CHƯƠNG 1 TÌM HIỂU VỀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ VÀ INTERNET 1. Thương mại điện tử 1. Giới thiệu về thương mại điện tử Con người đã tiến hành thương mại hàng trăm năm nay, nhưng chỉ tới cuối thế kỷ XX con người mới có thể biến giao thương toàn cầu thành ảo và thương mại được trên không gian điều khiển. Đó là nhờ vào thành tựu kỳ vĩ của công nghệ thông tin ngày nay.
Cùng với sự phát triển nhanh chóng của Internet và hệ thống mạng toàn cầu WWW, thương mại điện tử đã và đang trở nên sôi động trên toàn thế giới và việc xây dựng một hệ thống thương mại điện tử là công việc mà quốc gia tất yếu phải làm trong xu thế hội nhập khu vực và toàn cầu. Thế nào là thương mại điện tử? Thương mại điện tử (Electronic Commerce) là hình thái hoạt động kinh doanh bằng các phương pháp điện tử; là việc trao đổi “thông tin” kinh doanh thông qua các phương tiện công nghệ điện tử không cần phải in ra giấy trong bất kỳ công đoạn nào của toàn bộ quá trình giao dịch. Như vậy “thương mại” trong “thương mại điện tử” không chỉ là buôn bán hàng hóa theo cách hiểu thông thường, nó bao quát một phạm vi rộng lớn, do đó việc áp dụng thương mại điện tử sẽ làm thay đổi hình thái hoạt động kinh tế. Các hình thức hoạt động Thương mại điện tử: Thư tín điện tử (E-mail).
Thanh toán điện tử. Trao đổi dữ liệu điện tử. Mua bán hàng hoá hữu hình. Mô hình giao dịch trong thương mại điện tử.
Mô hình B2C Mô hình B2C (Business to Customer) được áp dụng trong các mô hình siêu thị điện tử và các Site bán hàng điện tử. Mô hình B2C sử dụng cho hình thức kinh doanh không có chứng từ. Người tiêu dùng vào Web site của công ty, chọn mặt SVTH: Đoàn Duy Thường 4 GVHD: Th.S Tống Minh Ngọc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Báo cáo thực tập Xây dựng hệ thống quản lý bán sách qua mạng hàng cần mua, cung cấp thông tin cá nhân, chọn hình thức thanh toán điện tử, các hình thức vận chuyển hàng hóa… Khi đó người dùng coi như đã đặt hàng xong, chỉ chờ hàng hóa đến. Tại phần quản lý của công ty sẽ có chương trình xử lý thông tin mua bán tự động, kiểm tra thông tin khách hàng về hình thức thanh toán, cách vận chuyển hàng hóa.
Mô hình B2B Mô hình B2B (Business to Business) áp dụng trong qui trình buôn bán giữa các tổ chức, giữa các doanh nghiệp. Trong mô hình B2B trên Internet vấn đề quan trọng nhất là trao đổi các thông tin thương mại có cấu trúc và mua bán tự động giữa hai hệ thống khác nhau. Mô hình B2B áp dụng cho hình thức kinh doanh có chứng từ giữa các công ty, các tổ chức, giữa công ty mẹ và các công ty con, giữa các công ty trong cùng hiệp hội… Khi sử dụng mô hình B2B cần phải có kiểm chứng được khách hàng và bảo mật thông tin mua bán thông qua chữ ký điện tử của công ty, tổ chức. Các hình thức thanh toán Có 4 hình thức thanh toán: thanh toán bằng tiền mặt, thanh toán bằng gửi thư bảo đảm (chuyển phát nhanh thông qua bưu điện), thanh toán bằng chuyển khoản (máy ATM), thanh toán bằng thẻ tín dụng.
+ Thanh toán bằng tiền mặt: Đây là phương thức thanh toán truyền thống và là phương thức thanh toán chủ yếu ở Việt Nam hiện nay. Tuy nhiên trong tương lai hình thức này sẽ dần dần bị thay thế bởi 3 hình thức sau đây. + Thanh toán bằng gửi thư bảo đảm (chuyển phát nhanh): Khách hàng có thể gửi tiền bằng hình thức bảo đảm thông qua Bưu điện tại gần nơi khách hàng sinh sống. Ở Việt Nam hình thức này cũng phổ biến, nó rất thuận lợi, nhanh chóng vừa chính xác vừa an toàn.
+ Thanh toán qua chuyển khoản, sử dụng máy ATM: Đây cũng là hình thức thanh toán đã và đang rất phát triển ở nước ta hiện nay. + Thanh toán bằng thẻ tín dụng (Credit card): Hiện nay do hệ thống Ngân hàng của Việt Nam chưa thực hiện thanh toán và giao dịch trên mạng, nên phương thức SVTH: Đoàn Duy Thường 5 GVHD: Th.S Tống Minh Ngọc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Báo cáo thực tập Xây dựng hệ thống quản lý bán sách qua mạng thanh toán này hiện nay nhìn chung chưa khả thi. Có thể trong tương lai khi hệ thống liên Ngân hàng thông suốt thì loạị hình thanh toán này sẽ rất thịnh hành. Như vậy, trong hình thức thanh toán sẽ có 4 tuỳ chọn: Tiền mặt, chuyển tiền qua bưu điện, chuyển khoản Ngân hàng, và thẻ tín dụng.
Ngoài các hình thức thanh toán trên, chúng ta còn có một số các hình thức thanh toán khác như: thanh toán qua thẻ trả trước Golgift, Golmart, Western Union, Visa card, Master card. Các yêu cầu của thương mại điện tử Thương mại điện tử bao trùm một phạm vi rộng lớn các hoạt động kinh tế và xã hội. Hạ tầng cơ sở của nó là cả một tổng hòa phức hợp. Một khi chấp nhận và ứng dụng thương mại điện tử thì toàn bộ hình thái hoạt động của một nước sẽ thay đổi.
Song song với những lợi ích có thể mang lại, thương mại điện tử đã và đang đặt ra hàng loạt vấn đề cần phải giải quyết: Hạ tầng cơ sở công nghệ. Hạ tầng cơ sở nhân lực. Bảo mật, an toàn. Bảo vệ sở hữu trí tuệ.
Bảo vệ người tiêu dùng. Tác động văn hóa xã hội của Internet. Hạ tầng cơ sở kinh tế và pháp lý. Lợi ích của thương mại điện tử Thương mại điện tử đã đưa lại những lợi ích tiềm tàng thể hiện ở một số mặt sau: Giúp người tham gia thu thập được thông tin phong phú.
Giảm chi phí bán hàng và tiếp thị. Giảm chi phí giao dịch. Giúp thiết lập và củng cố quan hệ quốc tế. Tạo điều kiện sớm tiếp cận “kinh tế số hóa”.
SVTH: Đoàn Duy Thường 6 GVHD: Th.S Tống Minh Ngọc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Báo cáo thực tập Xây dựng hệ thống quản lý bán sách qua mạng 1. Định nghĩa Internet Internet là một mạng máy tính liên kết nhiều mạng máy tính khác nhau trên phạm vi toàn thế giới, để các tổ chức chính phủ, phi chính phủ, công ty và cá nhân trao đổi cung cấp thông tin trên hầu hết các lĩnh vực 1. Một số dịch vụ trên Internet 1. Thư điện tử Dịch vụ E-mail có thể dùng để trao đổi thông tin giữa các cá nhân với nhau, các cá nhân với tổ chức và giữa các tổ chức với nhau.
Email là một dịch vụ “lưu trữ - chuyển tiếp”, tức là không cần phải có sự kết nối tức thời giữa máy gửi và máy nhận thư. Nội dung thông tin gửi đi dùng trong thư điện tử không chỉ có văn bản (text) mà còn có thể ghép thêm các văn bản đã được định dạng, đồ họa, âm thanh. Các dạng thông tin này có thể hoà trộn, kết hợp với nhau thành một tài liệu phức tạp. Lợi ích chính dịch vụ thư điện tử là thông tin gửi đi nhanh và rẻ.2 WWW Đây là khái niệm mà người dùng Internet quan tâm nhiều nhất hiện nay.
Web là một công cụ, hay đúng hơn là một dịch vụ của Internet, Web chứa thông tin bao gồm văn bản, hình ảnh, âm thanh và thậm chí cả video được kết hợp với nhau. Nhờ có Web nên dù không phải là chuyên gia, mọi người có thể sử dụng Internet một cách dễ dàng. Phần mềm sử dụng để xem Web gọi là trình duyệt (Browser). Một trong những trình duyệt thông thường hiện nay là Navigator của Netcape, tiếp đó là Internet Explorer của Microsoft.
Giới thiệu chung:World Wide Web (Web) là một dịch vụ hay còn gọi là một công cụ trên Internet ra đời gần đây nhưng phát triển nhất hiện nay. Nó cung cấp một giao diện vô cùng thân thiện với người dùng, dễ sử dụng và đơn giản để tìm kiếm thông tin. Thực chất Web không phải là một hệ thống cụ thể với tên gọi như trên mà là một tập hợp các công cụ tiện ích và siêu giao diện (meta-interface) giúp cho người SVTH: Đoàn Duy Thường 7 GVHD: Th.S Tống Minh Ngọc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Báo cáo thực tập Xây dựng hệ thống quản lý bán sách qua mạng sử dụng có thể tạo ra các “siêu văn bản” và cung cấp cho những người dùng khác trên Internet. Dịch vụ truyền tệp Dịch vụ truyền tệp trên Internet được đặt tên theo giao thức mà nó sử dụng là FPT (File Transfer Protocol).
FPT cho phép sao chép, di chuyển các tệp từ một trạm này sang một trạm khác, bất kể trạm đó ở đâu và sử dụng hệ điều hành gì, chỉ cần chúng được kết nối với Internet và có cài đặt FPT. Ngoài ra internet còn có một số dich vụ khác. SVTH: Đoàn Duy Thường 8 GVHD: Th.S Tống Minh Ngọc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Báo cáo thực tập Xây dựng hệ thống quản lý bán sách qua mạng CHƯƠNG 2: KHẢO SÁT HỆ THỐNG 2. Hiện trạng kinh doanh của nhà sách.
Xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu hiểu biết trên tất cả các lĩnh vực của con người ngày càng được nâng cao. Đáp ứng yêu cầu này, ở Việt Nam nhiều nhà sách xuất hiện, nhưng đa số các cửa hàng bán sách hiện nay đều tổ chức kinh doanh theo phương thức truyền thống gồm các qui trình cơ bản sau: Nhập sách từ các nhà cung cấp: lập đơn đặt mua, gửi đơn đặt mua, nhận sách từ nhà cung cấp, lưu sách vào kho, thanh toán, quảng cáo và trưng bày sách mới. Bán sách: trưng bày sách lên các giá sách theo loại. Qui trình đăng ký mua sách hay ký kết: được thực hiện khi có sự tiếp xúc trực tiếp giữa hai bên hoặc qua điện thoại.
Thanh toán theo phương thức truyền thống: bằng tiền mặt. Chính phương thức kinh doanh này đã trực tiếp dẫn đến những khó khăn sau: Cửa hàng phải tốn một diện tích rất lớn cho việc trưng bày sách. Khi khách hàng có nhu cầu mua sách thì thường họ phải mất rất nhiều thời gian để tìm kiếm sách. Khi một cuốn sách mới được xuất bản thì thời gian mà nó sẽ đến được với bạn đọc thường khá lâu và phải qua các phương tiện quảng cáo đắt tiền như ti vi, báo chí… Rất khó để khách hàng biết được nội dung cơ bản của cuốn sách.