Hiệu quả Tín dụng Đầu tư Ngân hàng Phát triển Việt Nam: Luận văn ThS Ma Văn Quỳnh

Phân tích hiệu quả tín dụng đầu tư tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB), đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động.

• Tác giả: Ma Văn Quỳnh
• Người hướng dẫn: PGS. Trương Quốc Cường
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Hiệu quả tín dụng đầu tư tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ Kinh tế
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Phân tích hiệu quả tín dụng đầu tư VDB Vai trò nền tảng

Để hiểu rõ hiệu quả tín dụng đầu tư của Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB), trước hết cần nắm vững các khái niệm và vai trò cốt lõi. Tín dụng đầu tư không chỉ là một nghiệp vụ cho vay đơn thuần, mà là công cụ chính sách vĩ mô của Nhà nước, nhằm định hướng và thúc đẩy các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội dài hạn. Hoạt động này của VDB mang những đặc điểm riêng biệt, khác với ngân hàng thương mại, tập trung vào các dự án trọng điểm quốc gia và các lĩnh vực cần sự hỗ trợ đặc biệt. Việc phân tích sâu các yếu tố này là nền tảng để đánh giá chính xác hiệu quả và đề xuất các giải pháp cải thiện, đảm bảo nguồn vốn của Nhà nước được sử dụng đúng mục đích và mang lại lợi ích tối đa.

1.1. Khái niệm và đặc điểm cốt lõi của tín dụng đầu tư phát triển

Theo Luận văn của tác giả Ma Văn Quỳnh (2019), tín dụng đầu tư phát triển tại VDB được định nghĩa là việc ngân hàng cho vay các dự án ưu đãi theo quy định nhằm phát triển cơ sở hạ tầng và các lĩnh vực thiết yếu như y tế, giáo dục. Đặc điểm nổi bật của loại hình tín dụng này bao gồm: quy mô nguồn vốn vay ưu đãi thường rất lớn, thời hạn cho vay kéo dài, và mức độ rủi ro cao do chịu tác động từ nhiều yếu tố kinh tế-xã hội. Khác với tín dụng thương mại, lãi suất tín dụng đầu tư tại VDB thường thấp hơn và được Nhà nước cấp bù chênh lệch lãi suất. Hoạt động này không đặt mục tiêu lợi nhuận lên hàng đầu mà nhằm thực hiện chính sách tín dụng nhà nước, góp phần tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

1.2. Vai trò của VDB trong việc thúc đẩy kinh tế xã hội

Vai trò của VDB được thể hiện rõ nét qua việc cung cấp vốn cho các lĩnh vực mà khu vực tư nhân không mặn mà đầu tư do hiệu quả tài chính không cao hoặc rủi ro lớn. Thông qua tín dụng đầu tư phát triển, VDB trở thành một công cụ điều tiết vĩ mô của Chính phủ, giúp định hướng dòng vốn vào các ngành, vùng kinh tế trọng điểm, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Cụ thể, VDB tài trợ cho các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông, năng lượng, thủy lợi, đồng thời hỗ trợ các chương trình an sinh xã hội. Điều này không chỉ tạo ra nền tảng vật chất cho tăng trưởng mà còn góp phần quan trọng vào việc thực hiện công bằng xã hội và bảo vệ môi trường, khẳng định đóng góp của VDB cho nền kinh tế.

II. Đánh giá tín dụng đầu tư VDB Những thách thức và hạn chế

Mặc dù đóng vai trò quan trọng, hoạt động tín dụng đầu tư của VDB trong thực tiễn phải đối mặt với không ít thách thức. Việc đánh giá thực trạng giai đoạn 2016-2018 cho thấy những vấn đề nổi cộm liên quan đến quy mô, cơ cấu cho vay và đặc biệt là chất lượng tín dụng. Tình trạng nợ xấu ngân hàng phát triển và những khó khăn trong công tác thu hồi nợ VDB là những hạn chế lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả tín dụng đầu tư Ngân hàng Phát triển Việt Nam. Phân tích sâu các nguyên nhân, từ các yếu tố chủ quan trong quản trị đến các tác động khách quan từ môi trường kinh tế, là bước đi cần thiết để xác định đúng vấn đề và tìm ra giải pháp khắc phục.

2.1. Thực trạng quy mô và cơ cấu dư nợ tín dụng đầu tư

Dữ liệu từ Luận văn thạc sĩ của Ma Văn Quỳnh cho thấy, giai đoạn 2016-2018, quy mô tín dụng đầu tư tại VDB có sự tăng trưởng liên tục, phản ánh nỗ lực của Chính phủ trong việc thúc đẩy đầu tư công. Tuy nhiên, cơ cấu tín dụng còn tập trung chủ yếu vào một số ngành như Giao thông vận tải và Công nghiệp - Xây dựng. Cụ thể, dư nợ tín dụng đầu tư phát triển tăng từ 87.277 tỷ VND năm 2016 lên 111.270,4 tỷ VND năm 2018. Mặc dù quy mô tăng, việc phân bổ vốn chưa thực sự đa dạng hóa, tiềm ẩn rủi ro khi một ngành kinh tế gặp biến động. Việc phân tích hiệu quả vốn đầu tư cho thấy cần có sự điều chỉnh trong cơ cấu để tối ưu hóa tác động lan tỏa đến toàn bộ nền kinh tế.

2.2. Vấn đề nợ quá hạn và nợ xấu trong hoạt động cho vay

Đây là thách thức lớn nhất ảnh hưởng đến hiệu quả tín dụng đầu tư Ngân hàng Phát triển Việt Nam. Báo cáo giai đoạn 2016-2018 chỉ ra tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu ngân hàng phát triển ở mức đáng báo động và có xu hướng gia tăng. Các nguyên nhân chính bao gồm năng lực thẩm định dự án còn hạn chế, công tác giám sát sau giải ngân chưa chặt chẽ, và năng lực tài chính yếu kém của một số chủ đầu tư. Khó khăn trong công tác thu hồi nợ VDB không chỉ làm giảm hiệu suất sử dụng vốn mà còn tạo áp lực lên ngân sách nhà nước, đòi hỏi phải có những biện pháp quyết liệt trong quản lý rủi ro tín dụng.

2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn tại VDB

Hiệu quả tín dụng đầu tư chịu tác động từ nhiều nhân tố. Về mặt chủ quan, chất lượng nguồn nhân lực, quy trình thẩm định, và mô hình hoạt động ngân hàng phát triển là các yếu tố quyết định. Năng lực thẩm định yếu có thể dẫn đến việc phê duyệt các dự án kém khả thi. Về mặt khách quan, môi trường pháp lý, biến động kinh tế vĩ mô, và năng lực của chủ đầu tư cũng có ảnh hưởng lớn. Chẳng hạn, sự thay đổi trong chính sách tín dụng nhà nước hoặc một cuộc khủng hoảng kinh tế có thể khiến nhiều dự án gặp khó khăn, dẫn đến nợ xấu gia tăng. Việc nhận diện và kiểm soát các nhân tố này là chìa khóa để cải thiện hiệu quả hoạt động.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả tín dụng đầu tư VDB Vốn và thẩm định

Để giải quyết các thách thức hiện hữu, việc cải thiện hiệu quả tín dụng đầu tư Ngân hàng Phát triển Việt Nam đòi hỏi một cách tiếp cận hệ thống, bắt đầu từ hai khâu then chốt: quản lý nguồn vốn và nâng cao chất lượng thẩm định dự án. Hoàn thiện kế hoạch sử dụng vốn không chỉ giúp đảm bảo tính thanh khoản mà còn tối ưu hóa chi phí, trong khi một quy trình thẩm định chặt chẽ là lá chắn đầu tiên giúp ngăn ngừa rủi ro tín dụng. Đây là những giải pháp nền tảng, tạo tiền đề cho việc xây dựng một danh mục tín dụng đầu tư lành mạnh và bền vững, góp phần thực hiện thành công các mục tiêu phát triển của quốc gia.

3.1. Giải pháp hoàn thiện kế hoạch nguồn vốn và sử dụng vốn

Một trong những giải pháp hàng đầu là tối ưu hóa cơ cấu nguồn vốn huy động. VDB cần đa dạng hóa các kênh huy động, không chỉ dựa vào phát hành trái phiếu chính phủ mà còn tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi quốc tế và các nguồn vốn dài hạn khác trong nước. Việc xây dựng một kế hoạch sử dụng vốn khoa học, cân đối giữa nguồn vốn và tài sản có, sẽ giúp nâng cao hiệu suất sử dụng vốn. Cần có sự liên kết chặt chẽ giữa kế hoạch huy động vốn và kế hoạch giải ngân vốn VDB cho các dự án, tránh tình trạng vốn bị ứ đọng hoặc thiếu hụt đột ngột, từ đó giảm thiểu chi phí và tối đa hóa lợi ích từ các chính sách hỗ trợ của nhà nước.

3.2. Nâng cao chất lượng công tác thẩm định và đánh giá dự án đầu tư

Chất lượng thẩm định là yếu tố quyết định sự thành bại của một khoản vay đầu tư. VDB cần xây dựng một quy trình đánh giá dự án đầu tư bài bản, khoa học, dựa trên các tiêu chí rõ ràng về hiệu quả kinh tế, xã hội và năng lực tài chính của chủ đầu tư. Cần tăng cường năng lực của đội ngũ cán bộ thẩm định, trang bị các công cụ phân tích hiện đại để đánh giá toàn diện các rủi ro tiềm ẩn. Công tác thẩm định không chỉ dừng lại ở việc xem xét hồ sơ trên giấy mà phải đi sâu vào thực tế, khảo sát thị trường và đánh giá tính khả thi của dự án trong dài hạn. Đây là biện pháp cốt lõi để giảm thiểu nợ xấu ngân hàng phát triển ngay từ khâu đầu vào.

IV. Bí quyết tối ưu hiệu quả tín dụng đầu tư VDB Giám sát và nhân lực

Bên cạnh vốn và thẩm định, hai yếu tố khác có tác động quyết định đến hiệu quả tín dụng đầu tư VDB là công tác giám sát tín dụng và chất lượng nguồn nhân lực. Một hệ thống giám sát chặt chẽ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro và can thiệp kịp thời. Trong khi đó, một đội ngũ nhân sự chuyên nghiệp, có năng lực và đạo đức nghề nghiệp là tài sản quý giá nhất, đảm bảo mọi quy trình được vận hành một cách trơn tru và hiệu quả. Việc đầu tư đồng bộ vào cả hai khía cạnh này sẽ tạo ra một cơ chế vận hành vững chắc, giúp VDB thực hiện tốt hơn nữa sứ mệnh của mình.

4.1. Tăng cường giám sát tín dụng và kiểm soát rủi ro hiệu quả

Công tác giám sát không chỉ diễn ra sau khi đã giải ngân vốn VDB, mà phải là một quá trình liên tục từ khi thẩm định đến khi thu hồi nợ VDB. VDB cần thiết lập một hệ thống cảnh báo sớm rủi ro, theo dõi chặt chẽ tiến độ dự án và tình hình tài chính của khách hàng. Phải tăng cường kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn vay có đúng mục đích hay không. Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường, cần có biện pháp xử lý ngay lập tức để ngăn chặn tổn thất. Việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế về quản lý rủi ro tín dụng và công nghệ thông tin vào hoạt động giám sát sẽ giúp nâng cao tính chính xác và kịp thời, góp phần hạn chế nợ xấu phát sinh.

4.2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và cơ chế đãi ngộ

Con người là trung tâm của mọi hoạt động. Để nâng cao hiệu quả tín dụng đầu tư, VDB phải chú trọng vào việc tuyển dụng, đào tạo và phát triển đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn cao, am hiểu sâu về đầu tư và phân tích tài chính. Cần tổ chức các khóa đào tạo thường xuyên để cập nhật kiến thức mới và kỹ năng nghiệp vụ. Bên cạnh đó, việc xây dựng một cơ chế đãi ngộ, khen thưởng hợp lý sẽ tạo động lực để cán bộ làm việc tận tâm, trách nhiệm và liêm chính. Một đội ngũ nhân lực chất lượng cao chính là nền tảng để triển khai thành công mọi giải pháp cải cách tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam.

V. Minh chứng hiệu quả tín dụng đầu tư VDB qua các dự án trọng điểm

Mặc dù còn nhiều thách thức, không thể phủ nhận những đóng góp của VDB cho nền kinh tế thông qua việc tài trợ cho hàng loạt công trình, dự án lớn. Hiệu quả tín dụng đầu tư Ngân hàng Phát triển Việt Nam được minh chứng rõ nét qua sự thay đổi diện mạo cơ sở hạ tầng và những tác động tích cực đến đời sống xã hội. Nguồn vốn chính sách đã và đang là đòn bẩy quan trọng, giúp hiện thực hóa các chiến lược phát triển của đất nước, đặc biệt trong các lĩnh vực then chốt và các vùng kinh tế còn nhiều khó khăn.

5.1. Tác động của vốn VDB đến phát triển cơ sở hạ tầng quốc gia

Vốn tín dụng đầu tư từ VDB là nguồn lực chính cho nhiều dự án trọng điểm quốc gia về giao thông, năng lượng, cảng biển và thủy lợi. Các công trình như đường cao tốc, nhà máy điện, hệ thống thủy lợi... được xây dựng từ nguồn vốn này đã tạo ra một mạng lưới đầu tư cơ sở hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Điều này không chỉ giúp cải thiện năng lực vận tải, đảm bảo an ninh năng lượng mà còn tạo ra sức hút lớn đối với đầu tư trong và ngoài nước, thúc đẩy liên kết vùng và tạo ra động lực tăng trưởng kinh tế dài hạn. Đây là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy vai trò không thể thiếu của tín dụng đầu tư phát triển.

5.2. Đóng góp vào mục tiêu an sinh xã hội và hỗ trợ doanh nghiệp

Bên cạnh các dự án hạ tầng, VDB còn đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các mục tiêu an sinh xã hội. Nguồn vốn ưu đãi đã được đầu tư vào các dự án xây dựng bệnh viện, trường học ở vùng sâu vùng xa, các chương trình nước sạch và vệ sinh môi trường. Ngoài ra, VDB cũng triển khai các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) tiếp cận vốn để đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh. Những hoạt động này đã góp phần trực tiếp vào việc nâng cao chất lượng cuộc sống người dân, giảm nghèo bền vững và thúc đẩy sự phát triển cân bằng, toàn diện giữa các vùng miền, thể hiện rõ tính ưu việt của chính sách tín dụng nhà nước.

VI. Định hướng tín dụng đầu tư VDB đến 2025 Tái cơ cấu và phát triển

Hướng tới tương lai, để tiếp tục phát huy vai trò và nâng cao hiệu quả tín dụng đầu tư, VDB cần có một chiến lược phát triển rõ ràng với trọng tâm là tái cơ cấu VDB một cách toàn diện. Bối cảnh kinh tế mới với những yêu cầu ngày càng cao về hiệu quả và minh bạch đòi hỏi VDB phải thay đổi để thích ứng. Việc hoàn thiện mô hình hoạt động, tăng cường năng lực quản trị và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan nhà nước sẽ là những nhiệm vụ cốt lõi, quyết định sự thành công của Ngân hàng Phát triển Việt Nam trong giai đoạn tới.

6.1. Chiến lược tái cơ cấu và hoàn thiện mô hình hoạt động

Định hướng đến năm 2025, VDB cần tập trung vào việc tái cơ cấu VDB theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp và hiệu quả hơn. Cần xác định rõ hơn nữa vai trò và phạm vi hoạt động, tách bạch rõ ràng giữa tín dụng chính sách và các hoạt động mang tính thương mại nếu có. Việc hoàn thiện mô hình hoạt động ngân hàng phát triển phải gắn liền với việc tăng cường năng lực tài chính, xử lý dứt điểm các khoản nợ xấu tồn đọng và xây dựng một cơ chế quản trị rủi ro theo chuẩn mực quốc tế. Mục tiêu là biến VDB thành một định chế tài chính phát triển mạnh, đủ năng lực thực thi hiệu quả các chính sách của Chính phủ.

6.2. Kiến nghị hoàn thiện cơ chế chính sách tín dụng nhà nước

Để VDB hoạt động hiệu quả, vai trò của Chính phủ và các bộ ngành là vô cùng quan trọng. Cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý và chính sách tín dụng nhà nước để tạo điều kiện thuận lợi cho VDB. Các kiến nghị bao gồm: đảm bảo nguồn vốn ổn định và dài hạn cho các hoạt động tín dụng chính sách; xây dựng cơ chế phối hợp đồng bộ giữa VDB, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư và các địa phương trong việc lựa chọn, thẩm định và giám sát dự án. Một cơ chế chính sách rõ ràng, minh bạch và nhất quán sẽ là nền tảng vững chắc để hiệu quả tín dụng đầu tư Ngân hàng Phát triển Việt Nam được nâng lên một tầm cao mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ TÍN DỤNG ĐẦU TƯ TẠI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN 1. TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG ĐẦU TƯ TẠI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN 1. Khái niệm tín dụng đầu tư tại Ngân hàng Phát triển Lịch sử phát triển kinh tế- xã hội tại các quốc gia đã khẳng định vai trò quan trọng của hệ thống ngân hàng. Hệ thống ngân hàng được xem là “mạch máu” và “hàn thử biểu” của nền kinh tế.

Theo thời gian, hệ thống ngân hàng này càng phát triển và hiện nay được chia làm 02 bộ phận: Ngân hàng Trung Ương (NHTW) hay Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và ngân hàng trung gian. Ngân hàng Trung Ương ra đời rất lâu ở những thời điểm khác nhau theo từng quốc gia thực hiện chức năng phát hành, là ngân hàng của các ngân hàng và ngân hàng của Chính phủ, thực hiện quản lý vĩ mô về tiền tệ và hoạt động ngân hàng. Ngân hàng trung gian có hoạt động chủ yếu là huy động tiền nhà rỗi trong nền kinh tế và sử dụng số tiền này để thực hiện cấp tín dụng, thực hiện thanh toán và các hoạt động ngân hàng khác. Tùy theo tính chất và sở hữu, các ngân hàng trung gian có tên gọi và mục đích hoạt động khác nhau tùy theo mỗi quốc gia trong từng thời kỳ.

Chẳng hạn, tại Việt Nam hiện nay theo quy định của pháp luật gồm có ngân hàng thương mại (NHTM), Ngân hàng Phát triển, Ngân hàng Chính sách Xã hội, Ngân hàng Hợp tác xã và các loại hình ngân hàng khác. Tín dụng phản ánh quan hệ kinh tế giữa người đi vay với người cho vay, giữa họ có mối quan hệ với nhau thông qua sự vận động của vốn tín dụng được biểu hiện dưới hình thức hàng hóa hay tiền tệ và tín dụng không chỉ là hình thức vận động của vốn vay mà còn là quan hệ xã hội trước hết dựa vào lòng tin. 10 Tín dụng ngân hàng phản ánh mối quan hệ tín dụng giữa một bên là ngân hàng và một bên là các chủ thể khác trong xã hội như Nhà nước, doanh nghiệp, các tổ chức và cá nhân. Xét theo khía cạnh thời gian, tín dụng ngân hàng được chia thành các loại: Tín dụng ngắn hạn và tín dụng trung dài hạn.

Tín dụng ngắn hạn nhằm bổ sung vốn lưu động trong kinh doanh hoặc đáp ứng nhu cầu tiêu dùng có thời hạn cho vay dưới 01 năm. Tín dụng trung dài hạn nhằm tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật và tài sản cố định nên còn gọi là tín dụng đầu tư với thời hạn cho vay từ 01 năm trở lên. Từ những phân tích trên và xuất phát từ mục đích, phạm vi nghiên cứu có thể hiểu “Tín dụng đầu tư tại Ngân hàng Phát triển là việc Ngân hàng Phát triển thực hiện cho vay các dự án ưu đãi theo quy định nhằm phát triển cơ sở hạ tầng, phát triển cơ sở vật chất trong các lĩnh vực y tế, văn hóa, giáo dục và môi trường”. Đây là những lĩnh vực thường gặp khó khăn, không hấp dẫn thu hút vốn đầu tư từ thành phần kinh tế tư nhân [5], [7].

Đặc điểm tín dụng đầu tư tại Ngân hàng Phát triển Như đã trình bày trên đây, tín dụng đầu tư tại Ngân hàng Phát triển trước hết có đặc điểm chung của tín dụng trung dài hạn của ngân hàng, đó là: * Vốn đầu tư thường rất lớn, bởi tín dụng đầu tư tham gia vào các chương trình, các dự án góp phần hình thành lên tài sản cố định, hoặc đổi mới máy móc, trang thiết bị. Vì vậy, để thực hiện tín dụng đầu tư, ngân hàng cần thực hiện huy động một lượng vốn lớn, từ nhiều nguồn khác nhau trong nền kinh tế và cả từ bên ngoài, nhất là nguồn vốn có kỳ hạn dài. * Thời hạn cho vay thường kéo dài. Do đặc điểm của đối tượng đầu tư, quá trình thực hiện đầu tư thường phải trải qua nhiều giai đoạn với nhiều bước khác nhau như chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư, vận hành chạy thử và đưa công trình vào sử dụng, khai thác.

11 Vì vậy, khi thực hiện tín dụng đầu tư, ngân hàng cần xem xét thẩm định kỹ lưỡng trước khi cho vay mọi khía cạnh có liên quan đến hoạt động đầu tư và xác định thời gia cho vay hợp lý, không để kéo dài do thi công chậm tiến độ hoặc sử dụng công suất ở mức thấp, không hết khả năng công suất theo thiết kế kỹ thuật. * Mức độ rủi ro cao. Hoạt động tín dụng đầu tư diễn ra trong một thời gian dài, thậm chí rất dài và luôn chịu tác động của rất nhiều các nhân tố về tự nhiên, kinh tế- chính trị, xã hội nên thường gặp rủi ro và khi rủi ro xảy ra có thể gây những hậu quả khó lường. Vì vậy, khi thực hiện tín dụng đầu tư, cho khách hàng vay vốn theo đối tượng có sự ưu đài của Nhà nước, trên cơ sở thẩm định kỹ lưỡng các phương diện có liên quan đến dự án đầu tư, ngân hàng cần có những biện pháp thích hợp để phòng ngừa, hạn chế rủi ro.

* Chi phí cho vay lớn. Khi thực hiện tín dụng đầu tư, ngân hàng mất nhiều thời gian, công sức trong thẩm định và khi giải ngân phải kiểm soát hồ sơ khá phức tạp và sau đó là theo dõi thu hồi nợ do các dự án hoạt động trong một thời gian dài nên cần nhiều thời gian, công sức để theo dõi, thu hồi vốn nên chi phí cho vay thường lớn hơn cho vay ngắn hạn. * Lãi suất cho vay cao. Do thời gian cho vay thường kéo dài, mức độ rủi ro khi cho vay cao nên tín dụng đầu tư có mức lãi suất cho vay thường cao hơn lãi suất cho vay ngắn hạn.

Ngoài những đặc điểm chủ yếu trên, xuất phát từ mục tiêu, nguyên tắc hoạt động của Ngân hàng Phát triển hoạt động là không vì mục tiêu lợi nhuận nhằm thực hiện nhiệm vụ tín dụng chính sách của Nhà nước nên tín dụng đầu tư tại Ngân hàng Phát triển có thêm đặc điểm, đó là: - Được Ngân sách Nhà nước cấp bù chênh lệch lãi suất và phí quản lý; - Được Chính phủ bảo đảm khả năng thanh toán, được miễn nộp thuế và các khoản nộp Ngân sách Nhà nước [9]. Vai trò của tín dụng đầu tư tại Ngân hàng Phát triển Hoạt động tín dụng đầu tư nhằm triển khai các dự án trong lĩnh vực quan trọng, đóng vai trò chủ yếu tạo cơ sở vật chất- kỹ thuật để phát triển kinh tế- xã hội, bảo đảm sự công bằng, an sinh xã hội nên luôn đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của mỗi quốc gia. Vai trò của tín dụng đầu tư tại Ngân hàng Phát triển được thể hiện qua những khía cạnh chủ yếu như sau: Thứ nhất, tín dụng đầu tư tham gia vào các dự án trọng điểm của những lĩnh vực, những ngành đóng vai trò then chốt trong nền kinh tế với một lượng vốn lớn và hiệu quả không cao hoặc đầu tư vào những vùng có điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế gặp nhiều khó khăn nên rất khó thu hút vốn tín dụng của NHTM, hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận hoặc vốn đầu tư từ kinh tế tư nhân và nếu kinh tế tư nhân đầu tư cũng luôn cần sự hỗ trợ từ phía Nhà nước. Vì vậy, những lĩnh vực, những ngành và những vùng trên cần có sự hỗ trợ vốn của Nhà nước thông qua hoạt động tín dụng đầu tư và khi các dự án đó thành công sẽ tạo ra sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành, theo vùng và lãnh thổ, góp phần phát triển kinh tế- xã hội chung của đất nước.

Bên cạnh đó, việc tập trung nguồn vốn tín dụng đầu tư cho xây dựng kết cấu hạ tầng hiện đại và phát triển các ngành công nghiệp then chốt, có khả năng đi tắt đón đầu cũng là nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, từ đó góp phần đảm bảo sự phát triển nhanh và bền vững của nền kinh tế. Thứ hai, tín dụng đầu tư là công cụ quản lý kinh tế của Nhà nước. Thông qua tín dụng đầu tư, Nhà nước thực hiện chức năng điều tiết vĩ mô các quan hệ cân đối lớn của nền kinh tế và hướng dẫn hành vi của các chủ thể trong nền kinh tế như hỗ trợ đầu tư các công trình kết cấu hạ tầng và các cơ sở sản xuất, huy động vốn và cho vay đối với các dự án, đầu tư cho các dự án phục vụ xuất khẩu hoặc thu hút đầu tư nước ngoài dưới hình thức hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), góp phần điều chỉnh quan hệ cân đối xuất khẩu- nhập khẩu, điều tiết tỷ 13 lệ giữa tích luỹ và tiêu dùng, định hướng đầu tư của các chủ thể trong nền kinh tế vào các ngành, các vùng và lĩnh vực được Nhà nước khuyến khích. Thứ ba, tín dụng đầu tư góp phần giải quyết khó khăn về vốn khi thực hiện đầu tư phát triển của Ngân sách Nhà nước (NSNN), đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư và hạn chế tình trạng thất thoát, lãng phí trong các dự án đầu tư sử dụng vốn Nhà nước, bởi lẽ Ngân hàng Phát triển khi thực hiện đầu tư tín dụng ngoài sử dụng nguồn vốn NSNN còn thực hiện huy động vốn trong nền kinh tế dưới các hình thức như huy động tiền gửi trung dài hạn, huy động trái phiếu.

Như vậy, thông qua Ngân hàng Phát triển, Nhà nước giảm thiểu vốn Ngân sách cho việc chi đầu tư phát triển, thay vào đó là sử dụng các nguồn vốn huy động khác. Mặt khác, do sử dụng vốn huy động từ các nguồn khác của xã hội, nên buộc các tổ chức quản lý phải quân tâm hơn đến giảm thiểu rủi ro, nâng cao hiệu quả trong việc sử dụng vốn đó, bảo đảm khả năng trả nợ, thu hồi vốn, giúp bảo toàn và tiến dần đến phát triển vốn của Ngân hàng Phát triển. Thứ tư, tín dụng đầu tư góp phần nâng cao vị thế của quốc gia, tạo điều kiện mở rộng và phát triển hoạt động kinh tế đối ngoại. Thông qua các khoản thu hút ODA, mỗi quan hệ quốc tế giữa các quốc gia được thiết lập và phát triển, mở rộng sang các lĩnh vực hợp tác khác như văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng, góp phần nâng cao hình ảnh và vị thế trong các tổ chức và diễn đàn quốc tế, góp phần nâng cao vị thế của quốc gia trong cộng đồng thế giới [6].