Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạch định nguồn nhân lực tại doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng hoạch định nguồn nhân lực tại công ty TNHH Nội thất và Quảng cáo Bảo Minh. Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện hoạch định nguồn nhân lực tại công ty TNHH Nội thất và Quảng cáo Bảo Minh. CƠ SỞ LÝ LUẬN HOẠCH ĐỊNH NGUỒN NHÂN LỰC TẠI DOANH NGHIỆP 1.
Khái niệm hoạch định nhân lực và một số khái niệm liên quan 1. Khái niệm nhân lực và nguồn nhân lực Nhân lực được hiểu là sức lao động của con người với sự kết hợp giữa thể lực, tâm lực và trí lực của mỗi người. Nhân lực bao gồm hững người trong độ tuổi lao động và có sức lao động cấu thành nguồn nhân lực trong toàn xã hội. Theo Liên Hợp Quốc, khái niệm về nguồn nhân lực không chỉ giới hạn ở khả năng lao động, mà còn bao gồm một loạt các yếu tố tinh thần và trí tuệ của con người.
Nó là tổng hòa của kiến thức, kỹ năng, năng lực và tính sáng tạo mà mỗi cá nhân mang lại, đóng góp vào sự phát triển của bản thân và cả xã hội. Theo Ngân Hàng Thế Giới (2014), “Nguồn nhân lực có thể được hiểu là toàn bộ vốn nhân lực của con người bao gồm thể lực, trí lực và kỹ năng nghề nghiệp”. [6] Vậy có thể nói rằng, nguồn nhân lực là nguồn lực của mỗi con người, mà nguồn lực này bao gồm thể lực, trí lực và tâm lực. Đây là nguồn lực quan trọng được sử dụng để thực hiện các hoạt động và mục tiêu của tổ chức, đồng thời đóng góp vào sự phát triển và thành công của bản thân và cộng đồng.
Nguồn nhân lực, như một trụ cột của sự phát triển kinh tế và xã hội, không chỉ đơn thuần là tổng số lao động mà còn bao gồm chất lượng và hiệu suất làm việc của mỗi cá nhân. Nguồn nhân lực được hiểu và đánh giá qua hai chiều: về số lượng và về chất lượng. Về mặt số lượng, nguồn nhân lực được đo lường bằng tổng số NLĐ trong độ tuổi lao động quy định, cũng như khả năng huy động thời gian lao động từ họ. Tuy nhiên, không chỉ là số đông mà còn là sự linh hoạt và sẵn sàng tham gia vào hoạt động sản xuất, doanh nghiệp.
8 Về mặt chất lượng, nguồn nhân lực không chỉ đơn thuần là sức khoẻ và trình độ chuyên môn, mà còn bao gồm kiến thức, kỹ năng và phẩm chất cá nhân. Điều này đòi hỏi cần phải đầu tư vào việc nâng cao trình độ học vấn, kỹ năng, và sự sẵn sàng học hỏi của người lao động, từ đó tạo ra một lực lượng lao động đồng đều và hiệu quả 1. Khái niệm hoạch định nguồn nhân lực Hiện nay, có nhiều góc nhìn khác nhau về khái niệm hoạch định nhân lực. Trích dẫn từ các tác phẩm và tác giả khác nhau, ta có thể thấy sự đa dạng trong cách hiểu và diễn đạt về hoạch định nhân lực: Theo Shimon L.
Dolan và Randall S. Schuler cho rằng “Hoạch định nguồn nhân lực được mô tả như một quá trình triển khai các kế hoạch và chương trình nhằm đảm bảo rằng tổ chức có đủ lượng và đúng loại nhân sự tại đúng vị trí, thời điểm và điều kiện”. [7] Theo quan điểm của TS. Nguyễn Thanh Hội “Hoạch định nguồn nhân lực được hiểu là quá trình quản trị bao gồm phân tích nhu cầu nhân sự của tổ chức dưới các điều kiện biến đổi và triển khai các chính sách, biện pháp để đáp ứng nhu cầu đó”.
[8] Trong giáo trình "Kế Hoạch Nguồn Nhân Lực" tác giả Nguyễn Tiệp thấy rằng “Kế hoạch nhân lực được là quá trình nghiên cứu và xác định sự cần thiết của nhân lực trong tương lai của doanh nghiệp. Nó không chỉ dựa vào dữ liệu hiện tại mà còn tiên liệu và dự báo một cách hệ thống. Đồng thời, hoạt động còn nhấn mạnh vào khả năng cung ứng nhân lực phù hợp với yêu cầu của từng vị trí công việc trong tổ chức. Mục tiêu cuối cùng là đảm bảo rằng doanh nghiệp luôn có đủ nguồn nhân lực chất lượng để đáp ứng các yêu cầu sản xuất kinh doanh vào mọi thời điểm, từ đó giúp doanh nghiệp đạt được mục tiêu kinh doanh của mình một cách hiệu quả và bền vững” [9] Tuy có nhiều cách diễn đạt, nhưng có điểm chung là hoạch định nguồn nhân lực là một quá trình dự báo, nghiên cứu, xác định nhu cầu nhân lực 9 trong tổ chức, để từ đố đưa ra các chính sách, chương trình hành động đảm bảo cho tổ chức có đủ nhân lực với phẩm chất và kĩ năng phù hợp thực hiện các công việc, nhằm thực hiện mục tiêu của tổ chức đề ra.
Khái niệm cung nhân lực Theo Ths Nguyễn Thị Thu Hằng, Ths Nguyễn Văn Trị “ Cung nhân lực là lượng nhân lực tương ứng với mỗi chức danh nhân lực mà tổ chức cần có và sẵn sàng làm việc cho tổ chức” [10] Theo PGS. Nguyễn Thị Minh Nhàn, TS. Nguyễn Thị Liên “ Cung nhân lực là nguồn nhân lực từ nội bộ hoặc trên thị trường lao động có thể đáp ứng nhu cầu sử dụng nhân lực trong từng giai đoạn phát triển nhằm thực hiện mục tiêu chiến lược của tổ chức, doanh nghiệp” [11] Qua đó, có thể hiểu cung nhân lực là khả năng cung cấp nguồn lao động từ các thành viên của xã hội. Đây có thể là sự biểu hiện qua số lượng và chất lượng của lao động, hoặc qua thời gian và ý định tham gia lao động trên thị trường lao động.
Khái niệm cầu nhân lực Theo Nguyễn Tiệp “Cầu về nhân lực bao gồm nguồn nhân lực cần để đáp ứng các nhu cầu lao động của tất cả các loại hình chỗ làm việc, bao gồm cả chỗ làm việc đang có người làm việc, chỗ làm việc đang trống (chưa có người làm việc), và chỗ làm việc sẽ được tạo ra trong tương lai. Đồng thời, cầu về nhân lực cũng phải đáp ứng các yêu cầu mới về công nghệ, tổ chức và quản lý của doanh nghiệp. Mục tiêu của cầu nhân lực là nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên cả thị trường trong nước và thị trường quốc tế”. [9] Theo Nguyễn Ngọc Quân và Nguyễn Vân Điềm “Cầu nhân lực là số lượng và cấu trúc nhân lực cần thiết để hoàn thành sản phẩm, dịch vụ hoặc công việc của tổ chức trong một khoảng thời gian nhất định”.
[12] 10 Như vậy, cầu nhân lực là nhu cầu về số lượng lao động có kỹ năng và năng lực phù hợp cần thiết để đáp ứng kế hoạch kinh doanh của tổ chức hoặc doanh nghiệp trong một khoảng thời gian nhất định. Mục đích và vai trò hoạch định nguồn nhân lực 1. Mục đích của hoạch định nguồn nhân lực Hoạch định nguồn nhân lực đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc quản lý chiến lược nguồn nhân lực của mọi doanh nghiệp. Trong một môi trường cạnh tranh gay gắt như ngày nay, việc đưa ra các quyết định về nhân lực không chỉ là một bước quan trọng mà còn là chìa khóa để tồn tại và phát triển trên thị trường.
Mục tiêu chính của hoạch định nguồn nhân lực là tạo ra lợi thế cạnh tranh cho tổ chức. Bằng cách đánh giá và phân tích sâu sắc về tình hình nhân lực, tổ chức có thể đưa ra những quyết định chiến lược về tuyển dụng, đào tạo và phát triển nhân lực. Nhìn xa hơn, việc này giúp tổ chức xác định được hướng đi và mục tiêu cụ thể trong việc thu hút và giữ chân nhân tài. Không chỉ dừng lại ở việc nhận biết tình hình hiện tại của nhân lực, hoạch định nguồn nhân lực còn giúp tổ chức dự đoán và ứng phó với các thách thức trong tương lai.
Từ việc đề xuất giải pháp để giải quyết sự thiếu hụt nhân lực cho đến việc tận dụng hiệu quả sự dư thừa của nhân lực, mọi quyết định đều được căn cứ vào dữ liệu và phân tích kỹ lưỡng. Bên cạnh đó hoạch định nguồn nhân lực có ảnh hưởng to lớn đến việc thực hiện mục tiêu và hiệu quả của công việc ở mọi cấp độ, từ ngắn hạn đến dài hạn, từ chiến lược đến tầm nhìn của tổ chức. Việc tối ưu hóa nguồn lực nhân sự là một yếu tố không thể thiếu để đạt được sự thành công và bền vững. Cuối cùng, hoạch định nguồn nhân lực tạo ra một môi trường làm việc tích cực và động viên nhân viên phát triển bản thân.
Bằng cách trả lời các câu hỏi như khi nào cần tuyển dụng, tuyển bao nhiêu và đối tượng tuyển dụng là ai, tổ chức có thể điều hòa hoạt động quản lý nguồn nhân lực một cách linh hoạt và hiệu quả. Điều này không chỉ tạo ra sự nhịp nhàng mà còn thúc đẩy sự phát triển và thành công của tổ chức theo hướng bền vững. Vai trò của hoạch định nguồn nhân lực 1. Đối với tổ chức Đánh giá được tình trạng nhân lực hiện có Hoạch định nguồn nhân lực giúp tổ chức đánh giá và hiểu rõ về tình hình nhân lực hiện tại thông qua việc thu thập và phân tích dữ liệu về số lượng, kỹ năng, kinh nghiệm, hiệu suất làm việc và các yếu tố khác của nhân viên.
Đây là bước quan trọng để tổ chức nhận biết những kỹ năng hoặc lỗ hổng trong đội ngũ nhân viên, từ đó đưa ra các biện pháp cải thiện và phát triển. Bằng cách này, tổ chức có thể biết được liệu họ có đủ nhân lực và có đáp ứng được yêu cầu công việc hiện tại hay không. Cơ sở xây dựng chiến lược phát triển Hoạch định nguồn nhân lực là cơ sở xây dựng chiến lược phát triển của tổ chức vì nó cung cấp thông tin và dữ liệu quan trọng về nhân lực hiện có và tương lai của tổ chức. Việc xác định chiến lược phát triển dựa trên hoạch định nguồn nhân lực giúp tổ chức tối ưu hóa sử dụng nguồn lực nhân lực, đồng thời đảm bảo rằng tổ chức có đủ nhân viên với các kỹ năng và năng lực phù hợp để thực hiện các mục tiêu chiến lược.
Ngoài ra, hoạch định nguồn nhân lực cũng giúp tổ chức xác định các yếu tố quyết định trong việc phát triển nhân lực như chương trình đào tạo và phát triển, chiến lược tuyển dụng và giữ chân nhân viên, cũng như các biện pháp khuyến khích và thưởng cho sự phát triển cá nhân và nghề nghiệp của nhân viên. Gắn bó nhân lực với tổ chức Hoạch định nguồn nhân lực đóng vai trò quan trọng trong xây dựng một môi trường làm việc tích cực và đồng thuận, từ đó tạo ra sự gắn kết mạnh mẽ giữa nhân viên và tổ chức.