Hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM

Công tác kế toán tiền lương là một phần quan trọng trong hoạt động quản lý tài chính của… 146 trang · Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng · 2023.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thảo Vân
• Người hướng dẫn: Thạc Sỹ Phạm Thị Kim Oanh
• Trường học: Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng
• Chuyên ngành: Kế toán – Kiểm toán
• Đề tài: Hoàn thiện công tác kế toán tiền lương tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu tìm hiểu, nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng tìm hiểu, nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi tìm hiểu, nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp tìm hiểu, nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu nội dung đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ TIỀN LƯƠNG
• 1.1.1. Khái niệm tiền lương
• 1.1.2. Chức năng của tiền lương
• 1.1.3. Các nhân tố ảnh hưởng tới tiền lương
• 1.1.4. Các hình thức trả lương trong doanh nghiệp
• 1.2. QUỸ LƯƠNG, CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN GIẢM TRỪ
• 1.2.1. Quỹ tiền lương
• 1.2.2. Các khoản trích theo lương
• 1.2.3. Thuế thu nhập cá nhân (Thuế TNCN)
• 1.3. CÔNG TÁC KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.3.1. Kế toán tiền lương
• 1.3.2. Chứng từ kế toán tiền lương
• 1.3.3. Tài khoản sử dụng
• 1.3.4. Quy trình hạch toán
• 1.3.5. Các hình thức hạch toán tiền lương
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG GM
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG GM
• 2.1.1. Tên, quy mô và địa chỉ của Công ty cổ phần Xây dựng GM
• 2.1.2. Quá trình hình thành và phát triển Công ty cổ phần Xây dựng GM
• 2.1.3. Chức năng, nhiệm vụ của Công ty cổ phần xây dựng GM
• 2.1.4. Đặc điểm hoạt động sản xuất – kinh doanh của công ty
• 2.1.5. Tình hình tài chính, kết quả kinh doanh và các thành tựu của công ty
• 2.2. TỔ CHỨC BỘ MÁY QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT – KINH DOANH CỦA CÔNG TY
• 2.2.1. Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Công ty Cổ phần xây dựng GM
• 2.2.2. Chức năng, nhiệm vụ của bộ máy quản lý
• 2.3. TỔ CHỨC BỘ MÁY KẾ TOÁN TẠI CÔNG TY
• 2.4. TỔ CHỨC HỆ THỐNG KẾ TOÁN TẠI CÔNG TY
• 2.4.1. Các chính sách kế toán chung
• 2.4.2. Tổ chức vận dụng hệ thống tài khoản kế toán
• 2.5. TỔ CHỨC VẬN DỤNG HỆ THỐNG SỔ SÁCH KẾ TOÁN TRÊN PHẦN MỀM
• 2.5.1. Phần mềm kế toán Nhất Nam
• 2.5.2. Quy trình hạch toán theo toán máy
• 2.5.3. Tổ chức hệ thống báo cáo kết quả kế toán
• 2.6. QUY ĐỊNH CHUNG VỀ TIỀN LƯƠNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG GM
• 2.6.1. Phương pháp hạch toán
• 2.6.2. Thu nhập trong tháng
• 2.6.3. Quy chế hưởng lương các ngày nghỉ và làm thêm giờ
• 2.6.4. Hình thức và thời gian trả lương
• 2.6.5. Quy chế nâng lương, nâng bậc lương
• 2.6.6. Chế độ thưởng
• 2.6.7. Phương pháp tính lương
• 2.6.8. Các khoản giảm trừ vào lương
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG GM
• 3.1. NHẬN XÉT CÔNG TÁC KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG GM
• 3.2. MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG GM
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về công tác kế toán tiền lương tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM

Công tác kế toán tiền lương là một phần quan trọng trong hoạt động quản lý tài chính của doanh nghiệp. Tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM, việc quản lý tiền lương không chỉ đảm bảo quyền lợi cho người lao động mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của công ty. Tiền lương được xem là động lực chính thúc đẩy năng suất lao động và sự hài lòng của nhân viên. Do đó, việc hoàn thiện công tác kế toán tiền lương là cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty.

1.1. Khái niệm và vai trò của kế toán tiền lương

Kế toán tiền lương là quá trình ghi chép, phân tích và báo cáo các khoản chi phí liên quan đến tiền lương của nhân viên. Vai trò của nó không chỉ dừng lại ở việc tính toán mà còn bao gồm việc đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong các khoản chi phí này.

1.2. Các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM

Các khoản trích theo lương bao gồm bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, và các khoản khác. Việc quản lý các khoản này là rất quan trọng để đảm bảo quyền lợi cho người lao động và tuân thủ pháp luật lao động.

II. Thực trạng công tác kế toán tiền lương tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM

Thực trạng công tác kế toán tiền lương tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM cho thấy nhiều điểm mạnh nhưng cũng tồn tại không ít thách thức. Việc ghi chép và hạch toán tiền lương hiện tại chưa hoàn toàn chính xác, dẫn đến một số sai sót trong báo cáo tài chính. Điều này ảnh hưởng đến sự tin tưởng của nhân viên và các bên liên quan.

2.1. Đánh giá quy trình hạch toán tiền lương

Quy trình hạch toán tiền lương tại công ty hiện nay còn nhiều bất cập. Việc sử dụng phần mềm kế toán chưa được tối ưu hóa, dẫn đến việc xử lý thông tin chậm và không chính xác.

2.2. Những khó khăn trong quản lý tiền lương

Công ty gặp khó khăn trong việc cập nhật các quy định pháp luật mới về tiền lương và bảo hiểm. Điều này dẫn đến việc không đảm bảo quyền lợi cho người lao động và có thể gây ra các vấn đề pháp lý.

III. Phương pháp hoàn thiện công tác kế toán tiền lương tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM

Để hoàn thiện công tác kế toán tiền lương, Công ty Cổ phần Xây dựng GM cần áp dụng một số phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc cải tiến quy trình hạch toán và nâng cao năng lực cho nhân viên kế toán là rất cần thiết.

3.1. Cải tiến quy trình hạch toán tiền lương

Cần thiết phải xem xét lại quy trình hạch toán hiện tại, từ đó đưa ra các cải tiến nhằm tăng tính chính xác và hiệu quả trong công tác kế toán tiền lương.

3.2. Đào tạo nhân viên kế toán

Đào tạo và nâng cao kỹ năng cho nhân viên kế toán là một trong những giải pháp quan trọng. Điều này giúp họ nắm vững các quy định pháp luật và kỹ năng sử dụng phần mềm kế toán.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc hoàn thiện công tác kế toán tiền lương có thể mang lại nhiều lợi ích cho Công ty Cổ phần Xây dựng GM. Việc áp dụng các giải pháp đề xuất sẽ giúp công ty nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và tăng cường sự hài lòng của nhân viên.

4.1. Lợi ích từ việc cải thiện công tác kế toán

Cải thiện công tác kế toán tiền lương sẽ giúp công ty tiết kiệm chi phí và tăng cường tính chính xác trong báo cáo tài chính, từ đó nâng cao uy tín của công ty trên thị trường.

4.2. Kết quả đạt được sau khi áp dụng giải pháp

Sau khi áp dụng các giải pháp, công ty đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt trong quy trình hạch toán và sự hài lòng của nhân viên về chế độ đãi ngộ.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho công tác kế toán tiền lương

Kết luận, công tác kế toán tiền lương tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM cần được hoàn thiện hơn nữa để đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững. Hướng phát triển tương lai sẽ tập trung vào việc áp dụng công nghệ thông tin và cải tiến quy trình làm việc.

5.1. Định hướng phát triển công tác kế toán

Công ty cần định hướng phát triển công tác kế toán theo hướng hiện đại hóa, áp dụng công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả công việc.

5.2. Tầm quan trọng của việc cải tiến liên tục

Việc cải tiến liên tục trong công tác kế toán tiền lương sẽ giúp công ty duy trì được lợi thế cạnh tranh và đảm bảo quyền lợi cho người lao động.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hoạt động sản xuất kinh doanh, lao động giữ vai trò quyết định đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp, là yếu tố trực tiếp tạo ra của cải vật chất và giá trị thặng dư. Để quá trình tái sản xuất sức lao động diễn ra liên tục, doanh nghiệp phải thực hiện việc phân phối thu nhập thông qua tiền lương và các chế độ đãi ngộ tương xứng với hao phí lao động bỏ ra. Tiền lương không chỉ là nguồn thu nhập chính bảo đảm đời sống của người lao động mà còn là một bộ phận chi phí cấu thành nên giá thành sản phẩm, công trình hoặc dịch vụ. Song hành cùng tiền lương là các khoản trích theo lương gồm Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm y tế (BHYT), Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và Kinh phí công đoàn (KPCĐ). Đây là các quỹ phúc lợi xã hội bắt buộc theo luật định, thể hiện trách nhiệm xã hội và sự gắn kết giữa ba lợi ích: Người lao động – Doanh nghiệp – Nhà nước. Đối với các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực xây lắp, quản lý và hạch toán chi phí tiền lương cùng các khoản trích theo lương mang tính chất phức tạp do thời gian thi công kéo dài, địa bàn phân tán và sử dụng nhiều loại hình lao động khác nhau. Xuất phát từ bối cảnh đó, tác giả Nguyễn Thị Thảo Vân đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài "Hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM".

Về mục tiêu nghiên cứu, khóa luận xác định hệ thống mục tiêu chung và mục tiêu cụ thể như sau:

• Mục tiêu chung: Tìm hiểu, nghiên cứu những lý luận chung về công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong doanh nghiệp; nắm bắt thực trạng công tác hạch toán tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM; qua đó so sánh, phân tích sự khác biệt giữa lý thuyết và thực tiễn để rút ra bài học kinh nghiệm.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về tiền lương và các khoản trích theo lương trong doanh nghiệp.
  2. Tìm hiểu, nghiên cứu và phản ánh thực trạng công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM.
  3. Đánh giá ưu điểm, nhược điểm trong công tác kế toán tại công ty, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại đơn vị.

Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được quy định cụ thể theo văn bản giao nhiệm vụ tốt nghiệp gồm 3 nội dung:

1. Tìm hiểu cơ sở lý luận chung về công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong doanh nghiệp.
2. Tìm hiểu thực trạng công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM.
3. Đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM (Địa chỉ: Số 58, Km1+400, Đường Phạm Văn Đồng, Phường Anh Dũng, Quận Dương Kinh, Thành phố Hải Phòng).
• Phạm vi thời gian: Khóa luận thu thập và sử dụng số liệu Báo cáo tài chính của Công ty Cổ phần Xây dựng GM trong 3 năm (2020 – 2021 – 2022), đồng thời đi sâu nghiên cứu thực tế các nghiệp vụ hạch toán, chứng từ và sổ sách kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương phát sinh trong tháng 03 năm 2022.

Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên các khái niệm chuẩn mực và văn bản quy phạm pháp luật hiện hành của Nhà nước về lao động, tiền lương, bảo hiểm và thuế:

• Khái niệm tiền lương: Dẫn chiếu định nghĩa của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và Điều 90 Bộ luật Lao động năm 2019, xác định tiền lương là số tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động theo thỏa thuận để thực hiện công việc, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác. Bản chất tiền lương trong kinh tế thị trường được xây dựng trên 3 trụ cột: giá cả sức lao động, quan hệ cung - cầu và sự thỏa thuận hợp pháp giữa các bên.
• Chức năng của tiền lương: Khóa luận phân tích 6 chức năng cơ bản gồm chức năng tái sản xuất sức lao động, thước đo giá trị, kích thích lao động, điều tiết lao động, tích lũy và công cụ quản lý của Nhà nước.
• Các hình thức trả lương: Trả lương theo thời gian (thời gian giản đơn gồm lương tháng, lương tuần, lương ngày, lương giờ; thời gian có thưởng), trả lương theo sản phẩm và trả lương khoán (khoán theo khối lượng công việc và khoán gọn theo sản phẩm cuối cùng áp dụng trong xây lắp).
• Khung pháp lý về bảo hiểm và thuế: Khóa luận trích dẫn Luật Việc làm năm 2013 (Điều 42 về quyền lợi BHTN), Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2007 (Điều 2), Nghị quyết số 954/2020/UBTVQH14 về mức giảm trừ gia cảnh (11 triệu đồng/tháng đối với người nộp thuế và 4,4 triệu đồng/tháng đối với mỗi người phụ thuộc), Thông tư số 111/2013/TT-BTC (biểu thuế lũy tiến từng phần), Thông tư số 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp và Thông tư số 80/2021/TT-BTC về quản lý thuế.

Tác giả đã tổng hợp sự thay đổi tỷ lệ trích nộp các khoản bảo hiểm và kinh phí công đoàn qua các giai đoạn từ năm 2021 đến sau ngày 01/10/2022 (do chính sách hỗ trợ người sử dụng lao động và người lao động chịu ảnh hưởng của dịch bệnh):

Giai đoạn áp dụng	Khoản trích nộp	Trích vào chi phí DN	Trích vào lương NLĐ	Tổng tỷ lệ trích
01/01/2021 – 30/06/2021 (6 tháng)	BHXH BHYT BHTN KPCĐ Tổng cộng	17,5% 3,0% 1,0% 2,0% 23,5%	8,0% 1,5% 1,0% 0% 10,5%	25,5% 4,5% 2,0% 2,0% 34,0%
01/07/2021 – 30/09/2021 (3 tháng)	BHXH BHYT BHTN KPCĐ Tổng cộng	17,0% 3,0% 1,0% 2,0% 23,0%	8,0% 1,5% 1,0% 0% 10,5%	25,0% 4,5% 2,0% 2,0% 33,5%
01/10/2021 – 30/06/2022 (9 tháng)	BHXH BHYT BHTN KPCĐ Tổng cộng	17,0% 3,0% 0% 2,0% 22,0%	8,0% 1,5% 1,0% 0% 10,5%	25,0% 4,5% 1,0% 2,0% 32,5%
01/07/2022 – 30/09/2022 (3 tháng)	BHXH BHYT BHTN KPCĐ Tổng cộng	17,5% 3,0% 0% 2,0% 22,5%	8,0% 1,5% 1,0% 0% 10,5%	25,5% 4,5% 1,0% 2,0% 33,0%
Từ 01/10/2022 trở đi	BHXH BHYT BHTN KPCĐ Tổng cộng	17,5% 3,0% 1,0% 2,0% 23,5%	8,0% 1,5% 1,0% 0% 10,5%	25,5% 4,5% 2,0% 2,0% 34,0%

Về phương pháp nghiên cứu thực tế, tác giả kết hợp 4 phương pháp cụ thể:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Sử dụng để hệ thống hóa kiến thức lý luận, thu thập các dữ liệu thứ cấp từ tài liệu chuyên ngành, mạng Internet và các kết quả nghiên cứu trước có liên quan.
• Phương pháp quan sát, phỏng vấn trực tiếp: Tiếp cận thực tế tại Phòng Tài chính - Kế toán Công ty Cổ phần Xây dựng GM, trực tiếp phỏng vấn và quan sát công việc của kế toán viên, kế toán tổng hợp phụ trách phần hành tiền lương và các khoản trích theo lương.
• Phương pháp kế toán: Sử dụng hệ thống chứng từ kế toán ban đầu (bảng chấm công, bảng thanh toán tiền lương...), tài khoản kế toán (TK 334, TK 338, TK 3335...), định khoản kế toán và hệ thống sổ kế toán để mô tả chi tiết quy trình xử lý số liệu nghiệp vụ phát sinh.
• Phương pháp phân tích: Phân tích số liệu tài chính tổng hợp từ Báo cáo tài chính 3 năm (2020 – 2022) và dữ liệu chi tiết của kỳ kế toán tiền lương tháng 03/2022.

Nguồn dữ liệu của khóa luận bao gồm:

• Dữ liệu thứ cấp: Các văn bản pháp luật, chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, quy định mức đóng BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ qua các thời kỳ.
• Dữ liệu sơ cấp: Báo cáo tài chính năm 2020, 2021, 2022 của Công ty Cổ phần Xây dựng GM; chứng từ và bảng tính lương tháng 03/2022; Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái TK 334, TK 338, TK 333; các Sổ chi tiết TK 3382, TK 3383, TK 3384, TK 3386, TK 3335 của đơn vị.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận chung về công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong doanh nghiệp

Chương này tập trung trình bày hệ thống lý thuyết nền tảng về lao động, tiền lương và hạch toán kế toán trong doanh nghiệp:

• Tổng quan về tiền lương: Làm rõ bản chất kinh tế của tiền lương, 6 chức năng cơ bản, ý nghĩa của tiền lương đối với người lao động và doanh nghiệp, cùng 4 nhóm nhân tố ảnh hưởng (quan hệ cung cầu lao động, môi trường doanh nghiệp, bản thân người lao động, giá trị công việc). Trình bày chi tiết công thức và điều kiện áp dụng của các hình thức trả lương: lương thời gian (giản đơn, có thưởng), lương sản phẩm và lương khoán.
• Quỹ tiền lương, các khoản trích theo lương và các khoản giảm trừ: Khái quát thành phần quỹ lương (lương cơ bản, phụ cấp, tiền thưởng); làm rõ bản chất của 4 quỹ trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) kèm các mốc tỷ lệ áp dụng; trình bày căn cứ pháp lý, biểu thuế lũy tiến từng phần và phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công.
• Công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương: Quy định nhiệm vụ của người làm kế toán tiền lương; hệ thống hóa danh mục chứng từ kế toán lao động tiền lương chuẩn theo Thông tư 200/2014/TT-BTC gồm: Mẫu 01a-LĐTL (Bảng chấm công), Mẫu 01b-LĐTL (Bảng chấm công làm thêm giờ), Mẫu 02-LĐTL (Bảng thanh toán tiền lương), Mẫu 03-LĐTL (Bảng thanh toán tiền thưởng), Mẫu 05-LĐTL (Phiếu xác nhận sản phẩm hoặc công việc hoàn thành), Mẫu 06-LĐTL (Bảng thanh toán tiền làm thêm giờ), Mẫu 10-LĐTL (Bảng kê trích nộp các khoản theo lương), Mẫu 11-LĐTL (Bảng phân bổ tiền lương và BHXH).
• Quy trình hạch toán kế toán và tài khoản sử dụng: Khái quát nội dung phản ánh trên TK 334 (Phải trả người lao động), TK 338 (Phải trả, phải nộp khác - chi tiết 3382, 3383, 3384, 3386), TK 333 (Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước - chi tiết 3335) và các tài khoản tập hợp chi phí liên quan (TK 241, 622, 623, 627, 641, 642, 335, 3531). Trình bày trình tự hạch toán từ khâu tính lương, trích bảo hiểm vào chi phí và trừ vào lương, khấu trừ tạm ứng, tính thuế TNCN, chi trả lương cho người lao động, nộp bảo hiểm cho cơ quan chức năng, đến thủ tục thanh toán trợ cấp BHXH (ốm đau, thai sản).
• Các hình thức sổ kế toán: Phân tích ưu điểm, nhược điểm và quy trình luân chuyển chứng từ của 5 hình thức ghi sổ: Nhật ký – Sổ cái, Chứng từ ghi sổ, Nhật ký chứng từ, Sổ nhật ký chung và Hình thức kế toán máy.

Chương II: Thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM

Chương này đi sâu vào thực tế tổ chức sản xuất kinh doanh và bộ máy kế toán tại doanh nghiệp khảo sát:

• Tổng quan về doanh nghiệp: Công ty Cổ phần Xây dựng GM (tên viết tắt CGM), thành lập ngày 14/04/2009 theo Giấy chứng nhận ĐKKD số 0200906232 do Sở Kế hoạch và Đầu tư TP. Hải Phòng cấp (đăng ký thay đổi lần thứ 6 ngày 09/11/2020). Trụ sở tại Số 58 (Km1+400), Đường Phạm Văn Đồng, Phường Anh Dũng, Quận Dương Kinh, TP. Hải Phòng. Vốn điều lệ của công ty là 65 tỷ đồng (100% thuộc sở hữu của các cổ đông, vốn Nhà nước chiếm 0%). Người đại diện theo pháp luật là ông Nguyễn Xuân Sáng - Giám đốc. Lĩnh vực hoạt động chính: thi công xây dựng công trình dân dụng, công nghiệp, giao thông, thủy lợi, hạ tầng kỹ thuật; kinh doanh vật tư, thiết bị xây dựng; cho thuê máy móc; tư vấn kiến trúc. Đơn vị đã đạt chứng chỉ ISO 9001:2015, ISO 14001:2015 và Chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng Hạng 1. Các công trình tiêu biểu gồm: Nhà thấp tầng Damsan, Khu nhà ở thu nhập thấp Quang Trung, Bệnh viện đa khoa Quốc tế, Bệnh viện Phụ sản Quốc tế Hải Phòng, Bệnh viện Quốc tế Sản nhi Hải Phòng.
• Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh: Sản phẩm xây lắp có quy mô lớn, kết cấu phức tạp, mang tính đơn chiếc và thời gian thi công kéo dài ngoài trời. Công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại công ty bắt buộc phải căn cứ vào dự toán thiết kế và áp dụng theo phương pháp đơn đặt hàng. Quá trình thanh quyết toán chịu ràng buộc bởi điều khoản bảo hành công trình (chủ đầu tư giữ lại tỷ lệ nhất định trên giá trị công trình cho đến khi hết hạn bảo hành).
• Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý và kế toán: Bộ máy quản lý tổ chức theo mô hình trực tuyến - chức năng (Hội đồng quản trị $\rightarrow$ Giám đốc $\rightarrow$ Phó Giám đốc $\rightarrow$ các phòng: Tài chính - Kế toán, Tổ chức - Hành chính, Kế hoạch - Vật tư, Kỹ thuật). Bộ máy kế toán tổ chức theo mô hình tập trung gồm 4 vị trí nhân sự: Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp, Kế toán thống kê và Thủ quỹ.
• Chính sách kế toán áp dụng: Doanh nghiệp áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC. Niên độ kế toán theo năm dương lịch (bắt đầu 01/01 và kết thúc 31/12); đơn vị tiền tệ VNĐ; thuế suất thuế TNDN 20%; thuế GTGT tính theo phương pháp khấu trừ; phương pháp kế toán hàng tồn kho bình quân gia quyền; khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng.
• Ứng dụng phần mềm kế toán Nhất Nam: Doanh nghiệp áp dụng hình thức kế toán máy dựa trên cấu trúc mẫu Sổ Nhật ký chung trên phần mềm kế toán Nhất Nam. Tác giả mô tả các phân hệ tác nghiệp của phần mềm (tiền mặt, tiền gửi, vật tư, TSCĐ, tiền lương, chi phí giá thành, báo cáo tài chính), ưu điểm xử lý dữ liệu liên năm, khôi phục dữ liệu bằng công cụ của SQL Server 2000, tính năng tìm kiếm gần đúng và khả năng kết xuất dữ liệu sang Excel, Word, XML.
• Tổ chức công tác kế toán tiền lương tại công ty: Trình bày các quy định về hình thức chấm công (chấm công ngày, chấm công theo giờ, chấm công nghỉ bù), quy chế nâng bậc lương, chế độ thưởng, công thức tính lương, việc trừ tiền ăn ca, bảo hiểm và thuế TNCN, luân chuyển chứng từ lập bảng thanh toán lương và các báo cáo thuế định kỳ (Tờ khai thuế GTGT mẫu 01/GTGT, Tờ khai khấu trừ thuế TNCN mẫu 05/KK-TNCN theo Thông tư số 80/2021/TT-BTC).

Chương 3: Một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM

Chương này tổng kết đánh giá thực tế và đưa ra các định hướng giải pháp:

• Nhận xét công tác kế toán tiền lương: Đánh giá những ưu điểm đạt được trong việc tuân thủ chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, áp dụng phần mềm Nhất Nam hỗ trợ tính toán, thực hiện chế độ bảo hiểm và trả lương cho cán bộ công nhân viên. Đồng thời, tác giả chỉ ra các điểm nhược điểm còn tồn tại trong tổ chức chứng từ, quy trình luân chuyển số liệu giữa các bộ phận, việc theo dõi chi tiết lao động thời vụ xây lắp và sự phối hợp giữa phần mềm kế toán với quản lý nhân sự thực tế.
• Các ý kiến đề xuất hoàn thiện: Đưa ra các giải pháp nghiệp vụ cụ thể gắn với điều kiện thực tế của Công ty Cổ phần Xây dựng GM nhằm khắc phục các tồn tại, nâng cao tính chính xác trong hạch toán tiền lương, tối ưu hóa các khoản trích nộp bảo hiểm và kinh phí công đoàn, hoàn thiện quy trình kiểm soát chứng từ thanh toán nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý chi phí trong doanh nghiệp xây lắp.

Kết quả và đóng góp

Về kết quả nghiên cứu:

• Khóa luận đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong doanh nghiệp; tổng hợp chi tiết bảng biến động tỷ lệ trích các khoản bảo hiểm bắt buộc và kinh phí công đoàn qua 5 mốc thời gian từ đầu năm 2021 đến sau tháng 10/2022 theo các nghị quyết, chính sách hỗ trợ của Nhà nước.
• Mô tả rõ ràng thực trạng công tác hạch toán lao động tiền lương tại một doanh nghiệp xây lắp thực tế (Công ty Cổ phần Xây dựng GM), làm rõ quy trình xử lý nghiệp vụ trên phần mềm kế toán Nhất Nam theo hình thức kế toán máy vận dụng mẫu Sổ Nhật ký chung.
• Làm nổi bật đặc thù hạch toán chi phí nhân công trong ngành xây dựng: hạch toán chi phí tiền lương gắn liền với dự toán từng hạng mục công trình và phương pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng.
• Cung cấp số liệu tài chính cụ thể về quy mô hoạt động của công ty: vốn điều lệ 65 tỷ đồng (100% cổ đông tư nhân), hệ thống tổ chức bộ máy trực tuyến - chức năng, phòng kế toán tập trung gồm 4 nhân sự đảm nhiệm toàn bộ phần hành.

Về đóng góp và giá trị thực tiễn:

• Đề tài gắn kết chặt chẽ giữa lý luận kế toán với thực tế hạch toán tại doanh nghiệp thi công xây lắp có quy mô vừa, phản ánh đúng quy trình luân chuyển chứng từ từ công trường về phòng kế toán.
• Khóa luận được giảng viên hướng dẫn (ThS. Phạm Thị Kim Oanh) đánh giá cao về tinh thần làm việc nghiêm túc, chăm chỉ, hoàn thành đúng tiến độ; hệ thống hóa tốt cơ sở lý luận, mô tả và phân tích sát thực trạng kế toán tại đơn vị, đồng thời đưa ra các đề xuất, kiến nghị gắn liền với thực tiễn giúp hoàn thiện công tác kế toán tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn xuất phát từ phạm vi nghiên cứu và đặc thù của nguồn dữ liệu:

• Về phạm vi đơn vị nghiên cứu: Đề tài tập trung khảo sát tại một đơn vị duy nhất là Công ty Cổ phần Xây dựng GM, do đó các phân tích và giải pháp đưa ra mang tính đặc thù cao cho mô hình quản lý xây lắp của doanh nghiệp này, chưa mở rộng so sánh đối chiếu với các loại hình doanh nghiệp khác (sản xuất công nghiệp, thương mại, dịch vụ).
• Về phạm vi thời gian số liệu chi tiết: Mặc dù khóa luận có tiếp cận Báo cáo tài chính trong 3 năm (2020 – 2022), nhưng dữ liệu hạch toán chi tiết về tiền lương, chứng từ bảng lương và sổ chi tiết các tài khoản 334, 338 chỉ đi sâu nghiên cứu trong tháng 03 năm 2022. Thời điểm này chưa phản ánh hết tính mùa vụ và các đợt cao điểm thi công xây dựng trong các tháng cuối năm, cũng như chưa kiểm chứng toàn diện giai đoạn áp dụng tỷ lệ trích nộp bảo hiểm mới từ ngày 01/10/2022 trở đi.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng phân tích dữ liệu tiền lương trên toàn bộ chu kỳ năm tài chính để đánh giá đầy đủ sự biến động của quỹ lương giữa các mùa thi công xây lắp.
• Nghiên cứu sâu hơn về cơ chế khoán lương nhân công trực tiếp tại các công trình ngoại tỉnh, giải quyết vấn đề quản lý lao động thời vụ và tối ưu hóa việc trích nộp thuế thu nhập cá nhân đối với lao động không ký hợp đồng dài hạn trong lĩnh vực xây dựng.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo thiết thực cho các đối tượng sau:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán: Tài liệu cung cấp một ví dụ thực tế hoàn chỉnh về khóa luận tốt nghiệp chuyên đề kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương; hướng dẫn cách kết cấu đề tài, phương pháp thu thập chứng từ và trình bày số liệu hạch toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.
• Nhân viên kế toán tại các doanh nghiệp xây lắp: Cung cấp góc nhìn thực tiễn về cách thức luân chuyển chứng từ từ công trường (bảng chấm công ngày, bảng chấm công giờ, phiếu xác nhận công việc hoàn thành) về phòng kế toán trung tâm, cũng như cách thiết lập hệ thống tài khoản chi tiết (TK 3382, 3383, 3384, 3386, 3335) trên phần mềm kế toán.
• Phần nội dung đáng tham khảo nhất: Bảng tổng hợp chi tiết các mốc tỷ lệ trích đóng BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ trong giai đoạn biến động chính sách 2021 – 2022; quy trình hạch toán kế toán máy trên phần mềm Nhất Nam sử dụng mẫu Sổ Nhật ký chung; phương pháp phân bổ chi phí tiền lương gắn với dự toán công trình xây lắp.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu công tác kế toán tiền lương tại đơn vị nào và phạm vi số liệu ra sao? Khóa luận nghiên cứu tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM (địa chỉ tại quận Dương Kinh, TP. Hải Phòng). Phạm vi nghiên cứu sử dụng số liệu Báo cáo tài chính công ty trong 3 năm (2020 – 2021 – 2022) và đi sâu phân tích nghiệp vụ hạch toán, chứng từ kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tháng 03 năm 2022.

2. Công ty Cổ phần Xây dựng GM đang áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào? Công ty áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính. Về hình thức ghi sổ, công ty áp dụng hình thức kế toán máy vận dụng mẫu Sổ Nhật ký chung thông qua phần mềm kế toán Nhất Nam.

3. Theo bảng tổng hợp của khóa luận, tỷ lệ trích các khoản theo lương từ ngày 01/10/2022 trở đi được quy định như thế nào? Tổng tỷ lệ trích nộp là 34% trên quỹ tiền lương đóng bảo hiểm, trong đó: doanh nghiệp chịu 23,5% tính vào chi phí sản xuất kinh doanh (gồm BHXH 17,5%, BHYT 3%, BHTN 1%, KPCĐ 2%); người lao động chịu 10,5% trừ vào lương (gồm BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%).

4. Đặc điểm ngành nghề xây dựng ảnh hưởng như thế nào đến công tác hạch toán chi phí và tính giá thành tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM? Do sản phẩm xây lắp có quy mô lớn, kết cấu phức tạp, mang tính đơn chiếc và thời gian thi công kéo dài ngoài trời, công tác quản lý và hạch toán bắt buộc phải lập dự toán và so sánh với dự toán. Doanh nghiệp áp dụng phương pháp tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành theo đơn đặt hàng cho từng công trình, hạng mục công trình.

5. Cơ cấu bộ máy kế toán của Công ty Cổ phần Xây dựng GM được tổ chức theo mô hình nào và gồm những nhân sự nào? Bộ máy kế toán của công ty được tổ chức theo hình thức tập trung, gồm 4 nhân sự dưới sự chỉ đạo của Giám đốc: Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp, Kế toán thống kê và Thủ quỹ. Phòng Tài chính - Kế toán đảm nhiệm toàn bộ quy trình từ kiểm tra chứng từ, ghi sổ tổng hợp, sổ chi tiết đến lập báo cáo tài chính.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thị Thảo Vân đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về tiền lương, các khoản trích theo lương và các sắc thuế liên quan theo quy định pháp luật Việt Nam. Qua việc khảo sát thực tế tại Công ty Cổ phần Xây dựng GM, công trình đã phản ánh chân thực quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp hạch toán và việc ứng dụng phần mềm kế toán Nhất Nam theo hình thức Nhật ký chung tại một doanh nghiệp thi công xây lắp. Những phân tích về ưu, nhược điểm cùng các giải pháp hoàn thiện được đề xuất có giá trị thực tiễn, đóng góp thiết thực cho công tác quản lý tài chính - kế toán của doanh nghiệp và cung cấp nguồn tư liệu học thuật hữu ích cho sinh viên khối ngành Kinh tế, Kế toán – Kiểm toán.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TRONG DOANH NGHIỆP 1. TỔNG QUAN VỀ TIỀN LƯƠNG 1.1 Khái niệm tiền lương Theo tổ chức lao động Quốc tế(ILO), tiền lương là sự trả công hoặc thu nhập có thể biểu hiện bằng tiền và được ấn định bằng thoả thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động, hoặc bằng pháp luật, pháp quy Quốc gia, do người sử dụng lao động phải trả cho người lao động theo hợp đồng lao động cho một công việc đã thực hiện hay sẽ phải thực hiện, hoặc những dịch vụ đã làm hoặc sẽ phải làm. Việt Nam cũng đã vận dụng linh hoạt vào điều kiện kinh tế - xã hội nước ta, theo quy định tại Điều 90 Bộ luật Lao động 2019, lương (tiền lương) được quy định là số tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động theo thỏa thuận để thực hiện công việc, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác. Như vậy, dưới góc độ pháp luật lao động: “Tiền lương được hiểu là số tiền mà người sử dụng lao động phải trả cho người lao động căn cứ vào năng suất lao động, chất lượng hiệu quả công việc và điều kiện lao động, được xác định theo sự thỏa thuận hợp pháp hai bên trong hợp đồng lao động hoặc theo quy định của pháp luật.” Về bản chất, tiền lương trong cơ chế thị trường gồm 3 trụ cột: + Tiền lương là giá cả sức lao động được biểu hiện bằng tiền của giá trị lao động mà người sử dụng lao động chi trả cho người lao động.

+ Tiền lương phụ thuộc vào quan hệ cung – cầu trên thị trường lao động nhưng không thấp hơn mức lương tối thiểu đủ sống do pháp luật quy định. + Tiền lương được xác định thông qua sự thỏa thuận giữa các bên trong quan hệ lao động, là khoản phải trả cho người lao động về công sức lao động trong quá trình sản xuất kinh doanh. Chức năng của tiền lương • Chức năng tái sản sản xuất sức lao động Cùng với quá trình tái sản xuất của cải vật chất, sức lao động cũng cần được tái tạo, với các hình thái kinh tế xã hội khác nhau sẽ có sự tái sản xuất sức lao động khác nhau. Quá trình này thể hiện rõ ở sự tiến bộ của xã hội và sự tác động của khoa học- công nghệ.

Quy trình tái sản xuất sức lao động được thể hiện qua việc trả công cho người lao động Sinh viên: Nguyễn Thị Thảo Vân – QT2301K 4 Khóa luận tốt nghiệp Trường ĐH Quản lý và Công nghệ Hải Phòng bằng tiền lương. Như vậy, bản chất của tái sản xuất sức lao động là việc đảo bảo cho người lao động có một số tiền lương nhất định dùng cho sinh hoạt để họ có thể duy trì và phát triển sức lao động của mình, sản xuất ra sức lao động mới, tích lũy kinh nghiệm, nâng cao trình độ để hoàn thành kỹ năng lao động và tăng cường chất lượng lao động. • Là thước đo giá trị Khi tiền lương mà doanh nghiệp trả cho người lao động tương ứng với giá trị sức lao động mà họ bỏ ra trong quá trình thực hiện công việc ta có thể xác định được hao phí lao động của toàn thể người lao động thông qua tổng quỹ lương cho toàn thể người lao động. Điều này cũng có nghĩa là công tác thống kê sẽ giúp cho nhà nước có thể hoạch định các chính sách điều chỉnh mức lương tối thiểu nhằm đảm bảo hợp lý thực tế.

• Kích thích lao động Trong quá trình lao động, lợi ích về kinh tế của người lao động là động lực sản xuất.