Chương 1 : Tổng quan về kinh doanh khách san và các loại hình cơ cở lưu trú 5 Sự phát triển của hoạt động du lịch đã kéo theo sự phát triển của ngành công nghiệp khách sạn và các loại hình lưu trú khác. Theo báo cáo về “Ngành công nghiệp khách sạn quốc tế” (International Hotel Industry) thì ước tính năm 2008 số lượng phòng của khách sạn tăng 2,2% so với năm (05) năm trước đây trên phạm vi toàn cầu (Mintel, 2009). Riêng năm 2009, ngành công nghiệp khách sạn và các loại hình lưu trú khác đã thu hút hàng triệu lao động tương đương với khoảng gần 8% tổng số lao động trên thế giới (cả trực tiếp và gián tiếp) (WTTC, 2010). Theo tổ chức HVS - một tổ chức liên quan đến dịch vụ ngành công nghiệp lưu trú toàn câu (Global Hospitality Services) thì sự phát triển của ngành công nghiệp lưu trú rất nhanh chóng, số lượng phòng của các cơ sở lưu trú cung cấp, trong đó có khách sạn đã vượt so với nhu cầu (Rushmore, 2011).
Số lượng phòng và số lượng khách sạn tăng nhanh qua các năm.2 thể hiện sự tăng trưởng số lượng phòng và số lượng khách sạn từ năm 1995 - 2010 đối với mười tập doàn khách sạn hàng dầu năm 2010.2 : Số lượng phòng và khách sạn của mười tập doàn từ 1995 - 2010. TT Tập đoàn 1995 2005 2010 TĐTTBQ Phòng K.san Phòng Ksạn Phòng K. Hyatt Hotels Corp.512 167 111651 355 120031 399 32% 64% 6 Chương 1 : Tổng quan về kinh doanh khách sạn và các loại hình cơ cỏ lưu trú : * Ghỉ chú : - Hilon Worldwide gồm ca Hilton Corp va Hilton Inter. - 10 tập đoàn khách sạn hàng đầu theo xếp hạng năm 2010.
(Nguồn : theo “Hotels” - MKG Consulting Database, 11/2005 và 5/2011) Khách sạn một lĩnh vực quan trọng trong kinh doanh du lịch của một địa phương, vùng, quốc gia. Mặt khác khách sạn cũng là một loại hình cơ sở kinh doanh về lưu trú của ngành du lịch. Tìm hiểu lịch sử, đặc điểm, chức năng của khách sạn là tiền đề để nghiên cứu nội dung, phương pháp kinh doanh và quản lý khách sạn; đồng thoi trang bị cho giám đốc khách sạn những lí luận cơ bản giúp cho họ xây dựng, tổ chức hợp lí các hoạt động kinh doanh nghiệp vụ khách sạn phù hợp với tiềm năng du lịch của địa phương và đạt hiệu quả kinh tế cao. IL LICH SU HINH THÀNH VÀ PHÁT TRIẾN CÚA KINH ĐOANH KHÁCH SẠN Trong quá trình phát triển xã hội, việc đi lại của con người đóng một vai trò quan trọng.
Du khách đi ra ngoài nơi ở thường xuyên của mình đều cần đến các nghiệp vụ về lưu trú, ăn uống và nghỉ ngơi. Đáp ứng nhu cầu trên của khách, ban đầu việc lưu trú chỉ thẻ hiện tính hiếu khách của dân địa phương, thường trước khi ra đi, khách tặng lại chủ nhà một số tặng phẩm. Đây chính là mầm mống của ngành kinh doanh khách sạn ngày nay. Để thấy rõ các điểm mốc trong việc xem xét lịch sử phát triển của kinh doanh khách sạn, chúng ta có thê phân chia thành các giai đoạn sau : I.
Từ thời kỳ cỗ đại đến cuối thé ky XIX 1. Thời kỳ cỗ đại Ở thời kỳ cỗ đại, khi loài người lần đầu tiên mạo hiểm đi xa bộ lạc của mình, họ phải tự lo chỗ ăn ngủ. Hầu hết những khách du lịch thưở Chương 1 : Tổng quan về kinh doanh khách san và các loại hình cơ cở lưu trú i ban dau này là những người lính hoặc những người đi buôn bán, trao đồi hàng hóa, họ có thể dựng trại ở bất cứ nơi nào ho muén (Foster, 1999), Những địa điểm đầu tiên trên thế giới mà cơ sở lưu trú được nhắc đến trong những văn bản cỗ nằm ở vùng Viễn Đông, Ily Lạp va Babylon. Trong trường ca Odyssey và Jliad của Ilomer đã cung cấp cho chúng ta những hiểu biết về chỗ trọ của những nguoi thoi ky nay (Weissinger.
Các phòng trọ thời kỳ đó chỉ là những căn phòng được trang bị rất thô sơ nhằm phục vụ chỗ qua đêm cho khách lữ hành (Nguyễn Văn Hóa, 2009). Tại Hy Lạp cô đại, các cơ sở lưu trủ dành cho lữ khách có thể có từ nguôn gốc từ tiếng Hy Lạp cô *Xenia”. Nó không chỉ có nghĩa là nơi lưu trú mà còn là sự bảo vệ, che chở cho khách tham quan lạ. Trong thời này, cơ sở lưu trú vẫn là một phần của những chốn linh thiêng.
Trong thành Sparta ', cac cơ sở lưu trú được tổ chức đề bảo vệ du khách khỏi bị quấy rối. Người ta coi nữ than Athena ° là nữ thần bảo hộ cho những người khách lạ và từ đó đã ra đời cái tên “Xenia Athena” (Raju, 2009). Việc du lịch trong giai đoạn này không dễ dàng. Người du lịch chính là những nha ngoai giao, nha triết học, nhà nghiên cứu hay buôn bán v.
Khách thường được mời tới để ở trong nhà ở của quý tộc, bao gồm một nơi đề ở, ăn, nghỉ ngơi và tắm. Điều đó giải thích sự có mặt của nhiêu bồn tắm trong các lâu đài ở hầu hết các công trình khảo cổ đã được tìm thấy thời ky này (Raju, 2009). Tại các vương quốc hùng mạnh khác như AI Cập, Sirry, Ba Tư. do sự phát triển của hoạt động thương mại, các hoạt động hành hương của dân chúng về những ngôi dén nồi tiếng để thực hiện các nghi thức tôn giáo; hệ thông các nhà trọ cũng da bắt đầu phát triển nhằm phục vụ các tầng lớp dân chúng khác nhau.
Đa phân những nhà trọ này là nhà trọ công cộng của nhà nước hoặc các tô chức tôn giáo nhưng cũng có 8 Chương 1 : Tổng quan về kinh doanh khách sạn và các loại hình cở cổ lưu trú các nhà trọ tư nhân. Bên cạnh chỗ ở, các dịch vụ khác cũng được cung cấp cho khách như ăn uống, đổi tiền, bán các vật cúng tế. Dưới thời đề chế La Mã (27 TCN - 395) cùng với việc phát triển một hệ thống đường bộ rộng lớn xuyên suốt từ châu Âu đến Trung Á. Hệ thống các cơ sở lưu trú ven đường, các quán trọ nhỏ đã được xây dựng dọc các đường giao thông chính, mở rộng từ Tây Ban Nha đến Thổ Nhĩ Kỹ.
Ở Anh và châu Âu nhiều cơ sở lưu trú được xây dựng tại các vị trí đẹp, gần các con suối tự nhiên. Những quán trọ thời kỳ này được gọi là "Cauponas” thường đi kèm với quản rượu được gọi là "Tabernas" (Raju, 2009). Giai đọan suy tàn của đề quốc Roma, các cơ sở lưu trú hầu như biến mất cho đến những năm 500 (SCN). Vào thời kỳ này, người đi du lịch không thường xuyên và hoạt động buôn bán không phát triên.
Thời Trung cỗ (từ năm 500 đến năm 1300 SCN) Thương mại và lữ hành bắt đầu phát triển, các tu viện, các nhà thờ, các nhà khách của giáo hội nổi lên thay thế cho các nhà trọ. Tiền cúng của các người lữ hành được xem là một nguồn thu đáng kể cho giáo hội thời bây giờ. Cuộc thập tự chỉnh kéo dài 200 năm đã làm trỗi dậy giai cấp trung lưu và các hoạt động thương mại khắp châu Âu, các nhà tro vi thé cũng phát triển ra khắp châu Âu và các khu vực lân cận. Marco Polo (1254 - 1324) trong khi thám hiểm qua Ba Tư (Persian) đã ghi nhận lại các hoạt động của các nhà khách trong thế giới Hồi giáo.
Ông ghi nhận có khoảng 10.000 nhà trọ trên đường đi qua và cứ khoảng 25 dặm lại có một nhà trọ như thế. Tại Ý những năm 1280 đã chứng kiến sự phát triển rực rỡ của các nhà trọ. Thành phố Florentia có những danh sách chính thức các nhà trọ lên đến 89 cái vào những năm 1290. Thời kỳ Phục Hưng (từ năm 1300 đến 1600 SCN) Khi vua Henry VIH khởi xướng việc bãi bỏ các nhà khách trong các tu viện, thu hôi lại đât của giáo hội, việc mở các tuyến xe liên quốc gia Chương 1 : Tổng quan về kinh doanh khách sạn và các loại hình cơ cổ lưu trú 9 cũng như tình hình kinh tế xã hội được cải thiện tại châu Âu đã tác động rất tốt đến việc kinh doanh nhà trọ.
Những năm 1600, các nhà trọ bắt đầu được xây dựng tại Mỹ. Việc kinh doanh nhà trọ tại Mỹ phát triển nhanh hơn châu Âu do tại “tân lục địa” các nhà trọ chỉ thuần kinh doanh, không dựa trên cơ chế giai cấp. Nhà trọ không là nơi ở của chủ nhân và việc phục vụ trong khách sạn không được xem là đầy tớ nhưng được coi là một nghề. Tại Mỹ thời kỳ này, ai có tiền có thể thanh toán được các dịch vụ thì người đó được tiếp đón.
Mhìn chung, sau năm 1600 các nhà trọ đã phát triển tại châu Âu. Các nhà trọ trong thời kỳ này chính là tiền thân của khách sạn hiện nay. Từ năm 1600 đến cuối thế kỷ thứ XIX Các nhà trọ nhỏ đã được mở rộng trong thế kỷ thứ 17 và thế kỷ 18. Khi các tuyến đường sắt xuất hiện những quán trọ thường lấy tên các quán rượu.
Năm 1634, Samuen Cole mở các quán rượu đầu tiên (Sheela, 2002 : 3). Sự ra đời của cách mạng công nghiệp tại một số nước châu Âu dẫn đến sự thay đối nhanh chóng trong lĩnh vực du lịch. Những năm 1700, những quán rượu ở châu Âu bắt đầu kết hợp phục vụ thực phẩm và đồ uống với lưu trú. Ở Mỹ, nhà nghỉ cũng được thiết kế theo kiểu quán rượu như ở châu Âu.
Suốt những năm 1800, các chủ nhà trọ ở Mỹ đã tiếp tục nâng cấp dịch vụ và tiếp tục xây dựng các cơ sở lưu trú có đầy đủ dịch vụ và lớn hơn (Foster, 1999). Khách sạn đầu tiên ở My 1a “City hotel” được khai trương năm 1794 tại New York với 37 phòng khách (Foster, 1999). 7y nhiên, khách sạn đầu tiên trên thế giới có các dịch vụ sang trọng gần với khách sạn hiện đại nhất là “Tremont House” được xây dựng ở Boston năm 1829 có ba tầng 170 phòng với các phòng riêng có khóa, trong phòng có hệ thống nước rửa, xả bông được cung cấp miễn phí và các nhân viên được huấn luyện chuyên nghiệp (Nguyên Văn Hóa, 2009). Năm 1874, Wiliam Chapmam Ralston đã xây dựng khách sạn 10 Chương 1 : Tổng quan về kinh doanh khách sạn và các loại hình cơ cỗ lưu trú “Palace” sang trọng, cao 7 tầng với 800 buồng tai San Francisco.
N6 được coi là khách sạn sang trọng nhất thời kỳ này. Giai đọan cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX Vào đầu những năm 1900, để đáp ứng nhu cầu của của khách hàng trung lưu, thượng lưu, khách thương gia và khách công vụ.