Giáo Trình Tổ Chức Sản Xuất Nghề Điện Công Nghiệp Cao Đẳng

Giáo trình tổ chức sản xuất nghề điện công nghiệp cao đẳng cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên trong ngành điện.

• Trường học: Trường Cao đẳng Cơ Giới
• Chuyên ngành: Điện công nghiệp
• Đề tài: Giáo Trình Tổ Chức Sản Xuất Nghề Điện Công Nghiệp
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Quảng Ngãi

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• THÔNG TIN CHUNG
• BÀI MỞ ĐẦU: TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC SẢN XUẤT
• 0.1. Khái quát chung về tổ chức sản xuất
• 0.2. Công tác tổ chức sản xuất trong doanh nghiệp
• 0.2.1. Mức độ của tổ chức sản xuất
• 0.2.2. Chức năng của tổ chức sản xuất
• 0.2.3. Yêu cầu xây dựng chương trình sản xuất
• 0.2.4. Một số phương pháp tổ chức sản xuất
• 0.3. Câu hỏi ôn tập – bài tập
• 1. BÀI I: ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN – NHIỆM VỤ - QUYỀN HẠN CỦA DOANH NGHIỆP CÔNG NGHIỆP NHÀ NƯỚC
• 1.1. Định nghĩa về doanh nghiệp nhà nước
• 1.1.1. Doanh nghiệp nói chung
• 1.1.2. Doanh nghiệp nhà nước
• 1.1.3. Đặc điểm của doanh nghiệp nhà nước
• 1.1.4. Phân loại doanh nghiệp
• 1.1.4.1. Phân loại theo cấp nhà nước
• 1.1.4.2. Phân loại theo thành phần kinh tế
• 1.1.4.3. Dựa theo mô hình tổ chức quản lý
• 1.2. Nhiệm vụ của doanh nghiệp nhà nước
• 1.2.1. Nhiệm vụ đối với nhà nước
• 1.2.2. Nhiệm vụ đối với các đơn vị kinh tế
• 1.2.3. Nhiệm vụ đối với người tiêu dùng
• 1.2.4. Nhiệm vụ đối với nội bộ doanh nghiệp
• 1.3. Quyền hạn của doanh nghiệp nhà nước
• 1.3.1. Quyền chủ động trong mọi hoạt động sản xuất – kinh doanh
• 1.3.2. Quyền tự chủ trong lĩnh vực tài chính
• 1.3.3. Quyền tự chủ trong lĩnh vực sử dụng lao động
• 1.3.4. Quyền tự chủ trong lĩnh vực quản lý
• 1.4. Câu hỏi ôn tập – bài tập
• 2. BÀI II: CÁC YẾU TỐ CỦA QUÁ TRÌNH SẢN XUẤT – KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP CÔNG NGHIỆP
• 2.1. Các giai đoạn của quá trình tái sản xuất và tái sản xuất mở rộng
• 2.1.1. Tái sản xuất mở rộng
• 2.2. Vốn của doanh nghiệp
• 2.2.1. Vốn cố định
• 2.3. Tập thể lao động trong doanh nghiệp
• 2.3.1. Lực lượng lao động sản xuất công nghiệp
• 2.3.2. Lực lượng lao động ngoài sản xuất công nghiệp
• 2.4. Câu hỏi ôn tập – bài tập
• 3. BÀI III: HỆ THỐNG TỔ CHỨC QUẢN LÝ TRONG DOANH NGHIỆP CÔNG NGHIỆP
• 3.1. Chế độ quản lý doanh nghiệp công nghiệp nhà nước
• 3.1.1. Sự lãnh đạo của tổ chức cơ sở Đảng ở doanh nghiệp công nghiệp
• 3.1.2. Thi hành chế độ thủ trưởng
• 3.1.3. Thực hiện quyền làm chủ tập thể của công nhân viên chức trong doanh nghiệp
• 3.2. Cơ cấu tổ chức quản lý trong doanh nghiệp công nghiệp
• 3.2.1. Các kiểu cơ cấu tổ chức quản lý
• 3.2.2. Các loại liên hệ trong cơ cấu tổ chức quản lý
• 3.3. Cơ cấu tổ chức sản xuất trong doanh nghiệp công nghiệp
• 3.3.1. Khái niệm và ý nghĩa
• 3.3.2. Các bộ phận của cơ cấu sản xuất
• 3.3.3. Các cấp sản xuất trong doanh nghiệp công nghiệp
• 3.3.4. Các kiểu cơ cấu sản xuất
• 3.3.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến cơ cấu sản xuất
• 3.4. Câu hỏi ôn tập – bài tập
• 4. BÀI IV: CÔNG TÁC KẾ HOẠCH HÓA TRONG DOANH NGHIỆP CÔNG NGHIỆP
• 4.1. Các loại kế hoạch hóa trong doanh nghiệp công nghiệp
• 4.1.1. Kế hoạch sản xuất - kỹ thuật - tài chính
• 4.1.2. Kế hoạch tiến độ sản xuất (kế hoạch tác nghiệp)
• 4.2. Nội dung của kế hoạch sản xuất - kỹ thuật - tài chính hàng năm của doanh nghiệp
• 4.2.1. Kế hoạch sản suất và tiêu thụ sản phẩm (kế hoạch sản lượng)
• 4.2.2. Kế hoạch khoa học - kỹ thuật
• 4.2.3. Kế hoạch xây dựng cơ bản và sửa chữa lớn
• 4.2.4. Kế hoạch cung ứng vật tư
• 4.2.5. Kế hoạch lao động tiền lương
• 4.2.6. Kế hoạch tài chính - tín dụng
• 4.3. Câu hỏi ôn tập – bài tập
• 5. BÀI V: CÔNG TÁC TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP CÔNG NGHIỆP
• 5.1. Năng suất lao động
• 5.1.1. Công thức tính. Những yếu tố ảnh hưởng đến năng suất lao động
• 5.1.2. Ý nghĩa của năng suất lao động và lợi ích của việc tăng năng suất lao động
• 5.1.3. Biện pháp chủ yếu để tăng năng suất lao động doanh nghiệp
• 5.2. Định mức lao động
• 5.2.1. Công thức tính định mức lao động
• 5.2.2. Ý nghĩa của định mức lao động
• 5.2.3. Phương pháp xây dựng định mức lao động
• 5.3. Biện pháp sử dụng đầy đủ thời gian lao động trong ca sản xuất
• 5.4. Tăng cường kỷ luật lao động
• 5.4.1. Kỷ luật về thời gian
• 5.4.2. Kỷ luật công nghệ
• 5.4.3. Kỷ luật sản xuất
• 5.5. Câu hỏi ôn tập – bài tập
• 6. BÀI VI: CÔNG TÁC QUẢN LÝ KỸ THUẬT TRONG DOANH NGHIỆP CÔNG NGHIỆP
• 6.1. Một số khái niệm ban đầu
• 6.1.1. Tiến bộ khoa học – kỹ thuật
• 6.1.2. Quản lý kỹ thuật
• 6.1.3. Quy trình kỹ thuật
• 6.2. Quản chất lượng sản phẩm. Lợi ích của việc nâng cao chất lượng sản phẩm
• 6.2.1. Công tác kiểm tra chất lượng sản phẩm (KCS)
• 6.2.2. Phương pháp KCS
• 6.3. Câu hỏi ôn tập – bài tập
• 7. BÀI VII: GIÁ THÀNH SẢN PHẨM VÀ BIỆN PHÁP HẠ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM CỦA DOANH NGHIỆP
• 7.1. Khái niệm và phân loại
• 7.1.1. Khái niệm giá thành sản phẩm
• 7.1.2. Cấu tạo giá thành sản phẩm
• 7.2. Những biện pháp chủ yếu phấn đấu hạ giá thành sản phẩm
• 7.2.1. Ý nghĩa của việc hạ giá thành sản phẩm
• 7.2.2. Các cách để hạ giá thành sản phẩm
• 7.3. Câu hỏi ôn tập – bài tập
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Tổ Chức Sản Xuất Nghề Điện Công Nghiệp

Giáo trình Tổ chức sản xuất nghề điện công nghiệp cao đẳng là tài liệu quan trọng giúp sinh viên nắm vững kiến thức cơ bản về tổ chức sản xuất trong ngành điện. Tài liệu này được biên soạn dựa trên các tiêu chuẩn giáo dục nghề nghiệp, nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn của ngành công nghiệp điện. Nội dung giáo trình không chỉ cung cấp lý thuyết mà còn kết hợp với thực hành, giúp sinh viên có cái nhìn tổng quan về quy trình sản xuất và quản lý trong doanh nghiệp.

1.1. Mục tiêu của giáo trình Tổ chức sản xuất

Giáo trình nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức cần thiết về tổ chức sản xuất, từ đó nâng cao năng suất lao động và chất lượng sản phẩm trong ngành điện công nghiệp.

1.2. Cấu trúc của giáo trình

Giáo trình bao gồm 7 chương, mỗi chương tập trung vào các khía cạnh khác nhau của tổ chức sản xuất, từ đặc điểm doanh nghiệp đến quản lý kỹ thuật và giá thành sản phẩm.

II. Thách thức trong Tổ Chức Sản Xuất Nghề Điện Công Nghiệp

Trong quá trình tổ chức sản xuất, ngành điện công nghiệp đối mặt với nhiều thách thức như quản lý nguồn nhân lực, tối ưu hóa quy trình sản xuất và đảm bảo chất lượng sản phẩm. Những thách thức này đòi hỏi các doanh nghiệp phải có chiến lược rõ ràng và hiệu quả để nâng cao năng suất và giảm thiểu chi phí.

2.1. Quản lý nguồn nhân lực trong sản xuất

Quản lý nguồn nhân lực là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong tổ chức sản xuất. Doanh nghiệp cần xây dựng đội ngũ lao động có trình độ, kỹ năng phù hợp với yêu cầu công việc.

2.2. Tối ưu hóa quy trình sản xuất

Tối ưu hóa quy trình sản xuất giúp giảm thiểu lãng phí và tăng hiệu quả. Doanh nghiệp cần áp dụng các công nghệ mới và cải tiến quy trình để nâng cao năng suất.

III. Phương Pháp Tổ Chức Sản Xuất Hiệu Quả Trong Ngành Điện

Để tổ chức sản xuất hiệu quả, ngành điện công nghiệp cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện quy trình sản xuất mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm và sự hài lòng của khách hàng.

3.1. Phương pháp quản lý chất lượng

Quản lý chất lượng là một yếu tố then chốt trong tổ chức sản xuất. Doanh nghiệp cần thiết lập các tiêu chuẩn chất lượng và quy trình kiểm tra nghiêm ngặt để đảm bảo sản phẩm đạt yêu cầu.

3.2. Áp dụng công nghệ thông tin trong sản xuất

Công nghệ thông tin giúp doanh nghiệp theo dõi và quản lý quy trình sản xuất một cách hiệu quả. Việc áp dụng các phần mềm quản lý sản xuất sẽ giúp tối ưu hóa thời gian và chi phí.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Giáo Trình Tổ Chức Sản Xuất

Giáo trình Tổ chức sản xuất nghề điện công nghiệp không chỉ là tài liệu học tập mà còn là nguồn tham khảo quý giá cho các doanh nghiệp trong ngành. Nội dung giáo trình giúp sinh viên áp dụng lý thuyết vào thực tiễn, từ đó nâng cao khả năng làm việc trong môi trường sản xuất.

4.1. Kết quả nghiên cứu từ thực tiễn

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng kiến thức từ giáo trình vào thực tiễn sản xuất giúp cải thiện năng suất lao động và chất lượng sản phẩm.

4.2. Vai trò của giáo trình trong đào tạo nghề

Giáo trình đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo nghề điện công nghiệp, giúp sinh viên nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết để đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Tổ Chức Sản Xuất Nghề Điện Công Nghiệp

Tương lai của tổ chức sản xuất trong ngành điện công nghiệp sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ với sự hỗ trợ của công nghệ và các phương pháp quản lý hiện đại. Giáo trình Tổ chức sản xuất sẽ là nền tảng vững chắc cho sinh viên trong việc nắm bắt và áp dụng các kiến thức mới.

5.1. Xu hướng phát triển trong ngành điện

Ngành điện công nghiệp đang chuyển mình mạnh mẽ với sự phát triển của công nghệ xanh và năng lượng tái tạo. Điều này mở ra nhiều cơ hội cho sinh viên trong lĩnh vực này.

5.2. Tầm quan trọng của giáo trình trong đào tạo

Giáo trình Tổ chức sản xuất sẽ tiếp tục được cập nhật và hoàn thiện để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của ngành điện công nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình môn học Tổ chức sản xuất (Mã môn học: MH 12) do Khoa Cơ Điện thuộc Trường Cao đẳng Cơ Giới (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) biên soạn theo Kế hoạch Biên soạn, chỉnh biên giáo trình năm 2019, căn cứ theo Luật Giáo dục nghề nghiệp. Môn học có thời lượng 30 giờ (gồm 20 giờ lý thuyết, 8 giờ thực hành/thảo luận/bài tập và 2 giờ kiểm tra), tương đương 2 tín chỉ trong chương trình đào tạo trình độ Cao đẳng và Liên thông Cao đẳng nghề Điện công nghiệp.

Về vị trí trong chương trình đào tạo, môn học thuộc khối các mô đun/môn học kỹ thuật cơ sở. Môn học được bố trí giảng dạy sau khi sinh viên đã hoàn thành các học phần kỹ thuật chuyên ngành như Kỹ thuật số (MĐ 08), Kỹ thuật cảm biến (MĐ 09), Truyền động điện (MĐ 10), Lập trình vi điều khiển (MĐ 11) và được xếp ngay trước giai đoạn thực hiện Đồ án môn học / Đào tạo tại doanh nghiệp (MĐ 13) và Thực tập tốt nghiệp (MĐ 14).

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định cụ thể theo 3 nhóm chuẩn đầu ra:

• Kiến thức (A1): Người học có khả năng sắp xếp công việc theo kế hoạch sản xuất của cơ sở một cách hợp lý và khoa học.
• Kỹ năng (B1): Người học có năng lực bố trí việc làm phù hợp với trình độ, khả năng của người lao động; tổ chức thực hiện kế hoạch sản xuất theo đúng quy định và tiến độ; điều động thiết bị, vật tư phục vụ sản xuất chính xác và theo dõi điều chỉnh kịp thời khi có thay đổi công nghệ.
• Năng lực tự chủ và trách nhiệm (C1): Hình thành và rèn luyện tính cẩn thận, độ chính xác, tư duy logic khoa học, kỹ năng giao tiếp và tác phong công nghiệp.

Cấu trúc giáo trình bao gồm 1 bài mở đầu và 7 chương nội dung chuyên môn, tiếp cận từ tổng quan lý thuyết hệ thống sản xuất, khung pháp lý doanh nghiệp công nghiệp, các yếu tố nguồn lực (vốn, lao động), cơ cấu quản lý - sản xuất, đến các nghiệp vụ điều hành tác nghiệp như kế hoạch hóa, quản lý lao động, quản trị kỹ thuật và tính toán giá thành sản phẩm. Điểm đặc thù của tài liệu là sự kết hợp giữa lý luận quản lý công nghiệp với môi trường tác nghiệp kỹ thuật cơ điện, đóng vai trò chuyển tiếp từ kiến thức kỹ thuật thuần túy sang kỹ năng điều hành sản xuất tại phân xưởng.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình triển khai hệ thống kiến thức qua Bài mở đầu và 7 chương chuyên đề theo tiến trình logic chặt chẽ:

• Bài mở đầu - Tổng quan về tổ chức sản xuất: Trình bày khái niệm sản xuất như một quá trình biến đổi các yếu tố đầu vào (nhân lực, vốn, kỹ thuật, nguyên vật liệu, thông tin) thành đầu ra (sản phẩm, dịch vụ); mô hình hóa hệ thống sản xuất và đo lường hiệu quả qua chi phí và năng suất. Phân định hai mức độ tổ chức sản xuất (tập trung ở cấp phân xưởng và phân tán tại từng vị trí làm việc); xác định 3 chức năng cốt lõi (kế hoạch hóa tác nghiệp, thực hiện, kiểm tra); 4 yêu cầu tối ưu hóa (cực tiểu dự trữ, cực tiểu chi phí, cực tiểu chu kỳ, sử dụng tối đa nguồn lực); giới thiệu các công cụ điều độ như phương pháp biểu đồ và phương pháp đường găng.
• Chương I - Đặc điểm cơ bản, nhiệm vụ, quyền hạn của doanh nghiệp công nghiệp nhà nước: Phân tích định nghĩa doanh nghiệp và doanh nghiệp nhà nước theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2020 (Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần có quyền biểu quyết). Phân loại doanh nghiệp theo nguồn vốn, hình thức tổ chức và mô hình quản trị (có hoặc không có Hội đồng quản trị). Chi tiết hóa 4 nhóm nhiệm vụ (đối với Nhà nước, đơn vị kinh tế, người tiêu dùng, nội bộ) và 4 nhóm quyền hạn tự chủ (sản xuất - kinh doanh, tài chính, lao động, quản lý).
• Chương II - Các yếu tố của quá trình sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp công nghiệp: Phân tích 3 giai đoạn của quá trình tái sản xuất và hai mô hình tái sản xuất mở rộng (theo chiều rộng và theo chiều sâu). Phân loại vốn doanh nghiệp: Vốn cố định (tài sản cố định hữu hình, vô hình, thuê tài chính, đầu tư dài hạn; cơ chế hao mòn hữu hình/vô hình và quỹ khấu hao) và Vốn lưu động (tiền tệ, nợ phải thu, hàng tồn kho; các biện pháp tăng vòng quay vốn). Phân loại lực lượng lao động công nghiệp (trực tiếp và gián tiếp) cùng lực lượng ngoài sản xuất; mô hình quản trị đội ngũ bán hàng và cán bộ quản lý.
• Chương III - Hệ thống tổ chức quản lý trong doanh nghiệp công nghiệp: Khái quát chế độ quản lý thông qua sự lãnh đạo của tổ chức cơ sở Đảng, thi hành chế độ thủ trưởng kết hợp quyền làm chủ tập thể của công nhân viên chức (thông qua Đại hội CNVC, Hội đồng xí nghiệp, Ban thanh tra công nhân). Phân tích 3 kiểu cơ cấu tổ chức quản lý (trực tuyến, chức năng, trực tuyến - chức năng) và các mối liên hệ (trực thuộc, chức năng, tư vấn). Mô tả cơ cấu sản xuất gồm 4 bộ phận (chính, phụ, phù trợ, phục vụ), các cấp sản xuất (phân xưởng, ngành/buồng máy, nơi làm việc) và các nhân tố ảnh hưởng.
• Chương IV - Công tác kế hoạch hóa trong doanh nghiệp công nghiệp: Phân loại kế hoạch dài hạn (5-10 năm) và kế hoạch ngắn hạn hàng năm gồm 7 bộ phận: kế hoạch sản xuất và tiêu thụ (kế hoạch sản lượng), khoa học - kỹ thuật, xây dựng cơ bản và sửa chữa lớn, cung ứng vật tư, lao động tiền lương, tài chính - tín dụng, và kế hoạch giá thành - đời sống. Trình bày nội dung và ý nghĩa của kế hoạch tiến độ sản xuất tác nghiệp (tháng, 10 ngày, ca làm việc).
• Chương V - Công tác tổ chức và quản lý lao động trong doanh nghiệp công nghiệp: Nghiên cứu chỉ tiêu năng suất lao động, phương pháp tính và các nhân tố ảnh hưởng. Cơ sở xây dựng định mức lao động; các giải pháp sử dụng tối đa quỹ thời gian ca làm việc; các hình thức duy trì kỷ luật lao động (kỷ luật thời gian, kỷ luật công nghệ, kỷ luật sản xuất).
• Chương VI - Công tác quản lý kỹ thuật trong doanh nghiệp công nghiệp: Hệ thống hóa các khái niệm tiến bộ khoa học kỹ thuật, quản lý kỹ thuật, quy trình công nghệ; vai trò của quản lý chất lượng sản phẩm; phương pháp tổ chức kiểm tra chất lượng sản phẩm (KCS).
• Chương VII - Giá thành sản phẩm và biện pháp hạ giá thành sản phẩm của doanh nghiệp: Khái niệm, phân loại và cấu tạo giá thành sản phẩm; các nhóm biện pháp kỹ thuật - tổ chức nhằm tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình cung cấp cho người học ba nhóm tảng tảng lý thuyết và khuôn khổ quản trị:

1. Lý thuyết hệ thống và chu trình vận động của vốn: Tiếp cận xí nghiệp như một hệ thống chuyển hóa đầu vào - đầu ra, gắn liền với chu kỳ tuần hoàn tiền tệ - hàng hóa ($T - H - T'$), các hình thái hao mòn tài sản và tích lũy tái sản xuất mở rộng theo chiều sâu.
2. Nguyên tắc quản trị công nghiệp: Vận dụng nguyên tắc tập trung dân chủ, chế độ một thủ trưởng, cơ chế phân định trách nhiệm trực tuyến - chức năng và mối quan hệ giữa phân xưởng chính với các bộ phận phụ trợ, phục vụ.
3. Khuôn khổ pháp lý kinh tế: Tích hợp các văn bản pháp luật vào quản lý doanh nghiệp, bao gồm Luật Doanh nghiệp 2020, Bộ luật Lao động 2019, Bộ luật Dân sự 2015, Luật Đất đai 2013, Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa 2007, Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật 2006, Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Chứng khoán và Luật Kinh doanh bảo hiểm.

Kỹ năng phát triển

Nội dung giảng dạy và các bài tập tình huống rèn luyện 3 nhóm năng lực:

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Nhận diện cấu trúc tổ chức; đọc hiểu và tham gia lập kế hoạch tiến độ tác nghiệp; tính toán nhu cầu vật tư, phụ tùng thay thế; phân định các thành phần vốn cố định, vốn lưu động và chi phí cấu thành giá thành.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Đo lường và đánh giá các yếu tố làm hao hụt thời gian ca sản xuất; phân tích nguyên nhân gây biến động năng suất lao động; đánh giá độ lệch giữa kế hoạch tiến độ và kết quả thực hiện.
• Năng lực thực hành tác nghiệp (Practical competencies): Bố trí mặt bằng chỗ làm việc theo đúng quy trình công nghệ; thực hiện kiểm tra chất lượng theo chuẩn KCS; điều phối nhân lực và máy móc thiết bị phù hợp với nhịp sản xuất tại xưởng điện.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Tiếp cận sư phạm (Pedagogical approach)

Giáo trình được thiết kế theo phương pháp dạy học tích cực, tích hợp giữa truyền đạt lý thuyết và giải quyết bài tập tình huống kinh tế - kỹ thuật. Đối với giảng viên, tài liệu hướng dẫn áp dụng kỹ thuật thuyết trình ngắn, diễn giảng nêu vấn đề kết hợp phương tiện trực quan (máy chiếu, bài giảng điện tử, sơ đồ phân cấp quản lý). Đối với người học, tài liệu yêu cầu chủ động nghiên cứu giáo trình trước giờ lên lớp và tham gia thảo luận nhóm để giải quyết các vấn đề tổ chức sản xuất.

Bài tập, case studies và thực hành

Mỗi chương đều bố trí hệ thống câu hỏi ôn tập, câu hỏi thảo luận và các nội dung thực hành định hướng:

• Thực hành xác định cơ cấu vốn lưu động, vốn cố định và phân loại lực lượng lao động trong doanh nghiệp (Chương II).
• Bài tập mô phỏng xây dựng sơ đồ cơ cấu tổ chức quản lý trực tuyến - chức năng cho phân xưởng (Chương III).
• Bài tập tính toán các chỉ tiêu kế hoạch sản xuất, kế hoạch tiến độ và điều độ tác nghiệp (Chương IV).
• Thảo luận nhóm về các phương pháp lập định mức lao động và xử lý tình huống vi phạm kỷ luật công nghệ (Chương V).

Phương pháp kiểm tra và đánh giá

Quy trình đánh giá môn học tuân thủ Quy chế đào tạo Cao đẳng hệ chính quy ban hành kèm theo Thông tư số 09/2017/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, cụ thể hóa tại Trường Cao đẳng Cơ Giới:

Hạng mục đánh giá	Hình thức kiểm tra	Nội dung / Chuẩn đầu ra	Thời điểm	Trọng số
Kiểm tra thường xuyên (Hệ số 1)	Vấn đáp	Kiến thức tổng quan và nhận thức ban đầu (A1, B1, C1)	Sau 2 giờ	40% (Tổng điểm quá trình)
Kiểm tra định kỳ (Hệ số 2)	Viết (Tự luận hoặc Trắc nghiệm)	Đánh giá tổng hợp kiến thức, kỹ năng tổ chức (A1, B1, C1)	Sau 21 giờ
Thi kết thúc môn học	Viết (Tự luận hoặc Trắc nghiệm)	Đánh giá toàn diện chuẩn đầu ra môn học (A1, B1, C1)	Sau 30 giờ	60%

Quy tắc tính điểm: Điểm đánh giá thành phần và điểm thi kết thúc chấm theo thang điểm 10, làm tròn đến một chữ số thập phân. Người học phải tham dự tối thiểu 70% thời lượng lý thuyết; nếu vắng quá 30% số giờ tích hợp sẽ không đủ điều kiện dự thi và phải học lại môn học.

Hướng dẫn tự học

• Tự học cá nhân: Đọc trước tài liệu theo danh mục hướng dẫn, hệ thống hóa các công thức tính toán và thuật ngữ quản lý.
• Học tập nhóm: Tổ chức nhóm từ 2-3 người học; nhóm trưởng phân công nhiệm vụ nghiên cứu từng khía cạnh của chủ đề thảo luận, tổng hợp biên bản và báo cáo kết quả trước lớp.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Cập nhật văn bản pháp quy

Giáo trình thể hiện tính cập nhật thông qua việc viện dẫn các văn bản pháp luật hiện hành điều chỉnh hoạt động sản xuất kinh doanh:

• Định nghĩa doanh nghiệp nhà nước căn cứ theo Điều 88 Luật Doanh nghiệp năm 2020.
• Khung quản lý lao động dựa trên Bộ luật Lao động năm 2019.
• Quyền sở hữu và nghĩa vụ tài sản tuân thủ Bộ luật Dân sự năm 2015 và Luật Đất đai năm 2013.
• Các quy định về quản lý chất lượng và tiêu chuẩn kỹ thuật dẫn chiếu Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa 2007 và Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật 2006.
• Hoạt động huy động vốn tham chiếu Luật Các tổ chức tín dụng (sửa đổi 2017), Luật Chứng khoán 2019 và Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022.

       LUẬT DOANH NGHIỆP 2020
     (Định nghĩa DN Nhà nước >50%)
BỘ LUẬT        BỘ LUẬT        LUẬT CHẤT LƯỢNG
LAO ĐỘNG 2019  DÂN SỰ 2015    SP HÀNG HÓA 2007
(Định mức,     (Tài sản,      (Tiêu chuẩn, KCS,
 Kỷ luật SX)    Hợp đồng)      Nhãn hàng hóa)

Kế thừa học thuật chuyên ngành

Nội dung môn học được tổng hợp và kế thừa từ các tài liệu chuẩn mực về quản lý sản xuất công nghiệp tại Việt Nam:

• Giáo trình Tổ chức sản xuất (2005) - PGS.TS Trần Văn Địch, NXB Khoa học và Kỹ thuật.
• Giáo trình Tổ chức sản xuất - Th.S Trần Thị Hoài Thanh, Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội.
• Giáo trình Tổ chức và quản lý sản xuất (2004) - Viện Nghiên cứu và Đào tạo về Quản lý.
• Giáo trình Tổ chức sản xuất (2005) - Nguyễn Thượng Chính, NXB Giáo dục.

Ứng dụng thực tế nghề Điện công nghiệp

Giáo trình không thuần túy trình bày lý thuyết kinh tế mà liên hệ trực tiếp đến các công việc kỹ thuật chuyên ngành điện như: tổ chức phân xưởng quấn động cơ, vận hành dây chuyền tiện ren, phân định lao động trực tiếp trong gia công thiết bị, thiết lập định mức thời gian gia công, duy trì kỷ luật công nghệ và an toàn lao động cho người cùng thiết bị điện.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Phân hạng người học và điều kiện tiên quyết

• Đối tượng đào tạo: Sinh viên theo học chương trình Cao đẳng chính quy nghề Điện công nghiệp và học viên hệ Liên thông Cao đẳng nghề Điện công nghiệp.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành khối kiến thức chung (Chính trị MH 01, Pháp luật MH 02, Tin học MH 05) và các môn học/mô đun chuyên môn kỹ thuật cơ sở (Kỹ thuật số MĐ 08, Kỹ thuật cảm biến MĐ 09, Truyền động điện MĐ 10, Lập trình vi điều khiển MĐ 11). Môn học được bố trí ngay trước giai đoạn làm Đồ án môn học (MĐ 13) và Thực tập tốt nghiệp (MĐ 14).

Tài liệu dành cho giảng viên

Giáo trình cung cấp khung đề cương chi tiết phân bổ 30 giờ, hướng dẫn tiêu chuẩn phòng học lý thuyết/thực hành, quy định trang thiết bị dạy học (máy tính, máy chiếu, bảng biểu, sơ đồ kinh tế) và định dạng ma trận kiểm tra đánh giá thường xuyên, định kỳ và kết thúc học phần.

Giá trị tham khảo mở rộng

Tài liệu là nguồn tham khảo nghiệp vụ cho kỹ thuật viên cơ điện, cán bộ quản lý tổ đội, đốc công, quản đốc phân xưởng sản xuất có nhu cầu tìm hiểu về cách thức phân bổ nguồn lực, xây dựng kế hoạch tiến độ, định mức thời gian lao động và quản lý chất lượng sản phẩm công nghiệp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này được biên soạn cho đối tượng nào?

Tài liệu phục vụ giảng dạy môn học Tổ chức sản xuất (MH 12) cho học sinh, sinh viên hệ Cao đẳng chính quy và Liên thông Cao đẳng nghề Điện công nghiệp tại Trường Cao đẳng Cơ Giới, đồng thời dùng làm tài liệu tham khảo cho khối trường dạy nghề kỹ thuật.

2. Người học cần đáp ứng các điều kiện tiên quyết gì trước khi học?

Sinh viên cần hoàn thành các môn chung và các mô đun kỹ thuật cơ sở trong chương trình nghề Điện công nghiệp (như Kỹ thuật số, Cảm biến, Truyền động điện, Vi điều khiển), nắm được nguyên lý gia công, vận hành thiết bị điện cơ bản trước khi tiếp cận học phần tổ chức sản xuất.

3. Giáo trình này có điểm gì khác biệt so với các giáo trình quản trị kinh doanh chung?

Giáo trình tinh giản các lý thuyết quản trị vĩ mô, tập trung sâu vào nghiệp vụ điều hành tại cấp cơ sở (phân xưởng, tổ sản xuất, vị trí làm việc), tích hợp các ví dụ chuyên ngành cơ điện và cập nhật trực tiếp hệ thống luật pháp kỹ thuật, tiêu chuẩn đo lường, phân loại lao động công nghiệp.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả?

Người học cần nghiên cứu nội dung bài học và câu hỏi ôn tập cuối mỗi chương trước khi đến lớp; kết hợp làm việc nhóm 2-3 người để giải quyết các bài tập mô phỏng cơ cấu quản lý, tính toán kế hoạch tiến độ và phân tích nguyên nhân ảnh hưởng đến năng suất lao động.

5. Giáo trình có những tài liệu và phương tiện bổ trợ nào kèm theo?

Đi kèm giáo trình là hệ thống bài giảng điện tử, các sơ đồ kinh tế, hệ thống bài tập thực hành cuối chương, cùng danh mục tài liệu tham khảo chuyên ngành từ NXB Khoa học và Kỹ thuật, NXB Giáo dục và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan.

---

Kết luận

Giáo trình Tổ chức sản xuất (MH 12) của Trường Cao đẳng Cơ Giới cung cấp cấu trúc kiến thức nền tảng và kỹ năng tác nghiệp hoàn chỉnh về quản trị phân xưởng công nghiệp cho trình độ Cao đẳng nghề Điện công nghiệp. Nội dung giáo trình gắn kết chặt chẽ giữa khung pháp luật doanh nghiệp hiện hành, nguyên tắc tổ chức quản lý và các kỹ thuật điều độ, định mức lao động, quản lý chất lượng KCS và kiểm soát giá thành.

Học phần đóng vai trò cầu nối logic, chuẩn bị năng lực tổ chức và tác phong công nghiệp cho sinh viên trước khi bước vào giai đoạn thực hiện Đồ án môn học / Đào tạo tại doanh nghiệp (MĐ 13) và Thực tập tốt nghiệp (MĐ 14). Để nâng cao hiệu quả học tập, người học được khuyến nghị nghiên cứu song song các tài liệu chuyên khảo của PGS.TS Trần Văn Địch, Th.S Trần Thị Hoài Thanh và hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu: - Đối với người dạy: Sử dụng phương pháp giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học nhớ các giá trị đại lượng, đơn vị của các đại lượng. - Đối với người học: Chủ động đọc trước giáo trình trước buổi học Điều kiện thực hiện bài học: - Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Phòng học lý thuyết chuyên môn - Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác - Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình môn học, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, phim ảnh, và các tài liệu liên quan. - Các điều kiện khác: Không có Kiểm tra và đánh giá bài học: - Nội dung: + Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức + Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kỹ năng. + Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: * Nghiên cứu bài trước khi đến lớp * Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập.

* Tham gia đầy đủ thời lượng môn học. * Nghiêm túc trong quá trình học tập. - Phương pháp: + Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (Hình thức: Vấn đáp) + Kiểm tra định kỳ lý thuyết: Không có + Kiểm tra định kỳ thực hành: Không có Nội dung chính: 1. Khái quát chung về tổ chức sản xuất 15 Sản xuất là quá trình biến đổi những yếu tố đầu vào thành đầu ra.

Mục đích của quá trình chuyển hóa này là tạo giá trị gia tăng để cung cấp cho khách hàng. Đầu vào của quá trình chuyển đổi bao gồm nguồn nhân lực, vốn, kỹ thuật, nguyên vật liệu, đất, năng lượng, thông tin… Đầu ra của quá trình chuyển đổi là sản phẩm, dịch vụ, tiền lương, những ảnh hưởng đối với môi trường. Chức năng sản xuất là mọi hoạt động liên quan đến việc tạo ra sản phẩm và cung cấp dịch vụ. Nó không chỉ tồn tại trong hệ thống sản xuất chế tạo mà còn tồn tại trong lĩnh vực dịch vụ như hệ thống y tế, vận tải, khách sạn, nhà hàng… HỆ THỐNG SẢN XUẤT Đầu vào - Nguồn lực - Vốn Đầu ra - Khoa học kỹ thuật - Sản phẩm - Nguyên vật liệu Quá trình chuyển hóa - Dịch vụ - Thông tin Đo lường hiệu quả (Chi phí, năng suất) Khi nói về tổ chức sản xuất, người ta hiểu nó rất khác nhau.

Ở đây coi tổ chức sản xuất là một trong những nội dung của quản lý sản xuất, nhằm trả lời những câu hỏi sau: - Người ta sẽ sản xuất những sản phẩm gì? - Sản phẩm được sản xuất ở đâu? (phân xưởng nào, máy nào) - Ai sẽ sản xuất ra chúng (người công nhân nào thực hiên gia công các sản phẩm khác nhau) - Cần bao nhiêu thời gian để sản xuất chúng? (có tính đến các yếu tố như nhịp của máy móc thiết bị, thời gian thay đổi gia công, hỏng hóc bất thường, thời gian vận chuyển, thời gian chờ đợi.) Tổ chức sản xuất đó là một tập hợp các quyết định mà người quản đốc các xưởng hoặc cán bộ quản lý cần đưa ra để thực hiện tốt một dự án hay một chương trình sản xuất đã được lập ra. Công tác tổ chức sản xuất trong doanh nghiệp 2. Mức độ của tổ chức sản xuất Trong một xưởng sản xuất, tổ chức quá trình sản xuất được thực hiện ở hai mức độ khác nhau: - Tổ chức sản xuất tập trung nhằm xây dựng tiến trình và đưa các lô sản phẩm 16 vào sản xuất tùy theo quy trình công nghệ, năng lục sản xuất của máy móc thiết bị và mức dự báo khả năng tiêu thụ ngắn hạn.