Khóa luận phân tích hiệu quả sản xuất kinh doanh tại Nhà máy Sợi - Công ty Cổ phần Dệt May Huế

Khóa luận phân tích hiệu quả sản xuất kinh doanh tại Nhà máy Sợi thuộc Công ty Cổ phần Dệt May Huế giai đoạn 2022-2024, đề xuất giải pháp phát triển.

• Tác giả: Lê Thanh Hiếu
• Người hướng dẫn: TS. Mai Chiếm Tuyến
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế hoạch – Đầu tư
• Đề tài: Phân tích hiệu quả sản xuất kinh doanh tại Nhà máy Sợi - Công ty Cổ phần Dệt May Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan hiệu quả sản xuất kinh doanh Nhà máy Sợi Dệt May Huế

Nhà máy Sợi thuộc Công ty Cổ phần Dệt May Huế giữ vai trò nòng cốt trong chuỗi cung ứng sợi dệt miền Trung. Đơn vị sở hữu hệ thống dây chuyền công nghệ hiện đại. Quy trình vận hành gắn liền với định hướng chiến lược của Tập đoàn Dệt May Việt Nam. Giai đoạn 2022-2024 chứng kiến nhiều chuyển biến sâu sắc của nền kinh tế toàn cầu. Chuỗi cung ứng chịu áp lực gián đoạn. Chi phí nguyên liệu đầu vào và logistics biến động liên tục. Nhà máy tập trung vào các dòng sợi chất lượng cao nhằm duy trì thị phần truyền thống. Quy mô tài sản tập trung chủ yếu vào hệ thống máy móc chuyên dụng có giá trị lớn. Ban điều hành triển khai nhiều giải pháp điều chỉnh kế hoạch sản xuất theo nhu cầu thị trường. Đơn vị duy trì liên kết chặt chẽ với các khách hàng chiến lược. Nguồn vốn hoạt động có sự tham gia của các cổ đông lớn và vốn tự có. Việc đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh giúp doanh nghiệp nhận diện rõ điểm mạnh và điểm nghẽn. Cơ sở này hỗ trợ đắc lực cho công tác hoạch định chính sách kinh doanh giai đoạn tiếp theo.

1.1. Bối cảnh hoạt động sản xuất ngành dệt may

Ngành dệt may Việt Nam đối mặt nhiều thách thức lớn trong chu kỳ 2022-2024. Lạm phát thế giới tăng cao làm suy giảm sức mua tại các thị trường xuất khẩu trọng điểm. Đơn hàng dệt may có xu hướng thu hẹp về quy mô. Yêu cầu về thời gian giao hàng và tiêu chuẩn xanh ngày càng khắt khe. Nhà máy Sợi chịu ảnh hưởng gián tiếp từ biến động giá bông và xơ nguyên liệu. Doanh nghiệp buộc phải linh hoạt tái cơ cấu danh mục mặt hàng sợi. Việc kiểm soát tồn kho trở thành bài toán sống còn. Nhà máy ưu tiên tìm kiếm các thị trường ngách để bảo đảm công suất thiết bị và ổn định việc làm.

1.2. Cơ cấu tổ chức và tiềm lực tài sản đơn vị

Cơ cấu tổ chức Nhà máy Sợi được thiết lập theo mô hình trực tuyến chức năng gọn nhẹ. Các phòng ban phối hợp nhịp nhàng từ khâu nhập nguyên liệu đến tiêu thụ sợi. Nguồn vốn đầu tư ban đầu phần lớn đến từ Tập đoàn Dệt May Việt Nam với tỷ trọng trên 60%. Phần còn lại thuộc về các đối tác liên kết và cổ đông đại chúng. Tài sản của nhà máy chủ yếu là máy móc thiết bị có công nghệ nguồn tiên tiến. Tỷ trọng tài sản cố định chiếm ưu thế trong tổng giá trị tài sản. Năng lực tài chính này bảo đảm điều kiện kỹ thuật để sản xuất các lô hàng sợi đạt chuẩn quốc tế.

II. Phân tích thực trạng sản xuất kinh doanh Nhà máy Sợi Dệt May Huế

Phân tích số liệu tài chính giai đoạn 2022-2024 cho thấy quy mô tài sản và nguồn vốn có sự biến thiên rõ rệt. Tổng tài sản ghi nhận mức tăng trưởng trong năm 2023 nhưng có xu hướng chững lại vào năm 2024. Sự thu hẹp này bắt nguồn từ việc điều chỉnh tồn kho nguyên liệu và công nợ khách hàng. Giá trị hàng tồn kho biến động mạnh theo chu kỳ giá xơ bông quốc tế. Chi phí sản xuất sợi chịu sức ép trực tiếp từ đơn giá điện và nhân công trực tiếp. Năng suất lao động giữa các ca làm việc xuất hiện sự phân hóa nhất định. Tỷ lệ máy dừng kỹ thuật ảnh hưởng đến tiến độ đơn hàng. Cơ cấu tài sản ngắn hạn giảm phản ánh nỗ lực thu hồi vốn nhanh của đơn vị. Khả năng tự chủ tài chính vẫn giữ mức an toàn nhờ tỷ trọng vốn chủ sở hữu lớn. Tuy nhiên, áp lực thanh khoản ngắn hạn đôi khi xuất hiện vào thời điểm chi trả tiền nguyên liệu tập trung. Đơn vị cần rà soát lại các khâu hao phí vật tư để gia tăng biên lợi nhuận ròng.

2.1. Biến động tài sản và cơ cấu nguồn vốn

Tài sản ngắn hạn của nhà máy có sự điều chỉnh sâu trong năm 2024. Tiền mặt và các khoản tương đương tiền được quản lý thận trọng nhằm dự phòng biến cố thị trường. Khoản mục hàng tồn kho chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tài sản ngắn hạn nhưng đã giảm bớt để giảm ứ đọng vốn. Ngược lại, tài sản dài hạn duy trì giá trị ổn định nhờ quy mô đầu tư máy sợi con và máy chải thế hệ mới. Nguồn vốn chủ sở hữu giữ vai trò trụ đỡ tài chính cho toàn bộ quy trình vận hành. Tỷ lệ nợ vay được kiềm chế ở ngưỡng an toàn, hạn chế áp lực trả lãi ngân hàng.

2.2. Hạn chế về năng suất lao động và máy móc

Hiệu suất khai thác thiết bị chưa đạt mức tối ưu tại một số phân xưởng sợi cũ. Thiết bị vận hành qua nhiều chu kỳ phát sinh hỏng hóc vặt làm tăng thời gian ngừng chuyền. Đội ngũ thợ vận hành máy có sự chênh lệch tay nghề giữa các thế hệ công nhân. Lao động trẻ thiếu kinh nghiệm xử lý nhanh các sự cố đứt sợi trên máy kéo. Tỷ lệ phế phẩm sợi ở một vài thời điểm vẫn vượt mức định mức kỹ thuật ban đầu. Công tác bảo dưỡng định kỳ đôi lúc bị động do thời gian nhập khẩu phụ tùng thay thế kéo dài. Điều này làm tăng chi phí sửa chữa và giảm tiến độ hoàn thành các đơn hàng sợi xuất khẩu.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh Nhà máy Sợi Huế

Nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh đòi hỏi sự kết hợp đồng bộ nhiều giải pháp quản trị. Nhà máy cần xây dựng chính sách thu mua bông nguyên liệu linh hoạt theo diễn biến giá sàn thế giới. Dự báo chính xác nhu cầu tồn trữ giúp giảm chi phí lưu kho và hạn chế rủi ro chôn vốn. Quy trình bảo trì máy móc phải chuyển dịch từ sửa chữa sự cố sang bảo dưỡng phòng ngừa định kỳ. Doanh nghiệp cần chuẩn hóa thao tác vận hành cho công nhân đứng máy sợi. Việc số hóa các chỉ số tiêu hao điện năng giúp phát hiện nhanh các vị trí thất thoát lãng phí. Đơn vị nên mở rộng sản xuất các mặt hàng sợi pha và sợi tái chế thân thiện môi trường. Cơ cấu vốn vay cần được cân đối theo từng kỳ vụ để hưởng lãi suất ưu đãi. Chính sách khen thưởng gắn liền năng suất tạo động lực làm việc trực tiếp cho người lao động. Kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ sợi phế phẩm giúp hạ giá thành và gia tăng lợi nhuận gộp.

3.1. Tối ưu hóa tồn kho và quản trị nguồn vốn

Quản lý hàng tồn kho hiệu quả là giải pháp trọng tâm để cải thiện tính thanh khoản. Doanh nghiệp cần xác lập mức dự trữ an toàn cho từng loại bông chải kỹ và bông chải thô. Ký kết các hợp đồng kỳ hạn giúp giảm thiểu biến động giá đầu vào bất thường. Nhà máy cần đẩy mạnh thu hồi nợ đọng từ các đối tác may mặc để giảm phụ thuộc vốn vay. Việc luân chuyển vốn lưu động nhanh giúp tiết kiệm chi phí lãi vay hàng tháng. Cân đối hài hòa giữa vốn chủ và nợ ngắn hạn sẽ tạo nền tảng vững vàng cho các đợt mở rộng sản xuất mới.

3.2. Nâng cao tay nghề và cải tiến kỹ thuật

Nhà máy cần mở các lớp đào tạo chuyên sâu về kỹ năng thao tác máy cho công nhân mới. Việc phân công công nhân lành nghề kèm cặp trực tiếp giúp rút ngắn thời gian làm quen thiết bị. Đơn vị cần áp dụng quy trình kiểm tra chất lượng sợi tự động trên các cụm máy kéo sợi. Việc này giúp phát hiện lỗi xơ đứt ngay từ đầu nguồn. Chế độ khen thưởng đột xuất cho các ý kiến cải tiến kỹ thuật sẽ khích lệ tinh thần làm việc. Đổi mới phụ tùng thay thế đúng chu kỳ giúp máy móc duy trì tốc độ quay tối đa và giảm đáng kể tỷ lệ phế phẩm sợi.

IV. Đánh giá và ứng dụng hiệu quả sản xuất kinh doanh Nhà máy Sợi

Hiệu quả sản xuất kinh doanh tại Nhà máy Sợi giai đoạn 2022-2024 minh chứng cho tính chủ động của doanh nghiệp trước thử thách thị trường. Kết quả phân tích khẳng định vai trò trụ cột của việc kiểm soát chi phí và duy trì dòng tiền linh hoạt. Đơn vị đã bảo toàn được năng lực sản xuất cốt lõi và ổn định đời sống cán bộ công nhân viên. Các bài học rút ra từ thực tế quản trị tài sản cung cấp cơ sở tin cậy cho chiến lược kinh doanh tương lai. Mô hình quản trị nguồn vốn thận trọng là kinh nghiệm quý giá cho các phân xưởng khác trong toàn công ty dệt may. Việc áp dụng các giải pháp kỹ thuật giúp nâng tầm thương hiệu sợi Huế trên thị trường xuất khẩu. Doanh nghiệp cần tiếp tục đầu tư chiều sâu vào công nghệ xanh và giảm phát thải năng lượng. Sự kết hợp giữa nâng cao năng suất lao động và đổi mới thiết bị sẽ bảo đảm vị thế cạnh tranh bền vững trong kỷ nguyên chuyển đổi số toàn ngành dệt may.

4.1. Bài học kinh nghiệm trong quản lý tài chính

Bài học cốt lõi từ thực tiễn Nhà máy Sợi là duy trì tỷ trọng vốn chủ sở hữu vững chắc. Nền tảng này giúp nhà máy vượt qua các giai đoạn thắt chặt tín dụng và biến động lãi suất. Công tác kiểm soát vốn lưu động phải được theo dõi liên tục theo tuần và tháng. Đơn vị cần chủ động dự phòng rủi ro biến động giá nguyên liệu bông xơ trên sàn giao dịch. Việc đàm phán kéo dài thời hạn thanh toán với các nhà cung ứng giúp giảm áp lực tiền mặt. Quản trị tài chính minh bạch tạo niềm tin lớn cho các đối tác ngân hàng và nhà đầu tư.

4.2. Khả năng ứng dụng thực tiễn trong ngành sợi

Mô hình vận hành của Nhà máy Sợi mang tính ứng dụng thực tế cao cho ngành dệt may địa phương. Các phân xưởng dệt và may có thể áp dụng quy trình kiểm soát hao hụt vật tư tương tự. Việc liên kết chặt chẽ với Tập đoàn mẹ giúp chia sẻ rủi ro thị trường và tối ưu hóa chi phí mua sắm phụ tùng. Đơn vị chứng minh hiệu quả của việc gắn kết chính sách tiền lương với năng suất sản phẩm. Các chỉ tiêu tài chính và kỹ thuật trong nghiên cứu là tài liệu tham khảo giá trị cho công tác hoạch định đầu tư ngành sợi giai đoạn mới.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành dệt may là một trong những ngành công nghiệp mũi nhọn của nền kinh tế Việt Nam, giữ vai trò quan trọng trong việc thu hút lao động và đóng góp tỷ trọng lớn vào kim ngạch xuất khẩu quốc gia. Theo số liệu của Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS) được trích dẫn trong văn bản, năm 2024 kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt khoảng 44 tỷ USD (tăng khoảng 9% đến 11% so với năm 2023), trong đó thị trường Hoa Kỳ chiếm khoảng 38% tổng kim ngạch. Tuy nhiên, ngành dệt may phải đối mặt với nhiều khó khăn: chi phí nguyên phụ liệu, nhân công, vận tải và năng lượng tăng cao; các yêu cầu khắt khe về trách nhiệm xã hội, tiêu chuẩn xanh và truy xuất nguồn gốc xuất xứ từ các thị trường nhập khẩu theo các hiệp định thương mại tự do (EVFTA, CPTPP, RCEP); cùng với sự phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu (riêng năm 2022 nhập khẩu nguyên phụ liệu dệt may đạt khoảng 22,99 tỷ USD).

Công ty Cổ phần Dệt May Huế (Huegatex) là đơn vị thành viên chủ lực thuộc Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex) tại khu vực miền Trung, đạt doanh thu hàng năm gần 1.800 tỷ đồng, với trên 70% đến từ xuất khẩu. Trong chuỗi cung ứng của Huegatex, Nhà máy Sợi giữ vai trò cung cấp nguyên liệu đầu vào cho các khâu dệt nhuộm và may mặc. Dù được trang bị hệ thống dây chuyền công nghệ hiện đại, hoạt động sản xuất kinh doanh của Nhà máy Sợi giai đoạn 2022–2024 chịu áp lực lớn từ biến động thị trường tiêu thụ sợi, chi phí đầu vào tăng, vòng quay vốn chậm và hệ số thanh khoản nhanh ở mức thấp. Đề tài khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Lê Thanh Hiếu được thực hiện nhằm giải quyết các câu hỏi và mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

• Câu hỏi nghiên cứu:
  1. Hiệu quả sản xuất kinh doanh của Nhà máy Sợi – Công ty Cổ phần Dệt May Huế trong giai đoạn 2022–2024 diễn biến như thế nào?
  2. Các nghiên cứu hiện nay về hiệu quả sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp ngành dệt may tiếp cận theo những hướng nào?
  3. Những giải pháp nào có thể giúp Nhà máy Sợi – Công ty Cổ phần Dệt May Huế nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong thời gian tới?
• Mục tiêu nghiên cứu:
  • Mục tiêu chung: Đánh giá thực trạng hiệu quả sản xuất kinh doanh của Nhà máy Sợi – Công ty Cổ phần Dệt May Huế giai đoạn 2022–2024, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động cho nhà máy.
  • Mục tiêu cụ thể:
    1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp dệt may nói riêng.
    2. Phân tích, đánh giá thực trạng các chỉ tiêu phản ánh năng lực hoạt động, khả năng thanh toán và khả năng sinh lời tại Nhà máy Sợi giai đoạn 2022–2024.
    3. Đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và quản trị tài chính cho Nhà máy Sợi trong thời gian tới.
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
  • Đối tượng nghiên cứu: Hiệu quả sản xuất kinh doanh của Nhà máy Sợi – Công ty Cổ phần Dệt May Huế.
  • Phạm vi không gian: Nhà máy Sợi – Công ty Cổ phần Dệt May Huế (địa chỉ: 122 Dương Thiệu Tước, Phường Thanh Thủy, Thành phố Huế).
  • Phạm vi thời gian: Thu thập và phân tích dữ liệu hoạt động trong giai đoạn 3 năm, từ năm 2022 đến năm 2024.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận tiếp cận vấn đề hiệu quả sản xuất kinh doanh thông qua việc kết hợp cơ sở pháp lý, các lý thuyết kinh tế vi mô và hệ thống phân tích chỉ số tài chính doanh nghiệp:

• Khái niệm và cơ sở lý luận:
  • Khái niệm doanh nghiệp: Trích dẫn định nghĩa và phân loại doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp năm 2020.
  • Hiệu quả hoạt động kinh doanh: Đối chiếu quan điểm của Adam Smith (hiệu quả gắn với doanh thu tiêu thụ) và quan điểm của Dương Thu Minh (hiệu quả là đại lượng so sánh tương quan giữa đầu vào và đầu ra, giữa chi phí bỏ ra và kết quả thu về).
  • Nhân tố ảnh hưởng: Phân tích nhóm nhân tố khách quan (kinh tế, chính trị - pháp luật, tự nhiên, văn hóa xã hội, thị trường, công nghệ) và nhóm nhân tố chủ quan (quy mô vốn, nguồn lực lao động, trình độ quản lý, uy tín thương hiệu, cơ sở vật chất kỹ thuật, công tác tổ chức điều hành và môi trường làm việc).
  • Tổng quan nghiên cứu trước: Trích dẫn các công trình trong nước (Phan Thị Hồng Yến sử dụng phương pháp Entropy–TOPSIS; Trần Huy Hùng và Vũ Thùy Linh phân tích 50 doanh nghiệp dệt may niêm yết; Lê Thị Thu Hương và Lê Thị Ngọc Mai nghiên cứu hồi quy bảng với thanh khoản và đòn bẩy tài chính) cùng các nghiên cứu quốc tế (Khan và cộng sự sử dụng mô hình DuPont mở rộng tại Pakistan; Thabasvini phân tích doanh nghiệp dệt may Ấn Độ; Jain nghiên cứu tác động của biến số vĩ mô trên tạp chí Industria Textilă).
• Khung chỉ tiêu phân tích tài chính:
  • Nhóm năng lực hoạt động: Vòng quay khoản phải thu, Kỳ thu tiền trung bình, Vòng quay hàng tồn kho, Số ngày một vòng quay hàng tồn kho, Hiệu suất sử dụng tổng tài sản, Hiệu suất sử dụng tài sản ngắn hạn, Hiệu suất sử dụng tài sản dài hạn, Tốc độ tăng trưởng bình quân cộng (CAGR).
  • Nhóm khả năng thanh toán: Hệ số khả năng thanh toán nợ ngắn hạn (Tài sản ngắn hạn / Nợ ngắn hạn), Hệ số khả năng thanh toán nhanh ((Tiền + Đầu tư ngắn hạn + Phải thu) / Nợ ngắn hạn), Hệ số khả năng thanh toán tức thời ((Tiền + Đầu tư ngắn hạn) / Nợ ngắn hạn).
  • Nhóm khả năng sinh lời: Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu (ROS), Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA), Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE), và Mô hình phân tích DuPont ($ROA = ROS \times \text{Hiệu suất sử dụng tài sản}$).
• Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu:
  • Phương pháp thu thập dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ các Báo cáo tài chính, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Báo cáo tình hình nhân sự của Huegatex và Nhà máy Sợi giai đoạn 2022–2024; số liệu công bố của Tập đoàn Dệt May Việt Nam; kết hợp phỏng vấn, trao đổi trực tiếp với cán bộ các phòng ban chức năng (Phòng Kinh doanh, Phòng Tài chính – Kế toán).
  • Phương pháp xử lý và phân tích: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel để tổng hợp số liệu; áp dụng phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh (so sánh thời gian qua các năm và so sánh không gian với các doanh nghiệp cùng ngành), phương pháp tính tốc độ tăng trưởng bình quân (CAGR).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

Chương 1 hệ thống hóa các khái niệm căn bản về hiệu quả kinh doanh, vai trò của việc nâng cao hiệu quả đối với sự tồn tại của doanh nghiệp, đồng thời xây dựng hệ thống công thức đo lường tài chính chuẩn mực. Ở phần thực tiễn, tác giả phác thảo bức tranh toàn cảnh ngành dệt may Việt Nam giai đoạn 2022–2024 và phân tích số liệu tài chính của Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex) cũng như các doanh nghiệp tiêu biểu trong ngành.

Bảng 1: Kết quả kinh doanh hợp nhất và chỉ tiêu tài chính của Vinatex (2022–2024)

Chỉ tiêu	Đơn vị	Năm 2022	Năm 2023	Năm 2024
Tổng doanh thu	Tỷ đồng	19.535	17.225	18.000+
Tổng chi phí	Tỷ đồng	18.074	17.074	17.533
Lợi nhuận trước thuế (LNTT)	Tỷ đồng	1.090	538	835
Hệ số thanh toán ngắn hạn	Lần	1,34	1,31	1,35
Hệ số thanh toán nhanh	Lần	0,86	0,76	0,90
Hiệu suất sử dụng tài sản	Lần	2,81	2,71	3,03
Hệ số luân chuyển hàng tồn kho	Lần	4,80	5,06	4,04
Hệ số Nợ / Vốn chủ sở hữu	Lần	1,13	1,09	1,08
Tỷ suất sinh lời ROA	%	5,3	2,0	3,4
Tỷ suất sinh lời ROE	%	11,4	4,3	7,1

Văn bản tiến hành so sánh đối chuẩn hiệu quả kinh doanh giữa 3 doanh nghiệp đại diện cho ba phân khúc trong chuỗi giá trị: Công ty Cổ phần Dệt May Hòa Thọ (HTG - may mặc), Tổng Công ty Cổ phần Phong Phú (PPH - dệt, nhuộm, gia công sợi vải) và Công ty Cổ phần Sợi Thế Kỷ (STK - sản xuất sợi).

Bảng 2: So sánh kết quả kinh doanh một số doanh nghiệp dệt may (2022–2024)

Chỉ tiêu	Hòa Thọ (HTG)	Phong Phú (PPH)	Sợi Thế Kỷ (STK)
Lợi nhuận sau thuế năm 2022 (Tỷ đồng)	263	230	242
Lợi nhuận sau thuế năm 2023 (Tỷ đồng)	279	311	88
Lợi nhuận sau thuế năm 2024 (Tỷ đồng)	279	374	12
Biên lợi nhuận gộp năm 2024 (%)	11,7	18,7	14,0
Biên lợi nhuận ròng năm 2024 (%)	4,5	16,3	3,3

Số liệu cho thấy phân khúc sợi chịu biến động tiêu cực nhất trong chu kỳ 2023–2024 do giá nguyên liệu bông biến động và sức cầu suy giảm, thể hiện qua sự sụt giảm mạnh lợi nhuận của đơn vị chuyên sợi như STK, trong khi các doanh nghiệp đa dạng hóa chuỗi sản phẩm như PPH duy trì biên lợi nhuận cao hơn.

Chương 2: Phân tích hiệu quả sản xuất kinh doanh của Nhà máy Sợi – Công ty Cổ phần Dệt May Huế

Chương này tập trung phản ánh nguồn lực và hiệu quả hoạt động thực tế tại đơn vị nghiên cứu:

• Đặc điểm tổ chức và năng lực sản xuất:
  • Huegatex sở hữu cơ cấu vốn gồm: Tập đoàn Dệt May Việt Nam nắm trên 60%, Công ty TNHH Tường Long nắm hơn 8%, các cổ đông khác nắm khoảng 30%. Công ty đạt các tiêu chuẩn quốc tế SA-8000, WRAP, chứng nhận C-TPAT của Hải quan Hoa Kỳ và hệ thống quản lý môi trường ISO 14001:2015.
  • Nhà máy Sợi vận hành 4 dây chuyền với hơn 46.600 cọc sợi, sản lượng hàng năm đạt trên 10.000 tấn sợi từ nguồn bông nhập khẩu (Mỹ, Brazil, Tây Phi). Sản phẩm chủ lực gồm sợi đơn/xe đôi Cotton, Peco, Polyester chải thô/chải kỹ (chi số Ne 20 đến Ne 45) và sợi Compact chải kỹ (chi số Ne 30 đến Ne 100).
  • Quy trình công nghệ gồm 3 dây chuyền chính: Dây chuyền sản xuất sợi 100% Cotton; Dây chuyền sản xuất sợi 100% Cotton chải kỹ; Dây chuyền sản xuất sợi xe từ sợi ống.
  • Thiết bị công nghệ tiêu biểu: Máy xé kiện tự động Trützschler (công suất tối đa 3 tấn/giờ, xử lý 6 kiện đồng thời), máy xé tinh và tách xơ lạ CL-U (1.200 kg/giờ), máy chải thô Trützschler TC 11, máy ghép thô Rieter RSB D45 (tốc độ 1.100 m/phút, năng suất khoảng 10 tấn cúi/ngày), máy chải kỹ Lakshmi LK69, máy sợi con Toyota RX-300 (tốc độ 20.000 vòng/phút, 1.200 cọc/máy), máy đánh ống tự động Muratec Q Pro và Savior Polar M. Thiết bị đo lường chất lượng gồm máy Uster Tester 6, Uster Afis Pro 2, máy kiểm tra Micronaire, máy đo độ bền Mesdan và buồng soi quả sợi.
• Thực trạng nguồn lực lao động:

Bảng 3: Cơ cấu lao động tại Nhà máy Sợi giai đoạn 2022–2024

Tiêu thức phân loại	Năm 2022 (Người)	Năm 2023 (Người)	Năm 2024 (Người)	Tăng trưởng bình quân (CAGR %)
Tổng số lao động	374	404	424	6,47%
Theo tính chất sản xuất:
- Lao động trực tiếp	327 (87,43%)	357 (88,36%)	377 (88,92%)	7,37%
- Lao động gián tiếp	47 (12,57%)	47 (11,64%)	47 (11,08%)	0,00%
Theo trình độ chuyên môn:
- Đại học và trên Đại học	19 (5,08%)	19 (4,70%)	19 (4,48%)	0,00%
- Cao đẳng	3 (0,80%)	3 (0,74%)	3 (0,71%)	0,00%
- Trung cấp	20 (5,35%)	20 (4,95%)	20 (4,72%)	0,00%
- Công nhân kỹ thuật	257 (67,65%)	287 (71,04%)	317 (74,76%)	11,06%
- Công nhân bảo trì	51 (17,11%)	51 (12,63%)	51 (12,03%)	0,00%
- Đóng gói sản phẩm	24 (4,01%)	24 (5,94%)	24 (5,30%)	0,00%
Theo giới tính:
- Nam	220 (58,82%)	242 (59,90%)	262 (61,79%)	9,13%
- Nữ	154 (41,18%)	162 (40,10%)	162 (38,21%)	2,56%

Quy mô nhân sự tăng chủ yếu ở lực lượng công nhân kỹ thuật trực tiếp vận hành dây chuyền máy sợi (tăng 60 người sau 3 năm, đạt tốc độ tăng trưởng 11,06%/năm), trong khi bộ máy quản lý gián tiếp được giữ ổn định ở mức 47 người.

• Đánh giá tổng hợp kết quả và hạn chế tài chính:
  • Doanh thu và lợi nhuận của Nhà máy Sợi có xu hướng phục hồi trong năm 2024 sau giai đoạn suy giảm năm 2023. Các chỉ tiêu sinh lời ROS, ROA, ROE duy trì ở mức tương đương trung bình phân khúc sợi của ngành.
  • Tồn tại chính: Hệ số thanh toán nhanh ở mức thấp; vòng quay khoản phải thu và vòng quay hàng tồn kho còn chậm, dẫn đến hiện tượng ứ đọng vốn lưu động trong khâu dự trữ nguyên liệu bông và sản phẩm sợi dở dang.

Chương 3: Định hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của Nhà máy Sợi – Công ty Cổ phần Dệt May Huế

Dựa trên kết quả phân tích số liệu tài chính và mô hình ma trận SWOT của nhà máy, tác giả đưa ra các nhóm giải pháp:

• Giải pháp về tài chính và quản trị vốn: Tái cấu trúc cơ cấu nguồn vốn, kiểm soát chặt chẽ các khoản nợ ngắn hạn nhằm cải thiện hệ số thanh toán nhanh; lập kế hoạch dòng tiền lưu chuyển theo tuần và tháng; thực hiện chính sách thu hồi công nợ chủ động, rút ngắn kỳ thu tiền bình quân.
• Tối ưu hóa quản trị hàng tồn kho và chi phí sản xuất: Xây dựng định mức dự trữ nguyên liệu bông nhập khẩu hợp lý dựa trên biến động giá thế giới; giảm tỷ lệ tiêu hao nguyên liệu, phế liệu, phế phẩm ở các công đoạn chải và ghép; cắt giảm chi phí năng lượng và chi phí vận hành máy móc.
• Giải pháp công nghệ và chuyển đổi số: Đẩy mạnh ứng dụng hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP) và các phần mềm quản lý kỹ thuật chuyên dụng trong việc theo dõi thông số công nghệ, tự động tính toán sản lượng, kiểm soát chất lượng từ khâu bông thô đến đánh ống thành phẩm.
• Đào tạo nguồn nhân lực: Bồi dưỡng nâng cao tay nghề cho đội ngũ công nhân kỹ thuật trực tiếp; nâng cao năng lực vận hành máy kéo sợi tự động có tốc độ cao nhằm gia tăng năng suất lao động.

Kết quả và đóng góp

• Kết quả nghiên cứu chính:
  • Phản ánh số liệu lao động thực tế của Nhà máy Sợi qua 3 năm: tổng lao động tăng từ 374 người (2022) lên 424 người (2024), trong đó công nhân kỹ thuật tăng từ 257 người lên 317 người (chiếm 74,76% cơ cấu). Tỷ lệ lao động trực tiếp tăng đều từ 87,43% lên 88,92%.
  • Xác định được bức tranh tài chính toàn diện của nhà máy đặt trong bối cảnh chung của Tập đoàn Dệt May Việt Nam và các đơn vị cùng ngành (PPH, HTG, STK). Văn bản chỉ rõ đặc thù biên lợi nhuận của phân khúc sản xuất sợi chịu tác động mạnh bởi giá nguyên liệu bông nhập khẩu và biến động thị trường xuất khẩu, dẫn đến việc lợi nhuận năm 2023 giảm sút trước khi hồi phục vào năm 2024.
  • Làm rõ nguyên nhân thanh khoản nhanh thấp xuất phát từ tỷ trọng dự trữ hàng tồn kho và các khoản phải thu thương mại lớn.
• Đóng góp của khóa luận:
  • Cung cấp hệ thống dữ liệu thực nghiệm chi tiết về cơ cấu vận hành, thông số máy móc và số liệu lao động tại Nhà máy Sợi – một đơn vị thành viên trọng điểm của Huegatex.
  • Đề xuất hệ thống giải pháp gắn liền với đặc thù sản xuất công nghiệp sợi (quản trị tồn kho bông thô, tự động hóa quy trình chải kỹ, ứng dụng phần mềm theo dõi cọc sợi), phục vụ trực tiếp cho công tác điều hành của ban lãnh đạo Nhà máy Sợi.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Khóa luận phân tích một đơn vị trực thuộc (Nhà máy Sợi) trong một doanh nghiệp hạch toán phức hợp (Huegatex), do đó việc tách bạch một số chỉ tiêu tài chính độc lập giữa nhà máy với toàn công ty chịu giới hạn nhất định từ phương pháp phân bổ chi phí quản lý chung.
  • Thời gian khảo sát giới hạn trong 3 năm (2022–2024), giai đoạn có nhiều biến động bất thường của kinh tế thế giới sau đại dịch COVID-19 và lạm phát toàn cầu, khiến một số chuỗi số liệu tài chính có sự biến thiên lớn.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng nghiên cứu phân tích chuỗi cung ứng khép kín Sợi – Dệt – Nhuộm – May tại Huegatex để đánh giá hiệu quả chuyển giao nội bộ và giá trị gia tăng tổng thể.
  • Đánh giá sâu hơn tác động của các tiêu chuẩn phát triển bền vững (sản xuất xanh, sợi tái chế, chứng chỉ ESG) đến biên lợi nhuận và khả năng cạnh tranh xuất khẩu của sản phẩm sợi trong dài hạn.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên các chuyên ngành Kế hoạch – Đầu tư, Tài chính doanh nghiệp, Quản trị kinh doanh khi tìm hiểu mô hình phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh tại các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp nặng/dệt may.
• Học viên, nhà nghiên cứu cần số liệu đối sánh thực tế giữa các doanh nghiệp ngành sợi và dệt may Việt Nam giai đoạn biến động thị trường 2022–2024.
• Phần có giá trị tham khảo cao nhất: Hệ thống bảng biểu tổng hợp số liệu nhân sự, thông số kỹ thuật của các dòng máy sản xuất sợi hiện đại (Trützschler, Rieter, Lakshmi, Toyota, Muratec) và việc ứng dụng mô hình DuPont trong việc phân tích các nhân tố cấu thành ROA, ROE tại doanh nghiệp sản xuất sợi.

Câu hỏi thường gặp

1. Nhà máy Sợi – Huegatex sở hữu quy mô sản xuất và năng lực máy móc như thế nào? Nhà máy Sợi được trang bị 4 dây chuyền sản xuất đồng bộ nhập khẩu từ Đức, Thụy Sĩ và Nhật Bản với năng lực hơn 46.600 cọc sợi, sản lượng hàng năm đạt trên 10.000 tấn sợi. Nhà máy sử dụng các máy móc chính gồm máy xé kiện tự động Trützschler, máy ghép thô Rieter RSB D45, máy chải kỹ Lakshmi LK69, máy kéo sợi con Toyota RX-300 và hệ thống kiểm soát chất lượng của hãng Uster (Uster Tester 6, Uster Afis Pro 2).

2. Cơ cấu lao động tại Nhà máy Sợi có sự dịch chuyển như thế nào trong giai đoạn 2022–2024? Tổng số lao động tăng từ 374 người (năm 2022) lên 404 người (năm 2023) và đạt 424 người (năm 2024), với tốc độ tăng trưởng bình quân 6,47%/năm. Cơ cấu dịch chuyển mạnh sang lực lượng lao động kỹ thuật trực tiếp (tăng từ 257 người lên 317 người, tăng bình quân 11,06%/năm), trong khi lao động gián tiếp giữ nguyên số lượng 47 người.

3. Danh mục sản phẩm chính của Nhà máy Sợi gồm những loại nào? Sản phẩm của nhà máy gồm hai nhóm chính: sợi dành cho dệt thoi và dệt kim. Chi tiết gồm: Sợi đơn hoặc xe đôi Cotton, Peco, Polyester chải thô và chải kỹ (chi số Ne 20 đến Ne 45); Sợi Compact chải kỹ (chi số Ne 30 đến Ne 100). Nguyên liệu sản xuất chủ yếu là bông tự nhiên nhập khẩu từ Mỹ, Brazil và các quốc gia Tây Phi.

4. Điểm hạn chế lớn nhất trong tình hình tài chính của nhà máy được tác giả chỉ ra là gì? Khóa luận chỉ ra rằng hoạt động tài chính của nhà máy còn hạn chế ở khả năng thanh toán nhanh thấp và vòng quay vốn lưu động còn chậm, nguyên nhân chủ yếu do lượng vốn bị ứ đọng nhiều ở hàng tồn kho (bông nguyên liệu, sản phẩm dở dang) và các khoản phải thu thương mại từ khách hàng.

5. Các doanh nghiệp nào trong ngành dệt may được tác giả đưa vào đối chuẩn so sánh với bức tranh chung của ngành? Tác giả sử dụng số liệu tài chính hợp nhất của Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex) cùng 3 doanh nghiệp đại diện cho ba khâu trong chuỗi dệt may gồm: Công ty Cổ phần Sợi Thế Kỷ (STK - khâu sợi), Tổng Công ty Cổ phần Phong Phú (PPH - khâu dệt, nhuộm, vải) và Công ty Cổ phần Dệt May Hòa Thọ (HTG - khâu may mặc).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Lê Thanh Hiếu đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận và phản ánh chi tiết thực trạng sản xuất kinh doanh tại Nhà máy Sợi – Công ty Cổ phần Dệt May Huế giai đoạn 2022–2024. Bằng phương pháp thống kê mô tả và phân tích chỉ số tài chính, đề tài đã làm rõ năng lực thiết bị, sự chuyển dịch cơ cấu lao động kỹ thuật và những áp lực về thanh khoản, dòng tiền mà nhà máy gặp phải trong bối cảnh biến động của ngành dệt may. Các giải pháp đề xuất tập trung vào quản trị vốn lưu động, kiểm soát định mức chi phí nguyên liệu và tăng cường ứng dụng công nghệ, mang tính ứng dụng thực tiễn cao cho đơn vị nghiên cứu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan các nghiên cứu về hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp 1. Tổng quan các nghiên cứu trong nước Trong bối cảnh ngành dệt may Việt Nam giữ vai trò chủ lực trong xuất khẩu và tạo việc làm, việc phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh thông qua các chỉ số tài chính đã được nhiều 0 nước quan tâm. Các nghiên cứu gần đây tập trung vào việc đo lường hiệu quả sinh lời, khả năng thanh khoản và cấu trúc tài chính của doanh nghiệp niêm yết, qua đó đánh giá sức khỏe tài chính và năng lực cạnh tranh của ngành trong giai đoạn hậu COVID-19.

Nghiên cứu của Phan Thị Hồng Yến [2] là một ví dụ tiêu biểu, khi tác giả sử dụng phương pháp Entropy–TOPSIS để đánh giá năng lực tài chính của 11 doanh nghiệp dệt may Việt Nam trong giai đoạn 2016–2018. Kết quả chỉ ra rằng các doanh nghiệp có khả năng thanh toán ngắn hạn cao và đòn bẩy tài chính thấp thường đạt hiệu quả tài chính tốt hơn. Tuy nhiên, một số doanh nghiệp vẫn gặp hạn chế ở hiệu quả chi phí bán hàng và vòng quay hàng tồn kho, cho thấy cần có chiến lược quản trị chi phí và vốn lưu động hợp lý hơn để nâng cao hiệu quả tổng thể. Tiếp nối hướng tiếp cận định lượng, Trần Huy Hùng và Vũ Thùy Linh [3] tiến hành phân tích báo cáo tài chính của 50 doanh nghiệp dệt may niêm yết trong giai đoạn 2016–2021.

Bằng cách so sánh các chỉ tiêu ROA, ROE, ROS, cùng với cơ cấu tài sản và nguồn vốn, nghiên cứu ghi nhận rằng hiệu quả tài chính của ngành đạt đỉnh vào năm 2018 với ROA 28,23% và ROE 30,06%, nhưng suy giảm mạnh trong giai đoạn 2019– 2020 do tác động của đại dịch. Dù có dấu hiệu hồi phục năm 2021, sự phân hóa giữa nhóm doanh nghiệp dẫn đầu và nhóm kém hiệu quả vẫn rõ nét. Tác giả khuyến nghị các doanh nghiệp cần tăng cường kiểm soát đòn bẩy tài chính và tối ưu quản trị tài sản ngắn hạn nhằm duy trì khả năng sinh lời ổn định. Bên cạnh đó, nghiên cứu của Lê Thị Thu Hương và Lê Thị Ngọc Mai [4] mở rộng phạm vi sang toàn bộ doanh nghiệp niêm yết, trong đó nhóm dệt may được xem là đại diện cho lĩnh vực sản xuất thâm dụng lao động.

Bằng phương pháp hồi quy bảng (OLS, FEM, REM) với hơn 5.900 quan sát trong giai đoạn 2015–2023, tác giả tìm thấy mối quan hệ rõ rệt giữa tỷ lệ thanh khoản nhanh (QR) và tỷ lệ an toàn vốn (CAR) với 4 các chỉ số ROA, ROE, trong khi đòn bẩy tài chính (LEV) có tác động ngược chiều. Nghiên cứu khẳng định rằng việc duy trì thanh khoản hợp lý và giảm phụ thuộc vào nợ vay là chìa khóa để gia tăng hiệu quả hoạt động tài chính, đặc biệt trong các giai đoạn biến động đơn hàng và chi phí đầu vào 1. Tổng quan các nghiên cứu nước ngoài Trên thế giới, ngành dệt may luôn là lĩnh vực quan trọng trong cơ cấu xuất khẩu của nhiều quốc gia đang phát triển. Do đó, các học giả quốc tế đã tiến hành nhiều nghiên cứu chuyên sâu về hiệu quả tài chính, tập trung vào phân tích Dupont, đánh giá hiệu quả tài sản, và tác động của biến vĩ mô đến khả năng sinh lời của doanh nghiệp dệt may.

Nghiên cứu của Khan và cộng sự [5] tại Pakistan sử dụng mô hình DuPont mở rộng, phân tách ROE thành biên lợi nhuận ròng (NPM), vòng quay tài sản (AT) và hệ số đòn bẩy tài chính (EM).