CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1. Tổng quan về E-learning E-learning (Electronic Learning) là một thuật ngữ thu hút được sự quan tâm, chú ý của rất nhiều người hiện nay. Tuy nhiên, mỗi người hiểu theo một cách khác nhau và dùng trong các ngữ cảnh khác nhau. Do đó, ta sẽ tìm hiểu các khía cạnh khác nhau của E-learning.
Phương pháp giảng dạy truyền thống Theo phương pháp này, học viên sẽ tham gia các khóa học theo một kế hoạch định trước của nhà trường và học viên học tập dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Phương pháp học tập này vẫn còn rất phổ biến, đặc biệt tại các nước đang phát triển như Việt Nam. Nhược điểm của nó là học viên bị gò bó về mặt thời gian, không hiệu quả về kinh tế, không được học những gì mình thích và không tham gia được các khóa học phù hợp với khả năng, trình độ của mình. Sự phát triển như vũ bão của khoa học và kĩ thuật, đặc biệt là khoa học về nhận thức và công nghệ thông tin và truyền thông đã đặt ra cho các nhà cải cách giáo dục các câu hỏi làm sao áp dụng sự tiến bộ khoa học và công nghệ vào trong giáo dục và đào tạo để nâng cao chất lượng, tạo sự thoải mái, hứng thú cho cả học viên và giáo viên.
Không những thế, đối với mỗi quốc gia sự cải cách giáo dục, nâng cao dân trí có vai trò sống còn đối với sự tồn tại, phát triển trong thời đại thông tin. Ưu điểm của phương pháp giảng dạy có ứng dụng khoa học và công nghệ Để đảm bảo tính khách quan, báo cáo sẽ trích ra một số hình vẽ dùng trong nghiên cứu của các trường đại học nổi tiếng trên thế giới Carnegie Mellon (Trong lĩnh vực công nghệ thông tin có thể kể tên một số sản phẩm nghiên cứu của trường như chuẩn phần mềm CMM, hệ thống nhận dạng tiếng nói Sphinix) về ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy. So sánh các phương pháp học tập khác nhau (Nguồn:Cmu.edu) Như trên hình vẽ: - Áp dụng phương pháp giảng dạy một thầy, một trò, học viên và giáo viên trao đổi thông tin với nhau nhiều hơn thông qua số câu hỏi đặt ra vượt trội hơn hẳn so với phương pháp giảng dạy truyền thống. - Áp dụng phương pháp giảng dạy dưới sự trợ giúp của máy tính, số lượng câu hỏi đặt ra còn nhiều hơn.
Nghiên cứu trên cho thấy ưu điểm của việc ứng dụng khoa học và công nghệ trong cải tiến giảng dạy so với phương pháp giảng dạy truyền thống. Hơn thế nữa, qua hình vẽ dưới đây sẽ chỉ ra nếu ứng dụng công nghệ thông tin ở mức chuyên sâu hơn, tác động và kích thích nhận thức của con người, sẽ cho hiệu quả học tập tốt hơn. Sự cải tiến của phương pháp giảng dạy dựa trên kỹ thuật (Nguồn:Cmu.edu) Qua hình vẽ, rút ra một số nhận xét như sau: - Cột đầu tiên tay trái là đo mức độ hiệu quả của giảng dạy dựa trên máy tính, chưa có sự tham gia của multimedia và các hệ thống giảng dạy thông minh. Tuy hiệu quả có tăng so với phương pháp giảng dạy truyền thống, nhưng vẫn còn thấp.
- Cột ngay cạnh đó, bên tay phải, đo mức độ hiệu quả của việc giảng dạy có dùng multimedia như audio, video, flash. Multimedia có thế mạnh là kích thích các giác quan khác nhau của con người như thính giác, thị giác, do đó giúp con người nhận thức vấn đề nhanh hơn, tạo hứng thú hơn khi tham gia học tập. - Tiếp tục ở phía bên phải là cột đo mức độ hiệu quả của việc giảng dạy có dùng các hệ thống giảng dạy thông minh. Với các hệ thống này, học viên chọn được các khóa học mình thích, hệ thống sẽ đưa ra các nội dung học tập phù hợp theo khả năng và trình độ của từng học viên.
Phương pháp giảng dạy này có hiệu quả cao hơn so với hai phương pháp trước đó. - Cột cuối cùng là đo mức độ hiệu quả của việc giảng dạy dùng các hệ thống giảng dạy thông minh hiện đại, được phát triển trong thời gian gần đây. Các hệ thống này có áp dụng các thành tựu mới trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, dùng trong việc đưa ra các quyết định trợ giúp học viên học tập có hiệu quả. Phương pháp giảng dạy này cho hiệu quả cao nhất.
Hiệu quả của phương pháp học dựa trên công nghệ (Nguồn:Cmu.edu) Không những việc ứng dụng công nghệ thông tin cho kết quả giảng dạy và học tập cao hơn mà còn tiết kiệm rất nhiều về mặt thời gian. Học viên được phép sắp xếp, bố trí thời gian học tập phù hợp nhất với bản thân mình 1. Định nghĩa E-learning Có nhiều quan điểm, định nghĩa khác nhau về E-learning [4], sau đây là một số định nghĩa E-learning đặc trưng nhất: - “E-learning là một thuật dùng để mô tả việc học tập, đào tạo dựa trên công nghệ thông tin và truyền thông”( Compare Infobase Inc). - “E-learning nghĩa là việc học tập hay đào tạo được chuẩn bị, phân phối hoặc quản lý sử dụng nhiều công cụ của công nghệ thông tin, truyền thông khác nhau và được thực hiện ở mức cục bộ hay toàn cục”( MASIE Center).
- “Việc học tập được phân phối hoặc hỗ trợ qua công nghệ điện tử. Việc phân phối qua nhiều kĩ thuật khác nhau như Internet, TV, video tape, các hệ thống 9 giảng dạy thông minh, và việc đào tạo dựa trên máy tính (CBT)” (Sun Microsystems, Inc). Tuy có nhiều định khác nhau, nhưng nói chung E-learning đều có những điểm chung [5] sau: - Dựa trên công nghệ thông tin và truyền thông. Cụ thể hơn là công nghệ mạng, kĩ thuật đồ họa, kĩ thuật mô phỏng, công nghệ tính toán… - Hiệu quả của E-learning cao hơn so với cách học truyền thống do E-learning có tính tương tác cao dựa trên multimedia, tạo điều kiện cho người học trao đổi thông tin dễ dàng hơn, cũng như đưa ra nội dung học tập phù hợp với khả năng và sở thích của từng người.
- E-learning sẽ trở thành xu thế tất yếu trong nền kinh tế tri thức. Hiện nay, E- learning đang thu hút được sự quan tâm đặc biệt của các nước trên thế giới với rất nhiều tổ chức, công ty hoạt động trong lĩnh vực E-learning ra đời.Gần đây nhất là cuộc gặp thượng đỉnh E-learning toàn cầu với 37 nước tham gia, tổ chức tại Thụy Sĩ vào 16- 19 tháng 2 năm 2004. Như vậy, có thể coi E-learning đã ra đời từ ngay sau khi máy tính ra đời (năm 1946). Trong giai đoạn phát triển ban đầu của máy tính đã có rất nhiều nỗ lực triển khai E-learning như các chương trình đào tạo được phát triển trên máy tính mainframe của IBM.
Tất nhiên, khi đó mức độ áp dụng chỉ ở mức đơn giản và con người chưa nhận thấy rõ ràng ưu điểm nổi trội của E-learning. Khi máy tính cá nhân đã phổ biến, khả năng tính toán tăng, bộ nhớ tăng về dung lượng nhưng giảm về giá cả, các kĩ thuật mới multimedia trên máy tính ra đời, E-learning mới thực sự có cơ sở hạ tầng để phát triển với các chương trình đào tạo dựa trên máy tính (computer-based training) lần lượt xuất hiện và các chương trình đào tạo này chủ yếu phân phối qua đĩa CD. Lúc này đã bắt đầu có sự chia rẽ trong cộng đồng E-learning với hai nhóm đi hai hướng khác biệt nhau: nhóm các nhà khoa học ứng dụng (kĩ sư) và nhóm các nhà nghiên cứu học thuật. Kết hợp E-learning với cách học truyền thống Như ta đã thấy, E-learning hiệu quả hơn nhiều so với các học truyền thống.
Vậy câu hỏi đặt ra là E-learning liệu có thể thay thế hoàn toàn cách học truyền thống không? Câu trả lời là E-learning không thể thay thế hoàn toàn cách học truyền thống. 10 Chúng ta sẽ lấy thí dụ thông qua một công ty. Công ty Quality Learning Inc cung cấp các khóa đào tạo về IT và truyền thông. Mười năm trước công ty chỉ áp dụng cách đào tạo truyền thống là dựa trên lớp học, có sự hướng dẫn của giáo viên.
Nhưng đến 1997, công ty chuyển sang áp dụng online learning. Họ nhận ra rằng E-learning thuần tuý không phải là một gải pháp hoàn hảo và số học viên của họ đã giảm đáng kể. Đó chính là nguyên nhân tại sao họ kết hợp cả hai cách học thành một mô hình gọi là Blended Learning Model. Họ cung cấp nhiều dịch vụ khác nhau và Open Learning Center là phần chính của giải pháp.
Trong những trung tâm này, học viên có thể gặp các học viên khác, tham gia các buổi thảo luận, và trao đổi các thắc mắc với giáo viên. Nó là sự kết hợp của: - Online và offline learning - Nhiều định dạng bài học khác nhau (điện tử, giấy) - Formal và informal learning - Học đồng bộ và không đồng bộ Như vậy, chúng ta phải kết hợp cả hai cách học tập: E-learning và truyền thống để đem lại hiệu quả cao nhất cho học viên. Giải pháp kết hợp này được gọi là BLENDED SOLUTION 11 1.