Chương 1: Một số vấn đề lý luận về truyền thông hình ảnh chính khách trên báo chí Chương 2: Thực trạng hình ảnh chính khách Mỹ trên báo điện tử Chương 3: Một số vấn đề đặt ra và đề xuất cho Việt Nam 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TRUYỀN THÔNG HÌNH ẢNH CHÍNH KHÁCH TRÊN BÁO CHÍ 1.1 Một số khái niệm 1.1 Hình ảnh & truyền thông hình ảnh Theo từ điển Tiếng Việt, viện Ngôn ngữ học 2000 giải thích hình ảnh là “ hình người, vật, cảnh tượng thu được bằng khí cụ quang học như máy ảnh hoặc để lại ấn tượng nhất định và tái hiện được trong trí óc, là khả năng gợi tả sống động trong cách diễn đạt”. Trong khuôn khổ luận văn, hình ảnh có thể hiểu là hình để lại ấn tượng và tái hiện trong tâm trí người khác, đối tượng ở đây là chủ thể cá nhân. Philip Kotler cũng đã định nghĩa: “ Hình ảnh là một tập hợp những niềm tin, ý tưởng và ấn tượng của một người về một sự vật” ( Philip Kotler, Quản trị Marketing, NXB Thống kê, 2006, trang 676). Chính niềm tin của một người về một sự vật sẽ quyết định những suy nghĩ, hành động hay thái độ của họ về sự vật ấy.
Truyền thông là quá trình trao đổi thông tin, tương tác thông tin với nhau giữa hai hoặc nhiều người với nhau tăng cường hiểu biết lẫn nhau, thay đổi nhận thức. Vậy, truyền thông hình ảnh có thể hiểu là quá trình thông tin để tạo ấn tượng về chủ thể trong suy nghĩ, tâm trí người khác, tạo dựng niềm tin về chủ thể đó. Hình ảnh chính khách Trong nhiều tài liệu Tiếng Việt, các từ Hán Việt “ chính khách” và “ chính trị gia” ( hay “ nhà chính trị”) thường được dùng với ý nghĩa tương đương, dùng để chỉ những người hoạt động chính trị trong chế độ nghị viện. Trong Trung văn, từ “ chính khách” tương ứng với từ “ politician” trong Tiếng Anh, dùng để chỉ những người hoạt động chính trị nói chung.
Trong thực tiễn, chính trị gia, chính khách tức là những người làm chính trị là cách gọi dành cho những người vừa có tầm tư duy, vừa có tâm, đức mà gánh vác 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com việc quản lý nhà nước, tham gia các hoạt động điều hành đất nước. Tóm lại có thể hiểu, chính khách, chính trị gia hay nhà chính trị, là một người tham gia trong việc gây ảnh hưởng tới chính sách công và ra quyết định. Trong đó bao gồm những người giữa những vị trí ra quyết định trong chính phủ và những người tìm kiếm những vị trí đó, dù theo phương thức bầu cử, bổ nhiệm, đảo chính, quyền thừa kế hay các phương thức khác. Đối tượng mà chính khách tiếp cận là công chúng, chính khách khác với nhân vật giải trí hay các hình ảnh cá nhân khác, bởi vậy cần xét hình ảnh chính khách và truyền thông hình ảnh chính khách trong mối quan hệ này.
Với định nghĩa về hình ảnh của Philip Kotler như trên đã nói, chúng ta có thể thấy chính khách muốn công chúng có thiện cảm và ấn tượng về mình thì cần phải tạo ra niềm tin về bản thân, hay nói cách khác, đó là việc xây dựng hình ảnh chính khách trong tâm trí công chúng. Hình ảnh chính khách ( politican image) có thể đƣợc định nghĩa là niềm tin, ý tƣởng, ấn tƣợng của công chúng, của Nhà nƣớc, các tổ chức và toàn bộ các thành viên xã hội về ngƣời chính khách. Hình ảnh của chính khách không phải những gì họ tự nói về mình, hoặc muốn bên ngoài nhìn nhận mình thế nào, mà nó là cách những đối tượng bên ngoài nhìn nhận về chính khách. Hình ảnh chính khách có thể là những yếu tố về ngoại hình, ngôn ngữ, hành động, ứng xử.hay nói cách khác là diện mạo người làm chính trị được hình thành thông qua các yếu tố thông tin cho phép người ngoài ( công chúng) phân biệt người chính khách này với người chính khách khác và mỗi đối tượng công chúng khác nhau lại có một cách nhìn nhận khác nhau về hình ảnh chính khách.
Chính khách phải là nhưng người tiêu biểu cho lợi ích của quốc gia, dân tộc, chính đảng, đoàn thể nhât định. Họ phải là những nhà chiến lược, chiến thuật, đề ra những chính sách đúng đắn nhằm phát triển xã hội, đem lại lợi ích cho đông đảo nhân dân. Không chỉ vậy, họ cũng là người có tài tổ chức, nghệ thuật lãnh đạo chính trị, có khả năng điều khiển và chi phối hoạt động chính trị. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Khái niệm truyền thông hình ảnh chính khách Dù chính khách có chủ định hay không có chủ định xây dựng hình ảnh của mình thì ít hay nhiều, công chúng cũng có cái nhìn nhất định về người chính khách, bởi vì họ có sức ảnh hưởng nhất định. Tuy nhiên, là người làm chính trị, để công chúng có niềm tin và thiện cảm tốt đẹp thì hẳn nhiên người chính khách cần được xây dựng với 1 hình ảnh đẹp. Hình ảnh truyền thông đại chúng là những ấn tượng được đưa đến công chúng, do vậy truyền thông bằng hình ảnh cần phải cân nhắc, chọn lọc trước khi đưa ra đại chúng thông qua các tác phẩm báo chí. Khác với hình ảnh sự kiện, hiện tượng mang nhiều yếu tố khách quan; với nhân vật, đó phải là những hình ảnh chọn lọc để khắc hoạ, gây ấn tượng đối với công chúng rộng rãi.
Truyền thông hình ảnh chính khách khác với truyền thông hình ảnh cá nhân thông thường, vì có tính chính trị đi kèm, chính khách đại diện cho chính sách, những ý muốn thiết lập Nhà nước và xã hội theo trật tự số đông; do vậy cần được niềm tin, sự ủng hộ và tương tác của đông đảo công chúng. Bởi vậy, có thể hiểu khái niệm truyền thông hình ảnh chính khách như sau: Truyền thông hình ảnh chính khách là quá trình thông tin để tạo ấn tượng về chính khách trên các phương tiện truyền thông đại chúng Nội hàm của khái niệm này chính là sự nhìn nhận của 3 đối tượng: truyền thông, công chúng và Nhà nước, Chính phủ về những thông tin mà chính khách thể hiện ra dù họ có hay không có chủ định. Trong xu thế bùng nổ của công nghệ, thông tin về hầu hết các chính khách, cả chính thống và tin bên lề, đều có thể tìm thấy trên internet chỉ sau vài click chuột. Internet đã mở ra nhiều cơ hội đưa hình ảnh chính khách đến công chúng, nhưng kèm theo đó cũng có không ít những sự cố khó kiểm soát, thậm chí khủng hoảng uy tín nghiêm trọng.
Chính vì vậy, chính khách nước ngoài đã đầu tư cho việc xây dựng hình ảnh trên Internet nói chung và báo mạng điện tử nói riêng. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.4 Báo điện tử Cho đến nay khái niệm báo mạng điện tử vẫn chưa có sự thống nhất. Sau 15 năm kể từ khi xuất hiện ở Việt Nam, loại hình báo chí phát hành trên mạng Internet, sử dụng công nghệ world wide web, với ngôn ngữ HTML, chưa được gọi với cái tên chung nhất. Các cụm từ báo mạng, báo online, báo trực tuyến, báo điện tử, báo mạng điện tử,…vẫn đang được sử dụng với tần suất như nhau trong các lĩnh vực cụ thể.
Thực tế, trên thế giới, loại hình báo chí này cũng có nhiều tên gọi khác nhau như "Online Newspaper" - báo chí trực tuyến, E-journal (Electronic journal) - báo chí điện tử, "e-zine" (Electronic magazine) - tạp chí điện tử. Báo điện tử là khái niệm thông dụng nhất ở nước ta. Ngay trong các văn bản pháp quy của Nhà nước cũng sử dụng thuật ngữ “báo điện tử”. Điều 3, Luật Báo chí (Luật báo chí năm 1989 được sửa đổi, bổ sung tại kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa X từ ngày 4/5 đến 12/6/1999) quy định: Báo điện tử là loại hình báo chí được thực hiện trên mạng thông tin máy tính.
Trong cuốn sách “Báo mạng điện tử: Những vấn đề cơ bản”, Tiến sĩ Nguyễn Thị Trường Giang đưa ra khái niệm: “Báo mạng điện tử”. Theo đó, báo mạng điện tử là một loại hình báo chí được xây dựng dưới hình thức của một trang web và phát hành trên mạng Internet [8; tr49-54] Ông Thang Đức Thắng, Tổng biên tập tờ VnExpress – tờ báo điện tử lớn nhất Việt Nam hiện nay cho rằng: “Báo điện tử là tờ báo thực hiện chức năng báo chí bằng phương tiện Internet”. Tuy nhiên, theo một cách hiểu rộng và phổ biến nhất, trong phạm vi Luận văn này, tác giả sẽ sử dụng thuật ngữ báo mạng điện tử. Bởi, báo mạng điện tử là tên gọi cho phép hiểu rõ ràng đặc trưng của loại hình báo chí này.
Báo mạng điện tử là sản phẩm của sự phát triển vượt bậc của công nghệ thông tin, hoạt động nhờ các phương tiện kỹ thuật tiên tiến, số hóa, các máy tính nối mạng và các phần mềm ứng dụng. Thêm vào đó, tên gọi này cũng cho thấy bản chất của loại hình báo chí này đó là tính kết nối rộng, tính đa phương tiện, tính tương tác cao, tính tức thì, phi định 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com kỳ, khả năng truyền tải thông tin không hạn chế, cách lưu thông tin dưới dạng siêu văn bản, các trang báo được tổ chức thành từng lớp. Cũng từ các cách định nghĩa trên, trong luận văn này, báo mạng điện tử được hiểu là loại hình báo chí chuyển tải thông tin trên mạng Internet thông qua các phương tiện kỹ thuật có kết nối. Với báo mạng điện tử, một sản phẩm báo chí đa phương tiện phải bao gồm ít nhất từ hai trong những thành phần sau trở lên.
Tiêu chí đánh giá hiệu quả truyền thông hình ảnh chính khách Khi đánh giá hiệu quả truyền thông, các nhà chiến lược truyền thông chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1: đánh giá dựa trên các thông số đo lường khán giả có sẵn, giai đoạn 2 nghiên cứu sự tác động của chiến lược truyền thông đến sự nhận biết, thay đổi nhận thức và tác động về hành vi của khán giả mục tiêu. Đối với truyền thông trên báo chí, áp dụng vào đối tượng hình ảnh chính khách, hiệu quả truyền thông cũng được đánh giá dựa vào 2 giai đoạn: giai đoạn 1: chính khách-> tác phẩm báo chí ( công cụ truyền thông) và giai đoạn 2: tác phẩm báo chí- > công chúng ( đối tượng truyền thông) 1.