Phần Mở đầu, Kết luận, Kiến nghị và Phụ lục, Nội dung chính chia làm 3 chương: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn của nghiên cứu. Thực trạng tìm kiếm việc làm của người sau cai nghiện ma túy. Những thuận lợi và rào cản trong hoạt động hỗ trợ tìm kiếm việc làm cho người sau cai nghiện ma túy và vai trò của nhân viên công tác xã hội.
NỘI DUNG Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA NGHIÊN CỨU 1. Các khái niệm liên quan 1. Các khái niệm liên quan đến ma túy * Nghiện ma túy: Có nhiều định nghĩa khác nhau về nghiện ma túy: Sổ tay chẩn đoán của Hiệp hội Tâm thần Mỹ APA định nghĩa th i nghiện như sau: “Các triệu chứng bao gồm hiện tượng dung nạp (cần phải tăng liều lượng sử dụng để đạt được khoái cảm), sử dụng ma túy để giảm các triệu chứng cai, không thể giảm liều sử dụng thuốc hay ngừng sử dụng, và tiếp tục sử dụng dù biết nó có hại cho bản thân hay những người khác”.
Bản chất của nghiện ngoài những khía cạnh liên quan đến hành vi, tâm lý và xã hội, nghiện là một căn bệnh làm thay đổi các tế bào thần kinh trong não do sử dụng ma túy nhiều lần. Tổ chức Y tế thế giới WHO đ định nghĩa: Nghiện ma túy là tình trạng lệ thuộc về mặt thể chất hoặc tinh thần hoặc cả hai. Lệ thuộc về thể chất: Khi đ mắc nghiện mà không cung cấp đủ chất ma túy như nhu cầu thì s gây ra những phản ứng về thể chất mà người ta thường gọi là 15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com “thuốc hành”. Sự lệ thuộc về mặt tinh thần: Người nghiện bị thôi thúc tự đi tìm chất ma túy để thỏa m n cơn nghiện, nếu không có thì có thể đi ăn cắp, thậm chí gây tội ác cướp của giết người để có tiền mua ma túy với mục đích thỏa m n được cơn nghiện của mình.
Sự lệ thuộc về thể chất và tinh thần của người nghiện qua quá trình khởi đầu của một người bằng việc bắt đầu dùng ma tuý, họ tăng dần liều sử dụng, nguy cơ nặng thêm theo thời gian và dần dần bị d n đến sự lệ thuộc. Quá trình này được đánh dấu bằng 6 sáu giai đoạn chính thể hiện ở Biểu 1.1: Các giai đoạn của nghiện ma tuý Sự hài lòng, thích thú Sự duy trì 1. Hình thành thói quen Cá c giai 2. Lệ thuộc thuốc đoạn 3.
Ám ảnh - buộc dùng thuốc (Nguồn: Trích tài liệu nghiên cứu “Lạm dụng ma túy trong thanh thiếu niên Nguy cơ và sự phòng ngừa”) [Cục phòng, chống tệ nạn xã hội,2000] Giai đoạn "khởi đầu": Một người khi biết về ma tuý thông qua bạn b , gia đình, truyền thông hoặc các phương tiện khác và họ hình thành ý nghĩ ban đầu về sự chấp nhận hoặc không chấp nhận sử dụng ma tuý. Giai đoạn "bắt đầu": Chấp nhận thử dùng ma tuý lần đầu. Giai đoạn “trải nghiệm”: Người dùng sử dụng ma tuý thường xuyên như là một kinh nghiệm, một sự trải nghiệm tuyệt vời. Họ tự nguyện sử dụng ma tuý không hề nghĩ tới hậu quả.
Nếu việc sử dụng ma tuý tiếp tục, người đ c thể chuyển từ "sự hài lòng, thích 16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com thú" tới "sự duy trì” - từ việc sử dụng có lý trí trở thành một vấn đề trong hành vi mà lý trí không kiểm soát được. Giai đoạn đầu của "sự lệ thuộc" là "hình thành th i quen", đánh dấu bằng việc sử dụng lặp lại một loại ma tuý ưa thích. Người sử dụng trở nên tin tưởng rằng ma tuý có thể làm giảm căng thẳng, tạo hưng phấn, hoặc những cảm giác mong muốn khác, giúp họ giải quyết các vấn đề. Họ c xu hướng tách khỏi nhóm sử dụng không thường xuyên và trở thành những người có thói quen sử dụng ma tuý.
Nếu việc sử dụng ma tuý v n tiếp tục, chức năng của não thay đổi và đòi hỏi phải được cung cấp tiếp, d n đến giai đoạn “lệ thuộc” tất yếu vào ma tuý. Ở giai đoạn này, người nghiện đ mất đi sự kiểm soát đối với việc sử dụng ma tuý, sức khoẻ, công việc và tâm lý bắt đầu suy giảm. Rồi họ bắt đầu gặp phải kh khăn về tài chính, về học tập và quan hệ cả trong gia đình, ngoài x hội. Nó có thể d n đến "ám ảnh buộc dùng thuốc".
Lúc này, người nghiện bị thôi thúc phải dùng thuốc thậm chí “lạm dụng thuốc” như thể đ là hoạt động thống trị trong cuộc sống của người nghiện, thậm chí khi việc dùng thuốc không còn đem lại hiệu quả mong muốn. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO): lạm dụng các chất gây nghiện là một rối loạn mạn tính, tái nghiện mạn tính.[21] Từ sơ đồ của quá trình nghiện trên đây, c thể hiểu nghiện ma túy theo cách sau: Theo nghĩa rộng: nghiện ma túy là tình trạng một bộ phận trong x hội là những người c th i quen dùng các chất ma túy, thường tìm mọi thủ đoạn, hành vi để c được các chất ma túy và sử dụng chúng bất chấp sự nghiêm cấm của pháp luật và dư luận x hội. Theo nghĩa hẹp: nghiện ma túy là sự lệ thuộc của con người cụ thể đối với các chất ma túy. Sự lệ thuộc đ đ tác động lên hệ thần kinh trung ương tạo nên những phản xạ c điều kiện không thể quên hoặc từ bỏ được.
Vì sự lệ thuộc buộc phải sử dụng thuốc, người mắc nghiện ma túy được xem như mắc một bệnh mãn tính, khó chữa và việc tiến hành điều trị cần phải được tiến hành liên tục, lâu dài và giữ cho người bệnh không sử dụng ma túy càng lâu càng tốt 17 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com (chống tái nghiện), giúp họ tái hòa nhập gia đình và x hội trong một tình trạng hoàn toàn thoải mái về cơ thể và tâm thần, giảm thiểu những tác hại cho bản thân, gia đình và xã hội. Quá trình cai nghiện, phục hồi cho người nghiện ma túy chính là quá trình xử lý, giải quyết sự rối loạn 3 (ba) yếu tố: thể chất (cắt cơn, giải độc, phục hồi sức khỏe, điều trị các bệnh cơ hội , tâm lý tư vấn, giáo dục trị liệu, tâm lý trị liệu, lao động trị liệu, giải trí trị liệu.) và xã hội (cách ly môi trường có chất ma túy, hướng nghiệp dạy nghề, tổ chức lao động sản xuất, học tập, các hoạt động văn h a, thể thao…. Do hoạt động chữa trị cai nghiện, phục hồi sức khỏe cho người nghiện chỉ có hiệu quả khi nhận thức và hành vi của người nghiện thay đổi vì vậy cai nghiện, phục hồi cho người nghiện ma túy được hiểu là một quy trình thống nhất tiến hành tổng hợp các biện pháp và các hoạt động của công tác cai nghiện, phục hồi. * Cai nghiện ma túy: Luật phòng chống ma túy được Quốc hội ban hành ngày 19/12/2000 và được sửa đổi, bổ sung năm 2008 quy định: Áp dụng các biện pháp cai nghiện ma túy bao gồm Điều 26a): Cai nghiện ma túy tự nguyện; Cai nghiện ma túy bắt buộc.
Các hình thức cai nghiện ma túy bao gồm: Cai nghiện ma túy tại gia đình; Cai nghiện ma túy tại cộng đồng; Cai nghiện ma túy tại cơ sở cai nghiện. Với hình thức cai nghiện ma túy tại gia đình, cộng đồng Điều 27): Hình thức cai nghiện ma túy tại gia đình và cộng đồng được áp dụng đối với người nghiện ma túy từ đủ mười hai tuổi trở lên, người tự nguyện cai nghiện, trừ trường hợp người nghiện ma túy tự nguyện cai nghiện tại cơ sở cai nghiện. Người nghiện ma túy tự nguyện làm đơn xin cai nghiện và được nhận vào cai nghiện tại cơ sở cai nghiện bắt buộc thì không bị coi là xử lý vi phạm hành chính, thời gian cai nghiện do người nghiện ma túy hoặc gia đình của người nghiện quyết định nhưng không được thấp hơn 6 sáu tháng. Nếu người nghiện ma túy không tự nguyện cai nghiện thì áp dụng biện pháp cai nghiện ma túy bắt buộc tại cộng đồng theo quy định của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã.
Thời hạn cai nghiện ma túy tại gia đình, cai 18 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com nghiện ma túy tại cộng đồng từ sáu tháng đến mười hai tháng. Với hình thức cai nghiện ma túy tại cơ sở cai nghiện Điều 28): Người nghiện ma túy được đưa vào cơ sở cai nghiện ma túy bắt buộc khi người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên đ được cai nghiện tại gia đình, cộng đồng hoặc đ được giáo dục nhiều lần tại x , phường, thị trấn mà v n còn nghiện hoặc không c nơi cư trú nhất định. Thời hạn cai nghiện tại cơ sở cai nghiện ma túy bắt buộc từ một đến hai năm. Ngƣời sau cai nghiện ma túy: Khoản 16 Điều 2 Luật xử lý vi phạm Hành chính của Quốc hội khóa 13 quy định: Người nghiện ma túy là người sử dụng chất ma túy, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần và bị lệ thuộc vào các chất này.
Thông tư liên tịch giữa Bộ Tài chính và Bộ Lao động - Thương binh và X hội quy định: người sau cai nghiện ma túy là người đ hoàn thành xong thời gian cai nghiện ma tuý tại Trung tâm Chữa bệnh - Giáo dục - Lao động xã hội1 áp dụng biện pháp quản lý sau cai nghiện tại nơi cư trú hoặc đ hoàn thành xong thời gian cai nghiện ma tuý tại Trung tâm Chữa bệnh - Giáo dục - Lao động xã hội áp dụng biện pháp quản lý sau cai nghiện tại Trung tâm. * Một số đặc điểm của ngƣời nghiện ma túy Người nghiện ma túy là người đ bị lệ thuộc hoàn toàn vào ma tuý, dưới tác dụng của ma tuý toàn bộ các moocphin nội sinh cho cơ thể con người bình thường đ bị tiêu diệt và thay thế bằng mooc phin ngoại sinh (là các chất có nguồn gốc tự nhiên hay tổng hợp khi được đưa vào cơ thể con người nó có tác dụng làm thay đổi trạng thái ý thức và sinh lý của người đ. Trong quá trình cai nghiện bắt buộc, cắt cơn, chữa bệnh và phục hồi sức khoẻ và trong thời gian sau cai, nhiều người có sức khoẻ nhưng thiếu ý chí vươn lên làm lại cuộc đời.