KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƯỜNG ĐAỊ HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG LỜI NÓI ĐẦU Trong nền kinh tế thị trường như hiện nay có nhiều thành phần kinh tế khác nhau, các doanh nghiệp cạnh tranh với nhau trở nên ngày càng gay gắt mạnh mẽ để phát huy tiềm năng và thế mạnh trong mọi lĩnh vực thì các tổ chức kinh tế phải xây dựng một nền tảng vững chắc có thế mạnh với công nghiệp hiện đại. Việt Nam trở thành thành viên chính thức của tổ chức thương mại thế giới năm 2007.Trong tiến trình hội nhập,mở cửa nền kinh tế,nước ta vẫn là một nước nông nghiệp,sản phẩm của ngành nông nghiệp không những phục vụ cho nhu cầu của người dân trong nước mà còn tiêu dùng cho xuất khẩu.Sản phẩm của ngành nông nghiệp đã có chỗ đứng trên thị trường trong nước và thế giới. Tuy nhiên nguồn vật tư phục vụ cho nông nghiệp vẫn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu.Chủ động phát triển nguồn vật tư trong nước thay thế vật tư nhập khẩu với chất lượng tương đương,giá cả thấp hơn cung cấp kịp thời và nhanh chóng hơn là việc làm cấp thiết để giảm giá thành.Trên cơ sở nắm bắt được nhu cầu thị trường công ty cổ phần vật tư nông nghiệp và xây dựng HP được thành lập.Nhiệm vụ chủ yếu của công ty là cung cấp các loại vật tư phục vụ cho ngành nông nghiệp. Để có thể đưa nhà máy vào sản xuất ổn định công ty đã từng bước tiến hành mua sắm máy móc thiết bị,đào tạo đội ngũ công nhân,không ngừng mở rông nâng cao năng xuất sản xuất,đến nay công ty đã dần đi vào ổn định.
Qua thời gian thực tập tại công ty,tìm hiểu thực tế công tác kế toán tại công ty,em thấy được tầm quan trọng của công tác hạch toán kế toán hàng tồn kho trong công ty nhất là với một doanh nghiệp thương mại như công ty cổ phần vật tư nông nghiệp và xây dựng HP. Đối với doanh nghiệp thương mại việc hạch toán hàng tồn kho càng trở nên quan trọng và là nhu cầu không thể thiếu được của sản xuất kinh doanh vì trong cơ chế thị trường hiện nay hoạt động của doanh nghiệp diễn ra ngày càng đa dạng. Vì thế hàng tồn kho luôn là mối quan tâm của doanh nghiệp và các nhà đầu tư.Do vậy, bất kỳ một doanh nghiệp nào cũng cần quan tâm đến hàng tồn kho cũng như hàng Sinh viên: Phùng Thị Thoa- Lớp QT1105K 1 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƯỜNG ĐAỊ HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG hóa hiện có của doanh nghiệp để đề ra kế hoạch sản xuất và những dự kiến hoạch định trong tương lai. Em xin trình bày luận văn tốt nghiệp với đề tài là “Hoàn thiện công tác kế toán hàng tồn kho tại công ty cổ phần vật tư nông nghiệp và xây dựng HP” Vì thời gian có hạn nên luận văn của em còn có nhiều sai sót.Kính mong nhận được sự hướng dẫn của thầy giáo Nguyễn Văn Vĩnh và các thầy cô trong khoa Quản trị kinh doanh để bài khóa luận của em hoàn chỉnh hơn.
Bài luận văn gồm 3 phần : CHƢƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN HÀNG TỒN KHO. CHƢƠNG II: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN HÀNG TỒN KHO TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƢ NÔNG NGHIỆP VÀ XÂY DỰNG HP. CHƢƠNG III: BÀI HỌC KINH NGHIỆM VÀ VIỆC HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN HÀNG TỒN KHO TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƢ NÔNG NGHIỆP VÀ XÂY DỰNG HP. Sinh viên: Phùng Thị Thoa- Lớp QT1105K 2 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƯỜNG ĐAỊ HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG CHƢƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN HÀNG TỒN KHO 1.1 )Những vấn đề chung về Hàng tồn kho 1.1) Khái niệm về hàng tồn kho Hàng tồn kho là tài sản lưu động của doanh nghiệp biểu hiện dưới dạng vật chất cụ thể dưới nhiều hình thức khác nhau, tuỳ thuộc vào đặc điểm hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, hàng tồn kho thường bao gồm: Nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ, sản phẩm dở dang, thành phẩm, hàng hoá.
Ngoài ra còn có một số vật tư hàng hoá thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp nhưng vì những lý do khác nhau nên không nằm trong kho như: Hàng đang đi đường, hàng gửi bán… Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02-Hàng tồn kho ban hành ngày 31/12/2001quy định hàng tồn kho là những tài sản : - Được giữ để bán trong kỳ sản xuất, kỳ kinh doanh bình thường. - Đang trong quá trình sản xuất kinh doanh dở dang. - Nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ để sử dụng trong quá trình sản xuất, kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ. Sinh viên: Phùng Thị Thoa- Lớp QT1105K 3 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƯỜNG ĐAỊ HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG 1.2) Phân loại hàng tồn kho: Sơ đồ 1.1: Sơ đồ phân loại hàng tồn kho ở doanh nghiệp thương mại và doanh nghiệp sản xuất : Hàng tồn kho bao gồm: nguyên vật liệu, hàng mua đi đường, công cụ dụng cụ, giá trị sản phẩm dở dang, hàng gửi bán, thành phẩm, hàng hoá.
Hàng hóa tồn kho trong doanh nghiệp thương mại bao gồm nhiều loại, đa dạng về chủng loại, khác nhau về đặc điểm, tính chất thương phẩm, điều kiện bảo quản, nguồn hình thành có vai trò công dụng khác nhau trong quá trình sản xuất kinh doanh. Để quản lý tốt hàng tồn kho tính đúng và tính đủ giá gốc hàng tồn kho cần phân loại và sắp xếp hàng tồn kho theo những tiêu thức nhất định.1) Phân loại hàng tồn kho theo nguồn gốc hình thành: Hàng tồn kho được mua vào, bao gồm: - Hàng mua từ bên ngoài: là toàn bộ hàng tồn kho được doanh nghiệp mua từ các nhà cung cấp ngoài hệ thống tổ chức kinh doanh của doanh nghiệp. - Hàng mua nội bộ: là toàn bộ hàng tồn kho được doanh nghiệp mua từ các nhà cung cấp thuộc hệ thống tổ chức kinh doanh của doanh nghiệp như mua hàng giữa các đơn vị trực thuộc trong cùng một Công ty, Tổng công ty v.v… Sinh viên: Phùng Thị Thoa- Lớp QT1105K 4 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƯỜNG ĐAỊ HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG - Hàng tồn kho tự sản xuất, gia công là toàn bộ hàng tồn kho được gia công SX tạo thành. - Hàng tồn kho được nhập từ các nguồn khác: như hàng tồn kho được nhập từ liên doanh, liên kết, hàng tồn kho được biếu tặng v.v… Các phân loại này giúp cho việc xác định các yếu tố cấu thành trong giá gốc hàng tồn kho, nhằm tính đúng, tính đủ giá gốc hàng tồn kho theo từng nguồn hình thành.
Qua đó, giúp doanh nghiệp đánh giá đúng mức độ ổn định của nguồn hàng trong quá trình xây dựng kế hoạch, dự toán về hàng tồn kho. Đồng thời, việc phân loại chi tiết tiền hàng tồn kho được mua từ bên ngoài và hàng mua nội bộ giúp cho việc xác định chính xác giá trị hàng tồn kho của doanh nghiệp khi lập báo cáo tài chính (BCTC) hợp nhất.2) Phân loại hàng tồn kho theo yêu cầu sử dụng. - Hàng hóa tồn kho sử dụng cho kinh doanh: phản ánh giá trị hàng tồn kho được dự trữ hợp lý đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh được tiến hành bình thường. - Hàng tồn kho chƣa cần sử dụng: phản ánh hàng tồn kho được dữ trữ ở mức cao hơn.
- Hàng tồn kho không cần sử dụng: phản ánh giá trị hàng tồn kho kém hoặc mất phẩm chất không được doanh nghiệp sử dụng cho mục đích sản xuất. - Hàng tồn kho dùng để góp vốn liên doanh,liên kết Cách phân loại này giúp đánh giá mức độ hợp lý của hàng tồn kho, xác định đối tượng cần lập dự phòng và mức độ dự phòng giảm giá hàng tồn kho cần lập.3) Phân loại hàng tồn kho theo địa điểm bảo quản. - Hàng hóa tồn kho trong doanh nghiệp: phản ánh toàn bộ hàng tồn kho đang được bảo quản tại doanh nghiệp như hàng trong kho, trong quầy. - Hàng hóa tồn kho bên ngoài doanh nghiệp: phản ánh toàn bộ hàng tồn kho được bảo quản tại các đơn vị, tổ chức, cá nhân ngoài doanh nghiệp như hàng gửi đi bán, hàng đang đi đường.
Sinh viên: Phùng Thị Thoa- Lớp QT1105K 5 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƯỜNG ĐAỊ HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG Cách phân loại này giúp cho việc phân định trách nhiệm vật chất liên quan đến hàng tồn kho, làm cơ sở để hạch toán giá trị hàng tồn kho hao hụt, mất mát trong quá trình bảo quản. Đối với các doanh nghiệp sản xuất chế tạo sản phẩm thì hàng tồn kho bao gồm nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ, sản phẩm dở dang, thành phẩm. Đối với các doanh nghiệp thương mại thì hàng tồn kho chủ yếu là hàng hoá mà doanh nghiệp đã mua dang dự trữ, đang đi đường hay đang gửi bán.3) Đặc điểm hàng tồn kho và yêu cầu quản lý hàng tồn kho Hàng tồn kho trong doanh nghiệp thường gồm nhiều loại, có vai trò, công dụng khác nhau trong quá trình sản xuất kinh doanh. Do đó, đòi hỏi công tác tổ chức, quản lý và hạch toán hàng tồn kho cũng có những nét đặc thù riêng.
Nhìn chung, hàng tồn kho của doanh nghiệp có những đặc điểm cơ bản sau: Thứ nhất, hàng tồn kho là một bộ phận của tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp và chiếm tỷ trọng khá lớn trong tổng tài sản lưu động của doanh nghiệp. Việc quản lý và sử dụng có hiệu quả hàng tồn kho có ảnh hưởng lớn đến việc nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Thứ hai, hàng tồn kho trong doanh nghiệp được hình thanh từ nhiều nguồn khác nhau, với chi phí cấu thành nên giá gốc hàng tồn kho khác nhau. Xác định đúng, đủ các yếu tố chi phí cấu thành nên giá gốc hang tồn kho sẽ góp phần tính toán và hạch toán đúng, đủ, hợp lý giá gốc hàng tồn kho và chi phí hàng tồn kho làm cơ sở xác định lợi nhuận thực hiện trong kỳ.
Thứ ba, hàng tồn kho tham gia toàn bộ vào hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, trong đó có các nghiệp vụ xảy ra thường xuyên với tần suất lớn, qua đó hàng tồn kho luôn biến đổi về mặt hình thái hiện vật và chuyển hóa thành những tài sản ngắn hạn khác như tiền tệ, sản phẩm dở dang hay thành phẩm… Thứ tư, hàng tồn kho trong doanh nghiệp bao gồm nhiều loại khác nhau với đặc điểm về tính chất thương phẩm và điều kiện bảo quản khác nhau. Do vậy, hàng tồn kho thường được bảo quản, cất trữ ở nhiều địa điểm, có điều kiện tự nhiên hay nhân tạo không đồng nhất với nhiều người quản lý.
