Bà XÂY DĀNG TR¯äNG CAO ĐÀNG XÂY DĀNG SÞ 1 GIÁO TRÌNH MÔN HàC: TH¯¡NG M¾I ĐIàN TĄ CN BÀN NGÀNH/NGHÀ: NGHIàP VĀ BÁN HÀNG, TH¯¡NG M¾I ĐIàN TĄ TRÌNH Đà: TRUNG CÂP (Ban hành kèm theo Quyết định số: 597/QĐ-CĐXD1 ngày 29 tháng 12 năm 2023 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Xây dựng số 1) Hà Nái, nm 2023 1 TUYÊN BÞ BÀN QUYÀN Tài liệu này thuộc lo¿i sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đ°ợc phép dùng nguyên bÁn hoặc trích dùng cho các mÿc đích về đào t¿o và tham khÁo. Mọi mÿc đích khác mang tính lệch l¿c hoặc sử dÿng với mÿc đích kinh doanh thiếu lành m¿nh sẽ bị nghiêm cấm. 2 LäI GIâI THIàU Cuộc cách m¿ng khoa học kỹ thuật đã và đang đem l¿i những chuyển biến m¿nh mẽ trên toàn thế giới. Việc áp dÿng công nghệ thông tin trong ho¿t động kinh tế đem l¿i những lợi ích to lớn cho toàn xã hội.
Th°¡ng m¿i điện tử là lĩnh vực ho¿t động kinh tế không còn xa l¿ với nhiều quốc gia. Ng°ßi ta không còn phÁi mất nhiều thßi gian, công săc, tiền b¿c,…cho những giao dịch kinh tế. Việc áp dÿng th°¡ng m¿i điện tử trong ho¿t động kinh doanh là một xu thế tất yếu cāa thßi đ¿i và Việt Nam cũng không nằm ngoài xu h°ớng phát triển đó. Giáo trình <Th°¡ng m¿i điện tử căn bÁn= đ°ợc viết để phÿc vÿ mÿc đích đào t¿o ngành Nghiệp vÿ bán hàng, Th°¡ng m¿i điện tử trình độ trung cấp cāa tr°ßng Cao đẳng Xây dựng số 1 nh° một học phần c¡ sá cāa chuyên ngành.
Giáo trình đ°ợc kết cấu thành 3 ch°¡ng: Ch°¡ng 1: Tổng quan về th°¡ng m¿i điện tử Ch°¡ng 2: Các hình thăc giao dịch điện tử Ch°¡ng 3: Thanh toán trong th°¡ng m¿i điện tử Trong quá trình biên so¿n, mặc dù đã cân nhắc và lựa chọn các nội dung phù hợp nhất với mÿc tiêu đào t¿o để đÁm bÁo tính khoa học, tính hiện đ¿i cāa giáo trình, song chắc chắn không thể tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Rất mong nhận đ°ợc ý kiến đóng góp cāa b¿n đọc và các thầy, cô giáo. Xin trân trọng cÁm ¡n sự quan tâm cāa b¿n đọc! Hà Nái, ngày tháng nm 2023 Nhóm biên so¿n Nguyễn Thị Hồng Đỗ Thị Kim Dung 3 DANH MĀC CÁC TĂ VI¾T TÀT TT KÝ HIàU CHÚ GIÀI 1 TMĐT Th°¡ng m¿i điện tử 2 CNTT Công nghệ thông tin 4 NàI DUNG CÁC CH¯¡NG Ch°¡ng 1: Tổng quan về th°¡ng m¿i điện tử Ch°¡ng 2: Các hình thăc giao dịch điện tử Ch°¡ng 3: Thanh toán trong th°¡ng m¿i điện tử 5 TÀI LIàU THAM KHÀO [1] PGS. Nguyễn Văn Minh, Giáo trình Th°¡ng m¿i điện tử căn bÁn, Nhà xuất bÁn thống kê, năm 2011.
Trần Văn Hòe, Giáo trình Th°¡ng m¿i điện tử căn bÁn, Nhà xuất bÁn Đ¿i học kinh tế quốc dân, năm 2015. Nguyễn Văn Thoan, Giá trình th°¡ng m¿i điện tử, Tr°ßng Đ¿i học Ngo¿i th°¡ng, năm 2015. [4] Một số website: http://Google.com; http:// Shopee.vn… 6 MĀC LĀC LäI GIâI THIàU. 3 DANH MĀC CÁC TĂ VI¾T TÀT.
4 NàI DUNG CÁC CH¯¡NG. 5 TÀI LIàU THAM KHÀO. 6 CH¯¡NG 1: TàNG QUAN VÀ TH¯¡NG M¾I ĐIàN TĄ. Khái niám, đặc điểm và phân lo¿i.
Lÿi ích và h¿n ch¿. ĐiÁu kián phát triển. H¿ tầng công nghệ thông tin. Hệ thống bÁo mật trong th°¡ng m¿i điện tử.
Hệ thống thanh toán điện tử. Các hình thāc ho¿t đáng. Th° tín điện tử. Thanh toán điện tử.
Trao đổi dữ liệu điện tử. Chuyển giao nội dung số. Bán lẻ sÁn phẩm hữu hình và sÁn phẩm số. Hợp đồng th°¡ng m¿i điện tử.
27 CÂU HâI ÔN T¾P CH¯¡NG 1. 28 CH¯¡NG 2: CÁC HÌNH THĀC GIAO DÞCH ĐIàN TĄ. Khái quát vÁ giao dßch đián tą. Giao dßch đián tą giÿa các doanh nghiáp B2B.
Khái quát về th°¡ng m¿i điện tử B2B. Mô hình th°¡ng m¿i điện tử B2B phổ biến. Giao dßch đián tą giÿa doanh nghiáp vãi ng°åi tiêu dùng B2C. Khái quát về th°¡ng m¿i điện tử B2C.
Mô hình th°¡ng m¿i điện tử B2C phổ biến. Giao dßch đián tą giÿa nhÿng ng°åi tiêu dùng vãi nhau C2C. Khái quát về th°¡ng m¿i điện tử C2C. Mô hình th°¡ng m¿i điện tử C2C phổ biến.
45 CÂU HâI ÔN T¾P CH¯¡NG 2. 47 CH¯¡NG 3: THANH TOÁN TRONG TH¯¡NG M¾I ĐIàN TĄ. Khái niám và đặc điểm. Lÿi ích và rÿi ro.
Lợi ích chung. Lợi ích đối với ngân hàng. Lợi ích đối với khách hàng. Yêu cầu và các bên tham gia.
Các bên tham gia. Các ph°¢ng thāc thanh toán phá bi¿n. Thanh toán qua ví điện tử. Thanh toán COD.
Thanh toán qua ngân hàng. Một số lo¿i hình thanh toán khác. 78 CÂU HâI ÔN T¾P CH¯¡NG 3. 86 8 GIÁO TRÌNH MÔN HàC Tên môn hác: TH¯¡NG M¾I ĐIàN TĄ CN BÀN Mã môn hác: MH 11 Vß trí, tính chÃt, ý nghĩa và vai trò cÿa môn hác: - Vị trí: + Môn học đ°ợc bố trí á kỳ học thă I.
+ Môn học tiên quyết: Kinh tế vi mô - Tính chất: Là môn học c¡ sá bắt buộc - Ý nghĩa và vai trò cāa môn học: Môn học cung cấp cho ng°ßi học các kiến thăc c¡ bÁn về th°¡ng m¿i điện tử, mô hình kinh doanh và ph°¡ng thăc thanh toán trong th°¡ng m¿i điện tử. Đồng thßi giúp học sinh làm quen với một số ph°¡ng thăc thanh toán trong th°¡ng m¿i điện tử. Māc tiêu môn hác: - VÁ ki¿n thāc: + Trình bày đ°ợc khái niệm, đặc điểm, phân lo¿i, c¡ sá pháp lý để phát triển th°¡ng m¿i điện tử; Lợi ích và h¿n chế cāa th°¡ng m¿i điện tử; + Trình bày đ°ợc khái niệm, các nhân tố c¡ bÁn cāa mô hình kinh doanh trong th°¡ng m¿i điện tử; + Trình bày đ°ợc: Khái niệm, đặc điểm, một số mô hình kinh doanh trong th°¡ng m¿i điện tử B2C, B2B, C2C; + Trình bày khái niệm, lợi ích cāa thanh toán điện tử; Các ph°¡ng thăc thanh toán trong th°¡ng m¿i điện tử; + Trình bày đ°ợc khái niệm và các nguy c¡ đe dọa an toàn trong th°¡ng m¿i điện tử; Các giÁi pháp đÁm bÁo an toàn trong TMĐT. - VÁ kỹ nng: + Xác định đ°ợc các mô hình kinh doanh trong th°¡ng m¿i điện tử; + Xác định đ°ợc mô hình doanh thu cāa các mô hình kinh doanh trong th°¡ng m¿i điện tử B2C, C2C; + Thực hiện đ°ợc một số ph°¡ng thăc thanh toán trong th°¡ng m¿i điện tử.
- VÁ nng lāc tā chÿ và trách nhiám: Nghiêm túc, cẩn thận, trung thực, tự giác trong công việc. Nái dung cÿa môn hác: 9 CH¯¡NG 1: TàNG QUAN VÀ TH¯¡NG M¾I ĐIàN TĄ Giãi thiáu: Nằm trong môn học Th°¡ng m¿i điện tử căn bÁn, nội dung cāa ch°¡ng 1 sẽ trình bày những vấn đề chung nhất về th°¡ng m¿i điện tử: Khái niệm, đặc điểm, lợi ích, h¿n chế…cāa th°¡ng m¿i điện tử. Māc tiêu: - Trình bày đ°ợc khái niệm, đặc điểm cāa th°¡ng m¿i điện tử; - Trình bày đ°ợc cách phân lo¿i th°¡ng m¿i điện tử; - Trình bày đ°ợc lợi ích và h¿n chế cāa th°¡ng m¿i điện tử; - Trình bày đ°ợc c¡ sá pháp lý để phát triển th°¡ng m¿i điện tử. Nái dung chính: 1.
Khái niám, đặc điểm và phân lo¿i 1. Khái niệm Cho đến hiện t¿i có nhiều định nghĩa khác nhau về th°¡ng m¿i điện tử. Các định nghĩa này xem xét theo các quan điểm, khía c¿nh khác nhau. Định nghĩa cāa Tổ chăc th°¡ng m¿i thế giới (WTO): Th°¡ng m¿i điện tử bao gồm việc sÁn xuất, quÁng cáo, bán hàng và phân phối sÁn phẩm đ°ợc mua bán và thanh toán trên m¿ng Internet, nh°ng đ°ợc giao nhận có thể hữu hình hoặc giao nhận qua Internet d°ới d¿ng số hoá.
Định nghĩa cāa OECD (Tổ chăc Hợp tác và Phát triển Kinh tế): Th°¡ng m¿i điện tử là việc làm kinh doanh thông qua m¿ng Internet, bán những hàng hoá và dịch vÿ có thể đ°ợc phân phối không thông qua m¿ng hoặc những hàng hoá có thể mã hoá bằng kỹ thuật số và đ°ợc phân phối thông qua m¿ng hoặc không thông qua m¿ng. Trong Luật mẫu về th°¡ng m¿i điện tử, UNCITRAL (Āy ban cāa Liên hợp quốc về th°¡ng m¿i quốc tế) nêu định nghĩa để các n°ớc tham khÁo: Th°¡ng m¿i điện tử là việc trao đổi thông tin th°¡ng m¿i thông qua các ph°¡ng tiện điện tử, không cần phÁi in ra giấy bất că công đo¿n nào cāa toàn bộ quá trình giao dịch. Tóm l¿i, th°¡ng m¿i điện tử đ°ợc hiểu theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp. Nghĩa rộng và nghĩa hẹp á đây phÿc thuộc vào cách tiếp cận rộng và hẹp cāa hai thuật ngữ <th°¡ng m¿i= và <điện tử=.
Theo nghĩa hẹp: Th°¢ng m¿i đián tą (TMĐT) là viác mua bán hàng hoá và dßch vā thông qua các ph°¢ng tián đián tą và m¿ng vißn thông, đặc biát là máy tính và internet. 10 Theo nghĩa rộng: Th°¢ng m¿i đián tą là toàn bá các giao dßch mang tính th°¢ng m¿i đ°ÿc ti¿n hành b¿ng các ph°¢ng tián đián tą nh° trao đái dÿ liáu đián tą, chuyển tiÁn đián tą. Đặc điểm Th°¡ng m¿i điện tử có một số đặc điểm sau: Thā nhÃt, TMĐT là mát ph°¢ng thāc th°¢ng m¿i są dāng các ph°¢ng tián đián tą để ti¿n hành các giao dßch th°¢ng m¿i. Việc sử dÿng các ph°¡ng tiện điện tử cho phép các bên thực hiện các ho¿t động mua, bán, chuyển giao, trao đổi các nguồn <thông tin=về sÁn phẩm, hàng hóa, dịch vÿ.
Các nguồn <thông tin=đ°ợc hiểu là bất că gì có thể truyền tÁi bằng kỹ thuật điện tử nh° th° điện tử, thông điệp điện tử, các tập tin văn bÁn (text-based file), các c¡ sá dữ liệu (database), các bÁng tính (spreadsheet), các bÁn vẽ thiết kế bằng máy tính điện tử (computer-aid design: CAD), các hình đồ họa (graphical image), quÁng cáo, chào hàng, hóa đ¡n, biểu giá, hợp đồng, hình Ánh động (flash), video clip, âm thanh,. Việc trao đổi <thông tin= qua m¿ng máy tính và Internet giúp các bên tham gia giao dịch cung cấp, truyền tÁi các nội dung giao dịch và không cần phÁi in ra giấy trong bất kỳ công đo¿n nào cāa toàn bộ quá trình giao dịch.com kinh doanh rất nhiều sÁn phẩm nh° đồ điện tử, băng đĩa nh¿c. và chā yếu là các lo¿i sách; có trÿ sá đặt t¿i Seattle, Washington (Mỹ) nh°ng không có bất că một cửa hàng vật lý nào. Việc bán sách cāa công ty đ°ợc thực hiện trực tiếp qua m¿ng Internet, ho¿t động cung ăng đ°ợc thực hiện trên c¡ sá phối hợp trực tiếp giữa công ty với các nhà xuất bÁn.
Thā hai, TMĐT có liên quan m¿t thi¿t đ¿n th°¢ng m¿i truyÁn thßng, và phā thuác sā phát triển m¿ng máy tính và Internet.