CHƯƠNG I: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm qua, cùng với sự phát triển của đất nước, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn đã nhận được sự quan tâm của Đảng, Chính phủ trong tất cả các lĩnh vực, đặc biệt là lĩnh vực đầu tư. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội trên địa bàn huyện Bạch Thông trung bình hàng năm hàng tỷ đồng, trong đó phần lớn là vốn NSNN. Nhiều dự án hoàn thành bàn giao đưa vào khai thác, sử dụng đã phát huy được hiệu quả góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế xã hội.
Xác định được tầm quan trọng đó trong những năm qua việc quản lý và sử dụng nguồn vốn đầu tư đã được huyện Bạch Thông đặc biệt quan tâm, chỉ đạo, tổ chức thực hiện hiệu quả, đặc biệt là công tác KSC từ NSNN qua Kho bạc nhà nước đã đạt được nhiều kết quả và có những chuyển biến tích cực; cơ chế quản lý chi NSNN ngày càng được hoàn thiện, rõ ràng và chặt chẽ hơn, công tác KSC NSNN qua KBNN ngày một quy củ và hiệu quả hơn. Kết quả công tác kiểm soát của KBNN về chi NSNN đã góp phần quan trọng trong việc sử dụng vốn NSNN hiệu quả hơn thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được thì công tác KSC KBNN bằng nguồn vốn NSNN vẫn còn bộc lộ một số những hạn chế trong việc thực hiện một số nghiệp vụ của quá trình KSC đã làm ảnh hưởng đến công tác KSC đầu tư. Xuất phát từ thực tế nói trên, với những kinh nghiệm công tác của bản thân, và kiến thức về lĩnh vực kinh tế đã đã được học tập, nghiên cứu tại trường, tác giả đã lựa chọn đề tài: "Hoàn thiện công tác KSC đầu tư từ ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Bạch Thông – tỉnh Bắc Kạn" với mong muốn đưa ra một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác KSC đầu từ từ NSNN 1.2 Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan: Chi NSNN cho đầu tư là khoản chi lớn của Nhà nước (chiếm từ 25-30%) vì vậy việc tăng cường KSC đầu tư được quan tâm, chú trọng đặc biệt.
Đến nay đã có nhiều bài viết, công trình nghiên cứu khoa học viết về lĩnh vực này, như là:“Giải ii pháp tài chính nhằm nâng cao hiệu quả vốn đầu tư XDCB từ NSNN trên địa bàn tỉnh Nghệ An”(Phan Thanh Mão, 2003).“Hoàn thiện công tác quản lý chi vốn đầu tư XDCB thuộc nguồn vốn NSNN thuộc Kho bạc Nhà nước”(Vũ Hồng Sơn, 2007).“Hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN cho đầu tư XDCB huyện Bá Thước tỉnh Thanh Hóa” (Lê Hoằng Bá Tuyền, 2008).“Hoàn thiện công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB tại KBNN Đà Nẵng” (Đoàn Kim Khuyên, 2012). “Nâng cao chất lượng công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư thuộc ngân sách Nhà Nước qua Kho bạc Nhà nước Ba Đình” (Trần Xuân Hiệp).“Một số giải pháp hoàn thiện công tác KSC đầu tư công qua KBNN Quảng trị”, (Võ Xuân Tịnh, 2013), KBNN Quảng Trị Tuy nhiên, mỗi đề tài có một cách tiếp cận và nội dung khác nhau và chưa có một luận văn nào nghiên cứu về công tác KSC đầu tư từ Ngân sách Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Bạch Thông – tỉnh Bắc Kạn 1.3 Mục tiêu nghiên cứu của luận văn: 1. Mục tiêu chung Phân tích, đánh giá thực trạng công tác KSC đầu tư từ nguồn Ngân sách Nhà nước tại Kho bạc nhà nước Bạch Thông tỉnh Bắc Kạn trong những năm qua, từ đó đề xuất một số giải pháp trong những năm tới. Mục tiêu cụ thể - Góp phần hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về KSC đầu tư từ Ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước.
- Phân tích, đánh giá thực trạng công tác KSC đầu tư từ nguồn Ngân sách Nhà nước tại Kho bạc nhà nước Bạch Thông trong những năm qua. - Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện công tác KSC đầu tư cho Kho bạc nhà nước Bạch Thông trong những năm tới. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài 1. Đối tượng nghiên cứu: công tác KSC đầu tư các dự án, công trình từ nguồn vốn NSNN qua Kho bạc nhà nước Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn.
Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi về không gian: Nghiên cứu các dự án nguồn vốn NSNN do KBNN Bạch Thông trực tiếp thực hiện kiểm soát trên địa bàn huyện (bao gồm dự án cấp vốn từ ngân sách trung ương và ngân sách địa phương). - Phạm vi về thời gian: thực trạng từ năm 2015 – 2017, đề xuất giải pháp đến năm 2020 - Phạm vi về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu những nội dung chủ yếu sau: + Nghiên cứu thực trạng công tác KSC đầu tư từ nguồn NSNN tại KBNN Bạch Thông. Tập trung kiểm soát hồ sơ, tài liệu trong việc giải ngân, thanh toán tạm ứng, thu hồi tạm ứng, thanh toán khối lượng hoàn thành, quyết toán vốn đầu tư. + Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình và kết quả KSC.
+ Nghiên cứu đề ra giải pháp nhằm hoàn thiện công tác KSC đầu tư cho Kho bạc nhà nước Bạch Thông. Phương pháp nghiên cứu 1.1 Câu hỏi nghiên cứu - Thực trạng công tác KSC đầu tư từ NSNN qua KBNN Bạch Thông – tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2015 – 2017 - Hạn chế và nguyên nhân của hạn chế trong công tác KSC đầu tư từ NSNN qua KBNN Bạch Thông – tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2015 – 2017 - Các giải pháp hoàn thiện công tác KSC đầu tư từ NSNN qua KBNN Bạch Thông – tỉnh Bắc Kạn trong thời gian tới 1.2 Phương pháp thu thập thông tin 1.1 Nguồn số liệu thứ cấp - Kết quả KSC vốn đầu tư tại KBNN Bạch Thông các năm từ 2015 đến 2017: số liệu được lấy chủ yếu từ KBNN Bạch Thông giai đoạn 2015 đến năm 2017 và một số các nguồn số liệu khác 1.2 Nguồn số liệu sơ cấp - Tác giả tiến hành lập phiếu điều tra, tổng hợp và xử lý số liệu.3 Phương pháp xử lý thông tin Các tài liệu thông tin được xử lý qua phần mềm Excel cùng với phương pháp mô tả có kết hợp các bảng, biểu minh họa.4 Phương pháp phân tích thông tin Sử dụng các phương pháp sau: phương pháp so sánh, phương pháp phân tích tỷ lệ, phương pháp dự báo thống kê: CHƯƠNG II:NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ KSC ĐẦU TƯ TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC 2.1 Tổng quan về KSC đầu tư từ ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước 2.1 Khái niệm và đặc điểm chi đầu tư từ Ngân sách Nhà nước 2.1 Khái niệm chi đầu tư từ Ngân sách Nhà nước Có thể hiểu chi đầu tư ngân sách nhà nước chính là hoạt động đầu tư mà nguồn vốn do ngân sách nhà nước cấp.2 Đặc điểm Chi đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước là một bộ phân trong chi ngân sách nên nó mang đầy đủ tính chất của khoản chi NSNN đó là: - Chi đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước là các khoản chi được thực hiện theo các chương trình, kế hoạch phù hợp với chiến lược phát triển và quy hoạch kinh tế địa phương, vùng, ngành đã duyệt. - Chi đầu tư từ nguồn NSNN mang tích chất pháp lý cao - Chi đầu tư từ nguồn NSNN mang lại hiệu quả tầm vĩ mô và tính chất không hoàn trả trực tiếp là chủ yếu - Chi đầu tư từ ngân sách nhà nước chủ yếu là chi đầu tư xây dựng cơ bản - Nguồn hình thành nên các khoản chi ngân sách chủ yếu là từ thu thuế của các chủ thể trong nền kinh tế, nguồn vay nợ của Chính phủ nên chi NSNN cho đầu tư XDCB có mối quan hệ chặt chẽ, tác động trực tiếp đến hoạt động của các chủ thể trong nền kinh tế. - Sản phẩm của chi NSNN cho đầu tư XDCB là các sản phẩm XDCB với những đặc trưng riêng.2 KSC đầu tư từ NSNN qua Kho bạc nhà nước 2.1 Khái niệm và sự cần thiết của công tác KSC đầu tư từ NSNN a) Khái niệm KSC đầu từ từ NSNN qua KBNN Như vậy, KSC đầu tư từ NSNN qua KBNN là quá trình xem xét các khoản chi NSNN đã được thủ trường đơn vị sử dụng NSNN quyết định chi gửi đến cơ quan Kho bạc nhằm đảm bảo chi đúng theo các chính sách chế độ, định mức chi tiêu do Nhà nước quy định, đồng thời để phát hiện và ngăn chặn các khoản chi trái với quy định hiện hành b) Sự cần thiết của công tác KSC đầu tư từ NSNN Cần phải KSC đầu tư vì những lý do sau đây: Một là, do yêu cầu của công cuộc đổi mới đất nước, trong quá trình đổi mới cơ chế quản lý tài chính nói chung và cơ chế quản lý KSC đầu tư phải đảm bảo tính tiết kiệm và có hiệu quả.
Hai là, do hạn chế của bản thân cơ chế quản lý chi đầu tư. Ba là, do ý thức của các đơn vị sử dụng kinh phí đầu tư. Bốn là, do tính đặc thù của các khoản chi đầu tư các khoản chi của NSNN đều mang tính chất không hoàn trả trực tiếp. Năm là, do yêu cầu mở cửa hội nhập với nền kinh tế khu vực và thế giới.2 Nguyên tắc KSC đầu tư Ngân sách nhà nước: KSC đầu tư từ NSNN được thực hiện theo các nguyên tắc sau: Nguyên tắc đúng đối tượng; nguyên tắc thực hiện nghiêm chỉnh trình tự đầu tư và xây dựng, có đầy đủ các tài liệu thiết kế và dự toán được duyệt; nguyên tắc đúng mục đích, đúng kế hoạch; nguyên tắc KSC đầu tư từ NSNN được thực hiện theo khối lượng công việc thực tế hoàn thành và chỉ trong phạm vi giá trị dự toán được duyệt; nguyên tắc quản lý bằng đồng tiền.3 Vai trò của KBNN trong công tác KSC đầu tư từ NSNN Trong quá trình quản lý và điều hành NSNN, KBNN không thụ động thực hiện theo các lệnh của cơ quan tài chính, hoặc đơn vị sử dụng ngân sách một cách đơn thuần.
KBNN hoạt động có tính chất độc lập tương đối, theo cơ chế tác động vi trở lại đối với các cơ quan, đơn vị này. Thông qua đó, KBNN có thể đảm bảo tính chặt chẽ trong quá trình sử dụng công quỹ Nhà nước, đặc biệt trong chi đầu tư XDCB. Chính vì vậy, việc này không những đã hạn chế được tình trạng lãng phí, thất thoát, tiêu cực, mà còn đảm bảo cho việc sử dụng kinh phí NSNN đúng mục đích, hợp pháp, tiết kiệm, có hiệu quả.2 Nội dung công tác KSC đầu tư Ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước: 2.