Đặt vấn đề Cùng với xu hƣớng phát triển của thế giới, Việt Nam đang nỗ lực phấn đầu hết mình để nền kinh tế nƣớc nhà hòa nhập với sự phát triển chung đó. Các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển trong môi trƣờng kinh tế đầy biến động và thách thức nhƣ hiện nay đòi hỏi phải tăng cƣờng năng lực sản xuất kinh doanh, chiến lƣợc kinh doanh hiệu quả, khẳng định vị thế của mình trên thị trƣờng. Sự có mặt của các doanh nghiệp thƣơng mại dịch vụ đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của kinh tế. Hoạt động kinh doanh của những doanh nghiệp thƣơng mại là quá trình mua, bán, dự trữ, bảo quản hàng hóa.
Mỗi nghiệp vụ đều ảnh hƣởng đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp song bán hàng là khâu quyết định trực tiếp đến kết quả bán hàng của mỗi doanh nghiệp và kết quả bán hàng là bộ phận quan trọng nhất trong kết quả kinh doanh của doanh nghiệp thƣơng mại. Hàng hóa đƣợc bán nhanh sẽ làm tăng vòng quay vốn, đảm bảo thu hồi vốn nhanh, đảm bảo đƣợc lợi nhuận. Kết quả bán hàng và quá trình bán hàng có mối quan hệ nhân quả với nhau. Tổ chức bán hàng tốt là cơ sở để có kết quả bán hàng cao, tăng vòng quay vốn lƣu động, tăng luân chuyển hàng hóa trong kì, từ đó kết quả kinh doanh sẽ cao.
Hơn thế nữa, bán hàng giúp doanh nghiệp có điều kiện mở rộng thị trƣờng, tăng doanh thu, giúp doanh nghiệp đứng vững trên thị trƣờng. Vì vậy bất kì doanh nghiệp nào muốn tồn tại và phát triển vững chắc trong điều kiện thị trƣờng cạnh tranh nhƣ hiện nay thì việc tổ chức tốt nghiệp vụ bán hàng, đảm bảo thu hồi vốn, bù đắp các khoản chi phí bỏ ra và xác định kết quả bán hàng là vấn đề quan trọng. Xuất phát từ thực tế, từ vai trò và tầm quan trọng của công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng, trong thời gian thực tập tại chi nhánh công ty TNHH thƣơng mại và dịch vụ Huy Nguyên, em đi sâu nghiên cứu đề tài: “ Hoàn thiện kế toán bàn hàng và xác định kết quả bán hàng tại chi nhánh công ty TNHH thƣơng mại dịch vụ Huy Nguyên tại Hà Nội”. Mục tiêu nghiên cứu 2.
Mục tiêu chung Tìm hiểu công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại chi nhánh công ty TNHH thƣơng mại dịch vụ Huy Nguyên tại Hà Nội. Mục tiêu cụ thể SV: Tôn Thị Thùy Ninh Lớp KTDNE – K13 2 Khóa luận tốt nghiệp Học viện Ngân Hàng - Tìm hiểu cơ sở lý luận về doanh thu và kết quả bán hàng tại doanh nghiêp. - Tìm hiểu thực trạng tình hình hạch toán doanh thu bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại chi nhánh công ty TNHH thƣơng mại Huy Nguyên tại Hà Nội. - Đƣa ra các giải pháp hoàn thiện kế bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tƣợng nghiên cứu Khóa luận tập trung nghiên cứu lý luận và thực tiễn về tổ chức công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong điều kiện kinh tế hội nhập nhiều thách thức đồng thời đƣa ra các biện pháp nhằm thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm tại chi nhánh công ty TNHH thƣơng mại dịch vụ Huy Nguyên. Trên cơ sở đó hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng. Phạm vi nghiên cứu Nội dung: Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại chi nhánh công ty TNHH thƣơng mại Huy Nguyên tại Hà Nội.
Phạm vi không gian: Đề tài đƣợc nghiên cứu tại chi nhánh Công ty TNHH thƣơng mại Huy nguyên tại Hà Nội Phạm vi thời gian: thời gian nghiên cứu 2011 đến 2013, đặc biệt là tháng 5 năm 2013. Phƣơng pháp nghiên cứu Phƣơng pháp nghiên cứu đƣợc sử dụng trong đề tài là phƣơng pháp phân tích, so sánh, tổng hợp, quan sát… 5. Kết cấu đề tài nghiên cứu Chƣơng I: Một số vấn đề chung về kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại các doanh nghiệp thƣơng mại. Chƣơng II: Thực trạng kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại chi nhánh công ty TNHH thƣơng mại dịch vụ Huy Nguyên Hà Nội Chƣơng III: Một số giải pháp và kiến nghị hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại chi nhánh công ty TNHH thƣơng mại dịch vụ Huy Nguyên tại Hà Nội SV: Tôn Thị Thùy Ninh Lớp KTDNE – K13 3 Khóa luận tốt nghiệp Học viện Ngân Hàng CHƢƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP THƢƠNG MẠI 1.
Một số khái niệm 1. Bán hàng và các phƣơng thức bán hàng Bán hàng là việc chuyển quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa gắn với lợi ích hoặc rủi ro cho khách hàng đồng thời đƣợc khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. Quá trình bán hàng của doanh nghiệp có thể đƣợc thực hiện thông qua nhiều phƣơng thức bán hàng khác nhau, phƣơng thức bán hàng có thể đƣợc hiểu là các cách thức mà doanh nghiệp sử dụng để tiêu thụ hàng hóa, thành phẩm. Trong doanh nghiệp thƣờng sử dụng các phƣơng thức bán hàng sau: 1.
Bán buôn Bán buôn là phƣơng thức bán hàng cho đơn vị khác với số lƣợng lớn nhằm mục đích tiếp tục chuyển bán hoặc tiêu dùng cho sản xuất, giá bán buôn biến động tùy thuộc vào khối lƣợng hàng hóa và phƣơng thức thanh toán. Hàng hóa bán buôn là hàng hóa vẫn nằm trong lƣu thông chƣa đi vào tiêu dùng. Ƣu điểm của phƣơng pháp này là thời gian thu hồi vốn nhanh, có điều kiện để đẩy nhanh vòng quay vốn và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Tuy nhiên đòi hỏi chi phí lớn, nguy cơ ứ động vốn và dƣ thừa hàng hóa cao.
Bán buôn qua kho Là phƣơng thức bán hàng trong đó hàng xuất bán từ kho bảo quản của doanh nghiệp. Bán buôn qua kho gồm 2 hình thức: - Hình thức giao hàng trực tiếp: Là bên mua nhận hàng tại kho của bên bán, sau khi bên mua nhận đủ hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán thì hàng hóa đƣợc xác định là tiêu thụ. - Hình thức chuyển hàng: Dựa vào hợp đồng đã kí kết và đơn đặt hàng, doanh nghiệp thƣơng mại xuất hàng hóa chuyển đến kho ngƣời mua hoặc địa điểm do bên mua quy định trong hợp đồng. Hàng hóa chuyển bán vẫn thuộc sở hữu của doanh nghiệp thƣơng mại đến khi bên mua kiểm nhận thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán.
Bán buôn vận chuyển thẳng SV: Tôn Thị Thùy Ninh Lớp KTDNE – K13 4 Khóa luận tốt nghiệp Học viện Ngân Hàng Là phƣơng thức bán hàng trong đó sau khi doanh nghiệp thƣơng mại mua hàng, nhận hàng mua không đƣa về nhập kho mà chuyển thẳng để bán cho bên mua, phƣơng thức này gồm hai hình thức sau: - Bán buôn vận chuyển thẳng theo hình thức giao hàng trực tiếp: doanh nghiệp thƣơng mại sau khi mua hàng giao trực tiếp cho bên mua tại kho ngƣời bán, sau khi giao nhận bên mua nhận hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán thì hàng hóa đƣợc coi là tiêu thụ. - Bán buôn vận chuyển thẳng theo hình thức chuyển hàng: Sau khi mua hàng của bên bán, doanh nghiệp thƣơng mại vận chuyển hàng hóa giao cho bên mua ở địa điểm thỏa thuận, hàng hóa chuyển bán vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp cho đến khi nhận đƣợc thông báo chấp nhận thanh toán của ngƣời mua thì quyền sở hữu hàng hóa mới đƣợc chuyển giao cho khách hàng. Hàng hóa chuyển đi mới đƣợc coi là tiêu thụ. Bán lẻ Bán lẻ là phƣơng thức bán hàng trực tiếp cho ngƣời tiêu dùng hoặc cho các đơn vị kinh tế để tiêu dùng nội bộ, thông thƣờng khối lƣợng mua mang tính đơn lẻ, khối lƣợng nhỏ, giá bán ổn định và hàng hóa đã đi vào tiêu dùng.
Ƣu điểm của phƣơng pháp này là doanh nghiệp có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với khách hàng nên có thể nắm bắt nhanh chóng đối với sự thay đổi nhu cầu, thị trƣờng tiêu dùng để đƣa ra những biện pháp, phƣơng pháp thích hợp. Nhƣng nhƣợc điểm của nó là hàng hóa bán ra chậm, lâu thu hồi đƣợc vốn. Bán lẻ gồm các hình thức sau: - Bán lẻ thu tiền tập trung: là hình thức trong đó có sự tách rời việc thu tiền và việc giao hàng. Khi khách hàng xem xong hàng hóa và đồng ý mua hàng, ngƣời bán viết “hóa đơn bán lẻ” giao cho khách hàng đƣa đến quầy thu ngân đóng dấu, khách hàng mang hóa đơn đó đến nhận hàng.
Cuối ngày, ngƣời thu tiền tổng hợp số đã thu để xác định doanh số bán. Định kỳ kiểm kê tại quầy. - Bán lẻ thu tiền trực tiếp: là một hình thức phổ biến ở nƣớc ta, trong đó ngƣời bán hàng cũng là nhân viên bán hàng. Ngoài hai hình thức bán lẻ chủ yếu còn có các phƣơng thức bán lẻ sau: Bán hàng tự chọn, bán hàng trên truyền hình, bán hàng qua internet… SV: Tôn Thị Thùy Ninh Lớp KTDNE – K13 5 Khóa luận tốt nghiệp Học viện Ngân Hàng 1.
Bán hàng trả chậm trả góp Theo phƣơng thức này, ngƣời mua thanh toán tiền mua hàng thành nhiều lần, ngƣời mua thanh toán một phần ngay tại thời điểm mua. Số còn lại ngƣời mua chấp nhận trả dần ở các kì tiếp theo và phải chịu thêm tỉ lệ lãi xuất nhất định. Ngƣời bán chỉ mất quyền sở hữu hàng hóa khi ngƣời mua thanh toán tiền xong, nhƣng khi giao hàng cho ngƣời mua thì về phƣơng diện kế toán, hàng hóa đƣợc coi là tiêu thụ và đƣợc ghi nhận doanh thu bán hàng. Bán hàng đại lý Doanh nghiệp sẽ giao hàng cho cơ sở nhận đại lý.
Bên đại lý sẽ trực tiếp bán hàng và thanh toán tiền cho doanh nghiệp đồng thời đƣợc hƣởng hoa hồng đại lý bán hàng. Số hàng gửi đại lý vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp và đƣợc xác định là tiêu thụ khi doanh nghiệp nhận đƣợc tiền do bên đại lý thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. Phƣơng thức gửi hàng Theo phƣơng thức này, định kỳ doanh nghiệp gửi hàng cho khách hàng trên cơ sở thỏa thuận hợp đồng mua bán giữa hai bên và giao hàng tại địa điểm đã quy ƣớc trong hợp đồng. Hàng đƣợc hạch toán vào doanh thu trong các trƣờng hợp sau: - Doanh nghiệp nhận đƣợc tiền do khách hàng thanh toán - Khách hành đã nhận đƣợc hàng và chấp nhận thanh toán.
- Khách hàng ứng trƣớc tiền hàng và hàng đã gửi đi bán. - Hai bên thỏa thuận thanh toán theo kế hoạch 1.