Giáo trình Quản trị học Cao đẳng ngành Kế toán Doanh nghiệp, CĐ Cơ giới Ninh Bình

Giáo trình Quản trị học Mh31 cung cấp kiến thức nền tảng về các nguyên lý và kỹ năng quản lý hiện đại. Nắm vững phương pháp tổ chức, điều hành hiệu quả trong

• Tác giả: Phạm Thị Hồng
• Trường học: Trường Cao Đẳng Cơ Giới Ninh Bình
• Chuyên ngành: Kế toán Doanh nghiệp
• Đề tài: Quản trị học
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Ninh Bình

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo trình Quản trị học Cao đẳng Kế toán Doanh nghiệp

Giáo trình Quản trị học được biên soạn bởi Khoa Kinh tế Trường Cao đẳng Cơ giới Ninh Bình năm 2021. Tài liệu dành cho sinh viên ngành Kế toán Doanh nghiệp trình độ cao đẳng. Giáo trình cung cấp kiến thức nền tảng về quản trị học. Đây là môn học cơ sở cho khối ngành kinh tế. Nội dung bao gồm năm chương chính. Chương trình đề cập đến tổng quan quản trị, chức năng hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra. Phương pháp biên soạn tích hợp lý thuyết với thực hành. Tài liệu cập nhật kiến thức mới nhất từ nhiều nguồn tham khảo. Mục tiêu trang bị cho học viên kỹ năng vận dụng quy luật và nguyên tắc quản trị trong tổ chức. Giáo trình phục vụ đào tạo và tham khảo học thuật.

1.1. Khái niệm và bản chất của quản trị học

Quản trị là quá trình đạt mục tiêu thông qua nỗ lực người khác. Bản chất quản trị bao gồm sự kết hợp giữa khoa học và nghệ thuật. Quản trị học nghiên cứu quy luật hoạt động quản trị trong tổ chức. Nhà quản trị đóng vai trò trung tâm trong hệ thống. Họ hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra hoạt động. Kiến thức quản trị giúp tối ưu nguồn lực hạn chế. Quản trị áp dụng trong mọi loại hình tổ chức từ doanh nghiệp đến cơ quan hành chính.

1.2. Cấu trúc nội dung chính của giáo trình

Giáo trình gồm năm chương được sắp xếp logic. Chương một trình bày tổng quan về quản trị học. Chương hai tập trung chức năng hoạch định chiến lược và tác nghiệp. Chương ba đề cập chức năng tổ chức và cơ cấu quản trị. Chương bốn phân tích chức năng lãnh đạo và phong cách lãnh đạo. Chương năm giới thiệu chức năng kiểm tra trong quản trị. Mỗi chương kết hợp lý thuyết với bài tập tình huống thực tế.

II. Phân tích các chức năng cốt lõi trong quản trị học

Giáo trình phân tích bốn chức năng cốt lõi của quản trị. Hoạch định là chức năng mở đường cho mọi hoạt động khác. Quá trình này xác định mục tiêu và phương thức đạt mục tiêu. Tổ chức thiết lập cơ cấu phân công trách nhiệm rõ ràng. Cơ cấu tổ chức bao gồm mô hình trực tuyến, chức năng và ma trận. Lãnh đạo tạo động lực và hướng dẫn nhân viên thực hiện mục tiêu. Kiểm tra đảm bảo hoạt động đi đúng kế hoạch đề ra. Bốn chức năng liên kết chặt chẽ với nhau thành hệ thống thống nhất. Mỗi chức năng có vai trò riêng nhưng bổ trợ lẫn nhau. Sự phối hợp hiệu quả giữa các chức năng quyết định thành công quản trị. Giáo trình cung cấp công cụ hỗ trợ hoạch định chiến lược như phân tích SWOT.

2.1. Chức năng hoạch định và tổ chức trong doanh nghiệp

Hoạch định bao gồm hoạch định chiến lược và hoạch định tác nghiệp. Mục tiêu phải đáp ứng yêu cầu khoa học, khả thi và cụ thể. Thứ tự ưu tiên mục tiêu giúp tập trung nguồn lực hiệu quả. Chức năng tổ chức xây dựng cơ cấu quản trị phù hợp. Các mô hình tổ chức có ưu nhược điểm riêng biệt. Mức độ phân quyền phụ thuộc nhiều nhân tố môi trường. Phân quyền hợp lý giúp tăng hiệu quả hoạt động tổ chức.

2.2. Chức năng lãnh đạo và kiểm tra trong quản trị

Lãnh đạo là quá trình ảnh hưởng đến hành vi người khác. Ba phong cách lãnh đạo chính là độc đoán, dân chủ và tự do. Mỗi phong cách phù hợp với tình huống và đối tượng khác nhau. Lý thuyết Maslow về nhu cầu giúp nhà quản trị hiểu nhân viên. Chức năng kiểm tra đo lường kết quả thực hiện so với kế hoạch. Quy trình kiểm tra bao gồm thiết lập tiêu chuẩn, đo lường và điều chỉnh. Kiểm tra giúp phát hiện sai lệch kịp thời để khắc phục.

III. Phương pháp học tập và ứng dụng Giáo trình Quản trị học

Giáo trình áp dụng phương pháp tích hợp lý thuyết và thực hành. Học viên được rèn luyện qua bài tập tình huống quản trị thực tế. Phương pháp này giúp sinh viên hiểu sâu nguyên tắc quản trị. Giáo trình khuyến khích tính chủ động và sáng tạo trong học tập. Người học cần nắm vững lý thuyết trước khi vận dụng thực hành. Việc phân tích tình huống giúp phát triển tư duy phản biện. Sinh viên Kế toán Doanh nghiệp cần hiểu quản trị để làm việc hiệu quả. Kiến thức quản trị hỗ trợ quá trình ra quyết định kinh doanh. Giáo trình cung cấp nền tảng cho các học phần chuyên sâu hơn. Phương pháp học tập nhấn mạnh sự tham gia tích cực của học viên.

3.1. Tích hợp lý thuyết và thực hành trong giáo trình

Phương pháp tích hợp giúp liên kết kiến thức với thực tiễn doanh nghiệp. Bài tập tình huống mô phỏng các vấn đề quản trị thực tế. Học viên phải vận dụng nguyên tắc để đề xuất giải pháp. Cách tiếp cận này phát triển kỹ năng tư duy phân tích. Giáo trình cập nhật ví dụ thực tế từ doanh nghiệp Việt Nam. Sự kết hợp giúp người học tiếp thu kiến thức tự nhiên và bền vững.

3.2. Kỹ năng vận dụng quản trị trong kế toán doanh nghiệp

Kế toán viên cần kỹ năng hoạch định trong lập kế hoạch tài chính. Kiến thức tổ chức giúp thiết lập hệ thống kế toán hiệu quả. Kỹ năng lãnh đạo hỗ trợ kế toán trưởng điều phối nhóm làm việc. Chức năng kiểm tra phục vụ công tác kiểm toán nội bộ doanh nghiệp. Quản trị học giúp kế toán viên hiểu bối cảnh hoạt động kinh doanh. Sự am hiểu quản trị tạo lợi thế cạnh tranh nghề nghiệp cho sinh viên.

IV. Kết luận và giá trị ứng dụng thực tế của giáo trình

Giáo trình Quản trị học đóng vai trò quan trọng trong đào tạo nghề kế toán. Tài liệu cung cấp nền tảng kiến thức vững chắc cho sinh viên cao đẳng. Năm chương trình bày logic từ tổng quan đến chức năng cụ thể. Nội dung phù hợp với yêu cầu đào tạo thực tế tại Trường Cao đẳng Cơ giới Ninh Bình. Giáo trình giúp học viên hiểu rõ quy luật hoạt động quản trị. Kiến thức này là cơ sở để tiếp tục học tập chuyên sâu hơn. Giá trị ứng dụng thực tế của giáo trình rất rộng rãi. Sinh viên có thể áp dụng trong quản lý doanh nghiệp vừa và nhỏ. Giáo trình cần tiếp tục được cập nhật và hoàn thiện theo thời gian. Đóng góp ý kiến từ giảng viên và sinh viên giúp nâng cao chất lượng tài liệu.

4.1. Vai trò của quản trị học trong đào tạo kế toán

Quản trị học là môn học cơ sở không thể thiếu trong chương trình đào tạo. Kiến thức quản trị giúp kế toán viên hiểu toàn cảnh hoạt động doanh nghiệp. Sinh viên tốt nghiệp cần cả kỹ năng kỹ thuật lẫn kỹ năng quản trị. Quản trị học hỗ trợ quá trình ra quyết định tài chính hiệu quả. Môn học tạo nền tảng cho các học phần kế toán quản trị và kiểm toán. Đây là lợi thế cạnh tranh quan trọng trên thị trường lao động.

4.2. Hướng phát triển và hoàn thiện giáo trình

Giáo trình cần bổ sung thêm case study từ doanh nghiệp thực tiễn. Cập nhật xu hướng quản trị hiện đại như quản trị số và đổi mới sáng tạo. Tăng cường nội dung về quản trị rủi ro trong doanh nghiệp. Phát triển tài liệu bổ trợ như slide bài giảng và ngân hàng câu hỏi. Thu thập phản hồi từ người dạy và người học để cải thiện liên tục. Hướng phát triển đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ GIỚI NINH BÌNH GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: QUẢN TRỊ HỌC NGHỀ: KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-TCGNB ngày…….năm 20 của Trường Cao đẳng Cơ giới Ninh Bình Ninh Bình, năm 2021 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2 LỜI NÓI ĐẦU Quản trị học là môn học cơ sở cho khối ngành kinh tế, trang bị những kiến thức cơ bản về quản trị học làm cơ sở cho việc học tập các học phần chuyên sâu về quản trị chuyên ngành. Nhằm đáp ứng mục tiêu trang bị cho học viên kiến thức cơ bản về quản trị học và kỹ năng vận dụng được các quy luật, các nguyên tắc trong công tác quản trị ở các tổ chức, đồng thời đáp ứng được nhu cầu học tập của học sinh, sinh viên, Khoa Kinh tế trường Cao đẳng Cơ giới Ninh Bình biên soạn Giáo trình Quản trị học. Cuốn sách gồm 5 chương: Chương 1: Tổng quan về quản trị học Chương 2: Chức năng hoạch định Chương 3: Chức năng tổ chức Chương 4: Chức năng lãnh đạo Chương 5: Chức năng kiểm tra Nội dung biên soạn theo hình thức tích hợp giữa lý thuyết và thực hành. Trong quá trình biên soạn, nhóm tác giả đã tham khảo nhiều tài liệu liên quan của các trường Đại học, Cao đẳng, Trung cấp và cập nhật những kiến thức mới nhất. Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng không tránh khỏi những thiếu sót. Nhóm tác giả rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo và các bạn học sinh cùng đông đảo bạn đọc để giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn. Xin trân trọng cảm ơn! Tập thể tác giả Phạm Thị Hồng Phạm Thị Thu Hiền Nguyễn Thị Nhung 3 MỤC LỤC LỜI NÓI ĐẦU.3 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ HỌC. Khái niệm, bản chất của quản trị, nhà quản trị. Khái niệm về quản trị. Bản chất của quản trị. Nhà quản trị. Vai trò và chức năng của quản trị. Chức năng quản trị. Sự phát triển của lý thuyết quản trị. Lý thuyết cổ điển về quản trị. Lý thuyết tâm lý xã hội trong quản trị. Lý thuyết quản trị hiện đại. 18 CHƯƠNG 2: CHỨC NĂNG HOẠCH ĐỊNH. Khái niệm, tác dụng và phân loại hoạch định. Khái niệm hoạch định. Tác dụng của hoạch định. Phân loại hoạch định. Mục tiêu – nền tảng của hoạch định. Mục tiêu hoạch định. Phân loại mục tiêu. Yêu cầu của mục tiêu. Thứ tự ưu tiên của mục tiêu. Hoạch định chiến lược. Các công cụ hỗ trợ hoạch định chiến lược. Hoạch định tác nghiệp. Tiến trình và nội dung cụ thể.31 CHƯƠNG 3: CHỨC NĂNG TỔ CHỨC. Khái niệm và vai trò của công tác tổ chức. Cơ cấu tổ chức quản trị. Các yếu tố ảnh hưởng. Các mô hình cơ cấu tổ chức. Cơ cấu tổ chức quản trị trực tuyến. Cơ cấu tổ chức quản trị theo chức năng. Cơ cấu tổ chức quản trị trực tuyến – chức năng. Cơ cấu tổ chức theo ma trận. Các nhân tố ảnh hưởng đến mức độ phân quyền. Lợi ích và trở ngại của phân quyền.41 CHƯƠNG 4: CHỨC NĂNG LÃNH ĐẠO. Khái niệm, nội dung và vai trò của lãnh đạo. Khái niệm và bản chất của lãnh đạo. Nội dung lãnh đạo. Vai trò của lãnh đạo trong tổ chức. Các lý thuyết về động cơ làm việc của nhân viên. Lý thuyết tâm lý xã hội. Lý thuyết định lượng. Lý thuyết quản trị hiện đại. Phong cách lãnh đạo. Phân loại theo mức độ tập trung quyền lực. Phân loại theo mức độ quan tâm đến công việc và quan tâm đến con người. Lựa chọn phong cách lãnh đạo.51 CHƯƠNG 5: CHỨC NĂNG KIỂM TRA. Khái niệm và nguyên tắc kiểm tra. Nguyên tắc kiểm tra. Kiểm tra phải theo kế hoạch. Kiểm tra phải đồng bộ. Kiểm tra phải công khai, khách quan, chính xác. Kiểm tra phải phù hợp với tổ chức. Kiểm tra phải linh hoạt, đa dạng. Kiểm tra phải hiệu quả và tiết kiệm. Tiến trình kiểm tra. Xác định các tiêu chuẩn. Đo lường thành quả. Điều chỉnh các sai lệch. Các hình thức kiểm tra. Kiểm tra lường trước. Kiểm tra trong khi thực hiện. Kiểm tra sau khi thực hiện.58 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.60 5 CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: Quản trị học Mã số môn học: MH31 Thời gian thực hiện môn học: 30 giờ; ( Lý thuyết: 19 giờ; Thực hành, thảo luận, bài tập: 10 giờ; Kiểm tra: 1 giờ) I. Vị trí, tính chất môn học: - Vị trí: Môn học được bố trí giảng dạy sau khi học xong các môn học cơ sở; - Tính chất: Là môn chuyên môn nghề. Mục tiêu môn học: - Về kiến thức: + Trình bày được khái niệm, bản chất, vai trò và chức năng của quản trị; + Trình bày được hệ thống thông tin trong quản trị. - Về kỹ năng: + Phân tích các vấn đề kinh tế cơ bản trong và ngoài doanh nghiệp; + Lập chiến lược phát triển doanh nghiệp trung và dài hạn; + Lập kế hoạch tác nghiệp cho từng giai đoạn, từng lĩnh vực, từng công việc cụ thể của quá trình sản xuất kinh doanh; + Tổ chức cơ cấu bộ máy doanh nghiệp gọn nhẹ, linh hoạt, hiệu quả; + Lãnh đạo cơ cấu bộ máy doanh nghiệp hoạt động nhịp nhàng, có hiệu quả; + Kiểm tra được mọi hoạt động ở các lĩnh vực trong doanh nghiệp. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Chủ động tích cực trong việc học tập, nghiên cứu môn học, tiếp cận và thảo luận để giải quyết các tình huống quản trị cụ thể trong lúc thực hành. Nội dung môn học 6 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ HỌC Mã chương: QTH01 Giới thiệu: Trang bị cho người học những kiến thức chung về vai trò, chức năng, bản chất của quản trị và sự phát triển của lý thuyết quản trị. Từ đó giải quyết một số tình huống quản trị cụ thể. Mục tiêu: - Trình bày được các quan niệm về quản trị, bản chất của quản trị; - Trình bày được vai trò và chức năng của quản trị; - Trình bày được ảnh hưởng của văn hóa, môi trường tổ chức đến quản trị tổ chức; - Thực hiện các bài tập tình huống trong quản trị; - Tích cực chủ động, sáng tạo trong học tập. Nội dung chính: 1. Khái niệm, bản chất của quản trị, nhà quản trị 1. Khái niệm về quản trị Về nội dung, thuật ngữ “quản trị” là một phạm trù khó định nghĩa. Mỗi tác giả khi đề cập đến quản trị đều có một định nghĩa cho riêng mình. Từ quản trị - Management được dịch từ tiếng Anh, do đó có nơi, có lúc có người gọi là quản lý, có người gọi là quản trị. Mặc dù vậy, thuật ngữ quản lý và quản trị hiện vẫn được dùng trong những hoàn cảnh khác nhau để nói lên những nội dung khác nhau. Nhìn chung, về cơ bản hai từ này đều chỉ một nội dung giống nhau. Quản trị (Management) là từ thường được dùng phổ biến trong nhiều sách giáo khoa và nhiều tài liệu khác. Nếu xét riêng từng từ một thì ta có thể tạm giải thích như sau: - Quản: là đưa đối tượng vào khuôn mẫu quy định sẵn. Đó là khuôn mẫu chúng ta phải thực hiện chứ không để đối tượng tự do hoạt động một cách tùy thích. - Trị: là dùng quyền lực buộc đối tượng phải làm theo khuôn mẫu đã định. Nếu đối tượng không thực hiện đúng thì sẽ áp dụng một hình phạt nào đó đủ mạnh, đủ sức thuyết phục để buộc đối tượng phải thi hành. Sau đây là những khái niệm về Quản trị của một số tác giả là Giáo sư, Tiến sĩ quản trị học trong và ngoài nước.Koontz và O’Donenell trong giáo trình Những vấn đề cốt yếu của quản lý định nghĩa: Có lẽ không có lĩnh vực hoạt động nào của con người quan trọng hơn là công việc quản lý, bởi vì mọi nhà quản trị ở mọi cấp độ và trong mọi cơ sở đều có một nhiệm vụ cơ bản là thiết kế và duy trì một môi trường mà trong đó các cá nhân làm việc với nhau trong các nhóm có thể hoàn thành các nhiệm vụ và các mục tiêu đã định.Gibson và John M.Ivancevich trong giáo trình Quản trị học căn bản lại cho rằng, quản trị là một quá trình do một hay nhiều người thực hiện, nhằm phối hợp các hoạt động của những người khác để đạt được những kết quả mà một người hành động riêng rẽ không làm được. - Stoner và Robbins lại cho rằng: Quản trị là một tiến trình bao gồm việc hoạch định, tổ chức, quản trị con người và kiểm tra các hoạt động trong một đơn vị, một cách có hệ thống, nhằm hoàn thành mục tiêu của đơn vị đó. - Lý thuyết hành vi lại định nghĩa: Quản trị là hoàn thành công việc thông qua con người. - Theo Thầy Nguyễn Tiến Phước: Quản trị là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, bố trí nhân sự, lãnh đạo và kiểm soát công việc và những nỗ lực của con người, đồng thời vận dụng một cách có hiệu quả mọi tài nguyên, để hoàn thành các mục tiêu đã định. - Theo Giáo sư Vũ Thế Phú: Quản trị là một tiến trình làm việc với con người và thông qua con người để hoàn thành mục tiêu của tổ chức trong một môi trường luôn luôn thay đổi. Trọng tâm của tiến trình này là sử dụng có hiệu quả những nguồn tài nguyên có hạn. Từ các khái niệm trên, chúng ta có thể khái quát: Quản trị là quá trình tác động thường xuyên, liên tục và có tổ chức của chủ thể quản trị đến đối tượng quản trị nhằm phối hợp các hoạt động giữa các bộ phận, các cá nhân, các nguồn lực lại với nhau một cách nhịp nhàng, ăn khớp để đạt đến mục tiêu của tổ chức với hiệu quả cao nhất. Bản chất của quản trị Quản trị thực chất là một quá trình tác động mà quá trình đó không phải ngẫu nhiên được tiến hành một cách có tổ chức và có chủ đích của chủ thể quản trị được thực hiện một cách thường xuyên, liên tục nhằm làm cho các hoạt động của tập thể mang lại kết quả cao nhất với chi phí thấp nhất, thỏa mãn ngày càng nhiều hơn nhu cầu về vật chất và tinh thần của cả cộng đồng.