ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH AN GIANG TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ AN GIANG GIÁO TRÌNH Cấu hình và quản trị thiết bị mạng NGHỀ QUẢN TRỊ MẠNG MÁY TÍNH Trình độ cao đẳng (Ban hành theo Quyết định số: /QĐ-CĐN ngày tháng năm 20 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng nghề An Giang) Tên tác giả: Ngô Thị Tím Năm ban hành: 2018 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực Công nghệ thông tin nói chung và ngành Quản trị mạng ở Việt Nam nói riêng đã có những bước phát triển đáng kể.
Chương trình dạy nghề Quản trị mạng đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ năng nghề được kết cấu theo các môđun. Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình theo các môđun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay. Mô đun 18: Cấu hình và quản trị thiết bị mạng là mô đun đào tạo chuyên môn nghề được biên soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành. Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu Quản trị mạng trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế.
Mặc dầu có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! An Giang, ngày 09 tháng 01 năm 2018 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên Ngô Thị Tím 1 MỤC LỤC ĐỀ MỤC TRANG LỜI GIỚI THIỆU.2 BÀI 1: THIẾT BỊ MẠNG CISCO. GIỚI THIỆU VỀ CÁC THIẾT BỊ CISCO.
CẤU HÌNH CISCO ROUTER. MỞ RỘNG MẠNG LAN. QUẢN TRỊ MẠNG VÀ XỬ LÝ LỖI. QUẢN LÝ CÁC DỊCH VỤ IP.
BẢO MẬT MẠNG .102 BÀI 2: THIẾT BỊ MẠNG CÁP QUANG. HỘP, TỦ PHỐI QUANG. DAO CẮT SỢI QUANG. DÂY NHÃY QUANG, DÂY HÀN QUANG.
DỤNG CỤ THI CÔNG CÁP MẠNG. BỘ CHUYẾN ĐỔI QUANG ĐIỆN. MĂNG XÔNG QUANG. MÁY HÀN CÁP QUANG KỸ THUẬT SỐ.
MÁY ĐO KIỂM TRA LỔI CÁP QUANG. MÁY ĐO CÔNG SUẤT QUANG .129 BÀI 3: THIẾT BỊ MẠNG NGOẠI VI. THIẾT BỊ LƯU TRỮ MẠNG. LẮP ĐẶT MẠNG QUAN SÁT TỪ XA.
CÁC SERVER CHUYÊN DÙNG .153 CÁC THUẬT NGỮ CHUYÊN MÔN .159 TÀI LIỆU THAM KHẢO.160 2 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: CẤU HÌNH VÀ QUẢN TRỊ THIẾT BỊ MẠNG Mã mô đun: MĐ 18 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun: -Vị trí: Môn học được bố trí sau khi sinh viên học xong môn, mô đun: Công nghệ mạng không dây, Quản trị mạng 1 -Tính chất: Là môn học chuyên ngành bắt buộc -Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Đây là mô đun đào tạo chuyên môn nghề, cung cấp cho sinh viên các kỹ năng cơ bản nhất của nghề Quản trị mạng Mục tiêu của môn học/mô đun: -Về Kiến thức: + Trình bày được cấu tạo, đặc điểm các thiết bị mạng Cisco, FIBER, và các thiết bị ngoại vi. + Lựa chọn các giải pháp, thiết bị đế xây dựng một mô hình mạng trong thực tiễn. -Về kỹ năng: + Thiết kế, lắp đặt được các thiết bị mạng Cisco, cáp quang, và các thiết bị ngoại vi. + Cấu hình và quản trị các thiết bị mạng thông dụng -Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: luôn ý thức bảo quản thiết bị, chủ động tìm tòi học hỏi kiến thức mới.
Nội dung của môn học/mô đun Bài 1: Thiết bị mạng Cisco 1. Giới thiệu về các thiết bị Cisco 3 2. Cấu hình Cisco Router 3. Mở rộng mạng LAN 6.
Quản trị mạng và xử lý lỗi 7. Quản lý các dịch vụ IP 8. Bảo mật mạng Bài 2: Thiết bị mạng cáp quang 1. Hộp, tủ phối quang 3.
Dao cắt sợi quang 4. Dây nhảy quang, dây hàn quang 5. Dụng cụ thi công cáp mạng 6. Bộ chuyển đổi quang điện 7.
Măng xông quang 8. Máy hàn cáp quang kỹ thuật số 9. Máy đo kiểm tra lổi cáp quang 10. Máy đo công suất quang 11.
Modem Quang Bài 3. Thiết bị mạng ngoại vi 1. Thiết bị lưu trữ mạng 3. Lắp đặt mạng quan sát từ xa 5.
Một số Server chuyên dùng Ôn tập 5 BÀI 1: THIẾT BỊ MẠNG CISCO Giới thiệu: Cisco router không thể hoạt động được nếu không có hệ điều hành mạng Cisco (IOS). Mỗi switch, router trong quá trình khởi động đều có bước tìm và tải IOS. Chương này sẽ mô tả chi tiết các bước khởi động của switch, router và cho bạn thấy tầm quan trọng của quá trình này. Các thiết bị mạng Cisco hoạt động với nhiều loại tập tin khác nhau, trong đó có hệ điều hành và tập tin cấu hình.
Người quản trị mạng hay bất kỳ ai muốn quản trị cho hệ thống mạng hoạt động trôi chảy và tin cậy thì để phải bảo trì các tập tin này cẩn thận, bảo đảm rằng thiết bị đang chạy đúng phiên bản phần mềm và các tập tin hệ thống của Cisco và các công cụ hữu dụng để quản lý các tập tin này. Mục tiêu: - Trình bày được các đặc điểm của các thiết bị mạng Cisco. - Phân loại các thiết bị mạng Cisco. - Lắp đặt, cấu hình các thiết bị mạng trong điều kiện thực tế.
Nội dung chính: I. GIỚI THIỆU VỀ CÁC THIẾT BỊ CISCO 1. Tổng quan về Cisco Catalyst Switch Thiết bị chuyển mạch (switch) hoạt động ở lớp 2, mục đích để kết nối các thiết bị trong cùng 1 mạng LAN lại với nhau để chia sẻ thông tin. Đặc Điểm 6 Switch hoạt động ở lớp 2 trong mô hình OSI (Open Systems Interconnection) Thực hiện chuyển mạch bằng phần cứng (application-specific integrated circuit (ASIC)).
Cho phép tốc độ lên đến hàng Gb/s Chia nhỏ Collision Domain Làm tăng băng thông có thể sử dụng b. Một số khái niệm Địa chỉ Mac (Media Access Control address): - Có 6 bytes - Chia làm 2 phần: OUI được cấp bởi IEEE , NIC được gán bởi nhà sản xuất - Bit 7 và 8 của octet đầu tiên chỉ ra unicast hay multicast - Ví dụ: 00-16-CE-77-62-FB 7 Định dạng khung lớp 2 - Ethernet được đưa ra bởi DIX(Digital Equipment-Intel-Xerox) - IEEE 802.3 được đưa ra bởi IEEE - Preamble: là một chuỗi các bít 0,1 để đồng bộ - Destination Address(DA): Địa chỉ MAC của thiết bị nhận - Source Address(SA): địa chỉ MAC của thiết bị gửi - Length: độ dài của khung - Type và 802.2 header: chỉ ra loại giao thức lớp mạng - FCS(Frame Check Sequence) : lưu CRC để kiểm tra lỗi của khung Phương thức truyền tin lớp 2: 8 Phương thức truyền tin lớp vật lý của Switch - Half-duplex: có thể truyền theo 2 hướng, tại một thời điểm truyền theo một hướng - Full-duplex: truyền 2 hướng đồng thời Các chế độ truyền trong cổng của Cisco Switch: - Auto: Tự động điều chỉnh để chọn ra chế độ truyền thích hợp nhất - Full: Thiết lập cổng ở chế độ Full-duplex - Half : Thiết lập cổng ở chế độ Half-Duplex CSMA/CD ( Carrier Sense Multiple Access with Collision Detection ): là giao thức để giúp cho các thiết bị có thể truyền tin (lớp 2) trong mạng chia sẻ. Kiến trúc – Thành phần Kiến trúc cơ bản của thiết bị Router: Phần cứng, bộ nhớ, hệ điều hành - Phần cứng phụ thuộc vào từng chủng loại thiết bị, cơ bản gồm: Bo mạch chủ Bộ xử lý trung tâm-CPU Bộ nhớ Bus hệ thống Các giao tiếp ngoại vi - Bộ nhớ Flash (non volatile):Chứa đựng file hệ điều hành, file VLAN.dat và các file phụ trợ khác DRAM/SRAM (volatile) + Chứa đựng các thông số làm việc của hệ điều hành khi chạy + Chứa cấu hình để trong khi chạy NVRAM (non volatile) + Chứa định các tham số đã khai báo Switch làm việc (startup-config) BootROM + Chứa đựng những tham số ban đầu về phần cứng thiết bị của nhà sản xuất + Hệ điều hành IOS: Hệ điều hành chuyên dụng, tính năng thay đổi theo Version và model Mặt trước Mặt sau 10 d. Nguyên lý hoạt động Để hoạt động chuyển mạch các gói tin Switch luôn phải thực hiện công việc (chức năng ) sau: - Học địa chỉ MAC của các thiết bị trong mạng - Chuyển tiếp gói tin - Tránh lặp Switch luôn ghi nhớ địa chỉ MAC nguồn trong Frame và số hiệu cổng mà nó nhận được Frame đó Nó ghi lại giá trị của địa chỉ MAC và số hiệu cổng vào trong một bảng cơ sở dữ liệu (bảng MAC) - Máy A gửi Frame đến máy B.
Địa chỉ MAC của máy A là 0000. Địa chỉ MAC của máy B là 0000.000B - Switch nhận được Frame trên cổng E0/0 và ghi lại địa chỉ MAC nguồn( MAC của máy A) vào bảng địa chỉ MAC 11 - Vì địa chỉ MAC đích không có trong bảng MAC nên Frame được chuyển tiếp ra tất cả các cổng ngoại trừ cổng mà Frame đó đến (cổng E0/0) - Máy B nhận được Frame và trả lời máy A. Switch sẽ nhận Frame này trên cổng E0/1 và ghi lại địa chỉ MAC nguồn (MAC của máy B) vào bảng MAC - Từ lúc này trở đi, máy A và máy B có thể trao đổi thông tin mà không ảnh hưởng đến các máy C và D Khi Switch nhận được một Frame, nó sẽ đọc địa chỉ MAC đích trong Frame Tìm kiếm số hiệu cổng tương ứng với địa chỉ MAC này trong bảng MAC Nếu tìm thấy,nó sẽ chuyển Frame ra cổng tìm được Nếu không, nó sẽ chuyển Frame ra tất cả các cổng ngoại trừ cổng Frame đến. Có 3 chế độ chuyển tiếp Frame: - Cut-through(chuyển tiếp nhanh): Trong chế độ này, Switch đợi đến khi nhận được địa chỉ đích của Frame thì mới tìm kiếm địa chỉ MAC này trong bảng MAC và sau đó chuyển tiếp gói tin.
- FragmentFree : là chế độ ở đó Switch kiểm tra 64 bytes của Frame trước khi chuyển tiếp - Store and forward: trong chế độ này Switch sẽ nhận toàn bộ Frame, đưa vào bộ đệm, kiểm tra CRC.