Giáo trình thực hành nguội cơ bản ngành công nghệ ô tô trường TCN Kỹ thuật Công nghệ Hùng Vương 2019

Tài liệu giảng dạy Thực hành nguội cơ bản nghề công nghệ ô tô hệ thống hóa kiến thức từ cơ bản đến nâng cao ngành trong thời kỳ mới

• Trường học: Trường Trung Cấp Nghề Kỹ Thuật Công Nghệ Hùng Vương
• Chuyên ngành: Công Nghệ Ô Tô
• Đề tài: Thực hành nguội cơ bản
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Tp.HCM

Mục lục chi tiết

• Giới thiệu mô đun
• 1. Bài 1: Sử dụng ê tô bàn
• 2. Bài 2: Banh búa
• 3. Bài 3: Vạch dấu
• 5. Bài 5: Mài đục
• 6. Bài 6: Kỹ thuật đục cơ bản
• 7. Bài 7: Đục kim loại
• 8. Bài 8: Kỹ thuật dũa
• 9. Bài 9: Dũa mặt phẳng
• 10. Bài 10: Vận hành máy khoan bàn
• 11. Bài 11: Mài mũi khoan
• 13. Bài 13: Cắt kim loại bằng cưa tay
• 14. Bài 14: Cắt ren trong, cắt ren ngoài bằng bàn ren và taro
• 15. Bài 15: Gò rèn kim loại
• 17. Bài 17: Gò kim loại
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan giáo trình thực hành nguội ô tô Hùng Vương

Giáo trình thực hành nguội cơ bản là một học phần không thể thiếu trong chương trình đào tạo công nghệ ô tô tại Trường TCN Kỹ thuật Công nghệ Hùng Vương. Tài liệu này được biên soạn nhằm trang bị cho học viên những kiến thức và kỹ năng nền tảng nhất về gia công cơ khí, làm tiền đề vững chắc cho các môn học chuyên ngành sửa chữa ô tô phức tạp hơn. Nội dung giáo trình không chỉ giới thiệu về lịch sử, vai trò của ngành ô tô mà còn đi sâu vào các kỹ thuật gia công cơ bản như dũa, cưa, đục, khoan và cắt ren. Mục tiêu của mô đun này là giúp người học làm quen và sử dụng thành thạo các dụng cụ nghề nguội cầm tay, từ đó hình thành thói quen làm việc cẩn thận, tỉ mỉ và khoa học. Theo Lời giới thiệu của giáo trình, sau khi hoàn thành học phần, học viên có khả năng "Nhận dạng đúng các loại ô tô và các bộ phận của ô tô" cũng như "Trình bày được công dụng, cấu tạo và cách sử dụng một số dụng cụ cầm tay nghề sửa chữa ô tô". Đây là nền tảng cốt lõi, giúp học viên tiếp cận đối tượng nghề nghiệp một cách bài bản, xác định đúng mục đích và tâm thế học tập. Việc nắm vững kỹ thuật nguội cơ bản không chỉ hỗ trợ cho công việc chính mà còn phát triển tư duy kỹ thuật, khả năng giải quyết vấn đề và tuân thủ các quy định về an toàn lao động, một yếu tố sống còn trong môi trường xưởng dịch vụ.

1.1. Vai trò của kỹ năng nghề nguội trong ngành ô tô

Kỹ năng nghề nguội đóng vai trò là viên gạch nền móng cho bất kỳ kỹ thuật viên ô tô chuyên nghiệp nào. Trong thực tế, không phải mọi chi tiết hỏng hóc đều có thể thay thế ngay lập tức. Khả năng gia công, sửa chữa và phục hồi các chi tiết cơ khí đơn giản bằng phương pháp nguội như dũa phẳng một bề mặt, khoan thêm lỗ bắt vít, hay cắt lại ren trên bu lông là cực kỳ quan trọng. Giáo trình nhấn mạnh rằng đây là những kỹ năng "hỗ trợ cho nghề chính mà các học viên đang học". Việc thành thạo các thao tác này giúp kỹ thuật viên trở nên linh hoạt, tự chủ hơn trong công việc, tiết kiệm chi phí và thời gian cho cả xưởng dịch vụ và khách hàng. Hơn nữa, quá trình gia công cơ khí nguội rèn luyện đức tính kiên nhẫn, sự chính xác và khả năng cảm nhận vật liệu, những phẩm chất quý giá giúp nâng cao chất lượng công việc sửa chữa tổng thể.

1.2. Mục tiêu mô đun thực hành nguội cơ bản

Mục tiêu chính của mô đun thực hành nguội được xác định rõ trong tài liệu gốc. Về kiến thức, học viên phải trình bày được phương pháp lựa chọn, vạch dấu và quy trình thực hiện các công việc nguội. Về kỹ năng, học viên phải "Sử dụng thành thạo và đúng chức năng các thiết bị, dụng cụ tương ứng", thực hiện các công việc như đục, dũa, cưa, khoan, cắt ren đúng trình tự và yêu cầu kỹ thuật. Đặc biệt, mục tiêu về thái độ được nhấn mạnh, bao gồm việc "có thói quen làm việc cần cẩn, cẩn thận, ty mỷ, khoa học, sạch sẽ" và "áp dụng đúng các biện pháp an toàn". Tóm lại, giáo trình thực hành nguội cơ bản nghề công nghệ ô tô không chỉ dạy về kỹ thuật mà còn định hình tác phong chuyên nghiệp và ý thức an toàn cho người thợ tương lai.

II. Thách thức khi học kỹ thuật nguội và an toàn lao động

Việc học kỹ thuật nguội cơ bản đặt ra nhiều thách thức, đặc biệt là đối với những người mới bắt đầu. Thách thức lớn nhất là việc kiểm soát lực tay và duy trì sự chính xác trong từng thao tác. Các công việc như dũa phẳng bề mặt hay cưa theo đường thẳng đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa hai tay và con mắt quan sát tinh tường. Nếu không được hướng dẫn bài bản, người học dễ mắc các sai lỗi như dũa bị lẹm góc, cưa lệch vạch dấu, hoặc đục quá sâu làm hỏng phôi. Một thách thức quan trọng khác được đề cập trong giáo trình là an toàn lao động trong xưởng nguội. Môi trường làm việc với các dụng cụ sắc nhọn, máy móc (máy khoan, máy mài) và phoi kim loại tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai nạn. Giáo trình của Trường TCN Kỹ thuật Công nghệ Hùng Vương dành riêng một phần quan trọng để hướng dẫn về "Tổ chức nơi làm việc và an toàn". Việc không tuân thủ các quy tắc an toàn có thể dẫn đến những chấn thương nghiêm trọng. Do đó, việc trang bị kiến thức và xây dựng ý thức kỷ luật về an toàn là yêu cầu bắt buộc, song song với việc rèn luyện kỹ năng chuyên môn. Việc khắc phục những thách thức này đòi hỏi sự kiên trì, luyện tập thường xuyên và sự giám sát chặt chẽ từ giảng viên.

2.1. Quy tắc an toàn lao động trong xưởng nguội bắt buộc

An toàn lao động trong xưởng nguội là ưu tiên hàng đầu. Giáo trình quy định rõ các biện pháp cần tuân thủ. Trước khi làm việc, phải kiểm tra tình trạng của bàn nguội, ê tô, và các máy móc. Trang phục phải gọn gàng, không đeo găng tay khi vận hành máy khoan để tránh bị cuốn vào. Trong quá trình làm việc, chỉ để những dụng cụ nghề nguội cần thiết trên bàn, sắp xếp ngăn nắp theo nguyên tắc "Những thứ cầm bằng tay phải đặt ở bên phải". Đặc biệt, tài liệu nhấn mạnh: "Không vứt các dụng cụ vào nhau" và "Không dùng búa đánh vào tay quay ê tô". Sau khi làm việc xong, phải dọn dẹp sạch sẽ phoi kim loại, lau chùi và cất dụng cụ vào đúng nơi quy định. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc này giúp giảm thiểu rủi ro tai nạn và xây dựng một môi trường làm việc chuyên nghiệp.

2.2. Các dạng sai hỏng thường gặp trong gia công nguội

Trong quá trình thực hành, học viên thường gặp phải các dạng sai hỏng phổ biến. Ví dụ, khi thực hiện kỹ thuật dũa kim loại, bề mặt có thể không phẳng, bị lồi hoặc lõm do lực ấn không đều. Khi đục, phôi có thể bị mẻ cạnh nếu "đánh búa mạnh khi gần kết thúc phần đục". Đối với việc cắt ren, các sai hỏng như gãy taro trong lỗ, ren bị mẻ, hoặc ren không đủ chiều sâu là rất phổ biến. Nguyên nhân chính thường do thao tác sai, dụng cụ bị cùn hoặc chuẩn bị phôi không đúng kích thước. Tài liệu thực hành nguội này phân tích rất chi tiết nguyên nhân và cách khắc phục cho từng lỗi, ví dụ như để tránh ren bị tróc, cần "tính toán chính xác kích thước chuẩn của ren, thường xuyên làm sạch phoi". Việc nhận biết và hiểu rõ các sai hỏng này giúp người học rút kinh nghiệm và nâng cao chất lượng sản phẩm thực hành.

III. Phương pháp gia công nguội Vạch dấu đục và cưa

Để tạo ra một sản phẩm cơ khí chính xác, các bước gia công cơ khí nguội cơ bản như vạch dấu, đục và cưa kim loại phải được thực hiện đúng phương pháp. Giáo trình xem vạch dấu là công việc "quyết định độ chính xác về hình dạng, về kích thước và nhất là về vị trí tương quan giữa các bề mặt". Đây là bước chuyển đổi bản vẽ kỹ thuật thành các đường nét cụ thể trên phôi liệu, làm cơ sở cho các nguyên công tiếp theo. Sau khi vạch dấu, kỹ thuật đục được sử dụng để loại bỏ lượng dư vật liệu lớn một cách nhanh chóng. Tài liệu hướng dẫn chi tiết từ cách cầm đục, tư thế đứng cho đến kỹ thuật đánh búa. Đục kim loại là bước gia công thô, do đó cần được thực hiện cẩn thận để không làm ảnh hưởng đến kích thước cuối cùng. Tiếp theo, kỹ thuật cưa và đục bằng cưa tay được áp dụng để cắt phôi hoặc tạo các rãnh. Việc lựa chọn lưỡi cưa phù hợp với vật liệu gia công nguội và duy trì nhịp điệu cưa ổn định là yếu tố quyết định đến hiệu quả và chất lượng đường cắt. Nắm vững bộ ba kỹ năng này là yêu cầu cơ bản đối với mọi học viên theo học giáo trình sửa chữa ô tô.

3.1. Kỹ thuật vạch dấu và chọn mặt chuẩn chính xác

Vạch dấu là một công việc phức tạp, đòi hỏi người thực hiện phải "vận dụng nhiều kiến thức dựng hình". Trước khi vạch dấu, bề mặt phôi cần được làm sạch và bôi một lớp chất bôi màu (phấn hoặc sơn chuyên dụng) để đường vạch được rõ nét. Bước quan trọng nhất là chọn chuẩn vạch dấu. Giáo trình chỉ rõ nguyên tắc: "Chuẩn vạch dấu cần cố gắng thống nhất với chuẩn thiết kế" và nên "chọn cạnh, mặt đã qua gia công tinh có độ chính xác cao nhất". Việc chọn sai chuẩn sẽ dẫn đến sai số tích lũy, làm cho vị trí tương quan giữa các bề mặt bị sai lệch. Các dụng cụ nghề nguội như mũi vạch, chấm dấu, thước cặp, và bàn máp được sử dụng để thực hiện công việc này một cách chính xác.

3.2. Hướng dẫn chi tiết kỹ thuật đục và cưa kim loại

Giáo trình cung cấp hướng dẫn từng bước cho kỹ thuật cưa và đục. Đối với kỹ thuật đục, tư thế đứng đúng là chân trái hợp với đường tâm dọc ê tô một góc 70°, hai bàn chân rộng bằng vai. Tay trái cầm đục cách đầu đục khoảng 20-30mm, các ngón tay ôm thoải mái. Có 3 cách vung búa: bằng cổ tay (lực nhẹ), bằng cẳng tay (lực vừa), và bằng cả cánh tay (lực mạnh), tùy thuộc vào lớp phoi cần bóc. Đối với kỹ thuật cưa kim loại bằng cưa tay, việc lắp lưỡi cưa sao cho răng cưa hướng về phía trước là bắt buộc. Khi cưa, cần đẩy cưa với một lực vừa phải và kéo về nhẹ nhàng, tận dụng toàn bộ chiều dài lưỡi cưa để tránh mòn cục bộ. Những chỉ dẫn chi tiết này giúp học viên thực hiện các bài tập thực hành nguội một cách an toàn và hiệu quả.

IV. Bí quyết dũa khoan và cắt ren theo giáo trình ô tô

Dũa, khoan và cắt ren là những kỹ năng nghề nguội tinh xảo, quyết định độ chính xác và chất lượng hoàn thiện của sản phẩm. Kỹ thuật dũa kim loại là phương pháp gia công bán tinh hoặc tinh, có thể đạt độ chính xác đến 0.01mm. Giáo trình phân loại dũa rất chi tiết, bao gồm dũa dẹt, dũa vuông, dũa tam giác, dũa tròn... mỗi loại có một công dụng riêng để gia công các bề mặt phẳng, rãnh vuông, góc hẹp hay lỗ tròn. Kỹ thuật khoan lỗ là phương pháp tạo lỗ trên vật liệu đặc, được thực hiện trên máy khoan bàn. Tài liệu này hướng dẫn cặn kẽ từ cấu tạo máy khoan, cách gá lắp phôi, chọn mũi khoan và tốc độ quay phù hợp với từng loại vật liệu. Cuối cùng, kỹ thuật cắt ren bằng taro (tạo ren trong) và bàn ren (tạo ren ngoài) là một trong những kỹ năng ứng dụng nhiều nhất trong sửa chữa ô tô. Việc cắt một con ren mới hay sửa lại một ren cũ đòi hỏi sự cẩn thận và thao tác đúng kỹ thuật để tránh làm hỏng chi tiết. Việc nắm vững các kỹ năng này là minh chứng cho tay nghề của một kỹ thuật viên ô tô lành nghề, như được đào tạo tại Trường Cao đẳng Hùng Vương.

4.1. Phân loại và ứng dụng các loại dũa kim loại

Tài liệu thực hành nguội phân loại dũa dựa trên hai tiêu chí chính: mật độ răng (dũa thô, dũa nửa tinh, dũa tinh) và hình dạng tiết diện. Dũa dẹt (tiết diện chữ nhật) dùng để gia công mặt phẳng. Dũa vuông dùng cho lỗ hoặc rãnh vuông. Dũa tam giác dùng cho các góc 60 độ hoặc mài sắc lưỡi cưa. Dũa tròn dùng để gia công lỗ tròn hoặc các bề mặt cong lõm. Dũa bán nguyệt (lòng mo) có một mặt phẳng và một mặt cong, rất linh hoạt để gia công các bề mặt cong có bán kính lớn. Việc lựa chọn đúng loại dũa cho từng yêu cầu công việc là yếu tố đầu tiên đảm bảo hiệu quả và chất lượng của kỹ thuật dũa kim loại.

4.2. Quy trình khoan lỗ và cắt ren bằng taro bàn ren

Quy trình khoan lỗ bắt đầu bằng việc vạch dấu và chấm dấu tâm lỗ chính xác. Phôi phải được kẹp chặt trên ê tô của máy khoan. Mũi khoan phải được lắp đồng tâm với trục chính. Khi khoan, đặc biệt là với các lỗ sâu, cần "rút mũi khoan ra để đưa phoi ra ngoài" thường xuyên. Đối với cắt ren, giáo trình hướng dẫn rất tỉ mỉ. Để cắt ren trong, cần khoan một lỗ mồi có đường kính theo tiêu chuẩn. Sau đó, sử dụng bộ taro gồm 3 cây (thô, bán tinh, tinh) để cắt lần lượt. Thao tác là "quay thuận từ 1 - 2 vòng, lại quay ngược trở lại để lấy phoi ra". Tương tự, khi cắt ren ngoài bằng bàn ren, phôi trụ cần được vát mép và bôi trơn. Việc tuân thủ đúng quy trình này là chìa khóa để tạo ra các mối ghép ren chất lượng.

V. Ứng dụng thực tiễn từ giáo trình thực hành nguội

Giáo trình thực hành nguội cơ bản nghề công nghệ ô tô không chỉ dừng lại ở lý thuyết và các bài tập cơ bản. Giá trị cốt lõi của nó nằm ở khả năng ứng dụng trực tiếp vào công việc sửa chữa và bảo dưỡng ô tô hàng ngày. Một kỹ thuật viên ô tô thường xuyên phải đối mặt với các tình huống cần đến kỹ năng nghề nguội. Chẳng hạn, khi một bu lông bị chờn ren, thay vì phải thay cả cụm chi tiết đắt tiền, người thợ có thể dùng taro để doa lại ren hoặc cắt một ren mới lớn hơn. Khi lắp một chi tiết mới nhưng lỗ bắt vít hơi lệch, kỹ năng dũa hoặc khoan lại lỗ sẽ giải quyết vấn đề nhanh chóng. Thậm chí, trong nhiều trường hợp, người thợ phải tự chế tạo các đồ gá, các miếng đệm hoặc các công cụ hỗ trợ đơn giản từ vật liệu gia công nguội. Những bài tập thực hành nguội trong giáo trình, từ việc dũa một khối thép vuông vức đến việc chế tạo một chiếc búa nhỏ, đều là những mô phỏng hữu ích cho các tình huống thực tế. Chính khả năng vận dụng linh hoạt những kỹ năng nền tảng này đã phân biệt một người thợ lành nghề với một người thợ chỉ biết thay thế phụ tùng.

5.1. Phục hồi chi tiết bằng gia công cơ khí nguội

Trong sửa chữa ô tô, việc phục hồi chi tiết bằng gia công cơ khí nguội là một giải pháp kinh tế và hiệu quả. Ví dụ, một mặt bích bị cong vênh nhẹ có thể được làm phẳng lại bằng phương pháp dũa và rà bột màu. Một lỗ tai bắt ốc bị nứt có thể được hàn lại, sau đó khoan và taro lại ren như ban đầu. Các trục bị xước nhẹ có thể được làm bóng lại bằng giấy nhám. Giáo trình cung cấp kiến thức nền tảng về vật liệu và kỹ thuật để người thợ có thể đánh giá mức độ hư hỏng và lựa chọn phương pháp phục hồi phù hợp. Khả năng này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn có ý nghĩa trong việc bảo tồn các chi tiết của những dòng xe cũ, khó tìm phụ tùng thay thế.

5.2. Chế tạo đồ gá và dụng cụ hỗ trợ sửa chữa

Một ứng dụng quan trọng khác của kỹ thuật nguội cơ bản là khả năng tự chế tạo các công cụ và đồ gá chuyên dụng. Trong nhiều trường hợp, việc tháo lắp một số cụm chi tiết đặc biệt đòi hỏi những dụng cụ không có sẵn trên thị trường. Người thợ có tay nghề nguội tốt có thể tự cắt, dũa, khoan, và hàn các thanh thép để tạo ra các cảo, các khóa giữ hoặc các dưỡng kiểm tra cần thiết. Việc này cho thấy sự sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề và sự am hiểu sâu sắc về cơ khí của người thợ. Những kỹ năng được rèn luyện từ giáo trình cơ khí đại cương và thực hành nguội chính là nền tảng cho những ứng dụng nâng cao này.

VI. Tương lai ngành ô tô và cơ hội từ trường Hùng Vương

Ngành công nghệ ô tô đang phát triển với tốc độ vũ bão, với sự xuất hiện của xe điện, xe tự lái và các hệ thống điện tử phức tạp. Tuy nhiên, dù công nghệ có hiện đại đến đâu, các nguyên lý cơ khí nền tảng vẫn luôn là cốt lõi. Các bộ phận như hệ thống treo, hệ thống phanh, khung gầm vẫn được cấu thành từ các chi tiết kim loại và yêu cầu sự can thiệp cơ khí chính xác. Do đó, kỹ năng nghề nguội sẽ không bao giờ lỗi thời. Ngược lại, nó trở thành một kỹ năng bổ trợ quý giá, giúp người thợ có thể xử lý các vấn đề một cách toàn diện. Chương trình đào tạo công nghệ ô tô tại Trường TCN Kỹ thuật Công nghệ Hùng Vương đã nắm bắt được xu hướng này. Bằng việc kết hợp đào tạo các kỹ năng cơ bản như trong giáo trình thực hành nguội cơ bản với các công nghệ chẩn đoán hiện đại, nhà trường đang tạo ra một thế hệ kỹ thuật viên toàn diện, sẵn sàng đáp ứng mọi yêu cầu của thị trường lao động. Việc đầu tư vào một nền tảng vững chắc chính là sự chuẩn bị tốt nhất cho tương lai.

6.1. Cơ hội việc làm sau chương trình đào tạo ô tô

Sau khi hoàn thành chương trình đào tạo và nắm vững các kỹ năng từ giáo trình sửa chữa ô tô và thực hành nguội, học viên có cơ hội việc làm rộng mở. Các vị trí công việc bao gồm kỹ thuật viên tại các xưởng dịch vụ, garage sửa chữa, các trung tâm bảo hành của các hãng xe lớn, hoặc các công ty vận tải có đội xe riêng. Những người có tay nghề giỏi và kinh nghiệm thậm chí có thể tự mở xưởng dịch vụ của riêng mình. Bằng cấp từ một cơ sở đào tạo uy tín như Trường Cao đẳng Hùng Vương cùng với kỹ năng thực tế vững chắc là một lợi thế cạnh tranh lớn trên thị trường lao động hiện nay.

6.2. Thông tin tuyển sinh ngành công nghệ ô tô mới nhất

Với nhu cầu nhân lực chất lượng cao ngày càng tăng, tuyển sinh ngành công nghệ ô tô luôn là một trong những ngành học "hot" nhất. Trường TCN Kỹ thuật Công nghệ Hùng Vương thường xuyên có các đợt tuyển sinh với nhiều chính sách ưu đãi cho học viên. Các cá nhân quan tâm có thể theo dõi thông tin chi tiết về điều kiện xét tuyển, thời gian nộp hồ sơ và chương trình học trên website chính thức của trường. Việc lựa chọn một chương trình đào tạo bài bản, chú trọng thực hành như tại trường Hùng Vương là bước khởi đầu quan trọng để xây dựng một sự nghiệp thành công và bền vững trong lĩnh vực công nghệ ô tô.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UY BAN NH.AN DAN QU~N 5 TRUONG TRUNG CAP NGHE KY THU~T CONG NGHt HUNG VUONG , ' GIAOTRINH Th\fC hilnh nguQi c« b8n ' Nghe: Cong ngh~ o to TRINH DO• TRUNG CAP TPHCM-2019 LOI GIOI THI¥U Cong ngh¢ su:a chiJ:a 6 t6 la m()t mang kiin thu:c cho nhiJ:ng ngu:ai c6ng nhan su:a chu:a. 6 t6 tu:ang lai. Kiin thu:c cua m6 dun se giup cho nguai h9c bu:6·c ddu tiip c(in du:9·c vai d6i tu:9ng nghi nghi¢p, tir d6 c6 thi xac djnh du:(Jc 71Uj,C aich va tam thi h9c t(ip. H9c xong m6 dun nay h9c vien se c6 kha nang: 1.

Trinh bay dung vai tro va Itch sit: phat triin cua 6 t6. Trinh bay dung cac lor;ti 6 t6 va cdu tqo chung cita o to. Trinh bay dung khai ni¢m vi hi¢n tu:(Jng, qua trinh va cac giaidoqn mai man chi tiit. Trinh bay dung khai ni¢m vi cac phu:ang phap su:a chiJ:a va c6ng ngh¢ ph11,c h6i chi tiit.

Nh(in dqng dung cac loqi 6 to va cac b() ph(in cita 6 t6. Trinh bay du:(JC c6ng d1,mg, cdu tqo va each SU: dz,mg m() ts6 d1:mg CJ:{ cdm tay nghi su:a chiJ:a 6 t6.C Trang Gioi thi~u mo dun 2 Bai 1: Sir d\lng eto ban. 6 Bai 2: Banh bua. 12 Bai 3: V~ch dilu.

2 Ui:1 i::lllU may ma1 A-J: va' mai p ang m~~t Ui:1 ' .:?, A-J: •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••• 28 Bai 5: Mai dl,lc. 40 Bai 6: Kythu~t dl,lC ca ban.···················································································· 52 Bai 7: Dl,lc knn lo~i. ····························································································· 60 Bai 8: Ky thu~t du. 68 Bai 9: Duami;itphfulg.

80 Bai 10: V~hanhmaykhoan ban.·········································································:· 93 Bai 11: Mai mili khoan. 117 Bai 13: Citknn lo~ bfulg cua tay. 130 Bai 14: Cit ren trong, cit ren ngoai bililg ban ren va taro. 13 8 Bai 15: C~oraknn lo~.

171 Bai 17: Go knn lo~i ··························································································· 177 Tai li~u tham k:hao. 185 2 GIOI THI¥U VE MO DUN I. Vi tri, y nghia, vai tro mo dun: Gia cong ngu9i CO' ban la man h9c khong thJ thiiu au(lc trong dao tr;io nghd cho h9c vien. Giup h9c vien biit them nghd ngu9i ad hJ tr(l cho nghd chinh ma cac h9c vien dang h9c.

H9c vien phan bi¢t au(JC cac trang thi!t bj, d¥ng C¥ cua nghd ngu9i. Bilt sir d¥ng thanh thr;io may khoan, may mai, bi!t khoan, d¥c, gii1a, cua, vr;ich ddu, cdt ren. fJ6ng th&i c6 th6i quen lam vi¢c can cit, cdn th(in, ty my, khoa h9c, sr;ich se. Dam bao an toan khi thlfC t(ip.

Ml}c tieu ciia mo dun: Mo dun nay nhlim ren luy¢n cho h9c vien c6 airy du cac kiln thuc CO' ban vl· phuong phap ch9n chudn, vr;ich ddu, chdm ddu va quy trinh thvc hi¢n cac cong vi¢c ngu9i CO' ban. C6 ky nang lva ch9n, sir d¥ng cac d¥ng C¥ thich h9]J va thlfC hi¢n cac c6ng vi¢c vd ngu9i CO' ban dung trinh fl:C, dam bao dung yeu cdu ky thu(j,t, an toan, dung th&i gian. Ml}C tieu thl}:'C hi~n ciia mo dun: H9c xong mo dun nay h9c vien c6 kha nang: - Lµa ch9n va sir dl,lng cac loc;ii gifia, d\lc va cac dl,lng C\l dn thi€t cho gia cong ngm)i ca ban va trlnh bay duqc cong d\lllg cua chung. - Xac dinh duqc chuftn lfty dftu, chuftn do, chuftn ga chinh xac va phu hqp.

- Sir d\lllg thanh thc;io va dung chuc nang cac thi€t bi, d\lllg C\l tuang ung. - V c;ich duqc quy trinh gia cong hqp ly va hi~u qua. - Bao quan t6t cac thi€t bi, dl,lng C\l, san phftm. - Thµc hi~n duqc cac cong vi~c v~: d\lc, gifia, cua, khoan, cit ren b~ng ban ren, ta ro va hoan thi~n.

- Mai sira duqc cac dl,lng C\l cit va d\lng C\l vc;ich dftu. - Thu x€p nai lam vi~c g9n gang, ngan nip va ap dl,lng dung cac bi~n phap an toan. N{>i dung c~inh ciia modun: - Khai quat ve gia cong ngm)i CO' ban. - T 6 chuc nai thµc t~p va an toan.

- Lfty dftu - D\lc kim loc;ii - Gifia kim loc;ii - Cua kim loc;ii. - Khoan kim loc;ii - Cit ren b~ng ban ren va ta ro V. Cac hinh thfrc hQc tip chinh trong mo dun: 3 A. HQC TREN LOP: Lfty dftu, d1,1c kim lo~i, giila kim lo~i, cua kim lo~i, khoan kim lo~i, cfit ren bing ban ren va taro.

- Giao vien dung cac phuong phap d~y h9c d€ truy6n d~t nhung ki€n thuc cua bai d€ cho h9c vien linh h{>i m{>t each toan di~n, c1,1 th€, chinh xac tung tr9ng tarn cua bai h9c. - H9c vien lrtng nghe, xay dlJilg bai, ghi chep dfty du cac ki€n thuc ma giao vien da truy6n d~t vao trong va.O LU~ NHOM: Giao vien hu6ng d~n chia lop thanh tung nh6m nho, cac nh6m se thµc hi~n cac cong vi~c c1,1 th€ sau:: - D9c va nghien cuu ban ve chi ti€t gia cong - Cac thanh vien trong nh6m trao dbi thao lu~, d9c va nghien cuu ban ve d€ l:;tp trinh w cac bu&c gia cong C. TmfC HANH T~I XUONG NGU<)I CO BA.N: T~i xuang c6 dfty du cac thi€t bi: may khoan, may mai,. , cac d1,1ng Cl,l db ngh6: ban lam vi~c, cac d1,1ng c1,1 v~ch dftu, cac lo~i d1,1c, cac lo~i giila, cac lo~i cua tay, mui khoan, ban ren, taro, cac d1,1ng c1,1 do ki€m: thu&c la, thu&c c~p, eke 90°.

ngoai ra con c6 cac dl,lilg Cl,l h6 trq khac: kim, mo let, tu6c na vit,. Cac nguyen v,;1t li~u dfty du, phu hqp , dung chung lo~i cua tung bai. - Giao vien trinh bay m~u, di8n giai dfty du, c1,1 th€ cua tung m1,1c chinh cua bai cho h9c vien nfim vung va lam theo. Sau m6i lftn trinh bay m~u giao vien ciing g9i m9t vai h9c sinh d€ ki€m tra l~i ki€n thuc ma h9c vien linh h{>i.

N€u c6 sai s6t thi bb rue kip thai ngay tu dftu. - H9c vien: quan sat, theo doi d€ lam bai thl,l'c hanh m{>t each chinh xac d€ thl,l'c hi~n dung m1,1c dich, yeu cftu cua bai. - Cu6i gia thl,l'c hanh sfip x€p dl,lilg c1,1, v,;1t li~u, bai t:;tp, v~ sinh cong nghi~p. 4 YEU CAU VE DANH GIA.AN THI$N MO DUN: 1.

Ki~n thfrc: - Giai thich duqc phuong phap lfty dftu, chftm dftu, dvc, gifia, dt ren bfing ban ren va taro. - Nh~n d~g va chi ra duqc c6ng d\lllg cua tung lo~i thi6t bi, d\lllg cv lien quan. - Neu dAy du va giai thich ro cac y6u t6 trong qua trinh gia cong ngu9i. - Cac nguyen nhan gay mftt an toan trong gia c6ng ngu9i va cac bi~n phap khic phvc.

- Duqc danh gia qua cac bai vi€t, cau hoi mi~ng, tric nghi~m di€n khuy€t d~t yeu ' cau. Ky nang: - Lva ch9n, su dvng hqp ly cac trang bi, dvng cv. - Tove hi~n cac c6ng vi~c v€ ngu9i dung thao tac, dung quy trinh. - Duqc danh gia bfing phuong phap quan sat vm bang ki6m/ thang di6m d~t yeu ' cau.

Thai d(>: - Th6 hi~n muc d◊ th~n trong trong thao tac khi su dvng c6ng cv va cac thi6t bi khac. - Nai lam vi~c v~ sinh, ngan nip. - Bi6u I◊ tinh thk trach nhi~m va hqp tac. 5 TO CHUC NOi LAM VI¥C VA AN TOAN I.

Tnr6'c khi lam viec: 1. Kiem tra ban ngu<)i, eto, d6 ga, den chi€u sang va cac may dung trong cong vi~c xem c6 t6t hay khong. Lam quen v6i ban hu6ng dftn va phi€u cong ngh~, ban ve va cac yeu cAu ky thu~t d6 ra d6i v6i cong vi~c. Kiem tra dl_.lng C\l, v~t li~u va phoi li~u dung trong cong vi~c xem da c6 chua, t6t hay xfiu va chuAn bi nhung thrr con thi€u.

Chc;m chi6u cao eto phu hqp v6i ca nguoi de khi lam vi~c dm;rc thoai mai 5. E>~t len ban ngu<)i nhung dl_.lng C\l, phoi li~u, v~t li~u, d6 ga cAn thi€t de bit dAu lam vi~c. Mu6n v~y cAn phai theo dung cac quy tic sau: - Nhung thrr cb bing tay phai d~t & ben phai. - Nhung thrr cb bing tay trai d~t & ben trai.

- Nhung thrr cb bing ca hai tay thi d~t & tru&c m~t. - Nhung thrr thuong dung d~t & g~. - Nhung thrr it dung d~t & xa. - D\lllg C\l do luong va kiem tra d~t & tren gia, ho~c trong h<)p.l lam vi~c d~t tren cac tfim d5' d~t bi~t.

Trong khi lam vi~c: 1. Tren ban ngu<)i chi d~t nhung dl_.l va d6 ga cAn dung trong thai gian lam vi~c nhftt dinh. Nhung thrr con l~i cAn duc;rc x€p vao trong h<)p & ban ngu<)i. Sau khi dung xong m<)t d\lllg C\l nao d6, cAn d~t ngay vao ch6 quy diflh.

Khong dm:;rc: - Khong vftt cac d\lfig C\l vao nhau ho~c vftt d\lfig cl_. - Khong danh tay quay eto bing bua ho~c v~t khac. - Xep ng6n ngang tren ban ngu<)i nhung phoi li~u ho~c chi ti€t may da gia cong. E>am bao dung nhi~p de) lam vi~c thich hqp, sip xep nghi va lam vi~c xen ke nhau, bm vi lam vi~c qua m~t se gay ra sai s6t.

Thuong xuyen gift gin s~ch se va ngan nitp & nai_ lam vi~c. Khi lam xong cong vi~c: 1. Quet s~ch phoi & dl_.lng C\l, dung gie lau chui d\lfig Cl_.l vao ngan ban ngu<)i ho~c h<)p de cftt vao tu dl_. Quet s~ch phoi va manh kim lo~i tren eto va ban ngu<)i.

Thu d9n v~t li~u va phoi li~u cflng nhu chi ti€t da gia cong khoi ban ngm)i. V~ sinh toan be) phan xu&ng s~ch se, ban giao cho nguoi quan ly xu&ng. 6 BAI 1: SU Dl}NG E TO BAN I. Muc tieu thuc hien: - Trinh bay duqc ~ftu t~o, cong d\lng, each SU d\lng cac lo~i ban ren, taro va phuang phap dtren.

- Ch9n dung d\lng C\l, chuAn bi phoi va thvc hi~n ciit ren dung trinh t\]'., thao tac, thai gian va an toan. D~c di€~ cua vi~c cilt ren bing ban ren, taro. Phuang phap ciit ren bing ban ren~ taro. Cac d~ng sai hong, nguyen nhan va each khilc ph\lc.

Cac bu&c thvc hi~n. cAc HINH THUC HQC T!P. HQC TREN LOP. Khai niem: Ren la be m~t duqc t~o thanh tren v~t th€ quay.

Ngay nay, ren duqc su d\lng r9ng rai trong ky thu~t d€ n6i ghep, ho~c duqc truySn chuy€n d9ng gifra cac chi ti€t, cac ca cftu, cac thi€t bi. Vi d\l: nha m~t ren tren bulong va dai 6c ma eto duqc gifr ch~t tren ban ngu9i, nha m~t ren tren tf\lc vit va dai 6c cua eto ma ma d(mg cua eto c6 duqc chuy€n d9ng tinh ti€n ra ho~c vao. Qua trinh t~o thanh bS m~t ren g9i la ciit ren. Cilt ren la qua trinh gia cong c6 phoi d€ t~o nen nhung duang ranh xoiin 6c tren bS m~t hinh con hay hinh tf\l.

Trong nghS ngu9i, cong vi~c cilt ren duqc su d\lllg nhiSu nhftt la khi lilp rap ho~c sua chua cac thi€t bi b~g nhung d\lng C\l ciit ren cfun tay. Dijc di~m cu.a vi~c cit ren bing ban ren, taro: Ban ren va taro la d\lng C\l ciit ren bing tay. D€ ciit duqc ren ngum thq phai chuySn m9t mo men quay cho ban ren hay taro thong qua tay quay taro hay tay quay ban ren. Taro la lo~i d\lng C\l d€ ciit ren trong 16 b~g tay.