BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÕNG ------------------------------- ISO 9001:2008 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP NGÀNH: KẾ TOÁN – KIỂM TOÁN Sinh viên : Chu Thị Thanh Hƣơng Giảng viên hƣớng dẫn: ThS. Nguyễn Mai Linh HẢI PHÕNG - 2016 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÕNG ---------------------------------------------------------- HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN HÀNG HÓA TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬN TẢI VÀ THƢƠNG MẠI CPN VIỆT NAM KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC HỆ CHÍNH QUY NGÀNH: KẾ TOÁN – KIỂM TOÁN Sinhviên : Chu Thị Thanh Hƣơng Giảng viên hƣớng dẫn: ThS. Nguyễn Mai Linh HẢI PHÕNG - 2016 Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP Sinh viên: Chu Thị Thanh Hương Mã SV:1412401379 Lớp:QT1807K Ngành: Kế toán – Kiểmtoán Tên đề tài: Hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa tại Công ty Cổ Phần Vận Tải và Thương Mại CPN Việt Nam Chu Thị Thanh Hương Page 3 Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp CHƢƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN HÀNG HÓA TRONG DOANH NGHIỆP THƢƠNG MẠI 1.Những vấn đề chung về công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp thƣơng mại 1.1 Sự cần thiết phải tổ chức công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại Hàng tồn kho chiếm tỷ trọng khá lớn trong cơ cấu tài sản lưu động của doanh nghiệp, là một khâu trong quá trình luân chuyển vốn lưu động trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.Giá trị hàng tồn kho của doanh nghiệp cho thấy tình hình sử dụng vốn của doanh nghiệp có bị ứ đọng vốn hay không? Trong quá trình sản xuất ở mỗi doanh nghiệp, mỗi đơn vị…đòi hỏi nhất thiết phải sử dụng nhiều chủng loại nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ… Các chủng loại náy phải đồng bộ theo một tỷ lệ nhất định mới đảm bảo quá trình sản xuất. Trong quá trình kinh doanh hàng hóa của các doanh nghiệp thương mại cũng vậy, thường phải kinh doanh nhiểu mặt hàng.Mỗi mặt hàng có đặc điểm và khả năng lưu chuyển khác nhau vì thế người quản lý phải thường xuyên nắm bắt được tình hình lưu chuyển của từng loại.
Do vậy hàng tồn kho cũng như mọi tài sản khác của doanh nghiệp cần phải quản lý chặt chẽ để doanh nghiệp hoạt động hiệu quả. Hàng hóa có một vị trí quan trọng trong hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp thương mại. Do đó việc tập trung quản lý hàng hóa ở tất cả các khâu, từ thu mua dự trữ đến tiêu thụ, trên tất cả các mặt: số lượng, chất lượng, chủng loại giá cả… là cần thiết và có ý nghĩa quan trọng trong việc tiết kiệm chi phí vận chuyển, chi phí bảo quản, xác định giá vốn hàng bán, giá bán hàng hóa, tang doanh thu, tăng lợi nhuận…cho doanh nghiệp. Kế toán hàng hóa là công cụ quan trọng và không thể thiếu của quản lý hàng hóa cả về mặt hiện vật và giá trị nhằm đáp ứng nhu cầu của xã hội, ngăn ngừa hạn chế đến mức thấp nhất những mất mát, hao hụt hàng hóa trong các khâu của quá trình kinh doanh thương mại từ đó làm tăng lợi nhuận của công ty.2Đặc điểm hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại.
Khái niệm hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại Chu Thị Thanh Hương Page 4 Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp Hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại là các loại vật tư, sản phầm do doanh nghiệp mua về với mục đích để bán. Trị giá hàng mua vào bao gồm : Giá mua, các khoản thuế không được hoàn lại, chi phí thu mua hàng hóa như chi phí vận chuyển, bốc xếp, bảo quản trong quá trình mua hàng và các chi phí khác có liên quan trực tiếp đến việc mua hàng hóa. Các khoản chiết khấu thương mại và giảm giá hàng mua do hàng mua không đúng quy cách, phẩm chất được trừ khỏi chi phí mua hàng hóa. Hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại thương đa dạng và nhiều chủng loại khác nhau.
Hàng hóa thường xuyên biến động trong quá trình kinh doanh nên cần phải theo dõi tình hình nhập, xuất, tồn trên các mặt: số lượng, chất lượng, chủng loại và giá trị. Đặc điểm hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại - Hàng hóa rất đa dạng và phong phú: Sản xuất không ngừng phát triển, nhu cầu tiêu dùng luôn biến đổi và có xu hướng ngày càng tăng dẫn đến hàng hóa ngày càng đa dạng, phong phú và nhiều chủng loại. - Hàng hóa có đặc tính lý, hóa, sinh học: Mỗi loại hàng hóa có đặc tính lý, hóa, sinh học riêng. Những đặc tính này có ảnh hưởng đến số lượng, chất lượng hàng hóa trong quá trình thu mua, vận chuyển, dự trữ, bảo quản và bán ra.
- Hàng hóa luôn thay đổi về chất lượng, mẫu mã, thông sỗ kỹ thuật… Sự thay đổi phụ thuộc vào trình độ phát triển của sản xuất, vào nhu cầu thị hiếu của người tiêu dùng.Nếu hàng hóa thay đổi phù hợp với nhu cầu tiêu dùng thì hàng hóa được tiêu dùng và ngược lại. - Trong lưu thông, hàng hóa thay đổi quyền sở hữu nhưng chưa đưa vào sử dụng. Khi kết thúc quá trình lưu thông, hàng hóa mới đưa vào sử dụng để đáp ứng nhu cầu cho tiêu dùng hay sản xuất. - Hàng hóa có vai trò rất quan trọng trong doanh nghiệp thương mại, quá trình vận động của hàng hóa cũng là quá trình vận động của vốn kinh doanh trong doanh nghiệp.
- Mua hàng: Là giai đoạn đầu tiên trong quá trình lưu chuyển hàng hóa tại các doanh nghiệp kinh doanh thương mại, là quá trình vận động của vốn kinh doanh từ vốn tiền tệ sang vốn hàng hóa. - Bán hàng: Là giai đoạn cuối cùng kết thúc việc lưu thông hàng hóa, sự chuyển hóa vốn kinh doanh từ vốn hàng hóa sang vốn tiền tệ. - Bảo quản và dự trữ hàng hóa: là khâu trung gian của lưu thông hàng hóa, hàng Chu Thị Thanh Hương Page 5 Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp hóa vận chuyển từ lĩnh vực sản xuất sang lĩnh vực tiêu dùng. Để diễn ra bình thường các doanh nghiệp phải có kế hoạch dự trữ hàng hoá một cách hợp lý.
Vai trò của hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại. Trong doanh nghiệp thương mại, hàng hóa là bộ phận của hàng tồn kho, thuộc tài sản lưu động của doanh nghiệp, ảnh hưởng trực tiếp tới lợi nhuận kinh doanh của doanh nghiệp. Do vậy cần phải theo dõi, quản lý thường xuyên. Kế toán hàng hóa là công cụ quan trọng và không thể thiếu của quản lý hàng hóa về cả mặt hiện vật và giá trị nhằm đáp ứng nhu cầu của xa hội, ngăn ngừa, hạn chế mức thấp nhất nhưng mất mát, hao hụt hàng hóa trong các khâu của quá trình kinh doanh thương mại từ đó làm tăng lợi nhuận của công ty.
Việc tập trung quản lý một cách chặt trẽ ở tất cả các khâu, từ thu mua dự trữ đến tiêu thụ, trên tất cả các mặt: số lượng, chất lượng, chủng loại giá cả…là cần thiết và có ý nghĩa quan trọng trong việc tiết kiệm chi phí vận chuyển, chi phí bảo quản, xác định lại giá vốn hàng bán, giá bán hàng hóa, tăng doanh thu, tăng lợi nhuận…cho doanh nghiệp.Nhiệm vụ của kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp Trong nền kinh tế thị trường thì tổ chức tốt công tác kế toán hàng hóa trong các doanh nghiệp thương mại có vai trò đặc biệt quan trọng: Từng bước giúp doanh nghiệp có lượng vật tư hàng hóa dự trữ đúng mức, không dự trữ quá nhiều gây ứ đọng vốn,không quá ít để đảm bảo hoạt động. Chính vì vậy kế toán hàng hóa cần phải nắm được chính xác số liệu cũng như chi tiết từng loại hàng hóa để cung cấp cho ban lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp nắm bắt, đánh giá chính xác tình hình lưu chuyển hàng hóa của doanh nghiệp từ đó đưa ra biện pháp khắc phục kịp thời. Để phát huy tốt vai trò và thực sự là quản lý đắc lực kế toán hàng hóa cần thực hiện tốt một số nhiệm vụ sau: - Tổ chức ghi chép, phản ánh tổng hợp số liệu về tình hình thu mua, vận chuyển, bảo quản, tình hình nhập, xuất và tồn kho hàng hóa. Tính giá thànhthực tế của hàng hóa đã mua và nhập kho, kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch thu mua hàng hóa về mặt số lượng, chủng loại, giá cả, thời hạn nhằm đảm bảo cung cấp đầy đủ kịp thời cho quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Áp dụng đúng đắn các phương pháp về kỹ thuật hạch toán vật liệu, hướng quá trình kinh doanh dẫn kiểm tra các bộ phận trong doanh nghiệp thực hiện đầy đủ chế độ Chu Thị Thanh Hương Page 6 Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp hạch toán ban đầu về hàng hóa (lập chứng từ, luân chuyển chứng từ) mở các sổ. Chu Thị Thanh Hương Page 7 Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp thực hiện các chế độ đúng phương pháp quy định nhằm đảm bảo thống nhất trong công tác kế toán, tạo điều kiện cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo công tác kế toán trong phạm vi ngành kinh tế và toàn bộ nền kinh tế quốc dân. - Tham gia kiểm kê đánh giá hàng hóa theo chế độ nhà nước quy định, lập báo cáo về tình hình nhập-xuất-tồn hàng hóa phục vụ công tác quản lý và lãnh đạo. Tiến hành phân tích kinh tế, tình hình cung cấp, tiêu thụ hàng hóa để tăng cường quản lý hàng hóa một cách có hiệu quả trong hoạt động kinh doanh 1.
Phân loại hàng hóa trong doanh nghiệp thươngmại Theo tính chất thương phẩm kết hợp với đặc trưng kỹ thuật thì hàng hóa được chia theo từng ngành hàng, trong từng ngành hàng bao gồm nhiều nhóm hàng, mỗi nhóm hàng có nhiều mặt hàng, mỗi mặt hàng lại có giá cả khác nhau. Hàng hóa gồm các ngành hàng: - Phân loại hàng hóa theo vật tư, thiết bị, công nghệ phẩm tiêu dùng: +Hàng kim khí điện máy +Hàng hóa chất mỏ +Hàng xăng dầu +Hàng dệt may, bông vải sợi; +Hàng da cao su +Hàng gốm xứ, thủy tinh; +Hàng mây, tre đan; +Hàng rượu, bia, thuốc lá - Phân loại hàng hóa theo nguồn gốc sản xuất: +Ngành nông sản +Ngành lâm sản +Ngành thủy sản -Phân loại hàng hóa theo khâu lưu thông: +Hàng hóa bán buôn +Hàng hóa bán lẻ -Phân loại hàng hóa theo phương thức hoạt động của hàng hóa: +Hàng hóa chuyển qua kho +Hàng hóa chuyển giao bán thẳng Việc phân loại và xác định những loại hàng nào thuộc hàng hóa của doanh nghiệp ảnh hưởng tới việc tính chính xác của hàng tồn kho phản ánh trên bảng cân đối kế Chu Thị Thanh Hương Page 8 Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp toán và ảnh hưởng tới các chỉ tiêu trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.