CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẾ ĐỘ ĐÃI NGỘ NHÂN SỰ 1. Tổng quan nghiên cứu Với sự phát triển của giáo dục và nhận thức của con người về quyền và nghĩa vụ của người lao động, chế độ đãi ngộ nhân sự đang trở thành một vấn đề được những người lao động quan tâm. Chính vì tầm quan trọng của nó mà trên thực tế đã xuất hiện rất nhiều các công trình nghiên cứu, bài báo, hội thảo, … về chế độ đãi ngộ nhân sự không chỉ ở Việt Nam và còn ở trên thị trường quốc tế. Tổng quan nghiên cứu quốc tế Chế độ đãi ngộ nhân sự luôn là một vấn đề được nhiều nhà nghiên cứu trong nước và quốc tế quan tâm.
Họ nghiên cứu đến nhiều khía cạnh của chế độ nhân sự như thực trạng chế độ đãi ngộ, sự ảnh hưởng của chế độ đãi ngộ, … Tác giả FO Ogbogu và OC Sadamoro (2022) đã cùng nhau thực hiện đề tài “Ảnh hưởng của chế độ đãi ngộ đến hiệu suất làm việc của nhân viên tại bang Ekiti”. Bài nghiên cứu đã phân tích mối quan hệ giữa chế độ đãi ngộ nhân sự và hiệu quả làm việc của nhân viên tại khu vực Ado Local thuộc bang Ekiti. Mục tiêu của bài nghiên cứu là xem xét tác động chế độ tăng lương, con đường thăng tiến tới hiệu suất làm việc và đánh giá được mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đó. Các tác giả đã sử dụng một bảng hỏi để thu thập thông tin từ 350 nhân viên ở đó.
Tác giả sử dụng cả dữ liệu sơ cấp và thứ cấp kết hợp với phân tích bảng hỏi để đánh giá các yếu tố tác động. Sau khi tiến hành nghiên cứu, tác giả chỉ ra rằng sự thăng tiến có ảnh hưởng đáng kể tới hiệu quả làm việc của nhân viên. Những nhân viên có sự tâm huyết với công việc nên thỉnh thoảng được tăng lương hoặc nhận các khoản khuyến khích để họ thấy rằng nỗ lực bỏ ra là xứng đáng. Không chỉ các doanh nghiệp về kinh tế, các nhà nghiên cứu còn rất quan tâm tới chế độ đãi ngộ nhân sự của các nhân viên y tế.
“Phân tích ảnh hưởng của chế độ đãi ngộ và khối lượng công việc tới hiệu quả làm việc của nhân viên ý tế tại bệnh viện Bangkinang” là chủ đề nghiên cứu của các tác giả là Suarni Norawati và công 5 sự (2022). RSUD Bangkinang là một trong những tổ chức dịch vụ y tế công. Nhân viên y tế là nhân tố quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ y tế công. Vì vậy, những nhân viên y tế luôn được yêu cầu cao trong quá trình làm việc.
Bài nghiên cứu mang ý nghĩa rất lớn vì việc phân chia công việc được thực sự phù hợp và có một số chế độ đãi ngộ tài chính chưa đáp ứng kịp thời. Điều này dẫn tới hiệu suất làm việc của nhân viên ý tế bị thấp. Mục đích của nghiên cứu này là để xác định và phân tích ảnh hưởng của lương thưởng và khối lượng công việc đến hiệu suất của nhân viên y tế tại Bệnh viện Bangkinang. Số lượng nhân sự hiện tại của bệnh viện Bangkinang là 100 nhân sự và tất cả những nhân sự này đều tham gia vào quá trình đánh giá.
Kết luận của nghiên cứu này là chế độ đãi ngộ nhân sự và khối lượng công việc có ảnh hưởng đáng kể đến hiệu suất của nhân viên y tế tại Bệnh viện Bangkinang, bao gồm cả quá trình làm việc cá nhân và làm việc nhóm. Chế độ đãi ngộ và khối lượng công việc có mối liên hệ chặt chẽ với hiệu suất làm việc của nhân viên vào khoảng 83. Sự thay đổi chế độ lương thưởng và khối lượng công việc ảnh hưởng tới 69.8% sự biến động của hiệu suất làm việc. Hiệu suất làm việc của nhân viên luôn là mối bận tâm lớn của những nhà điều hành, nhà quản trị của các tổ chức.
Để giúp các nhà quản trị của phòng tập nhảy Wantun Suganda, tác giả Ferly Mondong và các cộng sự (2020) đã đưa ra bài nghiên cứu “Năng lực và chế độ đãi ngộ trong việc xác định hiệu suất làm việc của nhân sự tại phòng tập nhảy Wantun Suganda”. Mục tiêu của nghiên cứu là chỉ ra mức độ ảnh hưởng của năng lực và chế độ đãi ngộ tới hiệu suất làm việc của các vũ công tại phòng tập nhảy Wantun Suganda. Tác giả và đồng sự sử dụng phương pháp mô tả - kiểm chứng kết hợp với giải thích, phân tích kết quả thu thập được từ 50 nhân sự của Wantun Suganda. Kết quả mà tác giả đưa ra sau quá trình phân tích dữ liệu là mức độ ảnh hưởng của năng lực và chế độ đãi ngộ tới hiệu suất làm việc lần lượt là 43.
Tuy nhiên, nếu kết hợp hai yếu tố này thì mức độ ảnh hưởng lên tới 80. Có thể thấy, năng lực và chế độ đãi ngộ ảnh hưởng chặt chẽ tới hiệu suất làm việc của nhân viên tại phòng tập nhảy Wantun Suganda. 6 Thêm một nghiên cứu nữa, khẳng định mối liên quan giữ chế độ đãi ngộ với hiệu suất làm việc. “Tác động của quản trị chế độ đãi ngộ tới hiệu suất của người lao động” do tác giả Yashika Sharma (2020) thực hiện.
Trong thời đại hiện đại hóa này, các tổ chức sẽ gặp khó khăn trong việc nâng cao hiệu quả làm việc bằng chế độ đãi ngộ. Bởi vì, rất khó để các tổ chức đưa ra một chế độ đãi ngộ kịp thời và phù hợp với hiệu suất của nhân sự. Ngoài ra, có một mối liên hệ chặt chẽ giữa quản trị chế độ đãi ngộ và hiệu suất của nhân sự. Các yếu tố tác động đến hiệu suất của nhân sự là tiền lương và thù lao, giờ làm việc và chính sách khuyến khích của tổ chức.
Mục tiêu của bài báo nghiên cứu này là để xác định quản trị chế độ đãi ngộ ảnh hưởng như thế nào tới việc giữ chân nhân sự tại tổ chức. Nhân sự nên được nhận các chế độ đãi ngộ đúng cách và kịp thời. Chế độ đãi ngộ nhân sự hấp dẫn sẽ thu hút được nhiều nhân sự xuất sắc và giữ chân họ tại tổ chức lâu dài. Theo quan điểm của Yashika Sharma, chế độ đãi ngộ nhân sự có tầm quan trọng quyết định tới hiệu suất làm việc của nhân sự.
Dữ liệu được thu thập từ nhiều nguồn như các chính sách, trang web và tạp chí. Yashika Sharma kết luận rằng quản trị chế độ đãi ngộ là một công cụ quan trọng trong việc cải thiện hiệu suất của các nhân sự để nâng cao hiệu quả kinh doanh chung của tổ chức. Tổng quan nghiên cứu trong nước Vào tháng 3 năm 2023, hội thảo “Đãi ngộ toàn diện – Cấp độ, xu hướng và thông lệ” được Hiệp hội nhân sự tổ chức tại Ocean Park, Hà Nội. Tại đây, các chuyên gia đã khẳng định rằng: “Một phần quan trọng trong chiến lược kinh doanh và chiến lược con người của tổ chức là chương trình Đãi ngộ toàn diện”.
Đãi ngộ toàn diện không chỉ đơn thuần là lương, thưởng và các loại phụ cấp mà hơn thế nữa là các hình thức đãi ngộ có giá trị mà tổ chức dành cho nhân sự trong công ty. Từ phong trào nghỉ việc hàng loạt, ảnh hưởng của COVID-19, lạm phát tăng đột biến, các yêu cầu tuân thủ Tiêu chuẩn Môi trường – Xã hội – Quản trị, sự đa dạng và bình đẳng trong môi trường làm việc, đến các cuộc suy thoái có thể xảy ra …Tất cả đã và đang góp phần làm thay đổi hầu hết mọi yếu tố về cách tiếp cận trong đãi ngộ. Với bối cảnh 4.0 và xu hướng nhân sự hiện đại đang thay đổi từng ngày, doanh nghiệp cần phải 7 thiết kế một chiến lược đãi ngộ ưu việt nhất để thu hút, động viên khích lệ và giữ chân nhân tài từ cấp độ nhân viên thấp nhất đến lãnh đạo cấp cao nhất. Thêm vào đó, chế độ đãi ngộ nhân sự của tổ chức cần phải phù hợp với định hình văn hóa, danh tiếng của doanh nghiệp cũng như cân bằng giữa nhu cầu của tổ chức và mong muốn của nhân viên.
Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng hiểu được tầm quan trọng của nhân sự và công tác tạo động lực cho nhân sự trong doanh nghiệp. Tác giả Bạch Hữu Phúc (2020) đã đưa ra bài nghiên cứu với chủ đề “Tạo động lực cho người lao động – nghiên cứu điển hình tại công ty TNHH Nhà hàng JW Homemade Catering Hàn Quốc”. Bài viết phân tích về tạo động lực cho người lao động tại Công ty TNHH Nhà hàng JW. Trong thời đại 4.0 và xu thế hội nhập diễn ra mạnh mẽ, nhận thức về quản trị nhân lực đang có những thay đổi trên phạm vi toàn cầu.
Nguồn nhân lực là nhân tố đặc biệt quan trọng, quyết định sự thành bại đối với mỗi quốc gia, mỗi nền kinh tế, mỗi tổ chức, doanh nghiệp. Công ty JW cũng không nằm ngoài quy luật đó. Trong quản trị nhân lực, để sở hữu nguồn lực chất lượng cao, việc cần làm là tạo động lực để nhân viên gắn bó, cống hiến hết mình cho đơn vị. Vì vậy, muốn quản trị nhân lực thành công, cần có chính sách tạo động lực phù hợp và khoa học, đồng thời đáp ứng những đãi ngộ phi vật chất khiến người lao động chủ động sáng tạo và cống hiến.
Tạo động lực trong thời điểm nền kinh tế đang chuyển mình càng cần được chú trọng và đầu tư một cách bài bản. Cùng suy nghĩ đó, tác giả Nguyễn Quang Minh (2021), đã lựa chọn đề tài “Hoàn thiện công tác tạo động lực cho lao động tại Tổng công ty Điện lực thành phố Hà Nội” để đánh giá sự hài lòng của nhân sự tại EVNHANOI về chế độ lương, công việc, môi trường làm việc. Qua phân tích và đánh giá, tác giả đã chỉ ra một số điểm hạn chế còn tồn tại trong chính sách tạo động lực như chính sách khen thưởng, đào tạo và đánh giá công việc. Trên cơ sở đó, tác giả đã đưa ra một số đề xuất giải pháp để hoàn thiện công tác tạo động lực của Tổng công ty Điện lực thành phố Hà Nội.
8 Chế độ đãi ngộ nhân sự chính là một trong những yếu tố then chốt của công tác tạo động lực cho nhân sự tại doanh nghiệp. Không phải thời gian gần đây, mà từ rất lâu trước đây, chế độ đãi ngộ nhân sự đã được các nhà nghiên cứu quan tâm tới. Mỗi thời kì phát triển của nền kinh tế - xã hội đều có sự ảnh hưởng tới hiểu biết của con người về chế độ nhân sự.