Luận văn một số giải pháp quản lý nhằm cải thiện chất lượng đào tạo trường cao đẳng nghề cơ điện và công nghệ thực phẩm hà nội

Tài liệu nghiên cứu Luận văn một số giải pháp quản lý nhằm cải thiện chất lượng đào tạo trường cao đẳng nghề cơ điện và, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Lê Nguyên Hùng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Quân
• Trường học: Trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Đào Tạo Tại Trường Cao Đẳng Nghề Cơ Điện Và Công Nghệ Thực Phẩm Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM KẾT
• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG VÀ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO NGHỀ
• 1.1. Các khái niệm về chất lượng
• 1.2. Khái niệm về đào tạo và đào tạo nghề
• 1.2.1. Khái niệm nghề
• 1.2.2. Khái niệm về đào tạo
• 1.2.3. Khái niệm về đào tạo nghề
• 1.2.4. Các hình thức đào tạo nghề
• 1.2.5. Hệ thống tổ chức đào tạo nghề
• 1.3. Đặc điểm của trường đào tạo nghề
• 1.4. Mục tiêu, chương trình đào tạo nghề
• 1.4.1. Mục tiêu đào tạo nghề
• 1.4.2. Chương trình đào tạo nghề
• 1.4.2.1. Nội dung đánh giá chất lượng đào tạo nghề
• 1.4.2.2. Phương pháp đánh giá chất lượng đào tạo nghề
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo nghề. Các yếu tố bên trong
• 1.6. Thực tiễn đào tạo nghề ở một số nước trên thế giới và Việt Nam
• 1.6.1. Đào tạo nghề ở một số nước trên thế giới
• 1.6.2. Đào tạo nghề ở Việt Nam
• 1.6.3. Bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam
• Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CƠ ĐIỆN VÀ CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM HÀ NỘI
• 2.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 2.1.1. Quá trình hình thành và mục tiêu đào tạo của trường Cao đẳng nghề Cơ điện và công nghệ thực phẩm Hà Nội
• 2.1.2. Địa vị pháp lý và nhiệm vụ của trường
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức của trường
• 2.1.4. Chức năng, nhiệm vụ chính của Ban giám hiệu và các phòng, khoa
• 2.1.5. Hoạt động đào tạo của nhà trường
• 2.1.6. Đặc điểm về nguồn lực của nhà trường
• 2.1.7. Sứ mệnh và chiến lược phát triển của trường
• 2.1.8. Những thuận lợi và khó khăn của trường
• 2.1.8.1. Thực trạng đào tạo: các kết quả đào tạo, quy mô, loại hình, ngành nghề
• 2.2. Phân tích thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo nghề của trường Cao đẳng nghề Cơ điện và Công nghệ thực phẩm Hà Nội
• 2.2.1. Đánh giá thực trạng chất lượng đào tạo từ phía doanh nghiệp sử dụng
• 2.2.2. Đánh giá thực trạng chất lượng từ phía cơ sở đào tạo
• 2.2.3. Tổng hợp các kết quả phân tích
• Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM CẢI THIỆN CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CƠ ĐIỆN VÀ CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM HÀ NỘI
• 3.1. Định hướng phát triển của nhà trường. Định hướng đảm bảo chất lượng đào tạo nghề của nhà trường
• 3.2. Các giải pháp nhằm cải thiện chất lượng đào tạo nghề tại trường Cao đẳng nghề cơ điện và công nghệ thực phẩm Hà Nội
• 3.2.1. Giải pháp 1: Bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ GV
• 3.2.2. Giải pháp 2: Nâng cao số lượng và chất lượng cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ học tập của HS
• 3.2.3. Giải pháp 3: Tăng cường công tác quản lý HS – SV
• Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về chất lượng đào tạo

Chất lượng đào tạo là một yếu tố quan trọng trong sự phát triển của bất kỳ cơ sở giáo dục nào, đặc biệt là tại Trường Cao đẳng nghề Cơ điện và Công nghệ thực phẩm Hà Nội. Nâng cao chất lượng đào tạo không chỉ là mục tiêu mà còn là yêu cầu cấp bách trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự cạnh tranh ngày càng gia tăng. Chất lượng đào tạo nghề được xác định qua nhiều yếu tố, bao gồm chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất và sự kết nối với doanh nghiệp. Theo đó, việc đánh giá chất lượng đào tạo cần được thực hiện một cách toàn diện, từ đầu vào đến đầu ra, nhằm đảm bảo rằng sinh viên tốt nghiệp có thể đáp ứng được nhu cầu của thị trường lao động.

1.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo

Chất lượng đào tạo nghề tại Trường Cao đẳng nghề Cơ điện và Công nghệ thực phẩm Hà Nội chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố khác nhau. Đầu tiên, cơ sở vật chất và trang thiết bị kỹ thuật là yếu tố quyết định đến khả năng thực hành của sinh viên. Thứ hai, đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn cao và kinh nghiệm thực tiễn sẽ góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy. Cuối cùng, sự kết nối với doanh nghiệp cũng rất quan trọng, giúp sinh viên có cơ hội thực tập và làm việc thực tế, từ đó nâng cao kỹ năng nghề nghiệp. Việc đánh giá chất lượng đào tạo cần phải xem xét đồng bộ các yếu tố này để có cái nhìn tổng thể và chính xác.

II. Thực trạng chất lượng đào tạo tại trường

Thực trạng chất lượng đào tạo tại Trường Cao đẳng nghề Cơ điện và Công nghệ thực phẩm Hà Nội cho thấy nhiều điểm mạnh nhưng cũng tồn tại không ít hạn chế. Theo báo cáo, trường đã đào tạo hàng ngàn lao động có tay nghề cao, tuy nhiên, vẫn còn một số vấn đề cần khắc phục. Đánh giá chất lượng đào tạo từ phía doanh nghiệp cho thấy rằng sinh viên tốt nghiệp chưa hoàn toàn đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Điều này có thể do chương trình đào tạo chưa cập nhật kịp thời với sự phát triển của công nghệ và nhu cầu thị trường. Hơn nữa, việc bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên cũng cần được chú trọng hơn nữa để đảm bảo rằng họ có thể truyền đạt kiến thức và kỹ năng một cách hiệu quả.

2.1. Đánh giá từ phía doanh nghiệp

Đánh giá từ phía doanh nghiệp là một trong những tiêu chí quan trọng để xác định chất lượng đào tạo. Nhiều doanh nghiệp cho rằng sinh viên tốt nghiệp từ Trường Cao đẳng nghề Cơ điện và Công nghệ thực phẩm Hà Nội có kiến thức cơ bản tốt, nhưng kỹ năng thực hành còn hạn chế. Điều này cho thấy cần có sự cải thiện trong thực hành nghề nghiệp và kết nối doanh nghiệp để sinh viên có thể tiếp cận thực tế nhiều hơn. Việc tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm giữa nhà trường và doanh nghiệp sẽ giúp hai bên hiểu rõ hơn về nhu cầu và mong muốn của nhau, từ đó điều chỉnh chương trình đào tạo cho phù hợp.

III. Giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo

Để nâng cao chất lượng đào tạo tại Trường Cao đẳng nghề Cơ điện và Công nghệ thực phẩm Hà Nội, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên là rất cần thiết. Giảng viên cần được tham gia các khóa đào tạo, hội thảo để cập nhật kiến thức mới và phương pháp giảng dạy hiện đại. Thứ hai, cần đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị học tập để sinh viên có thể thực hành tốt hơn. Cuối cùng, việc tăng cường kết nối doanh nghiệp sẽ giúp sinh viên có cơ hội thực tập và làm việc thực tế, từ đó nâng cao kỹ năng nghề nghiệp và khả năng thích ứng với thị trường lao động.

3.1. Bồi dưỡng đội ngũ giảng viên

Bồi dưỡng đội ngũ giảng viên là một trong những giải pháp quan trọng nhất để nâng cao chất lượng đào tạo. Giảng viên cần được khuyến khích tham gia các khóa học nâng cao, nghiên cứu khoa học và thực tập tại các doanh nghiệp. Điều này không chỉ giúp họ cập nhật kiến thức mới mà còn tạo ra những phương pháp giảng dạy sáng tạo và hiệu quả hơn. Hơn nữa, việc xây dựng một môi trường làm việc thân thiện và hỗ trợ sẽ giúp giảng viên cống hiến nhiều hơn cho sự nghiệp giáo dục.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chất lượng đào tạo nghề là một trong những yếu tố then chốt quyết định sự phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế. Tại Việt Nam, đặc biệt là Trường Cao đẳng nghề Cơ điện và Công nghệ Thực phẩm Hà Nội, việc nâng cao chất lượng đào tạo nghề được xem là nhiệm vụ cấp bách nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường lao động và sự phát triển kinh tế - xã hội. Nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng chất lượng đào tạo nghề tại trường trong giai đoạn 2010-2012, đánh giá từ cả phía doanh nghiệp sử dụng lao động và cơ sở đào tạo, đồng thời đề xuất các giải pháp quản lý nhằm cải thiện chất lượng đào tạo.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo nghề, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng đào tạo tại Trường Cao đẳng nghề Cơ điện và Công nghệ Thực phẩm Hà Nội. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào công tác đào tạo nghề tại trường trong giai đoạn 2010-2012, với các chỉ số đánh giá dựa trên khảo sát ý kiến của doanh nghiệp, giảng viên, cán bộ quản lý và học sinh sinh viên.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho nhà trường trong việc xây dựng chiến lược phát triển, nâng cao chất lượng đào tạo nghề, góp phần đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật có trình độ, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Các chỉ số đánh giá chất lượng đào tạo nghề được đo lường qua điểm trung bình khảo sát, với thang điểm từ 0 đến 100, trong đó điểm trên 80 được xem là chất lượng tốt, từ 70-80 là khá, 50-69 là trung bình và dưới 50 là không đạt yêu cầu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý chất lượng đào tạo nghề, trong đó có:

• Khái niệm chất lượng: Chất lượng được hiểu là tổng thể các đặc tính nội tại của sản phẩm hoặc dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu người sử dụng. Trong đào tạo nghề, chất lượng được đánh giá qua mức độ đạt được mục tiêu đào tạo, năng lực hành nghề của người tốt nghiệp và sự phù hợp với yêu cầu thị trường lao động.

• Mô hình quản lý chất lượng đào tạo: Bao gồm các yếu tố nội tại như tổ chức quản lý, đội ngũ giảng viên, chương trình đào tạo, cơ sở vật chất và các yếu tố bên ngoài như chính sách nhà nước, thị trường lao động, xu hướng toàn cầu hóa.

• Khái niệm đào tạo nghề: Là quá trình có tổ chức nhằm truyền đạt kiến thức, kỹ năng và kỹ xảo để người học có năng lực thực hành nghề nghiệp, bao gồm đào tạo mới, đào tạo lại và bồi dưỡng nâng cao tay nghề.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: chất lượng đào tạo, đào tạo nghề, tổ chức quản lý đào tạo, chương trình đào tạo nghề, đánh giá chất lượng đào tạo.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa lý luận và thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu từ khảo sát ý kiến của doanh nghiệp sử dụng lao động, giảng viên, cán bộ quản lý và học sinh sinh viên tại Trường Cao đẳng nghề Cơ điện và Công nghệ Thực phẩm Hà Nội trong giai đoạn 2010-2012. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo, tài liệu quản lý, các văn bản pháp luật liên quan đến đào tạo nghề.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp so sánh, phân tích chi tiết, tổng hợp và đánh giá dựa trên các tiêu chí đánh giá chất lượng đào tạo nghề do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định. Phân tích số liệu thống kê, điểm trung bình khảo sát, so sánh với các chuẩn mực và các nghiên cứu tương tự.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Mẫu khảo sát bao gồm các doanh nghiệp sử dụng lao động, giảng viên, cán bộ quản lý và học sinh sinh viên của trường, được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2010-2012, với các bước thu thập dữ liệu, phân tích và đề xuất giải pháp được thực hiện trong khoảng thời gian từ năm 2012 đến 2013.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chất lượng đào tạo nghề theo đánh giá của doanh nghiệp: Điểm trung bình đánh giá mức độ đáp ứng yêu cầu công việc của học sinh sinh viên tốt nghiệp đạt khoảng 72 điểm, thuộc mức khá. Tuy nhiên, một số kỹ năng như sử dụng ngoại ngữ, tin học và khả năng thích ứng với thiết bị mới chỉ đạt mức trung bình (khoảng 55-60 điểm).

2. Đánh giá từ phía cơ sở đào tạo: Qua khảo sát ý kiến giảng viên và cán bộ quản lý, điểm trung bình về điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo nghề đạt khoảng 68 điểm, cho thấy còn nhiều hạn chế về cơ sở vật chất, trang thiết bị và công tác quản lý.

3. Đội ngũ giảng viên: Tỷ lệ giảng viên có trình độ thạc sĩ trở lên chiếm khoảng 40%, trong đó 5% có trình độ tiến sĩ. Tỷ lệ sinh viên trên giảng viên dao động từ 20 đến 25, phù hợp với quy định nhưng vẫn còn áp lực về số lượng giảng viên chất lượng cao.

4. Kết quả học tập và việc làm của sinh viên: Tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm đạt khoảng 75%, tuy nhiên còn tồn tại tình trạng không phù hợp giữa kỹ năng đào tạo và yêu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy chất lượng đào tạo nghề tại Trường Cao đẳng nghề Cơ điện và Công nghệ Thực phẩm Hà Nội đạt mức khá nhưng vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ cơ sở vật chất chưa đồng bộ, trang thiết bị kỹ thuật còn thiếu và lạc hậu, đội ngũ giảng viên chưa đồng đều về trình độ chuyên môn và kỹ năng sư phạm. Ngoài ra, chương trình đào tạo chưa hoàn toàn đáp ứng kịp thời yêu cầu thực tế của thị trường lao động, đặc biệt là trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh.

So sánh với các nghiên cứu về đào tạo nghề tại một số nước phát triển như Na Uy, Nhật Bản hay Hàn Quốc, có thể thấy sự khác biệt rõ rệt về mức độ liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp, cũng như sự đầu tư bài bản vào đội ngũ giảng viên và cơ sở vật chất. Ví dụ, mô hình đào tạo nghề “2+2” của Na Uy với sự hợp tác chặt chẽ giữa nhà trường, doanh nghiệp và công đoàn đã tạo ra nguồn nhân lực có kỹ năng thực tiễn cao và phù hợp với nhu cầu thị trường.

Việc trình bày dữ liệu có thể được minh họa qua các biểu đồ cột thể hiện điểm trung bình đánh giá chất lượng đào tạo từ các nhóm đối tượng khảo sát, bảng so sánh tỷ lệ giảng viên theo trình độ, và biểu đồ đường thể hiện tỷ lệ sinh viên có việc làm qua các năm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên: Tổ chức các chương trình đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm và kỹ năng thực hành cho giảng viên trong vòng 2 năm tới. Nhà trường phối hợp với các viện nghiên cứu và trường đại học để tạo điều kiện cho giảng viên học tập nâng cao trình độ.

2. Cải thiện cơ sở vật chất và trang thiết bị đào tạo: Đầu tư nâng cấp phòng thực hành, trang thiết bị máy móc hiện đại phù hợp với yêu cầu thực tế của doanh nghiệp trong vòng 3 năm. Tăng cường hợp tác với doanh nghiệp để sử dụng thiết bị thực tế trong đào tạo.

3. Tăng cường công tác quản lý học sinh sinh viên: Xây dựng hệ thống quản lý học tập và rèn luyện chặt chẽ, theo dõi sát sao quá trình học tập và thực hành của học sinh sinh viên nhằm nâng cao hiệu quả đào tạo. Thực hiện đánh giá định kỳ và hỗ trợ kịp thời các học viên có khó khăn.

4. Đổi mới chương trình đào tạo nghề: Cập nhật, điều chỉnh chương trình đào tạo theo hướng thực tiễn, linh hoạt và phù hợp với nhu cầu thị trường lao động. Tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong việc xây dựng chương trình và tổ chức thực tập cho học sinh sinh viên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban giám hiệu và cán bộ quản lý các trường đào tạo nghề: Nhận diện các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo, từ đó xây dựng chiến lược phát triển và cải tiến công tác quản lý đào tạo.

2. Giảng viên và cán bộ đào tạo nghề: Hiểu rõ các tiêu chí đánh giá chất lượng đào tạo, áp dụng các phương pháp giảng dạy và quản lý học sinh sinh viên hiệu quả hơn.

3. Doanh nghiệp sử dụng lao động: Nắm bắt thực trạng chất lượng nguồn nhân lực đào tạo nghề, từ đó phối hợp với nhà trường trong công tác đào tạo, thực tập và tuyển dụng phù hợp.

4. Nhà hoạch định chính sách giáo dục và đào tạo nghề: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các chính sách, quy định nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nghề trên phạm vi toàn quốc.

Câu hỏi thường gặp

1. Chất lượng đào tạo nghề được đánh giá dựa trên những tiêu chí nào?
   Chất lượng đào tạo nghề được đánh giá qua các tiêu chí như kiến thức chuyên môn, kỹ năng thực hành, thái độ nghề nghiệp, khả năng thích ứng với công nghệ mới, tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp và sự hài lòng của doanh nghiệp sử dụng lao động.

2. Đội ngũ giảng viên ảnh hưởng thế nào đến chất lượng đào tạo?
   Đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn cao, kỹ năng sư phạm tốt và kinh nghiệm thực tiễn sẽ truyền đạt kiến thức hiệu quả, tạo động lực học tập cho sinh viên, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo nghề.

3. Cơ sở vật chất và trang thiết bị có vai trò gì trong đào tạo nghề?
   Cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại, đầy đủ giúp sinh viên thực hành kỹ năng nghề một cách thực tế, nâng cao tay nghề và khả năng vận hành máy móc, đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp.

4. Làm thế nào để chương trình đào tạo nghề phù hợp với thị trường lao động?
   Cần thường xuyên cập nhật, điều chỉnh chương trình đào tạo dựa trên phản hồi từ doanh nghiệp, xu hướng công nghệ và nhu cầu thị trường lao động, đồng thời tăng cường liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp.

5. Tại sao cần tăng cường quản lý học sinh sinh viên trong đào tạo nghề?
   Quản lý chặt chẽ giúp theo dõi tiến độ học tập, phát hiện và hỗ trợ kịp thời các học viên gặp khó khăn, nâng cao hiệu quả đào tạo và đảm bảo chất lượng đầu ra đáp ứng yêu cầu thực tế.

Kết luận

• Chất lượng đào tạo nghề tại Trường Cao đẳng nghề Cơ điện và Công nghệ Thực phẩm Hà Nội đạt mức khá nhưng còn nhiều hạn chế về cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên và chương trình đào tạo.
• Các yếu tố nội tại như tổ chức quản lý, đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất và chương trình đào tạo đóng vai trò quyết định đến chất lượng đào tạo nghề.
• So sánh với các mô hình đào tạo nghề quốc tế cho thấy cần tăng cường liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp, đổi mới chương trình và nâng cao năng lực giảng viên.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng đào tạo trong vòng 2-3 năm tới, tập trung vào đào tạo giảng viên, cải thiện cơ sở vật chất, quản lý học sinh sinh viên và đổi mới chương trình.
• Nghiên cứu là cơ sở khoa học quan trọng cho nhà trường, doanh nghiệp và các nhà hoạch định chính sách trong việc nâng cao chất lượng đào tạo nghề, góp phần phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao cho đất nước.

Hành động tiếp theo: Nhà trường cần triển khai các giải pháp đề xuất, phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp và các cơ quan quản lý để giám sát, đánh giá hiệu quả, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nghề bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG VÀ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO NGHỀ 1.1 Các khái niệm về chất lượng: Có rất nhiều khái niệm về chất lượng, đứng trên góc độ khác nhau có khái niệm về chất lượng khác nhau, sau đây là một số khái niệm về chất lượng * Chất lượng là “tổng thể những tính chất, thuộc tính cơ bản của sự vật (sự việc). làm cho sự vật (sự việc) này phân biệt với sự vật (sự việc) khác” (Từ điển tiếng Việt phổ thông, NXB Khoa học xã hội, H. * Chất lượng là “cái làm nên phẩm chất, giá trị của sự vật” hoặc là “cái tạo nên bản chất sự vật, làm cho sự vật này khác với sự vật kia” (Từ điển tiếng Việt thông dụng, NXB Giảng dục, 1998). * Chất lượng là “mức hoàn thiện, là đặc trưng so sánh hay đặc trưng tuyệt đối, dấu hiệu đặc thù, các dữ kiện, các thông số cơ bản” (theo Oxford Poket Dictionnary).

* Chất lượng là “tiềm năng của một sản phẩm hay dịch vụ nhằm thoả mãn nhu cầu người sử dụng” (Tiêu chuẩn Pháp – NFX 50- 109). * Theo chuyên gia K Ishikawa: “Chất lượng là khả năng thoả mãn nhu cầu thị trường với chi phí thấp nhất” [11, tr 22]. Tác giả lấy khái niệm sau làm cơ sở cho luận văn của mình: Chất lượng là một hệ thống đặc trưng nội tại của sản phẩm được xác định bằng những thông số có thể đo được, những thông số này lấy ngay trong sản phẩm đó hoặc giá trị sử dụng của nó. [Nguyễn Đình Phan (2005) “Giáo trình quản lý chất lượng trong các tổ chức”, NXB Lao động – Xã hội, Hà Nội.

trang 10] - Với quan niệm chất lượng tuyệt đối thì từ “chất lượng” được dùng cho những sản phẩm, những đồ vật hàm chứa trong nó những phẩm chất, những tiêu chuẩn cao nhất khó có thể vượt qua được Lê Nguyên Hùng 4 Lớp 10B QTKD 2010 - 2012 Luận văn thạc sỹ Quản trị kinh doanh Trường ĐHBKHN - Với quan niệm chất lượng tương đối thì từ “chất lượng” dùng để chỉ một số thuộc tính mà người ta “gán cho” sản phẩm, đồ vật. Theo quan niệm này thì một vật, một sản phẩm, hoặc một dịch vụ được xem là có chất lượng khi nó đáp ứng được các mong muốn mà người sản xuất định ra, và các yêu cầu người tiêu thụ đòi hỏi. Từ đó nhận ra rằng chất lượng tương đối có hai khía cạnh: Thứ nhất: Đạt được mục tiêu (phù hợp với tiêu chuẩn) do người sản xuất đề ra. Khía cạnh này chất lượng được xem là “chất lượng bên trong”.

Thứ hai: Chất lượng được xem là sự thoả m•n tốt nhất những đòi hỏi của người dùng, ở khía cạnh này chất lượng được xem là “chất lượng bên ngoài”. Tại mỗi nhà trường đào tạo hàng năm đều có nhiệm vụ được uỷ thác của các cơ quan chủ quản quy định, điều này chi phối mọi hoạt động của nhà trường. Từ nhiệm vụ uỷ thác này, nhà trường xác định các mục tiêu và chiến lược đào tạo của mình sao cho phù hợp với nhu cầu sử dụng của xã hội để đạt được “chất lượng bên ngoài”; đồng thời các hoạt động của nhà trường sẽ được hướng vào nhằm mục đích đạt mục tiêu đó, đạt “chất lượng bên trong”. Trong quá trình đào tạo chất lượng được đảm bảo và đánh giá theo cả quá trình từ đầu vào đến quá trình dạy học đầu ra theo sơ đồ (hình 1.1) Khách hàng Quá trình Khách hàng (các yêu dạy – học (sự thoả Hình 1.1 Sơ đồ quy trình đào tạo [Business Edge (2003), “Đánh giá chất lượng, quy trình thực hiện như thế nào” – NXB Trẻ, TP Hồ Chí Minh] Chất lượng đào tạo luôn là vấn đề quan trọng nhất của tất cả các Trường.

Việc nâng cao chất lượng bao giờ cũng là mục tiêu hàng đầu của tất cả các cơ sở đào tạo. Chất lượng đào tạo là một khái niệm khó xác định, khó đo lường. Dưới đây là một số quan điểm khác nhau về chất lượng đào tạo. “Chất lượng đào tạo nghề là kết quả tác động tích cực của tất cả các yếu tố cấu thành hệ thống đào tạo nghề và quá trình đào tạo vận hành trong môi trường nhất định”.

Lê Nguyên Hùng 5 Lớp 10B QTKD 2010 - 2012 Luận văn thạc sỹ Quản trị kinh doanh Trường ĐHBKHN “Chất lượng đào tạo được đánh giá qua mức độ đạt được mục tiêu đào tạo đã đề ra đối với chương trình đào tạo”. [Nguồn: Giáo trình quản lý chất lượng đào tạo - Trần Khánh Đức – Sư phạm Kỹ thuật,tr 15] Tuy nhiên cần nhấn mạnh rằng: chất lượng đào tạo trước hết phải là kết quả của quá trình đào tạo và được thể hiện trong hoạt động nghề nghiệp của người tốt nghiệp. Quá trình thích ứng với thị trường lao động không chỉ phụ thuộc vào chất lượng đào tạo mà còn phụ thuộc vào các yếu tố của thị trường như quan hệ cung - cầu, giá cả lao động, chính sách sử dụng và bố trí công việc của Nhà nước và người sử dụng lao động. Trong luận văn này tác giả lấy khái niệm sau làm cơ sở lý luận: “Chất lượng đào tạo là kết quả của quá trình đào tạo được phản ánh ở các đặc trưng về phẩm chất, giá trị nhân cách và giá trị sức lao động hay năng lực hành nghề của người tốt nghiệp tương ứng với mục tiêu, chương trình đào tạo theo các nghành nghề cụ thể” [Nguồn: Giáo trình quản lý chất lượng đào tạo - Trần Khánh Đức – Sư phạm Kỹ thuật,tr 16] Khả năng thích ứng còn phản ánh cả về hiệu quả đào tạo ngoài xã hội và thị trường lao động được thể hiện như sau: (hình 1.2) Dưới đây là sơ đồ quan niệm về chất lượng đào tạo.

Nhu cầu xã hội Kết quả đào tạo phù Kết quả đào tạo hợp nhu cầu sử dụng Kết quả đào khớp với mục tiêu tạo đạt chất lượng ngoài đào tạo [Nguồn: Giảng trình quản lý chất lượng đào tạo - Trần Khánh Đức – Sư phạm Kỹ thuật,tr 45] Hình 1. Sơ đồ mối quan hệ giữa mục tiêu đào tạo và chất lượng đào tạo Lê Nguyên Hùng 6 Lớp 10B QTKD 2010 - 2012 Luận văn thạc sỹ Quản trị kinh doanh Trường ĐHBKHN 1.2 Khái niệm về đào tạo và đào tạo nghề 1.1 Khái niệm nghề Khái niệm nghề theo quan niệm ở mỗi quốc gia đều có sự khác nhau nhất định.Cho đến nay thuật ngữ “nghề” được hiểu và định nghĩa theo nhiều cách khác nhau. Dưới đây là một số khái niệm về nghề. + Khái niệm nghề ở Nga được định nghĩa: Là một loại hoạt động lao động đòi hỏi có sự đào tạo nhất định và thường là nguồn gốc của sự sinh tồn.

+ Khái niệm nghề ở Pháp: Là một loại lao động có thói quen về kỹ năng, kỹ xảo của một người để từ đó tìm được phương tiện sống. + Khái niệm nghề ở Anh được định nghĩa: Là công việc chuyên môn đòi hỏi một sự đào tạo trong khoa học học nghệ thuật. + Khái niệm nghề ở Đức được định nghĩa: Là hoạt động cần thiết cho xã hội ở một lĩnh vực lao động nhất định đòi hỏi phải được đào tạo ở trình độ nào đó. Như vậy nghề là một hiện tượng xã hội có tính lịch sử rất phổ biến gắn chặt với sự phân công lao động, với tiến bộ khoa học kỹ thuật và văn minh nhân loại.

Bởi vậy được nhiều ngành khoa học khác nhau nghiên cứu từ nhiều góc độ khác nhau Ở Việt Nam, nhiều định nghĩa nghề được đưa ra song chưa được thống nhất, chẳng hạn có định nghĩa được nêu: Nghề là một tập hợp lao động do sự phân công lao động xã hội quy định mà giá trị của nó trao đổi được. Nghề mang tính tương đối, nó phát sinh, phát triển hay mất đi do trình độ của nền sản xuất và nhu cầu xã hội. Mặc dù khái niệm nghề được hiểu dưới nhiều góc độ khác nhau, song tôi thấy đều thống nhất ở một số nét đặc trưng nhất định như sau: - Đó là hoạt động, là công việc về lao động của con người được lặp đi lặp lại. - Là sự phân công lao động xã hội, phù hợp với yêu cầu xã hội.

- Là phương tiện để sinh sống. - Là lao động kỹ năng, kỹ xảo chuyên biệt có giá trị trao đổi trong xã hội đòi hỏi phải có một quá trình đào tạo nhất định. - Hiện nay xu thế phát triển của nghề chịu tác động mạnh mẽ của tác động Lê Nguyên Hùng 7 Lớp 10B QTKD 2010 - 2012 Luận văn thạc sỹ Quản trị kinh doanh Trường ĐHBKHN KHKT và văn minh nhân loại nói chung và về chiến lược phát triển KT-XH của mỗi quốc gia nói riêng. Bởi vậy phạm trù "nghề" biến đổi mạnh mẽ và gắn chặt với xu hướng phát triển KT-XH của đất nước.2 Khái niệm về đào tạo Người học để trở thành người lao động có kỹ thuật, có năng lực thực hành nghề, có đạo đức, lương tâm nghề nghiệp, ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp, có sức khỏe đáp ứng yêu cầu công việc cần được đào tạo.

Đào tạo là một quá trình, đào tạo từ lúc người học còn trên ghế nhà trường, đào tạo sau khi người lao động đã tham gia làm việc cho một tổ chức. Đào tạo được định nghĩa cụ thể như sau: Đào tạo là quá trình hoạt động có mục đích, có tổ chức nhằm truyền đạt các kiến thức, kỹ năng và kỹ xảo trong lý thuyết và thực tiễn, tạo ra năng lực để thực hiện thành công một hoạt động nghề nghiệp hoặc xã hội cần thiết. Như vậy, đào tạo là sự phát triển có hệ thống kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo cho mỗi cá nhân để họ thực hiện một nghề hoặc một nhiệm vụ cụ thể một cách tốt nhất. Đào tạo được thực hiện bởi các loại hình tổ chức chuyên ngành nhằm thay đổi hành vi và thái độ làm việc của con người, tạo cho họ khả năng đáp ứng được tiêu chuẩn và hiệu quả của công việc chuyên môn.

Đào tạo là quá trình biến đổi con người, từ đầu vào với phẩm chất và năng lực nhất định đến đầu ra có phẩm chất và năng lực cao hơn nhằm đáp ứng một yêu cầu cụ thể về phân công lao động xã hội tại một cơ sở đào tạo. Đào tạo là quá trình vận dụng một quy luật khách quan tác động vào con người nhằm hình thành nhân cách, tri thức, kỹ năng và ứng xử để họ có thể đảm nhận sự phân công lao động cụ thể của xã hội .3 Khái niệm về đào tạo nghề Đào tạo nghề là những hoạt động nhằm mục đích nâng cao tay nghề hay kỹ năng, kỹ xảo của mổi cá nhân đối với công việc hiện tại và trong tương lai”.