BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI ---------------------------- CAO THỊ KIM ANH HIỆU QUẢ CHO VAY HỘ NGHÈO TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI VIỆT NAM – CHI NHÁNH TỈNH BẮC NINH LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ HÀ NỘI, NĂM 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI ------------------------- CAO THỊ KIM ANH HIỆU QUẢ CHO VAY HỘ NGHÈO TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI VIỆT NAM – CHI NHÁNH TỈNH BẮC NINH Chuyên ngành : Tài chính ngân hàng Mã số : 60 34 02 01 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. PHAN HỮU NGHỊ HÀ NỘI, NĂM 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI Độc lập - Tự do - Hạnh phúc BẢN CAM ĐOAN Tôi cam đoan đã thực hiện việc kiểm tra mức độ tương đồng nội dung luận văn/luận án qua phần mềm Turnitin một cách trung thực và đạt kết quả mức độ tương đồng 18% toàn bộ nội dung luận văn/luận án. Bản luận văn/luận án kiểm tra qua phần mềm là bản cứng luận văn/luận án đã nộp để bảo vệ trước hội đồng. Nếu sai tôi xin chịu các hình thức kỉ luật theo quy định hiện hành của Trường. Hà Nội, ngày 19 tháng 03 năm 2018 HỌC VIÊN CAO HỌC/NCS (Kí và ghi rõ họ tên) i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, được thực hiện trên cơ sở lý thuyết, nghiên cứu khảo sát và các báo cáo tình hình thực tế tại Ngân hàng chính sách xã hội Việt Nam – Chi nhánh tỉnh Bắc Ninh. Các số liệu sử dụng trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng. Những kết quả nghiên cứu của luận văn này chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào. Hà Nội, ngày 10 tháng 03 năm 2018 Tác giả luận văn Cao Thị Kim Anh ii LỜI CẢM ƠN Luận văn này được hoàn thành với sự hướng dẫn giúp đỡ của Khoa Sau Đại học trường Đại học Thương mại. Tác giả xin cảm ơn nhà trường và Khoa Sau Đại học đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình làm luận văn. Tác giả xin chân thành cảm ơn đến thầy giáo TS. Phan Hữu Nghị người đã trực tiếp hướng dẫn và cho tác giả những ý kiến quý báu trong quá trình hoàn thành luận văn. Xin chân thành cảm ơn chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bắc Ninh đã tạo môi trường làm việc, học tập tích cực để tác giả có điều kiện thuận lợi hoàn thành luận văn. Tác giả xin cảm ơn đến toàn thể người thân trong gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã quan tâm, giúp đỡ, động viên cho tác giả hoàn thành luận văn. Tác giả luận văn iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . ii MỤC LỤC . iii DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT .vi PHẦN MỞ ĐẦU .Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu . Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan . Mục tiêu nghiên cứu của luận văn . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu . Kết cấu của luận văn .6 CHƯƠNG 1CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ CHO VAY HỘ NGHÈO CỦA NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI VIỆT NAM . Khái quát về cho vay hộ nghèo tại ngân hàng chính sách xã hội Việt Nam . Khái niệm về hộ nghèo: . Sự cần thiết cho vay đối với hộ nghèo: . Tiêu chí xác định hộ nghèo: . Khái quát về cho vay hộ nghèo: . Các chương trình cho vay đối với hộ nghèo: . Hiệu quả cho vay hộ nghèo tại Ngân hàng chính sách xã hội . Khái niệm về hiệu quả cho vay hộ nghèo . Các tiêu chí đánh giá hiệu quả cho vay hộ nghèo . Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay hộ nghèo . Các nhân tố chủ quan . Các nhân tố khách quan . Kinh nghiệm của các nước về cho vay hộ nghèo và nâng cao hiệu quả cho vay hộ nghèo . Kinh nghiệm một số nước. Bài học kinh nghiệm có khả năng vận dụng đối với NHCSXH Việt Nam .35 CHƯƠNG 2THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ CHO VAY HỘ NGHÈO TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI VIỆT NAM – CHI NHÁNH TỈNH BẮC NINH . Khái quát về Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bắc Ninh . Sơ lược quá trình phát triển . Cơ cấu tổ chức bộ máy. Chức năng và nhiệm vụ cơ bản . Thực trạng hoạt động của chi nhánh ngân hàng chính sách xã hội tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2012-2016 . Thực trạng hiệu quả cho vay hộ nghèo tại chi nhánh NHCSXH tỉnh Bắc Ninh . Thực trạng cho vay hộ nghèo tại chi nhánh NHCSXH tỉnh Bắc Ninh . Phân tích hiệu quả cho vay hộ nghèo trên phương diện xã hội . Phân tích hiệu quả cho vay hộ nghèo trên phương diện kinh tế . Đánh giá hiệu quả cho vay hộ nghèo tại chi nhánh ngân hàng chính sách xã hội tỉnh Bắc Ninh . Những kết quả đạt được . Hạn chế và nguyên nhân .57 CHƯƠNG 3GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CHO VAY HỘ NGHÈO TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI VIỆT NAM – CHI NHÁNH TỈNH BẮC NINH . Định hướng và mục tiêu hoạt động của chi nhánh ngân hàng chính sách xã hội tỉnh Bắc Ninh . Định hướng hoạt động của chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn 2018-2020 . Mục tiêu hoạt động của chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bắc Ninh trong thời kỳ 2018-2020. Giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay hộ nghèo tại chi nhánh ngân hàng chính sách xã hội tỉnh Bắc Ninh . Tăng trưởng nguồn vốn nhằm mở rộng được hoạt động cho vay đối với hộ nghèo . Nâng cao chất lượng hoạt động của chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội trong việc nhận ủy thác cho vay đối với hộ nghèo . Đẩy mạnh, đôn đốc, tăng cường, xây dựng hệ thống kiểm tra giám sát tại từng địa bàn huyện, xã, phường, thị trấn . Phối hợp với chính quyền địa phương tăng cường hoạt động công tác khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư và dạy nghề cho hộ nghèo . Kiến nghị đối với Nhà nước. Kiến nghị đối với NHCSXH Việt Nam . Kiến nghị đối với UBND các cấp huyện, xã, phường, thị trấn . Kiến nghị đối với Hội đoàn thể các cấp huyện, xã, phường, thị trấn .75 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .76 vi DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Viết đầy đủ DNVVN Doanh nghiệp vừa và nhỏ GQVL Giải quyết việc làm HSSV Học sinh sinh viên NHCSXH Ngân hàng chính sách xã hội NHTM Ngân hàng thương mại PGD Phòng giao dịch SXKD Sản xuất kinh doanh TDCS Tín dụng chính sách TK&VV Tiết kiệm và vay vốn UBND Ủy ban nhân dân XĐGN Xóa đói giảm nghèo vii DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ HÌNH VẼ BẢNG Bảng 2.1: Tình hình nguồn vốn của NHCSXH chi nhánh tỉnh Bắc Ninh .2: Kết quả cho vay của NHCSXH chi nhánh tỉnh Bắc Ninh .3: Kết quả hoạt động cho vay của NHCSXH tỉnh Bắc Ninh .4: Kết quả tài chính của NHCSXH chi nhánh tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2012 - 2016.5: Tổng hợp số liệu hộ nghèo giai đoạn 2012-2016.6: Doanh số cho vay hộ nghèo giai đoạn 2012 - 2016 .7: Tốc độ tăng trưởng doanh số cho vay hộ nghèo giai đoạn 2012 - 2016 .8: Tổng dư nợ cho vay hộ nghèo giai đoạn 2012 - 2016.9: Tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay hộ nghèo giai đoạn 2012-2016 .10: Tỷ lệ hộ nghèo được vay vốn giai đoạn 2012-2016 .11: Dư nợ bình quân cho vay hộ nghèo tính trên một hộ gia đình giai đoạn 2012-2016.12: Tỷ lệ hộ nghèo thoát nghèo nhờ vay vốn NHCSXH tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2012-2016 .13: Tỷ lệ nợ quá hạn cho vay hộ nghèo giai đoạn 2012-2016 .14: Thu lãi từ hoạt động cho vay hộ nghèo giai đoạn 2012 - 2016 .15: Tỷ lệ nợ khoanh cho vay hộ nghèo giai đoạn 2012-2016 .16: Tỷ lệ nợ được gia hạn nợ cho vay hộ nghèo giai đoạn 2012-2016 .17: Tỷ lệ nợ được xóa nợ cho vay hộ nghèo giai đoạn 2012-2016 .18: Tỷ lệ thu nhập tăng thêm trung bình của hộ nghèo sau khi vay vốn NHCSXH giai đoạn 2012-2016 .56 viii HÌNH VẼ Hình 1.1: Sơ đồ quy trình cho vay hộ nghèo.1: Sơ đồ bộ máy tổ chức NHCSXH tỉnh Bắc Ninh.2 Biểu đồ kết quả cho vay của NHCSXH chi nhánh tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2012-2016. Sơ đồ lũy kế số lượt hộ nghèo được vay vốn NHCSXH chi nhánh tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2012-2016 .48 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Đói nghèo là một vấn đề mang tính toàn cầu và là mối quan tâm của mọi quốc gia trên thế giới. Những năm gần đây cùng với xu thế toàn cầu hóa và chính sách đổi mới của Đảng, nền kinh tế nước ta ngày càng phát triển, đại bộ phận đời sống nhân dân đều được cải thiện rõ rệt. Tuy vậy, mặt trái của sự phát triển cũng ngày càng bức xúc, như khoảng cách giàu nghèo ngày càng tăng; sự tụt hậu ngày càng lớn giữa khu vực nông thôn và thành thị, giữa miền núi và đồng bằng; tình trạng thiếu việc làm nghiêm trọng; tình trạng ô nhiễm môi trường và lãng phí tài nguyên đất nước. Hàng triệu hộ nghèo ở Việt Nam, đặc biệt là hộ nghèo ở vùng sâu, vùng xa không được hưởng những thành quả của sự phát triển. Họ đang bơ vơ, lạc lõng trước sự hội nhập toàn cầu và ánh sáng của thế giới văn minh. Những yếu kém trên là nguyên nhân mất ổn định về xã hội- chính trị, là nỗi đau của một xã hội đang phấn đấu vì lý tưởng dân giàu, nước mạnh xã hội công bằng- dân chủ- văn minh. Ngân hàng Chính sách xã hội ra đời và trở thành công cụ để Nhà nước thực hiện mục tiêu quốc gia xóa đói giảm nghèo. Hiểu rõ được nhiệm vụ chính trị quan trọng của Đảng và Nhà nước, Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bắc Ninh đang phấn đấu nỗ lực để làm tốt vai trò của mình, nâng cao chất lượng, hiệu quả cho vay đối với người nghèo. Song thực tiễn, hiệu quả và chất lượng cho vay đối với người nghèo của Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bắc Ninh còn gặp rất nhiều khó khăn, hạn chế. Chất lượng cho vay đối với người nghèo không ngừng được nâng cao, công tác xử lý nợ xấu đã có nhiều biện pháp tích cực nhưng dư nợ quá hạn vẫn cao và còn chậm so với yêu cầu.