Chương 1: Tổng quan về quản trị chiến lược Chương 2: Phân tích môi trường bên ngoài doanh nghiệp Chương 3: Phân tích môi trường bên trong doanh nghiệp Chương 4: Các loại chiến lược của doanh nghiệp Chương 5: Phân tích và lựa chọn chiến lược Tác giả đã có rất nhiều cố gắng nghiên cứu, tham khảo, chắt lọc những kiến thức cơ bản bổ ích, tuy nhiên có thể còn nhiều thiếu sót, rất mong và cám ơn sự đóng góp chân thành của bạn đọc, để giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn. Đồng Tháp, ngày … tháng … năm 2018 ii MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU. i CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ CHIẾN LƢỢC. Khái niệm và vai trò của chiến lƣợc trong doanh nghiệp.
Khái niệm chiến lƣợc. Vai trò chiến lƣợc. Quản trị chiến lƣợc và quy trình quản trị chiến lƣợc trong doanh nghiệp. Khái niệm quản trị chiến lƣợc.
Các giai đoạn quản trị chiến lƣợc. Một số thuật ngữ cơ bản trong quản trị chiến lƣợc. Tuyên bố sứ mạng. Giá trị cốt lõi.
Các cấp chiến lƣợc trong doanh nghiệp. Cấp doanh nghiệp. 16 CHƢƠNG 2: PHÂN TÍCH MÔI TRƢỜNG BÊN NGOÀI DOANH NGHIỆP. Nhận dạng cấu trúc môi trƣờng bên ngoài doanh nghiệp.
Khái niệm môi trường bên ngoài. Mô hình cấu trúc môi trường bên ngoài doanh nghiệp. Phân tích môi trƣờng vĩ mô. Phân tích môi trường vĩ mô.
Phân tích môi trƣờng ngành. Khái niệm ngành kinh doanh. Mô hình phân tích cạnh tranh trong ngành. 31 CHƢƠNG 3: PHÂN TÍCH MÔI TRƢỜNG BÊN TRONG DOANH NGHIỆP.
Bản chất và cách tiếp cận phân tích môi trƣờng bên trong doanh nghiệp. Phân tích các nguồn lực và năng lực của doanh nghiệp. Khái niệm và phân loại nguồn lực. Khái niệm và nhận dạng các năng lực.
Năng lực cốt lõi của doanh nghiệp. Lợi thế cạnh tranh. Phân tích chuỗi giá trị của doanh nghiệp. Khái niệm, vai trò của chuỗi giá trị.
Phân tích các hoạt động trong chuỗi giá trị. 52 CHƢƠNG 4: CÁC LOẠI CHIẾN LƢỢC CỦA DOANH NGHIỆP. Chiến lƣợc cấp doanh nghiệp. Vai trò, bản chất và định hướng.
Các loại chiến lược. Chiến lƣợc cấp lĩnh vực/ đơn vị kinh doanh. Phân đoạn chiến lược. Chiến lược cạnh tranh cơ bản.
Các chiến lƣợc cạnh tranh cơ bản của M. Các chiến lược kinh doanh căn cứ vào vị thế cạnh tranh. Chiến lƣợc cấp chức năng. Quan niệm và vai trò.
Các chiến lược chức năng. 97 CHƢƠNG 5: PHÂN TÍCH VÀ LỰA CHỌN CHIẾN LƢỢC. Bản chất, vai trò. Quy trình phân tích và lựa chọn chiến lược.
Các mô hình phân tích chiến lƣợc. Ma trận SWOT. Ma trận BCG. Ma trận SPACE.
Ma trận Mc Kinsey. Mô hình lựa chọn chiến lƣợc – ma trận QSPM. 117 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 121 ii iii GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên Môn học: QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC Mã Môn học: KT436 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học: - Vị trí: Quản trị chiến lược thuộc nhóm các môn học chuyên môn ngành bắt buộc được bố trí giảng dạy sau khi đã học xong học kỳ III.
- Tính chất: Môn học chuyên ngành bắt buộc cho sinh viên học ngành cao đẳng quản trị kinh doanh. - Ý nghĩa và vai trò của môn học: Quản trị chiến lược sẽ giúp sinh viên hiểu và vận dụng được các kiến thức và kỹ năng giải quyết các tình huống trong hoạt động sản xuất và kinh doanh của doanh nghiệp, giúp hoàn thiện kiến thức chuyên ngành quản trị kinh doanh. Mục tiêu môn học: - Về kiến thức: Trình bày những nội dung cơ bản và có hệ thống về Quản trị chiến lược, phân định rõ nội dung của chiến lược và quản trị chiến lược; Chỉ ra quy trình và các cách tiếp cận về quản trị chiến lược; Tiến hành các bước cần thiết để thiết lập các chiến lược của tổ chức, doanh nghiệp; Nhận biết các thuật ngữ cơ bản của quản trị chiến lược; Phân tích, đánh giá và đưa ra những giải pháp cho các vấn đề chiến lược trong doanh nghiệp, giúp nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Giải thích ý nghĩa, vai trò và ứng dụng được tầm nhìn, sứ mạng và mục tiêu doanh nghiệp; Phân tích về môi trường kinh doanh, phân tích nội bộ doanh nghiệp, lợi thế cạnh tranh để từ đó xây dựng chiến lược kinh doanh tối ưu cho doanh nghiệp; Vận dụng tổ chức triển khai thực hiện chiến lược nhằm đạt hiệu quả cao trong quản trị; Thực hiện kiểm tra trong quản trị, những nội dung cần được kiểm tra và các hoạt động điều chỉnh sau kiểm tra; iv Khám phá năng lực bản thân để sẵn sàng cho việc trở thành nhà quản trị chiến lược thành công trong tương lai; Hoạch định, tổ chức thực hiện và kiểm tra chiến lược trong tổ chức, doanh nghiệp.
- Về kỹ năng: Nhận dạng và phát hiện vấn đề trong sản xuất, kinh doanh; Thực hiện đánh giá, phân tích, tổng hợp và đưa ra giải pháp; Tổ chức thực thi, đánh giá các phương án, dự án, chính sách trong kinh doanh; Sắp xếp và xác định các yếu tố trọng tâm trong giải quyết vấn đề; Xây dựng, phân tích ma trận và chọn giải pháp hợp lý trong quản trị; Tìm kiếm, cập nhật thông tin thị trường và nắm bắt cơ hội kinh doanh; Quản lý các nguồn lực và thời gian; Chủ động tổ chức hoạt động nhóm đạt được mục tiêu. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Phát huy tính tích cực tự học, hình thành tư duy vận dụng sáng tạo các kiến thức đã học; Nhận thức được vai trò và trách nhiệm của nhà quản trị trước cộng đồng; Nhận thức được những lợi ích trong kinh doanh mang lại cho xã hội; Hình thành kiến thức và khả năng tư duy hệ thống trong giải quyết các vấn đề quản trị của tổ chức. Nội dung môn học: v CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ CHIẾN LƢỢC Mã chƣơng 1: KT436-01 Giới thiệu: Do xu hướng quốc tế hoá cùng với sự khan hiếm các nguồn lực ngày càng gia tăng, sự phát triển như vũ bão của công nghệ, sự thay đổi nhu cầu của thị trường, làm cho môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp và biến động thường xuyên. Với một điều kiện môi trường kinh doanh như vậy, đòi hỏi các doanh nghiệp phải có chiến lược kinh doanh đúng đắn thì mới có khả năng nắm bắt cơ hội, tránh được nguy cơ, đảm bảo sự phát triển ổn định và bền vững của doanh nghiệp.
Để thấy rõ được nội dung và vai trò của chiến lược và quản trị chiến lược trong bài này giới thiệu tổng quan về chiến lược, quản trị chiến lược, nguồn gốc của nó và những đặc trưng cơ bản của chiến lược. Mục tiêu: - Trình bày đặc điểm cơ bản của các quyết định chiến lược, phân định rõ nội dung của chiến lược và quản trị chiến lược; - Chỉ rõ quy trình và các cách tiếp cận về quản trị chiến lược; - Giải thích các thuật ngữ cơ bản của quản trị chiến lược. Khái niệm và vai trò của chiến lƣợc trong doanh nghiệp 1. Khái niệm chiến lƣợc Chiến lược là “việc xác định các mục tiêu, mục đích cơ bản dài hạn của doanh nghiệp và việc áp dụng một chuỗi các hành động cũng như phân bổ các nguồn lực cần thiết để thực hiện mục tiêu này”.
Trong điều kiện môi trường có rất nhiều những thay đổi nhanh chóng: “Chiến lược là định hướng và phạm vi của một tổ chức về dài hạn nhằm giành lợi thế cạnh tranh cho tổ chức thông qua việc định dạng các nguồn lực của nó trong môi trường thay đổi, để đáp ứng nhu cầu thị trường và thoả mãn mong đợi của các bên hữu quan” Chiến lược cạnh tranh liên quan đến sự khác biệt. Đó là việc lựa chọn cẩn thận một chuỗi hoạt động khác biệt để tạo ra một tập hợp giá trị độc đáo (MichaelPorter). Vai trò chiến lƣợc Vai trò của chiến lược kinh doanh đối với doanh nghiệp được thể hiện trên các khía cạnh sau: 1 (1) Chiến lược kinh doanh giúp cho doanh nghiệp nhận rõ được mục đích hướng đi của mình trong tương lai làm kim chỉ nam cho mọi hoạt động của doanh nghiệp. Chiến lược kinh doanh đóng vai trò định hướng hoạt động trong dài hạn của doanh nghiệp, nó là cơ sở vững chắc cho việc triển khai các hoạt động tác nghiệp.
(2) Chiến lược kinh doanh giúp cho doanh nghiệp nắm bắt và tận dụng các cơ hội kinh doanh, đồng thời có biện pháp chủ động đối phó với những nguy cơ và mối đe dọa trên thương trường kinh doanh. (3) Chiến lược kinh doanh góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực, tăng cường vị thế của doanh nghiệp đảm bảo cho doanh nghiệp phát triển liên tục và bền vững. (4) Chiến lược kinh doanh tạo ra các căn cứ vững chắc cho doanh nghiệp đề ra cách quyết định phù hợp với sự biến động của thị trường. Nó tạo ra cơ sở vững chắc cho các hoạt động nghiên cứu và triển khai, đầu tư phát triển đào tạo bồi dưỡng nhân sự, hoạt động mở rộng thị trường và phát triển sản phẩm.
Quản trị chiến lƣợc và quy trình quản trị chiến lƣợc trong doanh nghiệp 2. Khái niệm quản trị chiến lƣợc Quản trị chiến lược là một vấn đề được rất nhiều nhà kinh tế cũng như các quản trị gia quan tâm. Do nội dung của quản trị chiến lược rất rộng về phạm vi nghiên cứu và phong phú trong thực tế vận dụng nên ở mỗi góc nhìn người ta lại đưa ra quan điểm, định nghĩa khác nhau về quản trị chiến lược. Tuy mỗi cách nhìn đó chưa hoàn toàn đầy đủ, toàn diện nhưng trên tổng thể, những cách nhìn đó đã góp phần to lớn vào việc nhận thức và thực hiện công tác quản trị trong các doanh nghiệp.
Dưới đây là một số định nghĩa về quản trị chiến lược. Quản trị chiến lược là tập hợp các quyết định và hành động quản trị quyết định sự thành công lâu dài của doanh nghiệp. Quản trị chiến lược là tập hợp các quyết định và biện pháp hành động dẫn đến việc hoạch định và thực hiện các chiến lược nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức. Quản trị chiến lược là quá trình nghiên cứu của môi trường hiện tại cũng như tương lai, hoạch định các mục tiêu của tổ chức; đề ra phương cách/cách thức thực hiện và kiểm tra việc thực hiện các quyết định nhằm đạt được các mục tiêu trong môi trường hiện tại cũng như tương lai.