Khóa luận hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa tại Công ty CP Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng

Trong nền kinh tế thị trường, mục tiêu lớn nhất của doanh nghiệp là lợi nhuận. 80 trang · Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng · 2021.

• Tác giả: Nguyễn Thị Trang Ngân
• Người hướng dẫn: ThS. Hòa Thị Thanh Hương
• Trường học: Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng
• Chuyên ngành: Kế toán – Kiểm toán
• Đề tài: Hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa tại Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN HÀNG HÓA TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI NHỎ VÀ VỪA
• 1.1. Những vấn đề chung về công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại nhỏ và vừa
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm của hàng hóa
• 1.2. Nhiệm vụ của kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại
• 1.3. Phân loại và các phương pháp tính giá hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại
• 1.3.1. Phân loại hàng hóa
• 1.3.2. Đánh giá giá trị của hàng hóa
• 1.4. Nội dung công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại nhỏ và vừa
• 1.4.1. Kế toán chi tiết hàng hóa trong doanh nghiệp
• 1.4.1.1. Chứng từ sử dụng
• 1.4.1.2. Các phương pháp kế toán chi tiết hàng hóa
• 1.4.2. Kế toán tổng hợp hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại nhỏ và vừa
• 1.4.2.1. Kế toán tổng hợp hàng hóa theo phương pháp kê khai thường xuyên
• 1.4.2.2. Kế toán tổng hợp hàng hóa theo phương pháp kiểm kê định kỳ
• 1.4.2.3. Kế toán dự phòng giảm giá hàng tồn kho
• 1.4.2.3.1. Hình thức kế toán Nhật ký chung
• 1.4.2.3.2. Hình thức Nhật ký – Sổ cái
• 1.4.2.3.3. Hình thức kế toán chứng từ ghi sổ
• 1.4.2.4. Hình thức kế toán máy
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN HÀNG HÓA TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT LIỆU VÀ LƯỚI THÉP HẢI PHÒNG
• 2.1. Khái quát chung về Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của công ty
• 2.1.2. Đặc điểm bộ máy quản lý của Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng
• 2.1.3. Đặc điểm công tác kế toán tại Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng
• 2.1.3.1. Đặc điểm bộ máy kế toán của Công ty
• 2.1.3.2. Các chính sách và phương pháp kế toán áp dụng tại Công ty
• 2.1.3.3. Hình thức kế toán áp dụng tại Công ty
• 2.2. Thực trạng công tác kế toán hàng hóa tại Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng
• 2.2.1. Thực trạng công tác kế toán chi tiết hàng hóa tại Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng
• 2.2.2. Thủ tục công tác kế toán tổng hợp hàng hóa tại Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng
• 2.2.3. Tài khoản sử dụng
• 2.2.4. Công tác kiểm kê hàng hóa tại Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN HÀNG HÓA TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT LIỆU VÀ LƯỚI THÉP HẢI PHÒNG
• 3.1. Nhận xét chung về công tác kế toán hàng hóa tại Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng
• 3.2. Nhược điểm
• 3.3. Một số ý kiến nhằm hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa tại Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng
• 3.3.1. Sự cần thiết của việc hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa tại công ty
• 3.3.2. Yêu cầu của việc hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa
• 3.3.3. Một số ý kiến nhằm hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa tại Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng
• 3.3.3.1. Ý kiến thứ nhất: Công ty nên áp dụng phần mềm kế toán
• 3.3.3.2. Ý kiến thứ hai: Công ty nên lập sổ danh điểm hàng hóa
• 3.3.3.3. Ý kiến thứ ba: Công ty nên lập sổ giao nhận chứng từ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kế Toán Hàng Hóa Tại Công Ty Cổ Phần

Trong nền kinh tế thị trường, mục tiêu lớn nhất của doanh nghiệp là lợi nhuận. Để đạt được điều này, doanh nghiệp cần quản lý chặt chẽ các yếu tố đầu vào và thúc đẩy tăng trưởng. Công tác kế toán đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý, đặc biệt là trong các doanh nghiệp thương mại. Hàng hóa là tài sản lưu động, chiếm phần lớn giá trị trong doanh nghiệp thương mại. Do đó, việc hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa là vô cùng cần thiết. Hàng hóa có thể được mua từ bên ngoài hoặc do doanh nghiệp tự sản xuất để phục vụ mục đích kinh doanh và tạo ra lợi nhuận. Việc quản lý hiệu quả hàng tồn kho giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và tăng cường khả năng cạnh tranh. Theo tài liệu gốc, "Hàng hóa là tài sản lưu động của doanh nghiệp dưới hình thức vật chất, chiếm một phần lớn trong doanh nghiệp thương mại."

1.1. Khái Niệm và Đặc Điểm Của Hàng Hóa Trong Kế Toán

Hàng hóa là các sản phẩm do doanh nghiệp mua về với mục đích để bán. Chúng là sản phẩm của lao động thông qua trao đổi, mua bán. Hàng hóa luôn biến đổi, đòi hỏi quản lý chặt chẽ về số lượng, chủng loại, quy cách, chất lượng và giá trị. Vật tư và sản phẩm cũng có thể được coi là hàng hóa tùy thuộc vào mục đích sử dụng của doanh nghiệp. Hàng hóa thường tồn tại dưới hình thức vật chất và đáp ứng nhu cầu của xã hội thông qua trao đổi, mua bán. Đặc điểm của hàng hóa bao gồm sự phong phú, đa dạng, sự thay đổi về số lượng và chất lượng, cũng như các tính chất lý hóa, sinh học riêng.

1.2. Nhiệm Vụ Của Kế Toán Hàng Hóa Trong Doanh Nghiệp

Kế toán hàng hóa có vai trò quan trọng trong việc điều hành và quản lý doanh nghiệp. Nhiệm vụ chính bao gồm tổ chức ghi chép, tính toán, tổng hợp số liệu về tình hình thu mua, luân chuyển, bảo quản, sử dụng, nhập xuất và tồn kho hàng hóa. Kế toán cũng cần tính giá thành thực tế của hàng hóa, đảm bảo chất lượng và cung cấp thông tin kịp thời cho quá trình sản xuất kinh doanh. Việc áp dụng đúng kỹ thuật hạch toán, hướng dẫn kiểm tra các bộ phận, và tham gia kiểm kê đánh giá hàng hóa cũng là những nhiệm vụ quan trọng. Phân tích kinh tế và tình hình cung cấp, tiêu thụ hàng hóa giúp tăng cường quản lý hiệu quả và đạt được mục tiêu tăng doanh thu, lợi nhuận.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Hàng Tồn Kho Tại Hải Phòng

Quản lý hàng tồn kho hiệu quả là một thách thức lớn đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là các công ty cổ phần hoạt động trong lĩnh vực vật liệu xây dựng và lưới thép. Các vấn đề thường gặp bao gồm: kiểm soát chi phí, đảm bảo chất lượng, và tối ưu hóa quy trình. Việc không quản lý tốt hàng tồn kho có thể dẫn đến lãng phí, giảm lợi nhuận, và ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Do đó, việc xác định và giải quyết các thách thức trong công tác kế toán hàng hóa là vô cùng quan trọng. Theo nghiên cứu, "Hàng hóa tồn kho luôn có sự thay đổi về mặt số lượng, chất lượng, mẫu mã, các chi tiêu thông số kỹ thuật…Sự thay đổi này còn phụ thuộc vào nhu cầu, thị hiếu của thị trường cũng như người tiêu dùng."

2.1. Rủi Ro Trong Kế Toán Hàng Hóa Nhận Diện và Phòng Ngừa

Rủi ro trong kế toán hàng hóa có thể phát sinh từ nhiều nguyên nhân, bao gồm: sai sót trong ghi chép, gian lận, mất mát, hư hỏng, và lỗi thời. Để phòng ngừa rủi ro, doanh nghiệp cần thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ, đào tạo nhân viên, và áp dụng các biện pháp bảo mật. Việc thực hiện kiểm kê hàng hóa định kỳ và đối chiếu số liệu với sổ sách kế toán cũng giúp phát hiện và xử lý kịp thời các sai sót. Ngoài ra, việc tuân thủ các chuẩn mực kế toán và thông tư hướng dẫn cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính chính xác và minh bạch của thông tin kế toán.

2.2. Ảnh Hưởng Của Quản Lý Hàng Tồn Kho Đến Báo Cáo Tài Chính

Quản lý hàng tồn kho có ảnh hưởng trực tiếp đến báo cáo tài chính của doanh nghiệp. Giá trị hàng tồn kho được phản ánh trên bảng cân đối kế toán và ảnh hưởng đến các chỉ số tài chính như: tỷ suất lợi nhuận, vòng quay hàng tồn kho, và khả năng thanh toán. Việc định giá hàng tồn kho không chính xác có thể dẫn đến sai lệch trong báo cáo tài chính, ảnh hưởng đến quyết định của nhà đầu tư và các bên liên quan. Do đó, việc áp dụng các phương pháp định giá hàng tồn kho phù hợp và tuân thủ các chuẩn mực kế toán là vô cùng quan trọng.

III. Phương Pháp Kế Toán Hàng Hóa Hiệu Quả Cho Doanh Nghiệp

Để hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa, doanh nghiệp cần lựa chọn và áp dụng các phương pháp kế toán phù hợp. Các phương pháp phổ biến bao gồm: phương pháp kê khai thường xuyên, phương pháp kiểm kê định kỳ, và các phương pháp tính giá hàng tồn kho như FIFO, LIFO, và bình quân gia quyền. Việc lựa chọn phương pháp nào phụ thuộc vào đặc điểm của hàng tồn kho, yêu cầu quản lý, và trình độ của nhân viên kế toán. Theo tài liệu, "Hàng tồn kho trong các doanh nghiệp tăng dần từ nhiều nguồn khác nhau với các đơn giá khác nhau, vì vậy phải lựa chọn phương pháp tính giá thực tế hàng xuất kho."

3.1. So Sánh Phương Pháp Kê Khai Thường Xuyên và Kiểm Kê Định Kỳ

Phương pháp kê khai thường xuyên ghi nhận liên tục các nghiệp vụ nhập xuất hàng hóa vào sổ sách kế toán. Phương pháp này cung cấp thông tin chi tiết về hàng tồn kho tại mọi thời điểm, giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn. Tuy nhiên, phương pháp này đòi hỏi công tác kế toán phải được thực hiện thường xuyên và chính xác. Phương pháp kiểm kê định kỳ chỉ ghi nhận số lượng hàng tồn kho vào cuối kỳ kế toán sau khi thực hiện kiểm kê thực tế. Phương pháp này đơn giản hơn nhưng không cung cấp thông tin chi tiết về hàng tồn kho trong suốt kỳ kế toán.

3.2. Lựa Chọn Phương Pháp Tính Giá Hàng Tồn Kho FIFO LIFO Bình Quân

Phương pháp FIFO (nhập trước xuất trước) giả định rằng hàng hóa nhập kho trước sẽ được xuất kho trước. Phương pháp này phù hợp với các doanh nghiệp có hàng hóa dễ bị hư hỏng hoặc lỗi thời. Phương pháp LIFO (nhập sau xuất trước) giả định rằng hàng hóa nhập kho sau sẽ được xuất kho trước. Phương pháp này có thể giúp doanh nghiệp giảm thiểu ảnh hưởng của lạm phát. Phương pháp bình quân gia quyền tính giá hàng tồn kho dựa trên giá bình quân của tất cả các hàng hóa có trong kho. Phương pháp này đơn giản và dễ thực hiện.

IV. Ứng Dụng Phần Mềm Kế Toán Để Tối Ưu Kế Toán Hàng Hóa

Việc ứng dụng phần mềm kế toán là một giải pháp hiệu quả để tối ưu hóa công tác kế toán hàng hóa. Phần mềm kế toán giúp tự động hóa các quy trình, giảm thiểu sai sót, và cung cấp thông tin kịp thời cho nhà quản lý. Các tính năng quan trọng của phần mềm kế toán bao gồm: quản lý hàng tồn kho, theo dõi nhập xuất, tính giá thành, và lập báo cáo tài chính. Theo tài liệu, "Một số đơn vị đặc thù ( ví dụ như các đơn vị kinh doanh siêu thị hoặc tương tự) có thể áp dụng phương pháp giá bán lẻ."

4.1. Lợi Ích Của Việc Sử Dụng Phần Mềm Kế Toán Trong Quản Lý Kho

Phần mềm kế toán giúp quản lý kho hiệu quả hơn bằng cách cung cấp thông tin chi tiết về số lượng, vị trí, và giá trị của hàng tồn kho. Phần mềm cũng giúp tự động hóa các quy trình nhập xuất, kiểm kê, và cảnh báo khi hàng tồn kho xuống dưới mức tối thiểu. Việc sử dụng phần mềm kế toán giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí lưu kho, tránh tình trạng thiếu hụt hoặc dư thừa hàng hóa.

4.2. Tiêu Chí Lựa Chọn Phần Mềm Kế Toán Phù Hợp Với Công Ty

Khi lựa chọn phần mềm kế toán, doanh nghiệp cần xem xét các tiêu chí sau: tính năng phù hợp với nhu cầu, khả năng tích hợp với các hệ thống khác, dễ sử dụng, chi phí hợp lý, và dịch vụ hỗ trợ tốt. Phần mềm kế toán cần đáp ứng được các yêu cầu về quản lý hàng tồn kho, tính giá thành, lập báo cáo tài chính, và tuân thủ các chuẩn mực kế toán. Doanh nghiệp cũng cần xem xét khả năng mở rộng và nâng cấp của phần mềm trong tương lai.

V. Đề Xuất Hoàn Thiện Kế Toán Hàng Hóa Tại Công Ty Cổ Phần

Để hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa tại Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng, cần tập trung vào các giải pháp cụ thể. Các giải pháp này bao gồm: áp dụng phần mềm kế toán, lập sổ danh điểm hàng hóa, và lập sổ giao nhận chứng từ. Việc triển khai các giải pháp này giúp tăng cường tính chính xác, minh bạch, và hiệu quả của công tác kế toán. Theo tài liệu, "Công ty nên áp dụng phần mềm kế toán, Công ty nên lập sổ danh điểm hàng hóa, Công ty nên lập sổ giao nhận chứng từ."

5.1. Xây Dựng Quy Trình Kiểm Soát Nội Bộ Về Hàng Tồn Kho

Xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ chặt chẽ về hàng tồn kho là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính chính xác và an toàn của hàng hóa. Quy trình này cần bao gồm các bước: phân công trách nhiệm, phê duyệt, kiểm tra, và đối chiếu. Việc thực hiện kiểm kê hàng hóa định kỳ và đối chiếu số liệu với sổ sách kế toán cũng giúp phát hiện và xử lý kịp thời các sai sót. Ngoài ra, việc áp dụng các biện pháp bảo mật và phòng ngừa rủi ro cũng là cần thiết.

5.2. Đào Tạo Nâng Cao Năng Lực Cho Nhân Viên Kế Toán

Đào tạo nâng cao năng lực cho nhân viên kế toán là yếu tố then chốt để hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa. Nhân viên kế toán cần được trang bị kiến thức về các chuẩn mực kế toán, thông tư hướng dẫn, và các phương pháp kế toán hiện đại. Việc đào tạo cũng cần tập trung vào kỹ năng sử dụng phần mềm kế toán, phân tích báo cáo tài chính, và giải quyết các vấn đề phát sinh trong thực tế.

VI. Kết Luận và Triển Vọng Phát Triển Kế Toán Hàng Hóa

Hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa là một quá trình liên tục và đòi hỏi sự nỗ lực của toàn bộ doanh nghiệp. Việc áp dụng các giải pháp phù hợp giúp tăng cường tính chính xác, minh bạch, và hiệu quả của công tác kế toán, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Trong tương lai, kế toán hàng hóa sẽ tiếp tục phát triển theo hướng tự động hóa, thông minh hóa, và tích hợp với các công nghệ mới như: trí tuệ nhân tạo, blockchain, và internet vạn vật.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Kế Toán Hàng Hóa Trong Quản Trị Doanh Nghiệp

Kế toán hàng hóa đóng vai trò quan trọng trong quản trị doanh nghiệp bằng cách cung cấp thông tin chính xác và kịp thời về hàng tồn kho, giá thành, và lợi nhuận. Thông tin này giúp nhà quản lý đưa ra các quyết định đúng đắn về sản xuất, kinh doanh, và đầu tư. Kế toán hàng hóa cũng giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí, tối ưu hóa quy trình, và tuân thủ các quy định của pháp luật.

6.2. Xu Hướng Phát Triển Của Kế Toán Hàng Hóa Trong Tương Lai

Trong tương lai, kế toán hàng hóa sẽ tiếp tục phát triển theo hướng tự động hóa, thông minh hóa, và tích hợp với các công nghệ mới. Các phần mềm kế toán sẽ ngày càng trở nên mạnh mẽ và dễ sử dụng hơn, giúp doanh nghiệp quản lý hàng tồn kho hiệu quả hơn. Các công nghệ như: trí tuệ nhân tạo, blockchain, và internet vạn vật sẽ được ứng dụng rộng rãi trong kế toán hàng hóa, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động lưu chuyển hàng hóa giữ vai trò trung tâm đối với sự tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp thương mại. Hàng hóa là bộ phận tài sản lưu động bằng hình thái vật chất chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản, trực tiếp quyết định đến doanh thu, chi phí và lợi nhuận của doanh nghiệp. Để tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh, doanh nghiệp bắt buộc phải kiểm soát chặt chẽ các khâu từ mua hàng, vận chuyển, lưu kho, bảo quản cho đến tiêu thụ sản phẩm. Yêu cầu này đặt trọng tâm vào việc tổ chức một hệ thống kế toán hàng hóa khoa học, chính xác và kịp thời nhằm cung cấp thông tin cho công tác quản trị nội bộ và thực hiện nghĩa vụ báo cáo tài chính theo quy định pháp luật.

Khóa luận tốt nghiệp "Hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa tại Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng" được sinh viên Nguyễn Thị Trang Ngân thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Hòa Thị Thanh Hương tại Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng (niên khóa 2021). Đề tài xác định rõ các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu sau:

1. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về công tác kế toán hàng hóa trong các doanh nghiệp thương mại quy mô nhỏ và vừa theo chế độ kế toán hiện hành.
2. Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng tổ chức công tác kế toán hàng hóa tại Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng.
3. Chỉ ra các ưu điểm, hạn chế và đề xuất các giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa tại công ty.

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại nhỏ và vừa, bao gồm quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp tính giá, kế toán chi tiết và kế toán tổng hợp hàng hóa.
• Phạm vi không gian: Phòng Tài chính – Kế toán tại Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng (Số 13B/4/170 Phạm Hữu Điều, Phường Niệm Nghĩa, Quận Lê Chân, Thành phố Hải Phòng).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu thực tế được thu thập và phân tích phục vụ đề tài tập trung vào niên độ kế toán năm 2020 (trọng tâm là số liệu tháng 12 năm 2020).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận vận dụng hệ thống cơ sở pháp lý và chuẩn mực kế toán Việt Nam dành cho khối doanh nghiệp nhỏ và vừa, trọng tâm là:

• Khung pháp lý: Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/8/2016 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa; Quyết định số 46/2006/QĐ-BTC của Bộ Tài chính về việc ban hành hệ thống chứng từ kế toán.
• Khái niệm và nguyên tắc tính giá: Hàng hóa được ghi nhận ban đầu theo nguyên tắc giá gốc (bao gồm giá mua trên hóa đơn, thuế không hoàn lại, chi phí vận chuyển, bốc dỡ, lưu kho trừ đi các khoản giảm giá, chiết khấu thương mại).
• Phương pháp tính giá xuất kho: Đề tài phân tích 4 phương pháp tính giá hàng tồn kho theo quy định: Phương pháp giá thực tế đích danh; Phương pháp bình quân gia quyền (bình quân cả kỳ dự trữ hoặc bình quân liên hoàn); Phương pháp nhập trước – xuất trước (FIFO); Phương pháp giá bán lẻ.
• Phương pháp kế toán chi tiết: Lý thuyết về 3 phương pháp kế toán chi tiết hàng tồn kho gồm: Phương pháp thẻ song song; Phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển; Phương pháp sổ số dư.
• Phương pháp kế toán tổng hợp: Hạch toán tổng hợp theo phương pháp kê khai thường xuyên (sử dụng TK 156, TK 151, TK 157) và kiểm kê định kỳ (sử dụng TK 611, TK 6111, TK 6112), cùng nguyên tắc trích lập, hoàn nhập dự phòng giảm giá hàng tồn kho qua TK 2294.
• Hình thức sổ kế toán: Phân tích quy trình ghi sổ theo 4 hình thức: Nhật ký chung, Nhật ký – Sổ cái, Chứng từ ghi sổ và Hình thức kế toán máy.

Về phương pháp nghiên cứu thực tế, tác giả kết hợp:

• Phương pháp thu thập và phân tích chứng từ: Tiếp cận trực tiếp các chứng từ gốc tại phòng kế toán (Hóa đơn GTGT, Phiếu nhập kho, Phiếu xuất kho, Biên bản giao nhận, Biên bản kiểm kê).
• Phương pháp tổng hợp và đối chiếu số liệu kế toán: So sánh, đối chiếu số liệu giữa sổ chi tiết, thẻ kho, sổ Nhật ký chung và sổ Cái tài khoản.
• Phương pháp mô tả quy trình: Trực quan hóa đường đi của chứng từ và bộ máy kế toán thông qua sơ đồ luân chuyển.
• Nguồn dữ liệu: Số liệu sơ cấp và thứ cấp cung cấp bởi Phòng Tài chính – Kế toán Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận cơ bản về công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại nhỏ và vừa

Chương 1 trình bày hệ thống lý luận hoàn chỉnh về kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại:

• Bản chất và đặc điểm hàng hóa: Hàng hóa là sản phẩm mua về để bán (bán buôn hoặc bán lẻ), tồn tại dưới dạng vật chất, phong phú về chủng loại, có tính chất lý hóa riêng biệt và biến động liên tục trong quá trình lưu chuyển hàng hóa.
• Nhiệm vụ của kế toán: Ghi chép, phản ánh kịp thời số lượng, chủng loại, quy cách, tính toán giá thành thực tế của hàng hóa; áp dụng đúng chế độ luân chuyển chứng từ; tham gia công tác kiểm kê và phân tích tình hình luân chuyển hàng hóa.
• Phương pháp tính giá và phân bổ chi phí thu mua: Trình bày chi tiết công thức xác định giá nhập kho, phân bổ chi phí thu mua theo trị giá mua hoặc theo số lượng hàng xuất bán, công thức xác định giá trị xuất kho theo từng phương pháp (đích danh, FIFO, bình quân gia quyền).
• Hạch toán chi tiết và tổng hợp: Trình bày ưu, nhược điểm và điều kiện áp dụng của 3 phương pháp kế toán chi tiết (thẻ song song, sổ đối chiếu luân chuyển, sổ số dư). Phân định kết cấu tài khoản và sơ đồ hạch toán tổng hợp hàng tồn kho giữa phương pháp kê khai thường xuyên (TK 156, TK 632, TK 133, TK 331...) và kiểm kê định kỳ (TK 611, TK 156, TK 632). Trình bày cách trích lập và hoàn nhập dự phòng tổn thất tài sản qua TK 2294 theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Tổ chức hệ thống sổ kế toán: Phân tích đặc trưng, quy trình luân chuyển chứng từ và mẫu sổ của 4 hình thức ghi sổ: Nhật ký chung, Nhật ký – Sổ cái, Chứng từ ghi sổ và Kế toán máy.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán hàng hóa tại Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng

Chương 2 phản ánh toàn diện bức tranh hoạt động và công tác hạch toán thực tế tại doanh nghiệp:

• Khái quát doanh nghiệp: Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng (Mã số thuế: 0201277474; đại diện pháp luật: Nguyễn Tiến Luật) thành lập ngày 18/09/2012. Đến thời điểm nghiên cứu, công ty hoạt động được gần 9 năm, vốn điều lệ đạt gần 4 tỷ đồng với quy mô 50 nhân sự. Lĩnh vực kinh doanh chủ yếu là bán buôn, bán lẻ các loại vật liệu xây dựng như: Lưới thép hàn D4a40, hàng rào D5a100, lưới dập giãn tôn, thép tấm.
• Cơ cấu tổ chức: Bộ máy quản lý gồm Giám đốc, Phó Giám đốc, Phòng Kinh doanh, Phòng Thiết bị vật tư và Phòng Kế toán. Bộ máy kế toán tổ chức theo mô hình tập trung gồm 4 nhân sự: Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp, Kế toán thuế, Kế toán kho kiêm thủ quỹ.
• Chính sách kế toán áp dụng: Doanh nghiệp áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC; kỳ kế toán theo năm dương lịch (01/01 đến 31/12); tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; trích khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng; tính giá hàng xuất kho theo phương pháp nhập trước – xuất trước (FIFO); hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; hình thức ghi sổ là Nhật ký chung; đơn vị tiền tệ là Đồng Việt Nam (VND).
• Thực tế hạch toán nghiệp vụ nhập hàng: Văn bản minh họa nghiệp vụ mua hàng ngày 04/12/2020:
  • Công ty mua 20.000 kg Lưới thép hàn D4a40 của Công ty TNHH TM Sắt Thép Tuấn Hoàng theo Hóa đơn GTGT số 0008321, ký hiệu AA/20P.
  • Đơn giá mua chưa thuế: 24.650 đồng/kg.
  • Thành tiền chưa thuế: 493.000.000 đồng; Thuế GTGT 10%: 49.300.000 đồng; Tổng giá thanh toán: 542.300.000 đồng (chưa thanh toán cho người bán).
  • Quy trình thực hiện: Lập Biên bản giao nhận hàng hóa do ông Phạm Lâm Thái (bên nhận) và ông Nguyễn Vũ Tình (bên giao) xác nhận; kế toán Phạm Thị Thanh Huyền phối hợp thủ kho Nguyễn Minh Tú lập Phiếu nhập kho số 04/12 thành 3 liên, hạch toán Nợ TK 156 / Có TK 331: 493.000.000 đồng và Nợ TK 1331 / Có TK 331: 49.300.000 đồng.
• Công tác kế toán chi tiết và tổng hợp: Doanh nghiệp áp dụng kế toán chi tiết theo phương pháp Thẻ song song (thủ kho theo dõi số lượng trên thẻ kho, kế toán theo dõi cả số lượng và giá trị trên Sổ chi tiết hàng hóa). Định kỳ cuối tháng, kế toán lập Bảng tổng hợp chi tiết hàng hóa, vào sổ Nhật ký chung tháng 12/2020, sổ Cái TK 156 và tiến hành kiểm kê hàng hóa thực tế để lập Biên bản kiểm kê.

Chương 3: Một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa tại Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng

Chương 3 tổng kết các đánh giá thực tiễn và đưa ra các kiến nghị hoàn thiện:

• Đánh giá ưu điểm: Bộ máy kế toán gọn nhẹ, phân công nhiệm vụ cụ thể; áp dụng chính sách kế toán phù hợp quy mô doanh nghiệp; hệ thống chứng từ kế toán tuân thủ đúng biểu mẫu quy định của Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Nhược điểm còn tồn tại:
  • Doanh nghiệp vẫn thực hiện ghi chép kế toán thủ công kết hợp bảng tính đơn giản, khối lượng công việc ghi sổ dồn vào cuối kỳ, dễ dẫn đến chậm trễ số liệu báo cáo.
  • Chưa xây dựng được hệ thống danh điểm hàng hóa thống nhất, gây khó khăn cho việc phân loại, theo dõi hàng trăm quy cách lưới thép và vật liệu xây dựng.
  • Công tác bàn giao, luân chuyển chứng từ giữa thủ kho và phòng kế toán chưa có sổ theo dõi chặt chẽ, tiềm ẩn rủi ro thất lạc chứng từ gốc.
• Ba giải pháp hoàn thiện:
  1. Ý kiến 1: Ứng dụng phần mềm kế toán máy: Doanh nghiệp nên đầu tư phần mềm kế toán chuyên dụng nhằm tự động hóa việc nhập liệu, kết xuất sổ sách (Sổ cái, Nhật ký chung, Sổ chi tiết) và báo cáo tài chính, giảm bớt sự trùng lặp ghi chép giữa kế toán và thủ kho.
  2. Ý kiến 2: Lập Sổ danh điểm hàng hóa: Xây dựng hệ thống mã hóa chi tiết cho từng loại vật tư, thép tấm, lưới dập giãn, lưới thép hàn theo nguyên tắc thống nhất để quản lý chặt chẽ danh mục sản phẩm và thuận tiện cho việc tra cứu trên máy tính.
  3. Ý kiến 3: Lập Sổ giao nhận chứng từ: Thiết lập biểu mẫu theo dõi việc chuyển giao chứng từ nhập, xuất kho giữa bộ phận kho và phòng kế toán, quy định rõ thời gian, số lượng chứng từ bàn giao và chữ ký xác nhận của hai bên.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp cụ thể hệ thống dữ liệu kế toán thực tế của Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng trong năm 2020:

Tiêu chí kế toán	Thực trạng tại doanh nghiệp	Đề xuất hoàn thiện của tác giả
Chế độ kế toán áp dụng	Thông tư 133/2016/TT-BTC	Tiếp tục duy trì chuẩn mực quy định
Hình thức sổ kế toán	Nhật ký chung (ghi chép thủ công)	Chuyển đổi sang hình thức Kế toán máy qua phần mềm
Phương pháp kế toán chi tiết	Ghi thẻ song song	Bổ sung Sổ danh điểm hàng hóa và mã hóa danh mục
Phương pháp tính giá xuất	Nhập trước – xuất trước (FIFO)	Duy trì tính toán nhất quán trong niên độ
Phương pháp kế toán HTK	Kê khai thường xuyên (TK 156)	Duy trì theo dõi liên tục dòng nhập - xuất
Quản lý luân chuyển chứng từ	Bàn giao trực tiếp không ký sổ	Thiết lập Sổ giao nhận chứng từ định kỳ

Khóa luận có những đóng góp thiết thực:

• Minh họa chi tiết quy trình xử lý nghiệp vụ thực tế với đầy đủ hệ thống chứng từ kế toán có thật (Hóa đơn GTGT số 0008321, Biên bản giao nhận hàng hóa, Phiếu nhập kho số 04/12 với tổng giá trị thanh toán 542.300.000 đồng).
• Chỉ rõ những bất cập trong mô hình ghi chép thủ công của một doanh nghiệp thương mại vật liệu xây dựng quy mô vốn 4 tỷ đồng.
• Đưa ra 03 nhóm giải pháp gắn liền với thực tiễn quản lý kho và quy trình luân chuyển chứng từ tại doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Số liệu khảo sát và minh chứng thực tế trong khóa luận chỉ tập trung tại một doanh nghiệp thương mại cụ thể tại Hải Phòng, với số liệu phân tích chuyên sâu giới hạn trong quý IV/2020 (trọng tâm tháng 12/2020). Khóa luận chưa mở rộng phân tích các nghiệp vụ hàng hóa nhập khẩu hoặc các tình huống xử lý chiết khấu thanh toán phức tạp.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu quy trình kiểm soát nội bộ chuỗi cung ứng vật liệu xây dựng và phân tích chuyên sâu hiệu quả tài chính khi ứng dụng các hệ thống phần mềm quản trị doanh nghiệp (ERP) trong công tác quản lý hàng tồn kho.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo thiết thực dành cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán đang thực hiện khóa luận hoặc báo cáo thực tập tốt nghiệp về mảng kế toán hàng tồn kho và kế toán thương mại dịch vụ.
• Kế toán viên, cán bộ quản lý kho tại các doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ đang vận hành theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Các nội dung có giá trị tham khảo cao bao gồm: Bộ mẫu biểu chứng từ thực tế (Hóa đơn, Phiếu nhập, Biên bản giao nhận), sơ đồ quy trình luân chuyển chứng từ theo hình thức Nhật ký chung kết hợp phương pháp thẻ song song, và biểu mẫu Sổ danh điểm hàng hóa, Sổ giao nhận chứng từ.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng áp dụng chế độ kế toán và phương pháp tính giá xuất kho nào?

Theo nội dung khóa luận, công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, phương pháp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên và tính giá trị hàng xuất kho theo phương pháp nhập trước – xuất trước (FIFO).

2. Cơ cấu bộ máy kế toán của công ty được tổ chức theo mô hình nào và gồm những vị trí công việc gì?

Bộ máy kế toán của công ty được tổ chức theo mô hình tập trung, bao gồm 4 vị trí công tác: Kế toán trưởng (phụ trách chung, báo cáo tài chính), Kế toán tổng hợp (tổng hợp dữ liệu các phần hành), Kế toán thuế (hạch toán thuế và báo cáo thuế) và Kế toán kho kiêm thủ quỹ (lập phiếu nhập xuất, theo dõi tồn kho, thu chi tiền mặt).

3. Nghiệp vụ mua hàng điển hình ngày 04/12/2020 được phản ánh với số liệu chi tiết như thế nào?

Vào ngày 04/12/2020, công ty mua 20.000 kg Lưới thép hàn D4a40 của Công ty TNHH TM Sắt Thép Tuấn Hoàng theo Hóa đơn GTGT số 0008321. Đơn giá mua chưa thuế là 24.650 đồng/kg, tiền hàng là 493.000.000 đồng, thuế GTGT 10% là 49.300.000 đồng, tổng thanh toán là 542.300.000 đồng (chưa thanh toán, ghi nhận Nợ TK 156: 493.000.000 đồng, Nợ TK 1331: 49.300.000 đồng, Có TK 331: 542.300.000 đồng).

4. Tác giả đã đề xuất những giải pháp cụ thể nào nhằm hoàn thiện kế toán hàng hóa tại doanh nghiệp?

Tác giả đề xuất 3 giải pháp trọng tâm trong Chương 3: (1) Đầu tư và ứng dụng phần mềm kế toán máy để thay thế ghi chép thủ công; (2) Thiết lập Sổ danh điểm hàng hóa để mã hóa thống nhất các mặt hàng vật liệu, thép; (3) Áp dụng Sổ giao nhận chứng từ giữa bộ phận kho và phòng kế toán nhằm quản lý chặt chẽ chứng từ gốc.

5. Phương pháp kế toán chi tiết hàng hóa hiện tại ở công ty có ưu điểm và hạn chế gì?

Công ty đang áp dụng phương pháp thẻ song song. Phương pháp này có ưu điểm là đơn giản, dễ thực hiện, dễ kiểm tra đối chiếu giữa thẻ kho của thủ kho và sổ chi tiết của kế toán. Tuy nhiên, nhược điểm là khối lượng ghi chép trùng lặp lớn về mặt số lượng và công việc đối chiếu tập trung dồn vào thời điểm cuối tháng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thị Trang Ngân đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC. Tác giả đã phản ánh trung thực, chi tiết thực trạng tổ chức hạch toán, luân chuyển chứng từ và ghi sổ kế toán hàng hóa tại Công ty Cổ phần Vật liệu và Lưới thép Hải Phòng thông qua các số liệu và chứng từ thực tế năm 2020. Trên cơ sở nhận diện rõ các hạn chế trong quy trình ghi chép thủ công, đề tài đã đề xuất ba nhóm giải pháp hoàn thiện có tính khả thi cao, đóng góp thiết thực cho công tác tổ chức kế toán tại đơn vị nghiên cứu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN HÀNG HÓA TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI NHỎ VÀ VỪA.1, Những vấn đề chung về công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại nhỏ và vừa.1, Khái niệm, đặc điểm của hàng hóa  Khái niệm của hàng hóa: Hàng hóa là các loại sản phẩm do doanh nghiệp mua về với mục đích để bán (Bán buôn và bán lẻ). Hàng hóa cũng được định nghĩa là sản phẩm của lao động thông qua trao đổi, mua bán. Hàng hóa luôn luôn biến đổi trong quá trình doanh nghiệp sản xuất kinh doanh vì vậy phải có những biện pháp quản lý chặt chẽ về lượng hàng xuất, nhập, tồn, quản lý về chủng loại hàng hóa, quy cách, chất lượng, giá trị…của từng loại mặt hàng hàng hóa. Có rất nhiều phương thức để làm gia tăng số lượng hàng hóa như góp vốn liên doanh, mua hàng hóa, thu nhập liên doanh, thu hồi nợ…nhưng chiếm đa phần vẫn là hoạt động mua ngoài hàng hóa.

 Đặc điểm của hàng hóa: Hàng hóa thường được tồn tại dưới hình thức vật chất. Đó cũng chính là thành phẩm được con người tạo ra nhằm thỏa mãn một nhu cầu nào đó trong cuộc sống thông qua quá trình trao đổi, mua bán. Nói cách khác, hàng hóa cũng chính là sản phẩm trao đổi trung gian của doanh nghiệp để phục vụ nhu cầu sản xuất cũng như tiêu dùng của toàn xã hội. Hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại có những đặc điểm sau: - Hàng hóa vô cùng phong phú và đa dạng, được tồn tại dưới nhiều dạng hình thái khác nhau như rắn, lỏng, khí hay thậm chí là các sản phẩm về trí tuệ… - Hàng hóa tồn kho luôn có sự thay đổi về mặt số lượng, chất lượng, mẫu mã, các chi tiêu thông số kỹ thuật…Sự thay đổi này còn phụ thuộc vào nhu cầu, thị Sinh viên: Nguyễn Thị Trang Ngân – QT2002K 3 Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp hiếu của thị trường cũng như người tiêu dùng.

Nếu hàng hóa có thể đáp ứng đầy đủ những yêu cầu mà thị trường đề ra thì hàng hóa được tiêu thụ và ngược lại. - Hàng hóa có những tính chất lý hóa, sinh học riêng. Tùy theo từng đặc tính của từng loại hàng hóa có thể ảnh hưởng trực tiếp đến số lượng hàng hóa trong quá trình bảo quản, vận chuyển dự trữ. Tổng hợp tất cả các quá trình thuộc hoạt động mua bán, trao đổi và dự trữ hàng hóa trong doanh nghiệp được gọi là lưu chuyển hàng hóa.

Lưu chuyển hàng hóa trong doanh nghiệp có thể theo một trong hai phương thức là bán buôn và bán lẻ: + Bán buôn: là bán với số lượng lớn hàng hóa, sản phẩm cho các tổ chức trung gian nhằm mục đích tiếp tục quá trình lưu chuyển hàng hóa. + Bán lẻ: là việc bán thẳng cho người tiêu dùng với số lượng ít mà không qua khâu trung gian. Đặc biệt về sự vận động của hàng hóa: Sự vận động của hàng hóa trong doanh nghiệp không giống nhau, tùy thuộc nguồn hàng hay ngành hàng, do đó chi phí thu mua và thời gian lưu chuyển hàng hóa cũng không giống nhau giữa các loại hàng hóa. Bảo quản và dự trữ hàng hóa: là khâu trung gian của lưu thông hàng hóa, hàng hóa vận chuyển từ lĩnh vực sản xuất sang lĩnh vực tiêu dùng.

Để quá trình kinh doanh diễn ra bình thường, các doanh nghiệp phải có kế hoạch dự trữ hàng hóa hợp lý, phù hợp với điều kiện hoàn cảnh của từng công ty.