CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VE KE TOÁN BAN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KET QUA KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP THUONG MẠI 1. MỘT SO VAN DE LÝ LUẬN CHUNG VE KE TOÁN BAN HÀNG VA XAC DINH KET QUA KINH DOANH TRONG DOANH NGHIEP THUONG MAI 1. Bán hang va xác định kết quả kinh doanh Bán hàng là việc chuyển quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ gắn với phần lớn lợi ích và rủi ro cho khách hàng đồng thời doanh nghiệp được khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. Đây là giai đoạn cuối cùng của quy trình sản xuất kinh doanh, là quá trình vận động của vốn kinh doanh từ vốn hàng hóa sang vốn bằng tiền, doanh nghiệp có được doanh thu để bù đắp chi phí có được lợi nhuận va dé phân phối lợi nhuận cho các chủ sở hữu.
Vi vậy, quy trình bán hàng là giai đoạn cuối cùng nhưng rất quan trọng đối với doanh nghiệp. Quá trình bán hàng có thể được chia làm hai giai đoạn: Giai đoạn 1: Đơn vị bán hàng xuất giao sản phẩm hàng hóa cho đơn vị mua căn cứ vào hợp đồng kinh tế đã ký kết. Giai đoạn này phản ánh một mặt của quá trình bán hàng, thành phẩm. Tuy nhiên nó chưa phản ánh được hàng hóa đã bán.
Giai đoạn 2: Khi khách hàng trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền. Lúc này hàng hóa đã được xác định là tiêu thụ và quá trình bán hàng đã được hoàn tat. Như vậy quá trình ban hang của doanh nghiệp có đặc điểm sau: - Về mặt hành vi: Đó là sự mua bán có thỏa thuận giữa người mua và người bán. - Về bản chất kinh tế: Bán hàng là quy trình thay đổi quyền sở hữu hàng hóa.
Quyền sở hữu hàng hóa sẽ được chuyền từ người bán sang người mua. Khi kết thúc quá trình, doanh nghiệp sẽ nhận được một khoản tiền gọi là doanh thu bán hàng. Đây là căn cứ xác định kết quả kinh doanh. Kết quả hoạt động kinh doanh là biểu hiện số tiền lãi hay lỗ từ các loại hoạt ee Sinh vién: Pham Thi Ngoc Anh Lop: KI6KTA Khóa luận tốt nghiệp 5 Học viện ngân hàng động của doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định.
Đây là kết quả cuối cùng của hoạt động kinh doanh thông thường và các hoạt động khác của doanh nghiệp. Ý nghĩa công tác bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh có ý nghĩa quan trọng và có mối quan hệ mật thiết với nhau. Bán hàng là khâu cuối cùng của quá trình kinh doanh, là cầu nối đưa sản phẩm từ nơi sản xuất đến nơi tiêu thụ. Cùng với việc bán hàng thì xác định kết quả kinh doanh là cơ sở để đánh giá hiệu quả cuối cùng của quá trình kinh doanh trong một thời kỳ nhất định của doanh nghiệp, xác định nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với nhà nước, nó còn là số liệu thông tin cho các nhà đầu tư, các tổ chức tin dụng, các đối tượng liên quan.
Kết quả hoạt động kinh doanh là mục đích cuối cùng của doanh nghiệp, còn bán hang là phương tiện trực tiếp dé thực hiện mục đích đó. Do đó, bán hang và xác định kết quả kinh doanh là hoạt động rất quan trọng đối với doanh nghiệp, nó quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp thương mại. Các phương thức bán hàng và phương thức thanh toán 1. Các phương thức bán hàng trong doanh nghiệp *Bán buôn Bán buôn là sự vận động ban đầu của hàng hóa từ lĩnh vực sản xuất đến lĩnh vực tiêu dùng, trong khâu này hàng hóa mới chỉ thực hiện được một phan giá trị, chưa thực hiện được giá trị sử dụng.
Bán buôn hàng hóa thường áp dụng đối với trường hợp bán hàng với khối lượng lớn và được thực hiện bởi hai hình thức: hình thức bán buôn qua kho và bán buôn vận chuyền thang. ®‹ Hình thức bán buôn qua kho. Theo hình thức này, hàng hóa được xuất bán cho khách hàng từ kho dự trữ của doanh nghiệp và thực hiện theo 2 cách: xuất bán trực tiếp và xuất gửi đi bán. @: Hình thức bán buôn vận chuyền thang.
Bán buôn vận chuyền thang là hình thức bán hàng mà bên bán mua hàng của nhà cung cấp để bán cho khách hàng, hàng hóa không qua kho của bên bán. Hình thức này cũng gồm nhiều hình thức như giao hàng tay ba, hình thức vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán và không tham gia thanh toán. Sinh viên: Phạm Thị Ngọc Ảnh Lớp: KI6KTA Khóa luận tốt nghiệp 6 Học viện ngân hàng *Bán lẻ Bán lẻ hàng hóa là khâu vận động cuối cùng của hàng hóa từ lĩnh vực sản xuất đến lĩnh vực tiêu dùng. Tại khâu này, hàng hóa kết thúc lưu thông thực hiện toàn bộ giá trị và giá trị sử dụng.
Bán lẻ thường bán với khối lượng ít, giá bán ôn định. Bán lẻ thường áp dụng các phương thức sau: $‹ Ban hàng thu tiền trực tiếp. $‹ Ban hàng thu tiền tập trung. ®‹ Ban hàng theo hình thức khách hàng tự chon.
®‹ Ban hang theo phương thức đại lý. ®‹ Ban hàng theo phương thức trả góp, trả chậm. Ngoài ra còn có các hình thức bán hàng khác như: doanh nghiệp trả lương công nhân viên bằng sản phẩm hàng hóa, dùng hàng hóa để biếu tặng, tiêu dùng nội bộ, bán hàng qua mạng, truyền hình. Các phương thức thanh toán tiền hàng trong doanh nghiệp Các phương thức thanh toán thường được áp dụng tại doanh nghiệp thương mại là: Thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt: Khi người mua nhận được hàng từ doanh nghiệp sẽ thanh toán ngay bằng tiền mặt hoặc nếu được sự đồng ý của doanh nghiệp thì bên mua sẽ nhận nợ và thanh toán sau.
Thông thường phương thức này được áp dụng khi bán hàng với khối lượng nhỏ. Thanh toán qua ngân hàng: Trong phương thức này ngân hàng đóng vai trò trung gian giữa doanh nghiệp và khách hàng, làm nhiệm vụ chuyên tiền từ tài khoản người mua sang tài khoản của doanh nghiệp và ngược lại. Phương thức này có nhiều hình thức thanh toán khác nhau: thanh toán băng séc, thanh toán bù trừ, ủy nhiệm thu,. Phương thức này thường được sử dụng trong trường hợp người mua hàng với số lượng lớn.
Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp Dé phát huy vai trò của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh, kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp cần thực hiện các CSTH na Sinh viên: Phạm Thị Ngọc Ảnh Lớp: KI6KTA Khóa luận tốt nghiệp 7 Học viện ngân hàng nhiệm vụ sau: - Phản ánh, ghi chép kịp thời, đầy đủ tình hình hiện có và sự biến động của từng loại hàng hóa, dịch vụ bán ra và tiêu thụ nội bộ theo chỉ tiêu số lượng, chất lượng, chủng loại và giá tri. - Phản ánh, ghi chép đầy đủ, kịp thời, chính xác doanh thu, các khoản giảm trừ doanh thu, chi phí của từng hoạt động trong doanh thu và các khoản chi phí khác của từng hoạt động trong doanh nghiệp. Đồng thời theo dõi và đôn đốc các khoản phải thu của khách hàng. - Phan ánh, tính toán chính xác kết quả của từng hoạt động, giám sát tình hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà Nước; tình hình phân phối kết quả hoạt động.
- Cung cấp các thông tin kế toán phục vụ cho việc lập Báo cáo tài chính và định kỳ phân tích hoạt động kinh tế liên quan đến quá trình bán hàng, xác định và phân phối kết quả. NOI DUNG VE KE TOÁN BAN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KET QUA KINH DOANH TẠI DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 1. Nội dung kế toán bán hàng trong doanh nghiệp thương mại 1. Kế toán Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ *Nội dung của Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Theo chuẩn mực kế toán số 14: Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ phát sinh từ các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu nhưng không bao gồm các khoản đóng góp của các chủ sở hữu.
Căn cứ vào luật thuế giá trị gia tăng, đối với doanh nghiệp áp dụng phương pháp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thì doanh thu bán hàng được ghi nhận như sau: Doanh thu bán hàng là toàn bộ số tiền hàng, tiền cung ứng dịch vụ (chưa có thuế giá trị gia tăng) bao gồm cả phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có) mà cơ sở kinh doanh được hưởng. Đối với cơ sở kinh doanh thuộc đối tượng nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp và đối với hàng hóa, dịch vụ không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT: ———_————— ——————————————————————————eeEEE Sinh viên: Phạm Thị Ngọc Anh Lop: K16KTA Khóa luận tốt nghiệp § Học viện ngân hàng Doanh thu bán hàng là toàn bộ tiền bán hàng, tiền cung ứng dịch vụ bao gồm cả phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có) mà cơ sở kinh doanh được hưởng (tông giá thanh toán bao gồm cả thuế). Doanh nghiệp chỉ ghỉ nhận doanh thu bán hàng khi đông thời thỏa mãn các điều kiện sau: - Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gan liền với quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa cho người mua; - Doanh nghiệp không còn nam giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa; - Doanh thu được xác định tương đối chắc chăn. Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại sản phẩm, hàng hoá, đã mua theo những điều kiện cụ thẻ, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại sản phẩm, hàng hoá (trừ trường hợp khách hàng có quyền trả lại hàng hóa dưới hình thức đổi lai dé lay hàng hóa, dich vụ khác); - Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng; - Xác định được các chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.
Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu cung cấp dich vụ khi đồng thời thỏa mãn các diéu kiện sau: - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.