán buôn vận chuyển thẳng.

+ Bán buôn trực tiếp qua kho: Là phương thức giao hàng cho người mua trực tiếp tại kho của Công ty. Số hàng khi bàn giao được chính thức coi là tiêu thụ. Người mua thanh toán hay chấp nhận thanh toán số hàng mà Công ty giao cho. + Bán buôn vận chuyển thẳng: Là phương thức mua hàng nhưng không về nhập kho mà vận chuyển thẳng giao cho khách hàng.Và số hàng khi bàn giao được chính thức coi là tiêu thụ.

Người mua thanh toán hay chấp nhận thanh toán số hàng mà Công ty giao cho. - Bán lẻ hàng hoá: Với hình thức này, khách hàng mà công ty bán hàng hóa chủ yếu là các tổ chức kinh tế, đơn vị tập thể mua hàng hóa về với mục đích sử dụng. Công ty thực hiện gửi Báo giá tới cho khách hàng, sau khi thỏa thuận Công ty sẽ lập Hợp đồng kinh tế và ký kết với khách hàng. Phương thức thanh toán Để phù hợp với những phương thức bán hàng đang áp dụng Công ty cũng ghi nhận những hình thức thanh toán khác nhau.

Dựa vào thời điểm ghi nhận doanh thu người ta chia ra làm hai hình thức thanh toán : - Hình thức bán hàng thu tiền ngay: Theo hình thức này, hàng hoá được tiêu thụ đến đâu thu tiền ngay đến đó như tiền mặt, tiền gửi ngân hàng… SV: Lê Thị Phượng 4 Lớp: Kế toán 4 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: PGS.TS Nguyễn Ngọc Quang + Một là: Thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt tại Công ty hoặc ứng trước tiền hàng một phần bằng tiền mặt sau khi giao hàng sẽ thanh toán nốt phần còn lại. Công ty thường áp dụng phương thức thanh toán bằng tiền mặt khi bán lẻ các loại gạch. Hoặc, phương thức thanh toán bằng tiền mặt cũng được áp dụng với những khách hàng có hóa đơn dưới 20.000 đồng, do giá trị hàng hóa dưới 20.000 đồng khi xuất hóa đơn không cần kèm theo chứng từ ngân hàng nên khách hàng thường lựa chọn việc thanh toán bằng tiền mặt thay cho chuyển khoản. + Hai là: Thanh toán bằng phương thức chuyển khoản qua ngân hàng với các hợp đồng cho các đơn vị hành chính sự nghiệp hoặc các cơ quan, các Công ty khác.

trên địa bàn Hà Nội hoặc các tỉnh trong cả nước khi có nhu cầu mua hàng của Công ty. Việc thanh toán bằng chuyển khoản thường được áp dụng với những khách hàng ở xa, mua hàng của công ty, công ty thường yêu cầu đặt cọc qua chuyển khoản. Hoặc khách hàng mua hàng với giá trị lớn, thông thường là các công ty xây dựng bởi vì hợp đồng của công ty thường có giá trị lớn trên 20. Khi ấy, có giao dịch mua bán phải thanh toán qua ngân hàng.

Phương thức thanh toán bằng chuyển khoản cũng áp dụng khi công ty có giao dịch với những khách hàng mà do điều kiện họ không thể đến công ty để giao nhận hàng, công ty có trách nhiệm chuyển chở, vận chuyển hàng hóa lên tận nơi khách hàng yêu cầu thì việc chuyển khoản trước khi vận chuyển vào tài khoản của công ty là điều bắt buộc với bạn hàng. - Hình thức bán hàng trả chậm: Theo hình thức này, khách hàng mua hàng nhưng chưa thanh toán tiền ngay. Tùy theo từng đối tượng khách hàng mà Công ty mới quyết định bán hàng theo hình thức thanh toán trả chậm, từ đó kế toán mở sổ theo dõi chi tiết tình hình thanh toán với người mua. SV: Lê Thị Phượng 5 Lớp: Kế toán 4 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: PGS.TS Nguyễn Ngọc Quang 1.

ĐẶC ĐIỂM TỔ CHỨC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BÁN HÀNG CỦA CÔNG TY TNHH VẬT LIỆU XÂY DỰNG NINH ANH 1.1 Cơ cấu tổ chức quản lý hoạt động bán hàng của công ty Bộ phận bán hàng của Công ty bao gồm Phòng Kinh doanh và Phòng Bán hàng. Hai bộ phận luôn hỗ trợ, phối hợp để cùng thực hiện các mục tiêu chung đảm bảo quá trình bán hàng của Công ty. + Thành viên chủ yếu của phòng kinh doanh là đội ngũ nhân viên nghiên cứu thị trường (nhân viên marketing). Nhân viên phòng kinh doanh có trách nhiệm tìm kiếm các hợp đồng bán hàng bằng nhiều cách khác nhau và có chức năng chính trong việc tạo các mối quan hệ với bạn hàng, nghiên cứu thị trường như việc quảng cáo tiếp thị sản phẩm.

Đối với những đơn hàng có giá trị lớn thì nhân viên kinh doanh phải thảo hợp đồng kinh tế. Sau đó bộ phận kinh doanh sẽ trình lên Giám đốc duyệt và ký. + Dựa trên các kế hoạch của phòng kinh doanh, phòng bán hàng sẽ có chức năng giao hàng, kiểm tra, kiểm soát hoạt động bán hàng, thanh toán, bảo hành sản phẩm, chiết khấu bán hàng. Và trình tự bán hàng của công ty được thể hiện cụ thể qua sơ đồ sau: Sơ đồ 1.1: Trình tự bán hàng Đơn đặt hàng Bộ phận kinh doanh Bộ phận kế toán KT công nợ Kho BP Vận chuyển Kế toán kho Phòng kế toán SV: Lê Thị Phượng 6 Lớp: Kế toán 4 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: PGS.TS Nguyễn Ngọc Quang 1.2 Chức năng, nhiệm vụ của các bộ phận - Phòng kinh doanh: Có nhiệm vụ chính là đem được sản phẩm tới tay khách hàng, ngoài ra họ còn có nhiệm vụ là đào tạo nhân viên mới, xây dựng các kế hoạch kinh doanh của Công ty dựa trên các hợp đồng đã ký.

Cụ thể: Trưởng phòng kinh doanh báo cáo với giám đốc những hợp đồng mới ký với khách hàng mới, quản lý nhân viên của phòng, cho nhân viên của phòng đi tìm kiếm khách hàng sau khi đã tìm kiếm được thì tiến hành lập kế hoạch tiêu thụ các sản phẩm của Công, dự thảo và chỉnh lý các hợp đồng kinh tế theo đúng pháp luật, quản lý và theo dõi thực hiện tốt các hợp đồng kinh tế đã ký kết, tổ chức làm tốt công tác thống kê báo cáo, tìm kiếm, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm. - Phòng bán hàng: Bán hàng và mua hàng hóa, để đảm bảo cho quá trình bán hàng của công ty. Phòng bán hàng luôn phải tạo được mối quan hệ với bạn hàng, đảm bảo hàng hóa ổn định về chất lượng quy cách và chủng loại, phối hợp đồng bộ với phòng kinh doanh khi thực hiện các hợp đồng nhằm đáp ứng kịp thời hàng hoá cho công việc kinh doanh. Trưởng phòng bán hàng lập kế hoạch bán hàng, mua hàng, tạo được mối quan hệ với bạn hàng, đảm bảo hàng hóa ổn định về chất lượng quy cách và chủng loại, phối hợp đồng bộ với phòng kinh doanh khi thực hiện các hợp đồng nhằm đáp ứng kịp thời hàng hoá cho công việc kinh doanh.

Nhân viên bán hàng giới thiệu các loại gạch cho khách hàng, tư vấn cho khách hàng loại gạch phù hợp với không gian của ngôi nhà. - Kế toán công nợ: Đơn đặt hàng của phòng kinh doanh chuyển đến cho phòng kế toán để xác định phương thức thanh toán. Khi chấp nhận bán hàng, bộ phận bán hàng sẽ lập hoá đơn bán hàng. - Thủ kho căn cứ vào hoá đơn kiêm phiếu xuất kho tiến hành xuất kho hàng hóa, ghi thẻ kho sau đó chuyển hoá đơn kiêm phiếu xuất kho lên bộ phận kế toán.

Căn cứ vào hóa đơn kế toán ghi sổ tiêu thụ và sổ theo dõi thanh toán với người mua. - Bộ phận vận chuyển: Có nhiệm vụ kiểm tra hàng hóa đầy đủ trước khi chuyển hàng lên xe. Bộ phận vận chuyển phải giao hàng đến tận nơi cho khách hàng. SV: Lê Thị Phượng 7 Lớp: Kế toán 4 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: PGS.TS Nguyễn Ngọc Quang CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG KẾ TOÁN BÁN HÀNG TẠI CÔNG TY TNHH VẬT LIỆU XÂY DỰNG NINH ANH 2.1 KẾ TOÁN DOANH THU 2.1 Chứng từ và thủ tục kế toán Hiện nay công ty đang áp dụng chế độ tài khoản và chế độ kế toán theo quyết định 48/2006/QĐ - BTC ngày 14 tháng 9 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ tài chính.

Tại Công ty TNHH vật liệu xây dựng Ninh Anh mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh đều được phản vào các chứng từ kế toán. Các hoạt động nhập, xuất đều được lập chứng từ đầy đủ. Đây là khâu hạch toán ban đầu, là cơ sở pháp lý để hạch toán nhập, xuất hàng hóa.