TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN : VẬN HÀNH PHÂN XƯỞNG CHƯNG CẤT DẦU THÔ NGHỀ : VẬN HÀNH THIẾT BỊ CHẾ BIẾN DẦU KHÍ TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số: 209/QĐ-CĐDK ngày 01 tháng 3 năm 2022 của Trường Cao Đẳng Dầu Khí) Bà Rịa-Vũng Tàu, năm 2022 (Lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. Trang 1 LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình “Vận hành phân xưởng chưng cất dầu thô” được biên soạn theo chương trình đào tạo nghề “Vận hành thiết bị chế biến dầu khí” của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội. Các kiến thức trong toàn bộ giáo trình có mối liên hệ lôgic chặt chẽ.
Tuy vậy, giáo trình cũng chỉ là một phần trong nội dung của chuyên ngành đào tạo cho nên người dạy, người học cần tham khảo thêm các giáo trình có liên quan đối với ngành học để việc sử dụng giáo trình có hiệu quả hơn. Khi biên soạn giáo trình chúng tôi đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới liên quan đến mô đun “Vận hành phân xưởng chưng cất dầu thô” phù hợp với đối tượng sử dụng cũng như cố gắng gắn những nội dung lý thuyết với những vấn đề thực tế thường gặp trong sản xuất, đời sống để giáo trình có tính thực tiễn cao. Nội dung của giáo trình được biên soạn gồm 4 bài: Bài 1: Một số khái niệm Bài 2: Nguyên lý hoạt động và cấu tạo tháp chưng cất dầu thô Bài 3: Thông số kỹ thuật trong vận hành phân xưởng chưng cất dầu thô Bài 4: Vận hành phân xưởng chưng cất dầu thô trên mô hình thực hành Giáo trình sẽ phục vụ tốt cho việc giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh trong Trường trong việc tìm hiểu cấu tạo, quy trình vận hành, xử lý sự cố khi vận hành tháp chưng cất. Xin chân thành cảm ơn các giáo viên Khoa dầu khí của trường Cao đẳng Dầu khí đã giúp đỡ tôi hoàn thành giáo trình “Vận hành phân xưởng chưng cất dầu thô”.
Trân trọng cảm ơn. Bà rịa - Vũng Tàu, tháng 3 năm 2022 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: GV Lưu Trà My 2. Phạm Tuấn Linh 3.S Ngô Thị Bích Thu 4.
Nguyễn Huỳnh Đông 5. Phạm Công Quang Trang 2 MỤC LỤC TRANG TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN. 1 LỜI GIỚI THIỆU. 3 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ.
6 DANH MỤC CÁC BẢNG. 8 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN. 9 BÀI 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM. ĐIỂM SÔI ĐẦU (INITIAL BOILING POINT - IBP).
ĐIỂM SÔI CUỐI (END BOILING POINT - EBP). ÁP SUẤT HƠI RIÊNG PHẦN. CÂN BẰNG LỎNG HƠI. 22 BÀI 2: NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG VÀ CẤU TẠO THÁP CHƯNG CẤT DẦU THÔ.
NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG THÁP CHƯNG CẤT DẦU THÔ. Mục đích của quá trình chưng cất dầu thô. Ý nghĩa của quá trình chưng cất dầu thô. Nguyên lý của quá trình chưng cất.
Sản phẩm của quá trình chưng cất dầu thô. Chuẩn bị nguyên liệu trước khi chưng cất. CẤU TẠO THÁP CHƯNG CẤT DẦU THÔ. Giới thiệu hệ thống chưng cất dầu thô.
Các loại tháp chưng cất. Cấu tạo các đĩa và một số bộ phận trong tháp. 38 BÀI 3: THÔNG SỐ KỸ THUẬT TRONG VẬN HÀNH PHÂN XƯỞNG CHƯNG CẤT DẦU THÔ. MÔ TẢ CÔNG NGHỆ TRÊN MÔ HÌNH.
Tổng quan về phân xưởng chưng cất dầu thô trên mô hình. Mô tả công nghệ. ĐỌC SƠ ĐỒ TRÊN MÔ HÌNH. CÁC THÔNG SỐ KỸ THUẬT TRONG VẬN HÀNH.
TÁC ĐỘNG CỦA CÁC THÔNG SỐ TRONG VẬN HÀNH. Vận hành thông thường. Những điểm cần chú ý khi thay đổi chế độ làm việc của tháp chưng. 68 BÀI 4: VẬN HÀNH PHÂN XƯỞNG CHƯNG CẤT DẦU THÔ TRÊN MÔ HÌNH THỰC HÀNH.
QUY TRÌNH KHỞI ĐỘNG PHÂN XƯỞNG CHƯNG CẤT DẦU THÔ. QUY TRÌNH NGỪNG HOẠT ĐỘNG BÌNH THƯỜNG PHÂN XƯỞNG CHƯNG CẤT DẦU THÔ. CÁC TÌNH HUỐNG SỰ CỐ THƯỜNG GẶP. Sự cố ở bộ điều khiển không khí.
Sự cố mất điện. Nguồn cung cấp hơi bị hỏng. Không có nhiên liệu cung cấp tới lò gia nhiệt. Sự cố ở van điều khiển mức ở đáy tháp chưng.
1 Van điều khiển dòng công nghệ vào lò đốt bị hỏng. Máy nén khí hỏng. Van điều khiển mức của thiết bị tách muối bị hỏng. Rò rỉ dòng công nghệ trong lò đốt.
Ống dẫn trong lò đốt bị bám cốc. 77 PHỤ LỤC 1: HỆ THỐNG TIỀN GIA NHIỆT I VÀ TÁCH MUỐI. 80 PHỤ LỤC 2: HỆ THỐNG TIỀN GIA NHIỆT II. 81 PHỤ LỤC 3: LÒ GIA NHIỆT.
82 PHỤ LUC 4: THÁP CHƯNG CẤT. 83 Trang 4 PHỤ LỤC 5: HỆ THỐNG BƠM TUẦN HOÀN. 84 PHỤ LỤC 6: HỆ THỐNG TÁCH VÀ THU HỒI SẢN PHẨM. 85 PHỤ LỤC 7: HỆ THỐNG ỔN ĐINH NAPHTHA.
86 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 87 Trang 5 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 1.1: Sơ đồ chưng cất theo tiêu chuẩn ASTM D86 .2: Sơ đồ chưng cất trong phòng thí nghiệm .3: Sơ đồ chưng cất trong phòng thí nghiệm – Xác định điểm sôi cuối .4: Áp suất hơi của chất lỏng .5: Áp suất hơi của propan và octan .6: Áp suất hơi của một số hydrocacbon .7: Áp suất hơi riêng phần .8: Ảnh hưởng của áp suất hơi .1: Quá trình bay hơi ngưng tụ xảy ra bên trong tháp chưng cất .2: Tách hỗn hợp butan – hexan bằng phương pháp chưng.3: Sơ đồ công nghệ của quá trình tách muối .4: Sơ đồ chưng cất dầu thô .5: Tháp chưng cất dầu thô .7: Tháp chưng cất chân không.8: Thu hồi khí không ngưng bằng bơm chân không .9: Thu hồi khí không ngưng bằng ejector .10: Quá trình tiếp xúc pha trên đĩa .11: Cách sắp xếp ống chảy truyền .12: Tấm ngăn trên đĩa .13: Các lỗ nhỏ trên đĩa.14: Cấu tạo đĩa tại vùng trích sản phẩm .18: Bộ phận lọc .19: Tấm chắn hồi lưu .20: Bộ phận tách sương .1: Hệ thống tiền gia nhiệt I và thiết bị thiết bị tách muối .2: Hệ thống tiền gia nhiệt II .4: Tháp chưng cất chính .5: Tháp tách sản phẩm .6: Hệ thống bơm tuần hoàn .7: Hệ thống ổn định. 60 Trang 7 DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.1: Thông số trong điều kiện vận hành ổn định. 61 Trang 8 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN 1.
Tên mô đun: VẬN HÀNH PHÂN XƯỞNG CHƯNG CẤT DẦU THÔ 2. Mã mô đun: PETR56115 3. Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: 3. Vị trí: Là mô đun thuộc các môn học, mô đun chuyên ngành của chương trình đào tạo.
Môn đun này được dạy trước mô đun vận hành phân xưởng chế biến dầu I và sau các môn học, mô đun như: Sản phẩm dầu mỏ, Vận hành lò gia nhiệt, thiết bị nhiệt. Tính chất: Mô đun này trang bị những kiến thức, kỹ năng về thiết bị và các thông số kỹ thuật, kỹ năng vận hành phân xưởng chưng cất dầu thô và xử lý sự cố thường gặp trong vận hành… 3. Ý nghĩa và vai trò của môn học: Là môn học cung cấp các kiến thức về quá trình chưng cất dầu thô: đặc tính nguyên liệu, sản phẩm, sơ đồ hệ thống và thiết bị, cấu tạo các bộ phận chính…và kỹ năng vận hành phân xưởng chưng cất dầu thô trên mô hình ô phỏng (Khởi động, ngừng hoạt động…). Mục tiêu mô đun: - Về kiến thức: A 1.
Liệt kê được các khái niệm chính liên quan đến quá trình chưng cất dầu thô. Giải thích được nguyên lý hoạt động và cấu tạo của tháp chưng cất dầu thô. Mô tả được sơ đồ phân xưởng chưng cất dầu thô trên mô hình A 4. Liệt kê được các thông số công nghệ trên mô hình A 5.
Giải thích được tác động của các thông số công nghệ trong vận hành phân xưởng chưng cất dầu thô. - Về kỹ năng: B 1. Khởi động và ngừng hoạt động thành thạo theo đúng quy trình vận hành phân xưởng chưng cất dầu thô trên mô hình B 2. Xử lý thành thạo các sự cố thường gặp theo đúng quy trình.
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: C 1. Tuân thủ tuyệt đối các qui định về an toàn, pccc, nội quy phòng học/phòng mô hình và quy chế của nhà trường. Tuân thủ các qui trình vận hành các thiết bị điện, tự động hóa có liên quan. Xác định được công việc phải thực hiện, hoàn thành các công việc theo yêu cầu, không để xảy ra sự cố, hư hỏng đối với hệ thống thiết bị.
Nội dung mô đun: Trang 9 5. Chương trình khung Thời gian đào tạo (giờ) Trong đó Số Thực Thi/ Mã Tên môn học, mô đun tín Tổng hành/ Kiểm MH/MĐ/HP Lý chỉ số thí nghiệm/ tra thuyết bài tập/ thảo luận LT TH Các môn học chung/ đại I 14 285 117 153 10 5 cương COMP52001 Giáo dục chính trị 2 30 15 13 2 0 COMP51003 Pháp luật 1 15 9 5 1 0 COMP52005 Giáo dục thể chất 1 30 4 24 0 2 Giáo dục quốc phòng và COMP51007 2 45 21 21 1 2 An ninh COMP52009 Tin học 2 45 15 29 0 1 FORL54002 Tiếng Anh 4 90 30 56 4 0 SAEN52001 An toàn vệ sinh lao động 2 30 23 5 2 0 Các môn học, mô đun II. 47 1190 349 759 25 57 chuyên môn ngành, nghề Các môn học, mô đun kỹ II. 7 135 65 63 4 3 thuật cơ sở MECM52003 Vẽ kỹ thuật - 1 2 45 15 28 0 2 ELEI53011 Điện kỹ thuật 2 3 45 36 6 3 0 AUTM52111 Cơ sở điều khiển quá trình 2 45 14 29 1 1 Các môn học, mô đun II.
40 1055 284 696 21 54 chuyên môn ngành, nghề PETR53005 Sản phẩm dầu mỏ 3 45 42 0 3 PETR56107 Vận hành máy thuỷ khí I 6 150 28 106 2 14 Vận hành hệ thống đường PETR56109 6 150 28 106 3 13 ống và bể chứa Vận hành lò gia nhiệt, thiết PETR53111 3 75 21 50 2 2 bị nhiệt Vận hành phân xưởng PETR56115 6 145 42 94 3 6 chưng cất dầu thô Vận hành phân xưởng chế PETR56116 6 145 42 94 3 6 biến dầu I Vận hành các phân xưởng PETR56118 6 150 36 108 2 4 chế biến khí PETR54219 Thực tập sản xuất 4 195 45 138 3 9 Tổng số: 61 1475 466 912 35 62 5.