ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƢỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: TIN HỌC ĐẠI CƢƠNG NGÀNH, NGHỀ: KỸ THUẬT SỬA CHỮA, LẮP RÁP MÁY TÍNH TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số /QĐ-CĐCĐ ngày tháng năm 20… của Hiệu trƣởng trƣờng Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2017 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm LỜI GIỚI THIỆU Cho tới nay, hầu nhƣ ai sử dụng máy vi tính cho công việc của mình đều sử dụng phần mềm văn phòng nào đó nhƣ xử lý văn bản, trang tính điện tử, quản trị cơ sở dữ liệu, sử dụng Internet, thƣ điện tử, thiết kế trang web. Hiểu biết và sử dụng thành thạo tin học văn phòng là những điều cần thiết đầu tiên khi bắt đầu sử dụng máy vi tính. Những phần mềm mới thƣờng xuyên đƣợc đƣa vào các tính năng mới tận dụng cấu hình máy tính ngày càng mạnh hơn làm cho việc sử dụng máy vi tính trong công việc văn phòng ngày càng đơn giản hơn.
Nhiều công việc trƣớc đây phải lập trình rất vất vả và phức tạp, nay đã đƣợc giải quyết bằng một vài thao tác và cũng chỉ cần vài thao tác ngƣời sử dụng có thể đến đƣợc ứng dụng mình cần quan tâm. Điều đó làm thay đổi tận gốc cách tiếp nhận và truyền đạt các tri thức về phần mềm ứng dụng. Vì vậy học để giảm thời gian tiến hành công việc của mình so với khi theo cách cũ, đồng thời với ngƣời bắt đầu thì không phải mất thời gian tìm hiểu, học tập những thứ đã lạc hậu và kém hiệu quả. Mô đun tin học văn phòng là một mô đun chuyên môn của học viên ngành sửa chữa máy tính và quản trị mạng.
Mô đun này nhằm trang bị cho học viên các trƣờng công nhân kỹ thuật và các trung tâm dạy nghề những kiến thức về tin học văn phòng.với các kiến thức này học viên có thể áp dụng trực tiếp vào lĩnh vực sản xuất cũng nhƣ đời sống. Mô đun này cũng có thể làm tài liệu tham khảo cho các cán bộ kỹ thuật, các học viên của các nghành khác quan tâm đến lĩnh vực này. Mặc dù đã có những cố gắng để hoàn thành giáo trình theo kế hoạch, nhƣng do hạn chế về thời gian và kinh nghiệm soạn thảo giáo trình, nên tài liệu chắc chắn còn những khiếm khuyết. Rất mong nhận đƣợc sự đóng góp ý kiến của các thầy cô trong Khoa cũng nhƣ các bạn sinh viên và những ai sử dụng tài liệu này.
……, ngày … tháng … năm 2017 Tham gia biên soạn 1. …… i MỤC LỤC Trang Chƣơng 1. Điện toán cơ bản 5 1. Lịch sử máy tính 2.
Khái niệm tin học và máy tính 3. Các thành phần cơ bản của máy tính 5. Chƣơng trình phần mềm 6. Các ứng dụng trong tin học Chƣơng 2.
Hệ điều hành 10 - Giới thiệu hệ điều hành - Hệ điều hành MS - DOS - Hệ thống quản lý file - Chƣơng trình bat, tập tin config.sys Chƣơng 3. Hệ điều hành Windows 25 - Tổng quan về Windows - Làm việc với windows - Windows explorer Chƣơng 4. Phòng và chống Virus 30 - Cách thức phá hoại của virus tin học - Phòng và chống Virus - Virus của tƣơng lai Chƣơng 5. Ngôn ngữ lập trình C 35 - Giới thiệu - Các kiểu dữ liệu - Khai báo biến, hằng, biểu thức, câu lệnh - Lệnh nhập và xuất dữ liệu - Các lệnh có cấu trúc ii GIÁO TRÌNH MÔN HỌC TIN HỌC ĐẠI CƢƠNG Mã mô đun: MH07 Thời gian thực hiện mô đun: 75 giờ (Lý thuyết: 30 giờ; thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 41 giờ; kiểm tra: 4 giờ) I.
VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔN HỌC : - Vị trí của môn học : Môn học đƣợc bố trí sau khi sinh viên học xong các môn học chung, trƣớc các môn học/ mô-đun đào tạo chuyên môn nghề. - Tính chất của môn học : Là môn học lý thuyết cơ sở bắt buộc II. MỤC TIÊU MÔN HỌC : - Các khái niệm cơ bản và kiến thức nhập môn tin học - Tìm hiểu về các hệ đếm - Nắm rõ tầm quan trọng của hệ điều hành WINDOWS - Hệ điều hành windows và các công cụ hổ trợ cho những thao tác thƣờng xuyên sử dụng khi làm việc với máy tính. - Nắm đƣợc những khái niệm cơ bản về VIRUS - Trang bị các kiến thức cơ bản về lập trình dùng ngôn ngữ Turbo Pascal III.
NỘI DUNG MÔN HỌC: 1 Nội dung tổng quát và phân phối thời gian: Thời gian (giờ) Thực hành, Số Tên các bài trong mô đun Tổng Lý thí nghiệm, Kiểm TT số thuyết thảo luận, tra bài tập I Điện toán cơ bản 12 5 7 - Lịch sử máy tính - Khái niệm tin học và máy tính - Các hệ đếm - Các thành phần cơ bản của máy tính - Chƣơng trình phần mềm - Các ứng dụng trong tin học II Hệ điều hành 10 4 6 - Giới thiệu hệ điều hành - Hệ điều hành MS - DOS - Hệ thống quản lý file - Chƣơng trình bat, tập tin Khoa CNTT 3 config.sys III Hệ điều hành Windows 25 9 14 2 - Tổng quan về Windows - Làm việc với windows - Windows explorer IV Phòng và chống Virus 6 2 4 - Cách thức phá hoại của virus tin học - Phòng và chống Virus - Virus của tƣơng lai V Ngôn ngữ lập trình C 22 10 10 2 - Giới thiệu - Các kiểu dữ liệu - Khai báo biến, hằng, biểu thức, câu lệnh - Lệnh nhập và xuất dữ liệu - Các lệnh có cấu trúc Cộng : 75 30 41 4 Khoa CNTT 4 Chƣơng 1 ĐIỆN TOÁN CƠ BẢN ---*--- 1. LỊCH SỬ MÁY TÍNH: a. Cơ sở xuất hiện máy tính: Do nhu cầu cần tăng độ chính xác và giảm thời gian tính toán, con ngƣời đã quan tâm chế tạo các công cụ tính toán từ xƣa: bàn tính tay của ngƣời Trung Quốc, máy cộng cơ học của nhà toán học Pháp Blaise Pascal (1623-1662), máy tính cơ học có thể cộng trừ nhân chia của nhà toán học Đức Gottfried Wilhelmvon leibniz (1646-1716), máy sai phân để tính các đa thức toán học, máy phân giải điều khiển bằng phiếu đục lỗ của Babbage (1792-1871)… b. Quá trình phát triển: Tuy nhiên, máy tính điện tử thực sự hình hành bắt đầu vào thập niên 1950 và đến nay đã trải qua 5 thế hệ đƣợc phân loại sự tiến bộ về công nghệ điện tử và vi điện tử cũng nhƣ các cải tiến về nguyên lý, tính năng và loại hình của nó.
Thế hệ 1 (1950-1958): máy tính sử dụng các bóng đèn điện tử chân không, mạch riêng rẽ, vào số liệu bằng phiếu đục lỗ, điều khiển bằng tay. Máy có kích thƣớc rất lớn, tiêu thụ năng lƣợng nhiều, tốc độ tính chậm khoảng 300-3.000 phép tính mỗi giây. Loại máy tính điển hình thế hệ 1 nhƣ EDVAC (Mỹ) hay BESM (Liên xô cũ),… Thế hệ 2 (1958-1964): máy tính dùng bộ xử lý bằng đèn bán dẫn, mạch in. Máy đã có chƣơng trình dịch nhƣ Cobol, Fortran và hệ điều hành đơn giản.
Kích thƣớc máy còn lớn, tốc độ khoảng 10. Điển hình nhƣ IBM-1070 (Mỹ) hay MINSK (Liên xô cũ),… Thế hệ 3 (1965-1974): máy tính đƣợc gắn các bộ xử lý bằng vi mạch điện tử cỡ nhỏ có thể có đƣợc tốc độ tính khoảng 100. Máy đã có các hệ điều hành đa chƣơng trình, nhiều ngƣời dùng đồng thời hoặc theo kiểu chia thời gian. Kết quả từ máy tính có thể in ra trực tiếp ở máy in.
Điển hình nhƣ loại IBM 360 (Mỹ) hay EC (Liên xô cũ),… Thế hệ 4 (1974 - 1990): máy tính bắt đầu có các vi mạch đa xử lý có tốc độ tính hàng chục triệu đến hàng tỷ phép/s. Giai đoạn này hình thành 2 loại máy tính chính: máy tính cá nhân để bàn (Personal Computer – PC) hoặc xách tay (Laptop hoặc Notebook Computer) và các loại máy tính chuyên nghiệp thực hiện đa chƣơng trình, đa vi xử lý,… hình thành các hệ thống mạng máy tính ( Computer Networks), và các ứng dụng phong phú đa phƣơng tiện. Thế hệ 5 (1990 - nay): bắt đầu có các nghiên cứu tạo ra các máy tính mô phỏng các hoạt động của bộ não và hành vi con ngƣời, có trí khôn nhân tạo với khả năng tự suy diễn Khoa CNTT 5 phát triển các tình hống nhận đƣợc và những hệ quản lý kiến thức cơ sở để giải quyết các bài toán đa dạng. KHÁI NIỆM TIN HỌC VÀ MÁY TÍNH: a.
Tin học (Informatics): Tin học là ngành khoa học nghiên cứu việc thu thập thông tin, quản lý thông tin, xử lý thông tin và truyền nhận thông tin nhằm đạt đƣợc mục tiêu đặt ra của con ngƣời. Ngƣời ta còn gọi tin học bằng các từ khác nhƣ: Xử lý dữ liệu (Data Processing), Khoa học máy tính (Computer Science). Công nghệ thông tin (Information Technology): Công nghệ thông tin là công nghệ tổng hợp của 3 lĩnh vực: máy tính, truyền thông và các nguồn thông tin phục vụ cho hoạt động của hệ thống máy tính. Máy tính điện tử: Dựa vào kích thƣớc máy tính (dung lƣợng, tốc độ,.), ta có thể phân loại máy tính điện tử nhƣ sau: - Siêu máy tính (Super Computer) - Máy tính lớn (Main Frame Computer) - Máy tính nhỏ (Mini Computer) - Máy vi tính (Micro Computer) hay còn gọi là máy tính cá nhân (Personal Computer) 3.
Các hệ đếm: Tên hệ đếm Cơ số Các ký số dùng Thập phân 10 0,1,2,…,9 Nhị phân 2 0,1 Thập lục phân 16 0,1,2,…,9,A,B,C,D,E,F Trong đời sống hằng ngày, ta dùng hệ đếm thập phân. Trong máy tính, dùng hệ nhị phân (hay thập lục phân). Biểu diễn thông tin trên máy tính điện tử: Đơn vị đo lƣờng thông tin: Mỗi ký số 0 hay 1 gọi là bit (viết tắt là: b), 8 bit tạo thành 1 Byte (viết tắt là: B). Byte là đơn vị cơ bản để đo lƣợng thông tin.
Ta còn có các bội số của Byte là KB, MB, GB. Khoa CNTT 6 1KB = 1024 B (210 B) 1MB = 1024 KB (210 KB) 1GB = 1024 MB (210 MB) c. Xử lý thông tin (Information Proccessing): Xử lý thông tin là ngành khoa học nghiên cứu các phƣơng pháp, công nghệ, kỹ thuật xử lý dữ liệu một cách tự động bằng máy tính điện tử. Có rất nhiều tên gọi khác nhau liên quan đến ngành khoa học này nhƣ: Khoa học máy tính (Computer Science), tin học (Informatics), công nghệ thông tin (Information Technology),.