CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI 1. 1 Tính cấp thiết của đề tài Bước sang thế kỉ 21, sự tiến bộ về khoa học kỹ thuật của nhân loại đã bước lên một tầm cao mới. Rất nhiều những thành tựu khoa học kỹ thuật, các phát minh, sáng chế mang đậm chất hiện đại và có tính ứng dụng cao. Là một quốc gia có nền kinh tế lạc hậu, nước ta đã và đang có những cải cách mới để thúc đẩy kinh tế.
Việc tiếp thu, áp dụng các thành tựu khoa học tiên tiến của thế giới đang rất được nhà nước quan tâm nhằm cải tạo, đẩy mạnh phát triển các ngành công nghiệp mới, với mục đích đưa nước ta từ một nước nông nghiệp lạc hậu thành một nước công nghiệp phát triển. Trải qua rất nhiều năm phấn đấu và phát triển. Hiện nay nước ta đã là thành viên của khối kinh tế quốc tế WTO. Với việc tiếp cận các quốc gia có nền kinh tế phát triển, chúng ta có thể giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, tiếp thu và áp dụng các thành tựu khoa học tiên tiến để phát triển hơn nữa nền kinh tế trong nước, bước những bước đi vững chắc trên con đường quá độ lên CNXH.
Trong các ngành công nghiệp mới đang được nhà nước chú trọng, đầu tư phát triển thì công nghiệp ôtô là một trong những ngành tiềm năng. Do sự tiến bộ về khoa học công nghệ nên quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hoá phát triển một cách ồ ạt sự cạnh tranh gay gắt giữa các hãng sản xuất ôtô như FORD, TOYOTA, MESCEDES. đã có rất nhiều cải tiến về mẫu mã, kiểu dáng cũng như chất lượng phục vụ của xe, nhằm đảm bảo an toàn cho người sử dụng, về khả năng chiếu sáng,cũng như về tín hiệu một cách tốt nhất. Để đáp ứng được những yêu cầu đó thì các hệ thông điều khiển trên ôtô nói chung và hệ thống treo và cầu xe nói riêng phải có sự hoạt động an toàn, chính xác, đảm bảo yêu cầuvới mọi tốc độ của xe, có độ tin cây cao bền, dễ sử dụng… Do vậy mà các hệ thống chiếu sáng,tín hiệu cổ điển khó đáp ứng được yêu cầu hiện nay thay thế vào đó là các hệ thống chiếu sáng.tín hiệu được cải biến thêm nhờ cac linh kiện điện tử như rơle, cảm biến… Nó nhận các tín hiệu từ cảm biến, tổng hợp lại, xử lý và đưa ra các tín hiệu điều khiển các hệ thống trên xe một cách chính xác.
Với các ứng dụng hiên đại như vậy đòi hỏi người kỹ thuật viên phải có trình độ hiểu biết, học hỏi, sáng tạo để bắt kịp với khoa học tiên tiến hiện đại, nắm bắt được những thay đổi về các đặc tính kỹ thuật của từng loại xe, dòng xe, đời xe. Có thể chẩn đoán hư hỏng và đưa ra phương án sửa chữa tối ưu vì vậy mà người kỹ thuật viên trước đó phải được đào tạo với một chương trình đào tạo tiên tiến, hiện đại, cung cấp đầy đủ kiến thức lý thuyết cũng như thực hành. Trên thực tế, trong các trường kỹ thuật của ta hiện nay các trang thiết bị cho sinh viên, học sinh thực hành c ̣òn thiếu thốn rất nhiều, đặc biệt là các trang thiệt bị, mô hình thực tập tiên tiến, hiện đại. Các kiến thức mới có tính khoa học kỹ thuật cao còn 2 chưa được khai thác và đưa vào thực tế giảng dạy.
Tài liệu về các hệ thống hiện đại trên ôtô còn thiếu, chưa được hệ thống hoá một cách khoa học. Các bài tập hướng dẫn thực tập, thực hành còn thiếu thốn. Vì vậy mà người kỹ thuật viên khi ra trường sẽ gặp nhiều khó khăn, khó tiếp xúc với những kiến thức, thiết bị tiên tiến, hiện đại trong thực tế. Ý nghĩa của đề tài Đề tài giúp sinh viên năm cuối khi sắp tốt nghiệp có thể củng cố kiến, tổng hợp và nâng cao kiến thức chuyên ngành cũng như những kiến thức ngoài thực tế, xã hội, đề tài còn thiết kế, chế tạo thiết bị, mô hình để các sinh viên trong trường đặc biệt là trong khoa Cơ khí Động lực tham khảo học hỏi.
Đề tài “Nghiên cứu kết cấu, kiểm tra và chẩn đoán hệ thống lái trên xe Fortuner 2010” không chỉ giúp cho chúng em tiếp cận với thực tế vì hệ thống này ngày càng được chú trọng nhiều trên ôtô và cũng để cho nó trở nên thân quen với học sinh - sinh viên các trường kỹ thuật. Tạo nguồn tài liệu cho các bạn học sinh - sinhviên các khoá sau có thêm nguồn tài liệu để nghiên cứu, học tập. Những kết quả thu thập được sau khi hoàn thành đề tài này trước tiên là sẽ giúp cho em có thể hiểu sâu hơn về kết cấu, điều kiện làm việc và một số những hư hỏng cũng như phương pháp kiểm tra sửa chữa các hư hỏng thường gặp đó. Mục tiêu của đề tài - Tìm hiểu về công dụng, phân loại hệ thống lái trên ô tô.
- Nghiên cứu về cấu tạo, nguyên lý hoạt động của hệ thống lái trên ôtô. - Xây dựng được qui trình tháo lắp, kiểm tra và sửa chữa hệ thống lái trên ô tô. Đối tượng nghiên cứu của đề tài - Đối tượng nghiên cứu: hệ thống lái trên xe Fortune 2010 1. Nhiệm vụ nghiên cứu - Đặc điểm kết cấu, nguyên lý làm việc của hệ thống lái.
- Qui trình tháo lắp hệ thống lái trên xe Fortune 2010. - Phương pháp kiểm tra, sửa chữa các cụm chi tiết của hệ thống lái trên xe Fortune 2010. Các phương pháp nghiên cứu 1. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn Trong phương pháp nghiên cứu này chúng em còn gặp nhiều khó khăn, nhưng qua nó chúng em cũng thu được nhiều kiến thức bổ ích cho chuyên nghành.
3 Các bước thực hiện: Bước 1: Quan sát đo đạc các thông số kết cấu, kiểm tra trên xe FORTUNER. Bước 3: Lập phương án kiểm tra, chẩn đoán hư hỏng của hệ thống lái. Bước3: Từ kết quả kiểm tra, chẩn đoán lập phương án bảo dưỡng, sửa chữa, khắc phục hư hỏng. Phương pháp nghiên cứu tài liệu Là phương pháp nghiên cứu thu thập thông tin khoa học trên cơ sở nghiên cứu các văn bản, tài liệu đã có sẵn và bằng các thao tác tư duy lôgic để rút ra kết luận khoa học cần thiết.
Các bước thực hiện: Bước 1: Thu thập, tìm tòi các tài liệu viết về hệ thống lái. Bước 2: Sắp xếp các tài liệu khoa học thành một hệ thống lôgic chặt chẽ theo từng bước, từng đơn vị kiến thức, từng vấn đề khoa học có cơ sở và bản chất nhất định. Bước 3: Đọc, nghiên cứu và phân tích các tài liệu nói về hệ thống lái, phân tích kết cấu, nguyên lý làm việc một cách khoa học. Bước 4: Tổng hợp kết quả đã phân tích được, hệ thống hoá lại những kiến thức (liên kết từng mặt, từng bộ phận thông tin đã phân tích) tạo ra một hệ thống lý thuyết đầy đủ và sâu sắc.
4 CHƯƠNG 2: KHÁI QUÁT VỀ HỆ THỐNG LÁI TRÊN Ô TÔ 2. Giới thiệu tổng quan về xe Toyota Fortuner 2010 2. Lịch sử và phát triển của xe Toyota Fortuner 2010 Toyota Fortuner còn được gọi là Toyota SW4, là một phương tiện có kích thước SUV dựa trên nền tảng là xe Toyota Hilux ban đầu chỉ được lắp ráp tại Thái Lan nhưng sau đó thì được lắp ráp phổ biến hơn tại nhiều quốc gia khác, Toyota Fortuner được xây dựng qua mô hình của dòng xe bán tải Hilux và với một đặc điểm như thế Toyota Fortuner rất thích hợp cho nhiều địa hình khác nhau kể cả là những địa hình phức tạp nhất. Thế hệ đầu tiên của Toyota Fortuner được chính thức giới thiệu vào năm 2005.Thân xe Toyota Fortuner sử dụng thiết kế SUV truyền thống với thân xe trên khung tải (body on frame) có chiều dài cơ sở là 2,745m.1: Xe Toyota Fortuner 2010 Toyota Fortuner được phân phối chính thức bởi Toyota Việt Nam vào cuối năm 2010 dưới dạng lắp ráp CKD với hai phiên bản Fortuner V và Fortuner G.
Phiên bản Toyota Fortuner G được trang bị động cơ Diesel D4-D 2.5L I4 DOHC có tăng áp cho công suất 100 mã lực tại vòng tua 3,600 vòng/phút và hộp số tay 5 cấp, dẫn động cầu sau. Thông số kỹ thuật xe TOYOTA FORTUNER 2010 Bảng 2.1: Bảng thông số kỹ thuật xe Toyota Fortuner 2010 Kích thước và trọng lượng Dài x rộng x cao (mm) 4695 x1840 x1850 Chiều dài cơ sở (mm) 2750 Khoảng sáng gầm xe (mm) 220 Trọng lượng không tải (kg) 1840 - 1850 Trọng lượng toàn tải (kg) 2450 Động cơ Động cơ xăng 2,7L.4 xylanh thẳng hàng, Động cơ 16 van DOHC-VVT-i Dung tích xi lanh (cc) 2694 Đường kính x hành trinh 95 x 95 Công suất cực đại (HP/vòng/phút) 158/5200 Mômen xoắn cực đại (Kgm/vòng/phút) 24,57/3800 Dung tích thùng nhiên liệu (lít) 65 Hệ thống treo Độc lập, tay đòn kép, lò xo cuộn, thanh Hệ thống treo trước cân bằng Hệ thống treo sau Liên kết 4 điểm, tay đòn bên, lò xo cuộn Hệ thống phanh Trước Đĩa thông gió 16” Sau Tang trống Hệ thống ABS Có Hệ thống EBD Có Cỡ lốp 265/65R17 Hệ thống lái Trợ lực thủy lực lái Có Bán kính quay vòng tối thiểu (m) 5,9 6 2. Tổng quan chung về hệ thống lái 2. Công dụng, phân loại, yêu cầu a) Công dụng Hệ thống lái là tập hợp các cơ cấu dùng để giữ cho ôtô máy kéo chuyển động theo một hướng xác định nào đó và để thay đổi hướng chuyển động khi cần thiết theo yêu cầu cơ động của xe.
b) Phân loại -Theo vị trí bố trí vô lăng, chia ra: + Vô lăng bố trí bên trái (tính theo chiều chuyển động) dùng cho những nước xã hội chủ nghĩa trước đây, Pháp, Mỹ,. + Vô lăng bố trí bên phải: dùng cho các nước thừa nhận luật đi đường bên trái như: Anh, Thuỵ Điển. Sở dĩ được bố trí như vậy là để đảm bảo tầm quan sát của người lái, đặt biệt là khi vượt xe.