Giáo Trình Nghề Nghiệp Đạo Đức Người Điều Dưỡng Tại Trường Trung Cấp Y Tế Tây Ninh

Giáo trình nghề nghiệp đạo đức người điều dưỡng cung cấp kiến thức cần thiết cho điều dưỡng hộ sinh trung cấp, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe.

• Tác giả: Bs. Nguyễn Văn Thịnh
• Trường học: Trường Trung Cấp Y Tế Tây Ninh
• Chuyên ngành: Điều Dưỡng
• Đề tài: Giáo Trình Nghề Nghiệp Đạo Đức Người Điều Dưỡng
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Tây Ninh

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LỊCH SỬ NGÀNH ĐIỀU DƯỠNG
• 1.1. Lịch sử ngành điều dưỡng thế giới
• 1.2. Lịch sử ngành điều dưỡng Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM NGHỀ NGHIỆP ĐIỀU DƯỠNG
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG NGUYÊN TẮC ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN
• 4. CHƯƠNG 4: NHU CẦU CƠ BẢN CON NGƯỜI VÀ MỐI LIÊN QUAN ĐẾN CÔNG TÁC CHĂM SÓC
• 5. CHƯƠNG 5: VAI TRÒ, CHỨC NĂNG VÀ NHIỆM VỤ CỦA NGƯỜI ĐIỀU DƯỠNG
• 6. CHƯƠNG 6: ĐẠO ĐỨC CỦA NGƯỜI CÁN BỘ Y TẾ
• 7. CHƯƠNG 7: MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐẠO ĐỨC VÀ Y ĐỨC
• 8. CHƯƠNG 8: QUYỀN LỢI VÀ NGHĨA VỤ NGƯỜI BỆNH VÀ GIA ĐÌNH NGƯỜI BỆNH
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Nghề Nghiệp Đạo Đức Người Điều Dưỡng

Giáo trình Nghề nghiệp đạo đức người điều dưỡng tại Trường Trung Cấp Y Tế Tây Ninh được biên soạn nhằm cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên trong lĩnh vực điều dưỡng. Chương trình này không chỉ tập trung vào lý thuyết mà còn chú trọng đến thực hành, giúp sinh viên áp dụng kiến thức vào thực tế. Nội dung giáo trình được cập nhật thường xuyên để phù hợp với yêu cầu của ngành y tế hiện đại.

1.1. Mục tiêu của giáo trình nghề nghiệp điều dưỡng

Mục tiêu chính của giáo trình là trang bị cho sinh viên kiến thức về lịch sử ngành điều dưỡng, các nguyên tắc cơ bản và vai trò của người điều dưỡng trong chăm sóc sức khỏe.

1.2. Cấu trúc nội dung giáo trình

Giáo trình bao gồm nhiều chương, từ lịch sử ngành điều dưỡng đến các nguyên tắc cơ bản, nhu cầu cơ bản của con người và mối liên quan đến công tác chăm sóc.

II. Vấn đề và Thách thức trong Đào Tạo Điều Dưỡng

Đào tạo điều dưỡng tại Trường Trung Cấp Y Tế Tây Ninh gặp phải nhiều thách thức, bao gồm việc cập nhật chương trình giảng dạy và đảm bảo chất lượng đào tạo. Sự thay đổi nhanh chóng của ngành y tế đòi hỏi giáo trình phải linh hoạt và phù hợp với thực tiễn. Ngoài ra, việc thiếu nguồn lực và trang thiết bị cũng là một vấn đề lớn.

2.1. Những khó khăn trong việc cập nhật giáo trình

Việc cập nhật giáo trình thường xuyên là cần thiết nhưng gặp khó khăn do thiếu thông tin và tài liệu tham khảo mới.

2.2. Thiếu nguồn lực và trang thiết bị

Nhiều cơ sở đào tạo điều dưỡng vẫn còn thiếu trang thiết bị hiện đại, ảnh hưởng đến chất lượng thực hành của sinh viên.

III. Phương Pháp Giảng Dạy Hiệu Quả trong Đào Tạo Điều Dưỡng

Để nâng cao chất lượng đào tạo, Trường Trung Cấp Y Tế Tây Ninh áp dụng nhiều phương pháp giảng dạy hiện đại. Các phương pháp này bao gồm thuyết trình, thảo luận nhóm và thực hành tại lớp. Việc áp dụng các phương pháp này giúp sinh viên tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả hơn.

3.1. Phương pháp thuyết trình và thảo luận

Giáo viên sử dụng phương pháp thuyết trình kết hợp với thảo luận để khuyến khích sinh viên tham gia và trao đổi ý kiến.

3.2. Thực hành tại lớp và mô phỏng tình huống

Sinh viên được thực hành trong môi trường mô phỏng, giúp họ làm quen với các tình huống thực tế trong công việc điều dưỡng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn của Giáo Trình Đạo Đức Người Điều Dưỡng

Giáo trình Nghề nghiệp đạo đức người điều dưỡng không chỉ là tài liệu học tập mà còn là công cụ hỗ trợ sinh viên trong việc áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Sinh viên sau khi tốt nghiệp có thể làm việc tại các cơ sở y tế, đảm bảo chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân một cách hiệu quả.

4.1. Kết quả đạt được từ việc áp dụng giáo trình

Nhiều sinh viên sau khi tốt nghiệp đã có việc làm ngay tại các bệnh viện và cơ sở y tế, chứng tỏ tính ứng dụng cao của giáo trình.

4.2. Đánh giá từ sinh viên và giảng viên

Sinh viên và giảng viên đều đánh giá cao giáo trình vì tính thực tiễn và khả năng đáp ứng nhu cầu của ngành y tế.

V. Kết Luận và Tương Lai của Ngành Điều Dưỡng

Ngành điều dưỡng tại Trường Trung Cấp Y Tế Tây Ninh đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Giáo trình Nghề nghiệp đạo đức người điều dưỡng sẽ tiếp tục được cải tiến để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội. Tương lai của ngành điều dưỡng hứa hẹn sẽ có nhiều cơ hội và thách thức mới.

5.1. Tương lai của ngành điều dưỡng tại Tây Ninh

Ngành điều dưỡng sẽ tiếp tục phát triển với nhiều cơ hội việc làm cho sinh viên tốt nghiệp, đồng thời cũng cần phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao chất lượng đào tạo.

5.2. Định hướng phát triển giáo trình trong tương lai

Giáo trình sẽ được cập nhật thường xuyên để phù hợp với sự phát triển của ngành y tế và nhu cầu của người học.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Nghề nghiệp đạo đức người điều dưỡng là tài liệu học tập lưu hành nội bộ do Bộ môn Điều dưỡng – Trường Trung cấp Y tế Tây Ninh biên soạn và phát hành năm 2016. Giáo trình do BS. Nguyễn Văn Thịnh chủ biên, cùng sự tham gia biên soạn của CN. Trần Thị Nô và CN. Võ Thị Mỹ Linh. Tiền thân của tài liệu là bộ giáo trình Điều dưỡng cơ bản (xuất bản lần đầu năm 2008), được rà soát và chỉnh lý lần thứ 3 nhằm đáp ứng khung chương trình đào tạo theo Thông tư số 22/2014/TT-BGDĐT ngày 09/7/2014 của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Trong chương trình đào tạo, học phần mang mã số B.1, có khối lượng 02 đơn vị học trình với tổng thời lượng 30 tiết (gồm 20 tiết lý thuyết và 10 tiết thảo luận). Môn học giữ vị trí kiến thức cơ sở ngành bắt buộc đối với học sinh chuyên ngành Điều dưỡng và Hộ sinh.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định trên 3 phương diện:

• Về kiến thức: Trình bày lịch sử hình thành và phát triển của ngành điều dưỡng thế giới và Việt Nam; đặc điểm nghề nghiệp; các nguyên lý thực hành nền tảng; vai trò, chức năng và nhiệm vụ chuyên môn; cùng hệ thống chuẩn mực đạo đức, y đức của người cán bộ y tế.
• Về kỹ năng: Áp dụng các nguyên tắc điều dưỡng cơ bản và phân cấp nhu cầu vào quy trình tiếp đón, theo dõi, thực hiện y lệnh và chăm sóc người bệnh trên lâm sàng.
• Về thái độ: Rèn luyện tác phong ứng xử chuẩn mực, văn hóa giao tiếp tôn trọng, đồng cảm với người bệnh và thân nhân.

Cấu trúc giáo trình được thiết kế logic qua 8 bài học chuyên đề, kết hợp chặt chẽ giữa lịch sử tiến hóa nghề nghiệp, cơ sở lý luận điều dưỡng học và các quy định pháp quy - y đức hiện hành.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình gồm 8 bài học được sắp xếp theo tiến trình phát triển từ nhận thức lịch sử đến năng lực thực hành lâm sàng và chuẩn mực đạo đức:

• Bài 1: Lịch sử ngành điều dưỡng (4 tiết LT): Khái quát tiến trình lịch sử điều dưỡng thế giới từ thời cổ đại (bà Phoebe năm 60 SCN, bà Fabiola thế kỷ IV) đến dấu mốc cận đại của Florence Nightingale (1820–1910) với lý thuyết vệ sinh trong chiến tranh Crimea (1854–1855) làm giảm tỷ lệ tử vong do nhiễm trùng từ 42% xuống 2%, việc thành lập trường đào tạo Nightingale năm 1860 và việc chọn ngày 12/5 làm Ngày Điều dưỡng Quốc tế. Phần lịch sử Việt Nam ghi nhận phương pháp dưỡng sinh của Tuệ Tĩnh và Hải Thượng Lãn Ông, các mốc đào tạo thời Pháp thuộc (Bệnh viện Chợ Quán 1901, Chợ Rẫy 1910, Hội Y tá ái hữu 1924, lớp nữ y tá 1937 của cô Ngô Thị Hai), lớp đào tạo tại Quân khu 10 do GS. Đỗ Xuân Hợp phụ trách năm 1945, dấu mốc mở ngành cử nhân điều dưỡng năm 1985 (tại ĐH Y Dược TP.HCM và ĐH Y Hà Nội), Quyết định 570/BYT-QĐ năm 1990 thành lập phòng điều dưỡng, và sự ra đời của Hội Y tá - Điều dưỡng Việt Nam ngày 26/10/1990 do bà Vi Thị Nguyệt Hồ làm Chủ tịch.
• Bài 2: Đặc điểm nghề nghiệp điều dưỡng (4 tiết LT): Phân tích tính chất của nghề dịch vụ sức khỏe công cộng theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Trình bày cơ cấu nhân lực y tế (điều dưỡng chiếm 50%), hệ thống quản lý 3 cấp (Bộ Y tế – Sở Y tế – Bệnh viện/Trung tâm Y tế), các thách thức về thiếu hụt nhân lực, vị thế xã hội và định hướng chuẩn hóa khung đào tạo.
• Bài 3: Những nguyên tắc điều dưỡng cơ bản (2 tiết LT / 2 tiết TL): Trình bày 4 học thuyết nền tảng: Nguyên lý can thiệp môi trường của Florence Nightingale; Khung 14 nhu cầu cơ bản của Virginia Henderson; Mô hình 21 vấn đề chăm sóc toàn diện của Faye Glenn Abdellah (1960); và Học thuyết tự chăm sóc của Dorothy Orem (1971) với 3 mức độ (chăm sóc hoàn toàn, chăm sóc một phần, chăm sóc hỗ trợ sự phát triển).
• Bài 4: Nhu cầu cơ bản của con người và mối liên quan đến công tác chăm sóc (2 tiết LT / 2 tiết TL): Phân tích tháp 5 bậc nhu cầu của Abraham Maslow (Sinh lý, An toàn, Xã hội, Tôn trọng, Tự hoàn thiện). Tích hợp thang nhu cầu với 14 thành phần chăm sóc cơ bản theo Virginia Henderson nhằm xây dựng kế hoạch chăm sóc cá thể hóa.
• Bài 5: Vai trò, chức năng và nhiệm vụ của người điều dưỡng (2 tiết LT / 2 tiết TL): Xác định 3 vai trò cốt lõi (Thực hành, Quản lý/Lãnh đạo, Giảng dạy/Nghiên cứu khoa học); 2 chức năng theo khuyến cáo của WHO (Chức năng chủ động và Chức năng phối hợp); cùng quy chế thực hiện 18 nhiệm vụ chuyên môn từ khâu tiếp nhận, lấy dấu hiệu sinh tồn, thực hiện y lệnh thuốc, chăm sóc dinh dưỡng, vệ sinh, ghi chép hồ sơ bệnh án đến khi người bệnh xuất viện.
• Bài 6: Đạo đức của người cán bộ Y tế (2 tiết LT / 2 tiết TL): Trình bày khái niệm Y đức học, phân biệt đạo đức học mô tả và đạo đức học chuẩn mực; nguyên lý chủ nghĩa nhân đạo; phân tích các nguyên nhân suy thoái y đức trong cơ chế thị trường; mối quan hệ tương tác ba bên (Người bệnh – Thầy thuốc – Cơ sở Y tế); 4 đức hạnh người hành nghề y (Quên mình, Hy sinh, Vị tha, Chính trực) và nội dung chi tiết 12 điều Y đức do Bộ Y tế ban hành.
• Bài 7: Mối quan hệ giữa đạo đức và Y đức (2 tiết LT / 2 tiết TL): Phân tích đạo đức dưới góc độ ý thức xã hội theo triết học Mác - Lênin; hệ thống 16 chuẩn mực đạo đức xã hội Việt Nam; trách nhiệm kép giữa y nghiệp và y đức; chi tiết 8 Chuẩn đạo đức nghề nghiệp điều dưỡng viên (An toàn, Thân thiện, Tôn trọng, Năng lực, Trung thực, Tự tôn nghề nghiệp, Đoàn kết đồng nghiệp, Cam kết cộng đồng).
• Bài 8: Quyền lợi và nghĩa vụ người bệnh và gia đình người bệnh (2 tiết LT): Phân định 5 nhóm quyền lợi hợp pháp của người bệnh (khám chữa bệnh theo bệnh lý, chế độ ăn bệnh lý, sử dụng trang thiết bị buồng bệnh, được giải thích tình trạng bệnh, góp ý xây dựng bệnh viện, thăm nuôi) và 4 nhóm nghĩa vụ (chấp hành y lệnh, thanh toán viện phí, bảo quản tài sản mượn, giữ gìn vệ sinh trật tự).

                        [LỊCH SỬ & ĐẶC ĐIỂM NGHỀ NGHIỆP]
                  (Nightingale, Mốc đào tạo 1901-1985, Quản lý 3 cấp)
                        [HỆ THỐNG NGUYÊN LÝ & HỌC THUYẾT]
                  (Maslow, Henderson 14 nhu cầu, Orem, Abdellah)
                         [CHỨC NĂNG & QUY TRÌNH CHĂM SÓC]
                     (3 Vai trò, 2 Chức năng WHO, 18 Nhiệm vụ)
                        [CHUẨN MỰC PHÁP LÝ & ĐẠO ĐỨC NGHỀ]
                  (12 Điều Y đức BYT, 8 Tiêu chuẩn ĐĐNN, Quyền & Nghĩa vụ)

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Hệ thống lý thuyết khoa học: Xây dựng trên cơ sở thuyết nhu cầu Maslow, thuyết tự chăm sóc Dorothy Orem, lý thuyết kiểm soát môi trường của Nightingale và 21 vấn đề chăm sóc của Abdellah.
• Nguyên lý cốt lõi: Nguyên lý chủ nghĩa nhân đạo trong y học; nguyên tắc can thiệp dựa trên tính đồng nhất và tính duy nhất của từng cá thể người bệnh; nguyên tắc trách nhiệm kép (vững tay nghề chuyên môn và nghiêm túc chấp hành y đức).
• Khung thể chế và pháp quy: Khung tổ chức hệ thống điều dưỡng bệnh viện theo Quyết định 570/BYT-QĐ, chế độ trách nhiệm theo Quyết định 526/BYT và 12 điều Y đức của Bộ Y tế.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng chuyên môn kỹ thuật: Thực hiện kiểm tra dấu hiệu sinh tồn, quy trình dùng thuốc, kỹ thuật truyền dịch, truyền máu theo quy định, chăm sóc vệ sinh buồng bệnh và hỗ trợ dinh dưỡng bệnh lý.
• Kỹ năng phân tích và đánh giá: Nhận định và phân loại thứ tự ưu tiên các nhu cầu người bệnh theo thang bậc Maslow; xác định mức độ phụ thuộc của người bệnh theo 3 cấp độ Orem để thiết lập kế hoạch can thiệp phù hợp.
• Kỹ năng nghề nghiệp ứng dụng: Giao tiếp lâm sàng (lắng nghe, giải thích chuyên môn phù hợp trình độ người bệnh); ghi chép hồ sơ bệnh án chính xác, trung thực; kỹ năng phối hợp đồng nghiệp và xử lý tình huống y đức phát sinh trong bệnh viện.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Tiếp cận sư phạm

Chương trình áp dụng phương pháp dạy học tích cực, kết hợp thuyết trình lý thuyết và thảo luận tình huống tương tác. Thời lượng phân bổ gồm 20 tiết lý thuyết tập trung truyền thụ khung khái niệm và 10 tiết thảo luận nhóm giúp học sinh giải quyết các tình huống đạo đức, kỹ năng tiếp xúc người bệnh.

Tổ chức thảo luận và tình huống thực tế

• Các bài học 3, 4, 5, 6, 7 đều bố trí 2 tiết thảo luận/bài.
• Lớp học được chia thành các nhóm nhỏ từ 10–12 học sinh.
• Giảng viên đưa ra các tình huống thực tế về tiếp đón người bệnh cấp cứu, xử lý mâu thuẫn giao tiếp, thực hiện nghĩa vụ bảo mật thông tin, giải quyết phản ánh trong sổ góp ý của khoa phòng để học sinh phân tích và trình bày giải pháp.

Trang thiết bị dạy học

• Giảng dạy lý thuyết: Sử dụng máy chiếu Projector, máy Overhead để minh họa biểu đồ phân cấp Maslow, mô hình tổ chức hệ thống y tế.
• Thảo luận thực hành: Sử dụng tranh ảnh trực quan, mô hình giải phẫu/chăm sóc và bảng biểu tình huống lâm sàng.

Phương pháp kiểm tra và đánh giá

Quy chế đánh giá học phần được thiết lập theo cấu trúc điểm số rõ ràng:

• Kiểm tra thường xuyên: 01 cột điểm (đánh giá ý thức học tập, thảo luận nhóm).
• Kiểm tra định kỳ: 01 cột điểm (kiểm tra viết hoặc bài tập tình huống).
• Thi kết thúc học phần: Thực hiện bài thi trắc nghiệm khách quan gồm 50 câu hỏi với thời gian làm bài 40 phút.

Hướng dẫn tự học

Học sinh nghiên cứu trước các nội dung bài học trong tài liệu, tự giải quyết các câu hỏi tự lượng giá dạng trắc nghiệm ở cuối mỗi bài (tổng cộng hơn 40 câu hỏi lượng giá mẫu trong giáo trình), và đối chiếu với các văn bản pháp luật, quy chế bệnh viện hiện hành.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Chỉnh lý theo chuẩn Thông tư 22/2014/TT-BGDĐT: Giáo trình được biên soạn lần thứ 3 theo định hướng tinh giản lý thuyết bệnh học chuyên sâu, tập trung vào chức năng chăm sóc độc lập và quy chuẩn hành vi phù hợp với thực tế đào tạo trung cấp y tế tại Tây Ninh.
• Tích hợp các mô hình điều dưỡng quốc tế: Cập nhật đầy đủ các học thuyết kinh điển của Florence Nightingale, Virginia Henderson, Faye Glenn Abdellah và Dorothy Orem, tạo cơ sở lý luận cho mô hình "chăm sóc người bệnh toàn diện" thay thế cho mô hình phân công theo công việc đơn thuần.
• Phản ánh thực trạng kinh tế - xã hội: Phân tích trực diện tác động của nền kinh tế thị trường đối với y đức (vấn đề "phong bì", quá tải bệnh viện, mất cân đối nhân lực) và thiết lập mô hình quan hệ ba bên (Bệnh nhân – Thầy thuốc – Cơ sở y tế).
• Chuẩn hóa đạo đức nghề nghiệp: Văn bản hóa 8 Chuẩn đạo đức nghề nghiệp điều dưỡng viên (ban hành bởi Hội Điều dưỡng Việt Nam) cùng 12 điều Y đức của Bộ Y tế, cung cấp khung quy chiếu chuẩn xác cho người học khi bước vào thực hành lâm sàng.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Học sinh đào tạo: Dành cho học sinh chuyên ngành Điều dưỡng trung cấp và Hộ sinh trung cấp tại Trường Trung cấp Y tế Tây Ninh cũng như các trường đào tạo nhân lực y tế tương đương.
• Điều kiện tiên quyết: Học sinh đã hoàn thành chương trình văn hóa THPT hoặc bổ túc văn hóa. Học phần không đòi hỏi kiến thức y khoa chuyên sâu trước đó do được bố trí ở giai đoạn đầu khóa học.
• Giảng viên sử dụng: Tài liệu làm căn cứ giảng dạy chuẩn cho giảng viên có trình độ Cử nhân Điều dưỡng hoặc Cử nhân Hộ sinh trở lên.
• Giá trị tham khảo: Tài liệu hỗ trợ nhân viên y tế mới tiếp nhận công tác tại các trạm y tế, trung tâm y tế và bệnh viện tra cứu các quy chuẩn đạo đức, nhiệm vụ chức danh và quyền lợi của người bệnh.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu được biên soạn phục vụ trực tiếp cho học sinh ngành Điều dưỡng và Hộ sinh hệ trung cấp, đồng thời là tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho điều dưỡng viên mới tuyển dụng tại các cơ sở y tế.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Người học chỉ cần kiến thức văn hóa trung học phổ thông. Các khái niệm về y khoa, quy trình điều dưỡng và đạo đức học được giáo trình trình bày từ cơ bản đến ứng dụng lâm sàng.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu điều dưỡng khác là gì?

Giáo trình phân định rõ ranh giới giữa chức năng điều trị của bác sĩ và chức năng chăm sóc của điều dưỡng; kết hợp chặt chẽ giữa lịch sử tiến hóa ngành nghề với 4 học thuyết điều dưỡng quốc tế và hệ thống chuẩn mực y đức cụ thể của Việt Nam.

4. Làm sao để tự học giáo trình hiệu quả?

Học sinh nên đọc kỹ từng bài học, lập bảng so sánh các học thuyết (Nightingale, Henderson, Abdellah, Orem), liên hệ 12 điều Y đức với các chuẩn đạo đức nghề nghiệp, và làm đầy đủ các câu hỏi tự lượng giá ở cuối mỗi bài.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

Học sinh có thể kết hợp tham khảo các tài liệu do Bộ Y tế ban hành:

• Giáo trình Điều dưỡng cơ bản (Trịnh Thị Loan, ĐH Y Dược TP.HCM, 2010).
• Điều dưỡng cơ bản (Vụ Khoa học Đào tạo – Bộ Y tế, NXB Y học, 2002, 2008, 2012).
• Thông tin điều dưỡng số 20 (Bộ Y tế, 2004).

---

Kết luận

Giáo trình Nghề nghiệp đạo đức người điều dưỡng cung cấp hệ thống tri thức cơ bản về lịch sử phát triển, các học thuyết chăm sóc nền tảng, cơ cấu tổ chức quản lý và quy chuẩn đạo đức ngành y.

Lộ trình tiếp cận kiến thức của học phần diễn tiến mạch lạc: từ nhận thức nguồn gốc nghề nghiệp, tiếp thu các lý thuyết điều dưỡng quốc tế, định hình vai trò - nhiệm vụ chuyên môn, đến quán triệt và tuân thủ các quy định y đức trong môi trường bệnh viện. Đây là tài liệu phục vụ hiệu quả công tác đào tạo nhân lực điều dưỡng và hộ sinh trung cấp, đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu cho cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRƯỜNG TRUNG CẤP Y TẾ TÂY NINH TÀI LIỆU LƯU HÀNH NỘI BỘ - 2016 TRƯỜNG TRUNG CẤP Y TẾ TÂY NINH BỘ MÔN ĐIỀU DƯỠNG        GIAÙO TRÌNH CHỦ BIÊN BS. Nguyễn Văn Thịnh BIÊN SOẠN CN. Trần Thị Nô CN. Võ Thị Mỹ Linh TRÌNH BÀY BS.

Nguyễn Văn Thịnh Trang 1 Mục lục. MỤC LỤC Trang 1. Chương trình Nghề nghiệp đạo đức người điều dưỡng 3 3. Lịch sử ngành điều dưỡng 5 4.

Đặc điểm nghề nghiệp điều dưỡng 13 5. Những nguyên tắc điều dưỡng cơ bản 19 6. Nhu cầu cơ bản con người và mối liên quan đến công tác 23 chăm sóc 7. Vai trò, chức năng và nhiệm vụ của người điều dưỡng 29 8.

Đạo đức của người cán bộ Y tế 33 9. Mối quan hệ giữa đạo đức và Y đức 41 10. Quyền lợi và nghĩa vụ người bệnh và gia đình người bệnh 47 11. Tài liệu tham khảo 51 Giáo trình Nghề nghiệp đạo đức người điều dưỡng.

Trang 2 LỜI NÓI ĐẦU Bộ giáo trình Điều dưỡng cơ bản trước đây, nay đổi thành Nghề nghiệp đạo đức người điều dưỡng, được biên soạn lần đầu vào năm 2008. Trong quá trình áp dụng, chúng tôi luôn cập nhật và điều chỉnh nội dung theo từng năm. Năm 2014, thực hiện Quy chế đào tạo mới theo Thông tư 22/2014/TT- BGDĐT do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 09/7/2014, chúng tôi tiếp tục rà soát và hoàn chỉnh tất cả tài liệu liên quan đến hoạt động đào tạo đang triển khai tại Trường Trường theo hướng Tinh gọn – Sát hợp – Chất lượng. Với tinh thần đó, chúng tôi điều chỉnh chương trình chi tiết tất cả các ngành đào tạo để đảm bảo tính đồng bộ và tiếp tục chỉnh lý lại bộ giáo trình Nghề nghiệp đạo đức người điều dưỡng lần thứ 3 để phục vụ chương trình giảng dạy học này cho các đối tượng Điều dưỡng và Hộ sinh trung cấp đang được đào tạo tại trường.

Trong mỗi nội dung chúng tôi cố gắng chọn lọc những chi tiết cần thiết và liên quan mật thiết đến chức năng, nhiệm vụ nghề nghiệp; lược bớt những nội dung quá sâu, bổ sung những nội dung sát hợp với thực tế để đảm bảo phù hợp với mục tiêu đào tạo của đối tượng trung cấp theo đặc thù tại Tây Ninh. Mặc dù được bổ sung và chỉnh lý lại nhưng cũng khó tránh khỏi những thiếu sót, mong các bạn học sinh, quý đồng nghiệp và Hội đồng đào tạo Nhà trường góp ý để bộ giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn. Nhóm giáo viên biên soạn Giáo trình Nghề nghiệp đạo đức người điều dưỡng. Trang 3 Chương trình Nghề nghiệp đạo đức.

CHƯƠNG TRÌNH NGHỀ NGHIỆP ĐẠO ĐỨC NGƯỜI ĐIỀU DƯỠNG - Mã số học phần: B.1 - Số đơn vị học trình: 02 (2/0) - Số tiết: 30 tiết (20/10/0/0) MỤC TIÊU: 1. Về kiến thức: - Trình bày lịch sử ngành Điều dưỡng, đặc điểm nghề nghiệp và những nguyên tắc cơ bản của điều dưỡng; - Trình bày vai trò, chức năng, nhiệm vụ của người Điều dưỡng, Hộ sinh trong việc đáp ứng nhu cầu người bệnh; - Trình bày đạo đức người điều dưỡng và mối quan hệ giữa đạo đức với Y đức. Về kỹ năng: - Thực hiện những nguyên tắc điều dưỡng cơ bản trong chăm sóc người bệnh; - Áp dụng kiến thức đã học vào thực tế công tác chăm sóc người bệnh. Về thái độ: - Rèn luyện thái độ ứng xử, giáo tiếp tốt với người bệnh.

NỘI DUNG: Số tiết Tt Nội dung bài học Tổng LT TL 1. Lịch sử ngành điều dưỡng 4 4 0 2. Đặc điểm nghề nghiệp điều dưỡng 4 4 0 3. Những nguyên tắc điều dưỡng cơ bản 4 2 2 Nhu cầu cơ bản con người và mối liên quan đến công tác 4.

Vai trò, chức năng và nhiệm vụ của người điều dưỡng 4 2 2 6. Đạo đức của người cán bộ Y tế 4 2 2 7. Mối quan hệ giữa đạo đức và Y đức 4 2 2 8. Quyền lợi và nghĩa vụ người bệnh và gia đình người bệnh 2 2 0 Cộng 30 20 10 Giáo trình Nghề nghiệp đạo đức người điều dưỡng.

Chương trình Nghề nghiệp đạo đức. Trang 4 HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN: ▪ Yêu cầu giáo viên: - Giáo viên là cử nhân điều dưỡng hoặc hộ sinh. ▪ Phương pháp giảng dạy: - Lý thuyết: Thuyết trình, áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực. - Thực hành: thực hành tại lớp dưới dạng thảo luận nhóm, mỗi nhóm khoảng 10-12 học sinh, giáo viên hướng dẫn chung cả lớp.

▪ Trang thiết bị dạy học: - Lý thuyết: có thể sử dụng máy Overhead, Projector. - Thực hành: sử dụng tranh, mô hình, tình huống thảo luận. ▪ Đánh giá: - Kiểm tra thường xuyên: 01 cột điểm - Kiểm tra định kỳ: 01 cột điểm. - Thi kết thúc học phần: Bài thi trắc nghiệm 50 câu trong 40 phút.

▪ Tài liệu tham khảo: - Bộ môn điều dưỡng – Trường trung cấp Y tế Tây Ninh, 2015. Giáo trình Nghề nghiệp và đạo đức người điều dưỡng, Tài liệu lưu hành nội bộ. - Bộ Y Tế, tháng 3 năm 2004. Thông tin điều dưỡng số 20.

- Trịnh Thị Loan, 2010. Giáo trình điều dưỡng cơ bản. Đại học Y dược TP. Hồ Chí Minh, Tài liệu lưu hành nội bộ.

- Vụ khoa học đào tạo - Bộ Y Tế, 2002. Điều dưỡng cơ bản, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội. - Vụ Khoa học đào tạo – Bộ Y tế, 2008. Điều dưỡng cơ bản.

Lĩnh vực hỗ trợ hệ thống đào tạo TSSA/ indevelop. - Vụ khoa học đào tạo - Bộ Y Tế, 2012. Giáo trình điều dưỡng cơ bản, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội. Giáo trình Nghề nghiệp đạo đức người điều dưỡng.

Trang 5 Lịch sử ngành điều dưỡng. LỊCH SỬ NGÀNH ĐIỀU DƯỠNG CN. Võ Thị Mỹ Linh MỤC TIÊU HỌC TẬP 1. Kể được sơ lược lịch sử ngành Điều Dưỡng.

Nêu tóm tắt lịch sử ngành Điều Dưỡng Việt Nam. LỊCH SỬ NGÀNH ĐIỀU DƯỠNG THẾ GIỚI Theo F. Nightingale “Điều dưỡng là một nghệ thuật sử dụng môi trường của người bệnh để hỗ trợ sự phục hồi của họ”. Theo Hội điều dưỡng Mỹ: “Điều dưỡng là một nghề hỗ trợ cung cấp các dịch vụ chăm sóc đóng góp vào việc phục hồi và nâng cao sức khoẻ”.

Việc chăm sóc, nuôi dưỡng bắt đầu từ những bà mẹ. Bà mẹ là người đầu tiên chăm sóc, bảo vệ đứa con từ lúc bé lọt lòng và việc đó được duy trì cho tới ngày nay. Mặt khác từ thời xa xưa, do kém hiểu biết, con người tin vào thần linh và cho rằng “thần linh là đấng siêu nhiên có quyền uy”, ”thượng đế ban sự sống cho muôn loài”. Khi có bệnh họ mời pháp sư đến, vừa điều trị, vừa cầu kinh, sợ hãi và tuyệt vọng van xin thần linh tha mạng sống cho người bệnh! Khi có người chết, họ cho rằng đó là “tại số, tại trời, tại thần linh không cho sống”.

Các đền miếu được xây dựng để thờ thần thánh và dần dần trở thành những trung tâm chăm sóc và điều trị người bệnh. Tại đây có các pháp sư trị bệnh và các nhóm nữ vừa giúp lễ, vừa phụ giúp chăm sóc người bệnh. Từ đó vô hình chung đã hình thành mối liên hệ giữa Y khoa, điều dưỡng và tôn giáo. Năm 60 sau công nguyên, bà Phoebe, người Hylạp, đã đến từng gia đình có người bệnh ốm đau để chăm sóc, giúp đỡ.

Việc làm của bà được mọi người ngưỡng mộ và được suy tôn là người điều dưỡng tại gia đầu tiên của thế giới. Thế kỷ thứ IV, bà Fabiola (La-mã) đã tự nguyện biến căn nhà sang trọng của mình thành bệnh viện, đón những người nghèo khổ đau ốm về để tự bà chăm sóc nuôi dưỡng. Thời kỳ viễn chinh ở Châu Âu, bệnh viện được xây dựng để chăm sóc số lượng lớn những người hành hương bị đau ốm. Cả nam và nữ điều thực hiện việc chăm sóc sức khỏe cho tất cả mọi người.

Nghề điều dưỡng bắt đầu trở thành nghề được coi trọng. Đến thế kỷ thứ XVI, chế độ nhà tù ở Anh và Châu Âu bị bãi bỏ. Các tổ chức tôn giáo bị giải tán, dẫn đến thiếu hụt trầm trọng người chăm sóc người bệnh. Những người phụ nữ phạm tội, bị giam giữ được tuyển chọn làm điều dưỡng thay vì thực hiện án tù; còn những người phụ nữ khác chỉ chăm sóc gia đình mình thôi.

Bối cảnh này tạo ra những quan niệm và thái độ xấu của xã hội đối với ngành điều dưỡng. Giáo trình Nghề nghiệp đạo đức người điều dưỡng. Lịch sử ngành điều dưỡng. Trang 6 Giữa thế kỷ thứ XVIII đầu thế kỷ thứ XIX, việc cải cách xã hội đã thay đổi vai trò người điều dưỡng.

Vai trò người phụ nữ trong xã hội nói chung cũng được cải thiện. Trong thời kỳ này, một phụ nữ người Anh đã được thế giới tôn kính và suy tôn là người sáng lập ra ngành điều dưỡng. Đó là Florence Nightingale (1820 - 1910). Bà sinh ra trong một gia đình giàu có ở Anh nên được giáo dục chu đáo.

Bà biết nhiều ngoại ngữ, đọc nhiều sách triết học, tôn giáo, chính trị. Ngay từ nhỏ, bà đã thể hiện thiên tính và hoài bão được giúp đỡ người nghèo khổ. Bà đã vượt qua sự ngăn cản của gia đình để vào học và làm việc tại bệnh viện Kaiserswerth (Đức) vào năm 1847. Sau đó bà học thêm về Y khoa ở Paris (Pháp) vào năm 1853.

Những năm 1854 – 1855, chiến tranh Crimea nổ ra, bà cùng 38 phụ nữ Anh khác được phái sang Thổ Nhĩ Kỳ để phụ vụ các thương binh của quân đội hoàng gia Anh. Tại đây bà đưa ra lý thuyết về khoa học vệ sinh trong các cơ sở Y tế và sau 2 năm bà đã làm giảm tỷ lệ chết do nhiễm trùng từ 42% xuống còn 2%. Đêm đêm, Florence một mình cầm ngọn đèn dầu đi tua, chăm sóc thương binh, đã để lại hình tựơng người phụ nữ với cây đèn trong trí nhớ những người thương binh hồi đó. Chiến tranh chưa kết thúc, Florence đã phải trở lại nước Anh.

“Cơn sốt Crimea” và sự căng thẳng của những ngày ở mặt trận đã làm cho bà mất khả năng làm việc. Bà được dân chúng và những người lính Anh tặng món quà trị giá 50.000 bảng Anh để chăm sóc sức khỏe. Vì sức khỏe không cho phép tiếp tục làm việc ở bệnh viện, Florence đã lập ra hội đồng quản lý ngân sách 50.000 bảng Anh để thành lập trường đào tạo điều dưỡng đầu tiên trên thế giới ở nước Anh vào năm 1860. Trường điều dưỡng Nightingale cùng với chương trình đào tạo một năm đã đặt nền tảng cho hệ thống đào tạo ngành điều dưỡng không chỉ ở nước Anh mà còn ở nhiều nước trên thế giới.