ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƯỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: VỆ SINH GIA SÚC NGÀNH, NGHỀ: DỊCH VỤ THÚ Y TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định Số:…./QĐ-CĐCĐ-ĐT ngày… tháng… năm 2017 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2017 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Giáo trình “VỆ SINH GIA SÚC” do chúng tôi biên soạn là tài liệu thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. i LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình VỆ SINH GIA SÚC được biên soạn dựa trên cơ sở tập hợp các tài liệu được xuất bản trong những năm gần đây, nhằm phục vụ cho sinh viên ngành Chăn nuôi và Dịch vụ thú y; cung cấp kiến thức về tác động của các yếu tố môi trường đến sức khỏe và sức sản xuất của vật nuôi. Giáo trình gồm 6 bài; nội dung các bài giới thiệu tổng quát môn học cũng như đề cập đến tác động của chăn nuôi thú y đến môi trường và sức khỏe cộng đồng.
Qua đó, chúng ta có thể vận dụng các biện pháp làm giảm tác động của các yếu tố bất lợi của môi trường đến sức khỏe vật nuôi, nâng cao năng suất sản xuất, phòng bệnh cho vật nuôi. Giáo trình là tài liệu có giá trị cho sinh viên thuộc chuyên ngành Chăn nuôi - Thú y và bạn đọc muốn tham khảo để nghiên cứu VỆ SINH GIA SÚC. Trong quá trình biên soạn giáo trình tác giả đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các đồng nghiệp và các chuyên gia trong ngoài trường. Xin chân thành cám ơn sự đóng góp chân thành và vô cùng quý báu của quý vị.
Mặc dù đã rất cố gắng, song việc biên soạn giáo trình này khó tránh khỏi sai sót. Chúng tôi rất mong tiếp tục nhận được nhiều ý kiến đóng góp của bạn đọc để cuốn giáo trình được bổ sung, chỉnh sửa ngày một hoàn thiện hơn. Chúng tôi chân thành cảm ơn Tổng cục Giáo dục Nghề nghiệp, UBND tỉnh Đồng Tháp, Sở Tài chính đã tạo điều kiện cho giảng viên Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp trong việc nâng cao năng lực, kinh nghiệm về biên soạn cải tiến giáo trình giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường. Đồng Tháp, ngày….
năm 2017 Chủ biên ThS. Hồ Văn Út Hậu ii MỤC LỤC trang LỜI GIỚI THIỆU. 1 TIỂU KHÍ HẬU CHUỒNG NUÔI. Đặc điểm, tính chất và ảnh hưởng của bầu tiểu khí hậu đến người và vật nuôi.
Vai trò của không khí đối với vật nuôi. Tính chất vật lý của không khí. Thành phần hóa học của không khí. Các biện pháp khắc phục.
Khống chế khí độc trong chuồng trại chăn nuôi. Ngăn ngừa và tiêu diệt vi sinh vật trong chuồng. Kiểm soát độ ẩm trong chuồng nuôi. Kiểm tra, ngăn ngừa và xử lý bụi trong chuồng nuôi.
Ý nghĩa vệ sinh của các thành phần chất khí trong chuồng. 17 NƯỚC DÙNG TRONG CHĂN NUÔI. Tính chất các nguồn nước trong tự nhiên. Vai trò của nước đối với vật nuôi.
Tính chất vật lý của nước. Ảnh hưởng của một số tác nhân hóa học trong nước đến sức khỏe vật nuôi. Lượng Nitrate và Nitrite. Hợp chất Clo (muối Clo).
Vi sinh vật trong nước. Khu hệ vi sinh vật ở nước bẩn. Khu hệ ở nước có chất hữu cơ vô cơ hóa. Khu hệ nước sạch.
Yếu tố ảnh hưởng phân bố các vi sinh vật trong nước. Vi trùng và ký sinh trùng trong nước. Chỉ tiêu vi sinh vật trong nước. Ô nhiễm nước ngầm, nước bề mặt và quá trình tự làm sạch của nước.
Nước bề mặt (nước sông). Quá trình tự làm sạch của nước. Thành phần hóa học của nước có ảnh hưởng đến tính chất của nước? 23 5. Kiểm tra, xử lý các nguồn nước.
29 VỆ SINH SÁT TRÙNG. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu lực tác nhân sát trùng. Chất vơ cơ lớn, nhỏ (sự hiện diện chất bẩn, chất hữu cơ). Nước và chất tẩy rửa.
Tính chất và cách sử dụng một số tác nhân sát trùng thông dụng. Xà phòng (savon), cồn. Oxy già, Virkon S,. Quy trình tiêu độc sát trùng.
Phân biệt chất tẩy rửa, thuốc khử trùng, thuốc sát trùng. Cách lựa chọn một chất sát trùng lý tưởng. Nguyên tắc sát trùng, khử trùng. Các dạng tiêu độc và hình thức sử dụng.
37 QUẢN LÝ CHẤT THẢI CHĂN NUÔI. Tại sao phải quản lý chất thải trong chăn nuôi. Tác động đến môi trường. Bảo vệ môi trường khỏi sự ô nhiễm.
Một số biện pháp xử lý chất thải chăn nuôi. Xử lý nước thải chăn nuôi. Xử lý chất thải chăn nuôi. Kiểm tra và xử lý nước thải chăn nuôi.
Kiểm tra và xử lý chất thải chăn nuôi. 51 AN TOÀN SINH HỌC TRONG CHĂN NUÔI. Định nghĩa, phân biệt “biosecurity và biosafety”. Phân biệt “biosecurity và biosafety”.
Các nguyên lý ATSH cơ bản áp dụng trong phạm vi một trại. Những nguyên lý then chốt của phòng chống dịch bệnh. Các thành phần chính của việc phòng chống dịch bệnh. Các nguyên tắc cơ bản về an toàn sinh học cho tất cả các bệnh.
Các con đường phát tán mầm bệnh. Kiểm soát các yếu tố truyền lây (chim, loài gặm nhấm,…). Kiểm soát người. Kiểm soát phương tiện chuyên chở.
Kiểm soát thức ăn và đồ dùng cho vật nuôi ăn. Một số biện pháp an toàn sinh học thực hiện trong trại chăn nuôi. Thực hiện chế độ nuôi khép kín đối với từng trại. Chăn nuôi và kiểm soát dịch bệnh theo từng khu vực trong trại.
Áp dụng các biện pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi tập trung. Một số giải pháp an toàn sinh học được thực hiện trong trại chăn nuôi gia cầm thường áp dụng. 64 CÔNG TÁC KHUYẾN NÔNG. Khái niệm về khuyến nông.
Bản chất, nhiệm vụ, chức năng khuyến nông. Bản chất khuyến nông. Nhiệm vụ, chức năng khuyến nông. Vai trò của khuyến nông.
Là cầu nối. Chuyển đổi nền kinh tế của đất nước. Góp phần xóa đói giảm nghèo,. Những nguyên tắc cơ bản của khuyến nông.
Tự nguyện, dân chủ, cùng có lợi. Không bao cấp nhưng có hỗ trợ. Làm tốt vai trò cầu nối và thông tin 2 chiều. Bảo đảm tính công bằng, công khai.
Một số khó khăn, thuận lợi nhằm nâng cao hiệu quả của công tác khuyến nông. Các phương pháp khuyến nông. 71 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 71 vi GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: VỆ SINH GIA SÚC.
Mã môn học: TNN439 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học: - Vị trí: Môn học này bố trí dạy sau các môn học / môn học: Bệnh chó mèo, Sản khoa; bố trí giảng dạy trước các môn học / môn học: Giải phẫu bệnh lý, Dinh dưỡng. - Tính chất: Là môn học chuyên môn làm nền tảng cho các môn học / môn học: Thực tập thú y cơ sở, Thực tập tốt nghiệp – Khóa luận; cung cấp khối kiến thức cơ bản về cách vệ sinh môi trường trong chăn nuôi. - Ý nghĩa và vai trò của môn học: + Ý nghĩa: VỆ SINH GIA SÚC là môn học nghiên cứu về tác động của các yếu tố môi trường đến sức khỏe và sức sản xuất của vật nuôi, tác động của chăn nuôi thú y đến môi trường và sức khỏe cộng đồng. + Vai trò: VỆ SINH GIA SÚC là môn học cung cấp những kiến thức để vận dụng các biện pháp làm giảm tác động của các yếu tố bất lợi của môi trường đến sức khỏe vật nuôi, nâng cao năng suất sản xuất, phòng bệnh cho vật nuôi.
Mục tiêu của môn học: - Về kiến thức: Nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về môi trường không khí, nước đến sức khỏe và sức sản xuất của vật nuôi; hạn chế sự phát tán mầm bệnh ra môi trường. - Kỹ năng: Kiểm tra, phân loại, quản lý và xử lý tốt các nguồn chất thải; phân, bụi, khí độc,… gây ảnh hưởng đến sức khỏe vật nuôi. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Vận dụng vào các học phần về lĩnh vực phòng, chống dịch bệnh cho thú nuôi. Rèn luyện tính cẩn thận trong xử lý nước, sát trùng chuồng trại,.
trong chăn nuôi gia súc, gia cầm. Nội dung của môn học: Thời gian (giờ) Kiểm tra Số Thực hành, Tên các bài trong môn học Tổng Lý thí nghiệm, (định kỳ)/ TT số thuyết thảo luận, Ôn thi, thi kết thúc bài tập môn học vii 1 Bài 1: Tiểu khí hậu chuồng nuôi 6 2 4 Bài 2: Nước dùng trong chăn 6 2 4 2 nuôi 3 Bài 3: Vệ sinh sát trùng 6 2 4 Bài 4: Quản lý chất thải chăn 6 2 4 4 nuôi Bài 5: An toàn sinh học (ATSH) 6 2 4 5 trong chăn nuôi Kiểm tra 1 1 6 Bài 6: Công tác khuyến nông 12 4 8 Ôn thi 0 0 Thi kết thúc môn học 2 2 Cộng 45 14 28 3 viii BÀI 1 TIỂU KHÍ HẬU CHUỒNG NUÔI MĐ28-01 Giới thiệu Nội dung bài 1 nhằm giới thiệu một số một số định nghĩa, khái niệm về sự bố hơi, sự truyền nhiệt, ẩm độ, tiếng ồn,. Các kiến thức về đặc điểm, tính chất và ảnh hưởng của bầu tiểu khí hậu,. cũng như những biện pháp khắc phục bụi, ẩm độ,.
để cải thiện môi trường khí hậu chuồng nuôi được đề cập đến trong bài này. Mục tiêu - Kiến thức: Trình bày một số định nghĩa, khái niệm về sự bố hơi, sự truyền nhiệt, ẩm độ, tiếng ồn,. của bầu tiểu khí hậu trong chăn nuôi. - Kỹ năng: Phân tích đặc điểm, tính chất và ảnh hưởng của bầu tiểu khí hậu đến người và vật nuôi.
- Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Thận trọng khi chọn những biện pháp khắc phục bụi, ẩm độ,. để cải thiện môi trường khí hậu chăn nuôi được tốt hơn. Đặc điểm, tính chất và ảnh hưởng của bầu tiểu khí hậu đến người và vật nuôi 1. Vai trò của không khí đối với vật nuôi - Không khí là môi trường sống bao bọc xung quanh cơ thể gia súc, ảnh hưởng trực tiếp đến gia súc (tạo thành tiểu khí hậu xung quanh gia súc).
- Trong chăn nuôi, môi trường không khí trong sạch, thích hợp sẽ ảnh hưởng tốt tới sự sinh trưởng, phát triển của vật nuôi và ngược lại.