Giáo trình Lý thuyết tài chính tiền tệ nghề Kế toán doanh nghiệp - CĐ Cơ điện Xây dựng Việt Xô

Giáo trình kinh tế về lý thuyết tài chính tiền tệ nghề kế toán doanh nghiệp trung cấp phần 1 trường cao đẳng cơ điện xây, biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, hệ thống hóa

• Tác giả: ThS. Hoàng Thị Thu Vân
• Trường học: Trường Cao đẳng Cơ điện Xây dựng Việt Xô
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Giáo trình Lý thuyết tài chính - tiền tệ
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Ninh Bình

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: TIỀN TỆ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
• 1.1. Nguồn gốc ra đời, bản chất, chức năng và vai trò của tiền tệ
• 1.2. Nguồn gốc ra đời và quá trình phát triển của tiền tệ
• 1.3. Bản chất của tiền tệ
• 1.4. Chức năng của tiền tệ
• 1.5. Vai trò của tiền
• 1.6. Các chế độ lưu thông tiền tệ
• 1.6.1. Chế độ lưu thông tiền kim loại
• 1.6.2. Chế độ lưu thông tiền dấu hiệu
• 1.6.3. Chế độ lưu thông tiền tệ quốc tế
• 1.6.4. Chế độ lưu thông tiền tệ Việt Nam
• 1.7. Quy luật lưu thông tiền tệ
• 1.7.1. Nội dung quy luật lưu thông tiền tệ
• 1.7.2. Cung – Cầu tiền tệ
• 1.7.3. Vận dụng quy luật lưu thông tiền tệ
• 1.8. Các khối tiền trong lưu thông
• 1.9. Lạm phát, thiểu phát và biện pháp ổn định tiền tệ
• 1.9.1. Giảm phát và thiểu phát
• 1.9.2. Vận dụng các biện pháp ổn định tiền tệ trong điều kiện của Việt Nam hiện nay
• 1.10. Câu hỏi và bài tập
• 2. CHƯƠNG 2: TÍN DỤNG – BẢO HIỂM – NGÂN HÀNG
• 2.1. Những vấn đề chung về tín dụng
• 2.2. Các hình thức tín dụng
• 2.3. Những vấn đề chung về bảo hiểm
• 2.4. Các hình thức bảo hiểm
• 2.5. Ngân hàng trung ương
• 2.6. Ngân hàng thương mại
• 2.7. Câu hỏi và bài tập
• 3. CHƯƠNG 3: THANH TOÁN TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
• 3.1. Thanh toán tiền mặt trong nền kinh tế thị trường
• 3.2. Nội dung thanh toán bằng tiền mặt
• 3.3. Ưu nhược điểm của thanh toán tiền mặt
• 3.4. Thanh toán không dùng tiền mặt
• 3.4.1. Khái niệm thanh toán không dùng tiền mặt
• 3.4.2. Bản chất của thanh toán không dùng tiền mặt
• 3.4.3. Các nguyên tắc trong thanh toán không dùng tiền mặt
• 3.4.4. Ý nghĩa của thanh toán không dùng tiền mặt
• 3.4.5. Các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt
• 3.4.5.1. Thanh toán bằng Séc
• 3.4.5.2. Thanh toán bằng uỷ nhiệm chi
• 3.4.5.3. Thanh toán bằng uỷ nhiệm thu
• 3.4.5.4. Thanh toán bằng thư tín dụng
• 3.4.5.5. Thẻ thanh toán
• 3.5. Câu hỏi ôn tập chương
• 4. CHƯƠNG 4: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÀI CHÍNH
• 4.1. Tiền đề ra đời, tồn tại và phát triển của tài chính
• 4.2. Tiền đề sản xuất hàng hóa và tiền tệ
• 4.3. Tiền đề Nhà nước
• 4.4. Bản chất của tài chính
• 4.5. Biểu hiện bên ngoài của tài chính
• 4.6. Nội dung kinh tế - xã hội của tài chính
• 4.7. Chức năng của tài chính
• 4.7.1. Chức năng phân phối
• 4.7.2. Chức năng giám đốc
• 4.8. Hệ thống tài chính của Việt Nam
• 4.9. Căn cứ để xác định các khâu tài chính của hệ thống tài chính
• 4.10. Khái quát nhiệm vụ của các khâu tài chính
• 4.11. Câu hỏi ôn tập
• 5. CHƯƠNG 5: NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 5.1. Những vấn đề chung về ngân sách Nhà nước
• 5.2. Khái niệm ngân sách Nhà nước (NSNN)
• 5.3. Đặc điểm của NSNN
• 5.4. Vai trò của NSNN
• 5.5. Nội dung hoạt động chủ yếu của ngân sách Nhà nước (NSNN)
• 5.6. Thu ngân sách Nhà nước
• 5.7. Chi ngân sách Nhà nước
• 5.8. Tổ chức hệ thống NSNN và sự phân cấp ngân sách ở Việt Nam
• 5.8.1. Tổ chức hệ thống ngân sách Nhà nước
• 5.8.2. Phân cấp quản lý NSNN
• 5.9. Chu trình quản lý NSNN
• 5.10. Hình thành NSNN
• 5.11. Chấp hành ngân sách (thực hiện ngân sách)
• 5.12. Quyết toán NSNN
• 5.13. Câu hỏi ôn tập
• 6. CHƯƠNG 6: THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH
• 6.1. Những vấn đề chung về thị trường tài chính
• 6.2. Khái niệm, đối tượng, công cụ của thị trường tài chính
• 6.3. Điều kiện hình thành thị trường tài chính
• 6.4. Phân loại thị trường tài chính
• 6.5. Chức năng, vai trò của thị trường tài chính
• 6.5.1. Vai trò của Nhà nước trong việc hình thành và phát triển TTTC
• 6.5.1.1. Nhà nước tạo ra môi trường kinh tế cho sự hình thành và phát triển TTTC
• 6.5.1.2. Nhà nước tạo ra khuôn khổ pháp lý cho sự ra đời và phát triển của TTTC
• 6.5.1.3. Nhà nước đào tạo con người cho thị trường tài chính
• 6.5.1.4. Nhà nước thực hiện việc giám sát đối với hoạt động tài chính
• 6.6. Câu hỏi ôn tập
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình lý thuyết tài chính tiền tệ cho kế toán

Giáo trình lý thuyết tài chính tiền tệ cho kế toán là một tài liệu quan trọng, cung cấp kiến thức nền tảng về tài chính và tiền tệ trong nền kinh tế thị trường. Tài liệu này không chỉ giúp sinh viên hiểu rõ về các khái niệm cơ bản mà còn trang bị cho họ những kỹ năng cần thiết để áp dụng trong thực tiễn kế toán doanh nghiệp.

1.1. Mục tiêu và nội dung chính của giáo trình

Giáo trình này nhằm cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ bản về lý thuyết tài chính và tiền tệ, bao gồm các khái niệm, chức năng và vai trò của tiền tệ trong nền kinh tế. Nội dung giáo trình được chia thành nhiều chương, mỗi chương tập trung vào một khía cạnh cụ thể của tài chính và tiền tệ.

1.2. Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình này chủ yếu dành cho sinh viên ngành kế toán, nhưng cũng có thể được sử dụng bởi các nhà quản lý tài chính, doanh nhân và những người quan tâm đến tài chính doanh nghiệp. Nó giúp họ nắm bắt được các nguyên lý cơ bản và ứng dụng trong thực tiễn.

II. Những thách thức trong việc áp dụng lý thuyết tài chính tiền tệ

Việc áp dụng lý thuyết tài chính tiền tệ vào thực tiễn kế toán gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như biến động của thị trường tài chính, lạm phát và sự thay đổi trong chính sách tiền tệ có thể ảnh hưởng đến hoạt động kế toán và quản lý tài chính của doanh nghiệp.

2.1. Biến động thị trường tài chính

Thị trường tài chính luôn biến động, điều này tạo ra áp lực lớn cho các kế toán viên trong việc dự đoán và lập kế hoạch tài chính. Sự thay đổi nhanh chóng của lãi suất và tỷ giá hối đoái có thể ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và chi tiêu của doanh nghiệp.

2.2. Lạm phát và ảnh hưởng đến kế toán

Lạm phát làm giảm giá trị thực của tiền tệ, ảnh hưởng đến việc ghi nhận và báo cáo tài chính. Kế toán viên cần phải điều chỉnh các số liệu tài chính để phản ánh đúng giá trị thực tế của tài sản và nợ phải trả.

III. Phương pháp giảng dạy lý thuyết tài chính tiền tệ hiệu quả

Để giảng dạy lý thuyết tài chính tiền tệ một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, kết hợp lý thuyết với thực hành. Việc sử dụng các tình huống thực tế và bài tập thực hành sẽ giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các khái niệm tài chính.

3.1. Sử dụng tình huống thực tế trong giảng dạy

Giáo viên có thể sử dụng các tình huống thực tế từ doanh nghiệp để minh họa cho các khái niệm tài chính. Điều này giúp sinh viên dễ dàng liên hệ giữa lý thuyết và thực tiễn, từ đó nâng cao khả năng áp dụng kiến thức vào công việc sau này.

3.2. Tích hợp công nghệ vào giảng dạy

Việc sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy lý thuyết tài chính tiền tệ sẽ tạo ra môi trường học tập tương tác hơn. Các phần mềm mô phỏng tài chính và các công cụ phân tích dữ liệu có thể giúp sinh viên thực hành và nâng cao kỹ năng phân tích tài chính.

IV. Ứng dụng thực tiễn của lý thuyết tài chính tiền tệ trong kế toán

Lý thuyết tài chính tiền tệ có nhiều ứng dụng thực tiễn trong lĩnh vực kế toán. Các kế toán viên có thể áp dụng các nguyên lý tài chính để quản lý ngân sách, lập báo cáo tài chính và phân tích hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

4.1. Quản lý ngân sách doanh nghiệp

Kế toán viên cần áp dụng lý thuyết tài chính để lập kế hoạch ngân sách, theo dõi chi tiêu và đảm bảo rằng doanh nghiệp hoạt động trong giới hạn ngân sách đã đề ra. Việc này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực và tăng cường hiệu quả tài chính.

4.2. Phân tích báo cáo tài chính

Lý thuyết tài chính cũng giúp kế toán viên trong việc phân tích báo cáo tài chính. Họ có thể sử dụng các chỉ số tài chính để đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và đưa ra các quyết định tài chính hợp lý.

V. Kết luận và tương lai của giáo trình lý thuyết tài chính tiền tệ

Giáo trình lý thuyết tài chính tiền tệ cho kế toán không chỉ cung cấp kiến thức cơ bản mà còn giúp sinh viên phát triển kỹ năng cần thiết để thành công trong lĩnh vực tài chính. Tương lai của giáo trình này sẽ tiếp tục được cải tiến để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường lao động.

5.1. Cải tiến nội dung giáo trình

Giáo trình cần được cập nhật thường xuyên để phản ánh những thay đổi trong chính sách tài chính và tiền tệ. Việc này sẽ giúp sinh viên nắm bắt được các xu hướng mới và áp dụng vào thực tiễn.

5.2. Định hướng phát triển nghề nghiệp cho sinh viên

Giáo trình cũng nên bao gồm các thông tin về định hướng nghề nghiệp trong lĩnh vực tài chính và kế toán. Điều này sẽ giúp sinh viên có cái nhìn rõ hơn về cơ hội việc làm và phát triển bản thân trong tương lai.

Nội dung chính

GIÁO TRÌNH LÝ THUYẾT TÀI CHÍNH - TIỀN TỆ

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Giáo trình Lý thuyết Tài chính - Tiền tệ (Mã số môn học: MH11) là tài liệu học tập chuẩn mực thuộc khối kiến thức cơ sở ngành nghề Kế toán doanh nghiệp (trình độ Trung cấp và Cao đẳng), được ban hành theo Quyết định số 979/QĐ-CĐVX-ĐT ngày 12 tháng 12 năm 2019 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cơ điện Xây dựng Việt Xô (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn). Giáo trình do ThS. Hoàng Thị Thu Vân chủ biên cùng sự tham gia biên soạn của đồng tác giả Tạ Thị Thanh Giang.

Trong khung chương trình đào tạo, môn học có tổng thời lượng 60 giờ (bao gồm 35 giờ lý thuyết, 21 giờ thực hành/thảo luận/bài tập và 04 giờ kiểm tra đánh giá). Về vị trí đào tạo, môn học được bố trí giảng dạy sau các môn học chung và các môn cơ sở nền tảng như Kinh tế chính trị, Kinh tế vi mô và Lý thuyết thống kê. Đây là học phần tiên quyết nhằm cung cấp các nguyên lý kinh tế học vĩ mô và vi mô về mặt giá trị, làm tiền đề nhận thức trực tiếp cho các môn học chuyên môn kế toán và quản trị tài chính.

Mục tiêu học tập của giáo trình tập trung vào ba chuẩn đầu ra chính:

• Về kiến thức: Trình bày có hệ thống các khái niệm, quy luật lưu thông tiền tệ, cơ chế hoạt động của hệ thống ngân hàng, các hình thức tín dụng, chế độ bảo hiểm, kỹ thuật thanh toán không dùng tiền mặt, cơ cấu ngân sách nhà nước và thị trường tài chính.
• Về kỹ năng: Phân loại chính xác các hình thức tiền tệ và tín dụng; lập và phân tích được quy trình chứng từ thanh toán; tính toán được các chỉ tiêu tài chính cơ bản (lãi suất đơn, lãi suất kép, lãi suất hòa vốn bình quân, định mức trợ cấp bảo hiểm xã hội); giải thích được các hiện tượng kinh tế tài chính thực tiễn.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Rèn luyện ý thức chủ động trong học tập, tuân thủ các chuẩn mực nghề nghiệp kế toán như tính trung thực, sự chính xác và tư duy khoa học.

Cấu trúc giáo trình được tiếp cận theo phương pháp mô-đun hóa từng mảng nghiệp vụ chuyên sâu của hệ thống tài chính quốc gia, kết hợp logic chặt chẽ giữa lý thuyết kinh tế học vĩ mô với các văn bản quy phạm pháp luật thực hành hiện hành tại Việt Nam.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình được cấu trúc thành 6 chương trọng tâm, xây dựng theo lộ trình logic từ phạm trù cơ bản đến các khâu trung gian và hệ thống tài chính tổng thể:

• Chương 1: Tiền tệ trong nền kinh tế thị trường (MH11.01): Khái quát nguồn gốc, bản chất và 5 chức năng cơ bản của tiền tệ (thước đo giá trị, phương tiện lưu thông, phương tiện dự trữ giá trị, phương tiện thanh toán, phương tiện thanh toán quốc tế và tiền tệ thế giới). Phân tích các chế độ lưu thông tiền tệ (tiền kim loại, tiền dấu hiệu, chế độ tiền tệ quốc tế và chế độ lưu thông tiền tệ Việt Nam). Trình bày quy luật lưu thông tiền tệ, cơ chế cung - cầu tiền, các khối tiền tệ ($M_1, M_2, M_3, M_s$), bản chất và nguyên nhân của lạm phát, giảm phát, thiểu phát cùng các biện pháp ổn định tiền tệ.
• Chương 2: Tín dụng – Bảo hiểm – Ngân hàng (MH11.02): Phân tích bản chất, đặc điểm, vai trò và các hình thức tín dụng (tín dụng thương mại, tín dụng ngân hàng, tín dụng nhà nước, thuê mua, trả góp); phương pháp xác định và phân loại lãi suất (lãi đơn, lãi kép, lãi suất hòa vốn bình quân). Khái quát nghiệp vụ bảo hiểm kinh doanh (bảo hiểm tài sản, con người, trách nhiệm dân sự) và bảo hiểm xã hội (chế độ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hưu trí, tử tuất), bảo hiểm y tế. Trình bày chức năng của Ngân hàng Trung ương và Ngân hàng Thương mại.
• Chương 3: Thanh toán trong nền kinh tế thị trường: Khảo sát phương thức thanh toán tiền mặt và hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt (khái niệm, nguyên tắc, ý nghĩa). Trình bày chi tiết quy trình luân chuyển chứng từ của các công cụ thanh toán: Séc, Ủy nhiệm chi, Ủy nhiệm thu, Thư tín dụng (L/C) và Thẻ thanh toán.
• Chương 4: Những vấn đề cơ bản về tài chính: Trình bày các tiền đề ra đời của tài chính (sản xuất hàng hóa - tiền tệ và sự xuất hiện của Nhà nước), bản chất kinh tế - xã hội, chức năng phân phối và chức năng giám đốc của tài chính. Tổng quan cấu trúc và nhiệm vụ của các khâu trong hệ thống tài chính Việt Nam.
• Chương 5: Ngân sách Nhà nước: Trình bày khái niệm, đặc điểm, vai trò của Ngân sách Nhà nước (NSNN); cơ cấu các khoản thu và chi ngân sách; nguyên tắc tổ chức và phân cấp quản lý ngân sách tại Việt Nam; 3 giai đoạn của chu trình quản lý ngân sách (lập dự toán, chấp hành và quyết toán ngân sách).
• Chương 6: Thị trường tài chính: Khái niệm, đối tượng, công cụ và điều kiện hình thành thị trường tài chính; phân loại thị trường tiền tệ và thị trường vốn; vai trò kiến tạo, xây dựng khuôn khổ pháp lý, đào tạo nhân lực và giám sát của Nhà nước đối với thị trường tài chính.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình cung cấp một hệ thống lý luận học thuật hoàn chỉnh:

• Lý thuyết nền tảng: Lý luận hình thái giá trị và nguồn gốc tiền tệ; quy luật lưu thông tiền tệ của Karl Marx; lý thuyết cung - cầu tiền tệ; lý thuyết trung gian tài chính và phân phối thu nhập quốc dân.
• Nguyên tắc cốt lõi: Nguyên tắc phát hành tiền tệ qua kênh tín dụng; nguyên tắc an toàn vốn và bù đắp rủi ro trong kinh doanh bảo hiểm ("lấy số đông bù số ít"); nguyên tắc cân đối ngân sách nhà nước và hạch toán kinh doanh ngân hàng thương mại.
• Khung phân tích định lượng: Các công thức toán tài chính về quy luật lưu thông tiền tệ, công thức xác định khối tiền cần thiết cho lưu thông, công thức tính lãi đơn ($C_n = C_0(1 + i \cdot n)$), lãi kép ($C_n = C_0(1 + i)^n$), và công thức tính lãi suất hòa vốn bình quân:

$$P_{bq} = \frac{\sum_{i=1}^n A_i \cdot r_i}{\sum_{i=1}^n A_i}$$

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng chuyên môn kỹ thuật (Technical skills): Thực hiện chính xác các phép tính toán lãi suất vay vốn, phân bổ kỳ hạn trả góp, tính toán tỷ lệ hưởng và mức hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội (lương hưu, trợ cấp thai sản, ốm đau, tai nạn lao động) theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích biến động của chỉ số giá cả và mức độ lạm phát; nhận diện các nhân tố tác động đến cung - cầu tiền tệ trên thị trường; phân tích hiệu quả của từng công cụ điều hành chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa.
• Năng lực thực hành nghề nghiệp (Practical competencies): Nhận biết, kiểm tra và thiết lập các bộ chứng từ thanh toán ngân hàng (Séc, Ủy nhiệm chi, Ủy nhiệm thu, L/C); xử lý quy trình luân chuyển chứng từ trong thanh toán nội địa và xuất nhập khẩu.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Giáo trình được thiết kế theo định hướng kết hợp chặt chẽ giữa giảng dạy lý thuyết và rèn luyện kỹ năng thực hành nghề nghiệp:

• Phương pháp sư phạm: Kết hợp thuyết giảng trên lớp đối với các nguyên lý kinh tế vĩ mô với phương pháp thảo luận nhóm, phân tích tình huống thực tế và hướng dẫn giải bài tập nghiệp vụ. Tỷ lệ phân bổ thời lượng học phần gồm 35 giờ lý thuyết (58,3%) và 21 giờ thực hành, thảo luận, bài tập (35%), tạo điều kiện tối đa cho người học cọ xát với kỹ năng tính toán và quy trình nghiệp vụ.
• Hệ thống bài tập và nghiên cứu tình huống: Cuối mỗi chương đều có hệ thống câu hỏi lý thuyết và bài toán thực tế. Cụ thể:
  • Bài tập tính lãi suất tiền vay theo hai phương pháp lãi đơn và lãi kép dựa trên số liệu giao dịch cụ thể giữa khách hàng và ngân hàng thương mại.
  • Các bài tập tình huống về tính toán chế độ lương hưu theo các mốc thời gian thực hiện luật định (năm 2020, 2021, 2022 trở đi) cho các nhóm lao động nam và nữ làm việc trong điều kiện bình thường cũng như môi trường nặng nhọc, độc hại.
  • Bài tập tình huống về phương thức thuê mua tài sản, bán và tái thuê, thuê mua giáp lưng trong doanh nghiệp.
• Phương pháp kiểm tra, đánh giá: Áp dụng hình thức đánh giá đa thành phần, bao gồm: đánh giá chuyên cần, kiểm tra mức độ tham gia thảo luận trên lớp, các bài kiểm tra định kỳ (04 giờ kiểm tra chính thức) và thi kết thúc học phần. Nội dung đánh giá tích hợp giữa kiểm tra khả năng ghi nhớ khái niệm với kỹ năng giải quyết bài tập định lượng và nhận định tình huống thực tiễn.
• Hướng dẫn tự học: Người học được yêu cầu nghiên cứu trước giáo trình theo đề cương chi tiết; chủ động tra cứu, đối chiếu các điều khoản luật chuyên ngành (Luật Ngân sách Nhà nước, Luật Ngân hàng Nhà nước, Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Bảo hiểm xã hội); hoàn thành đầy đủ các câu hỏi ôn tập và bài tập tính toán tại cuối mỗi chương.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Giáo trình có sự tích hợp các quy định pháp luật và thông lệ quản lý tài chính hiện hành tại Việt Nam tính đến thời điểm ban hành:

• Cập nhật chính sách pháp lý về Bảo hiểm xã hội: Tích hợp chi tiết các điều khoản sửa đổi của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 có hiệu lực thi hành theo lộ trình giai đoạn 2020 - 2022. Cụ thể, cập nhật cách tính tỷ lệ hưởng lương hưu đối với lao động nam (năm 2020: 18 năm đóng BHXH hưởng 45%; năm 2021: 19 năm; từ năm 2022 trở đi: 20 năm mới đạt tỷ lệ 45%) và lao động nữ (15 năm đóng BHXH hưởng 45%), cùng quy định giảm trừ tỷ lệ 2% cho mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động.
• Cập nhật các định mức tài chính - tiền lương: Cập nhật mức lương cơ sở 1,49 triệu đồng/tháng (áp dụng từ ngày 01/07/2019), làm căn cứ xác định lại các mức chi trợ cấp thai sản (2,98 triệu đồng), trợ cấp phục hồi sức khỏe (447.000 đồng/ngày), trợ cấp mai táng (14,9 triệu đồng) và trợ cấp tuất hàng tháng. Tích hợp các tỷ lệ đóng bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp theo Nghị định 58/2020/NĐ-CP của Chính phủ.
• Cập nhật xu hướng công nghệ thanh toán hiện đại: Bên cạnh các công cụ truyền thống (tiền mặt, séc, ủy nhiệm chi), giáo trình giới thiệu hệ thống các phương tiện thanh toán và lưu thông hiện đại đang được áp dụng trong nước và quốc tế như tiền điện tử, Smart cards, Super Smart cards và các hệ thống thẻ thanh toán điện tử.
• Gắn kết thực tiễn kinh tế vĩ mô Việt Nam: Giáo trình gắn kết lý thuyết ổn định tiền tệ với thực trạng điều hành chính sách tiền tệ quốc gia, các biện pháp kiểm soát lạm phát, tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và các cam kết hội nhập quốc tế (Hiệp định thuế quan ưu đãi AFTA, Hiệp định thương mại Việt - Mỹ).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

Giáo trình được biên soạn chuyên biệt nhằm phục vụ các nhóm đối tượng cụ thể trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp và đào tạo chuyên môn:

• Học sinh, sinh viên: Phục vụ trực tiếp cho người học trình độ Trung cấp và Cao đẳng thuộc nghề Kế toán doanh nghiệp, Tài chính - Ngân hàng, Quản trị kinh doanh và các khối ngành kinh tế liên quan tại các trường cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành khối kiến thức giáo dục đại cương, cùng các học phần cơ sở ngành bao gồm Kinh tế chính trị, Kinh tế vi mô và Lý thuyết thống kê để có thể tiếp thu đầy đủ các khái niệm về giá trị, lưu thông hàng hóa và phương pháp tính toán chỉ tiêu kinh tế trong giáo trình.
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chính thức, làm căn cứ chuẩn để xây dựng đề cương chi tiết học phần, kế hoạch bài giảng lý thuyết, ngân hàng câu hỏi thảo luận, bài tập thực hành và đề thi đánh giá học phần Lý thuyết Tài chính - Tiền tệ.
• Đối tượng tự học và tham khảo: Nhân viên kế toán, cán bộ tín dụng, giao dịch viên ngân hàng, cán bộ quản lý tài chính doanh nghiệp và bạn đọc cần tài liệu tham khảo hệ thống, chuẩn hóa về cơ chế tiền tệ, nghiệp vụ tín dụng, bảo hiểm và thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế thị trường.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với ai?
Tài liệu được biên soạn phục vụ đào tạo trình độ Trung cấp và Cao đẳng nghề Kế toán doanh nghiệp, đồng thời là tài liệu tham khảo cho người học các ngành kinh tế, tài chính, ngân hàng và cán bộ nghiệp vụ tại doanh nghiệp.

2. Cần kiến thức nền nào để học môn này?
Người học cần hoàn thành các môn học chung và có kiến thức nền tảng từ các môn cơ sở ngành đã học trước đó, cụ thể là: Kinh tế chính trị, Kinh tế vi mô và Lý thuyết thống kê.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu lý thuyết tài chính tiền tệ thông thường?
Giáo trình vừa khái quát các quy luật kinh tế học vĩ mô chuẩn mực, vừa gắn kết trực tiếp với hệ thống pháp luật và các biểu mẫu, công thức tính toán nghiệp vụ thực hành cụ thể tại Việt Nam (Luật BHXH 2014, quy trình thanh toán qua ngân hàng, phân cấp ngân sách nhà nước).

4. Làm sao để tự học và nắm vững kiến thức trong giáo trình hiệu quả?
Người học cần nghiên cứu nội dung lý thuyết theo cấu trúc từng chương, sau đó tự giải toàn bộ hệ thống bài tập định lượng (tính toán khối tiền, tính lãi vay, tính định mức bảo hiểm) và hoàn thành các câu hỏi ôn tập cuối chương.

5. Giáo trình có cung cấp các tài liệu bổ trợ kèm theo không?
Giáo trình đi kèm danh mục từ viết tắt chuẩn mực, hệ thống công thức toán tài chính, bảng số liệu biểu mẫu minh họa và danh mục câu hỏi, bài tập định lượng tình huống sau mỗi chương học.

---

Kết luận (150 từ)

Giáo trình Lý thuyết Tài chính - Tiền tệ của Trường Cao đẳng Cơ điện Xây dựng Việt Xô là tài liệu học thuật có cấu trúc hoàn chỉnh, thể hiện đầy đủ các phạm trù từ tiền tệ, tín dụng, ngân hàng, bảo hiểm đến thanh toán, ngân sách nhà nước và thị trường tài chính.

Lộ trình học tập đề xuất cho người học gồm 3 giai đoạn:

1. Nghiên cứu bản chất, chức năng và quy luật lưu thông tiền tệ tại Chương 1.
2. Vận dụng kiến thức vào các khâu tài chính trung gian và công cụ thanh toán nghiệp vụ tại Chương 2, Chương 3.
3. Tổng hợp kiến thức về hệ thống tài chính tổng thể, ngân sách nhà nước và thị trường tài chính tại Chương 4, Chương 5 và Chương 6.

Để đạt hiệu quả học tập cao nhất, người học nên kết hợp nghiên cứu giáo trình cùng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành như Luật Ngân sách Nhà nước, Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Các tổ chức tín dụng và các quy định quản lý tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TIỀN TỆ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Mã chương: MH11.01 Giới thiệu: Chương nêu ra các nội dung chủ yếu về tiền tệ trong nền kinh tế thị trường, chế độ lưu thông tiền, lạm phát, các nguyên nhân và hậu quả của lạm phát từ đó có biện pháp phòng tránh và xử lý lạm phát. Mục tiêu: - Trình bày được vai trò và chức năng của tiền tệ đối với nền kinh tế, từ đó thấy được tầm quan trọng của nó đối với mọi hoạt động của nền kinh tế. - Nhận biết được nguồn gốc ra đời và tiến hoá của tiền tệ qua các hình thái của nó. - Trình bày được lịch sử tiến hoá của các chế độ tiền tệ, hệ thống tiền tệ quốc tế và sự tiến hoá của nó từ xưa đến nay.

- Vận dụng được quy luật lưu thông tiền tệ vào thực tiễn, thấy được những luận điểm khác nhau về lạm phát, nguyên nhân, tác động và các giải pháp hạn chế và phòng chống lạm phát. Nội dung chính 1. Nguồn gốc ra đời, bản chất, chức năng và vai trò của tiền tệ 1. Nguồn gốc ra đời và quá trình phát triển của tiền tệ Quá trình phát triển của sản xuất và trao đổi hàng hoá đã dần đến sự xuất hiện những vật ngang giá chung.

Vật ngang giá chung là những hàng hoá có thể trao đổi trực tiếp được với nhiều hàng hoá thông thường khác. Đặc điểm của chúng là: Có giá trị sử dụng thiết thực, quí hiếm, dễ bảo quản, vận chuyển và mang tính đặc thù địa phương. Thời kỳ đầu vật ngang giá chung thường là những hàng hoá có giá trị sử dụng thiết thực cho từng khu vực hoặc nhiều vùng có điều kiện tự nhiên và phong tục xã hội tưng tự nhau: muối ăn, da thú. Khi trao đổi hàng hoá đã trở thành nhu cầu thường xuyên của các bộ lạc, dân tộc, thì vật ngang giá chung được gắn vào kim loại.

Kim loại được sử dụng làm vật ngang giá chung đầu tiên là sắt và kẽm. sau đó đến đồng rồi đến bạc. Đầu thế kỷ 19, vàng bắt đầu đóng vai trò là vật ngang giá chung và kim loại này được gọi là kim loại tiền tệ. Khi vàng độc chiếm vị trí vật ngang giá chung, thì cái tên vật "ngang giá chung" được thay thế bằng tiền tệ - (Hình thái tiền của giá trị hàng hoá).

Thế giới hàng hoá được chia thành 2 cực: một phía là những hàng hoá thông thường, trực tiếp biệu hiện giá trị sử dụng và mỗi hàng hoá chỉ có thể thoả mãn được một hay vài nhu cầu nào đó của con người. Phía bên kia - Cực đối lập là vàng - tiền tệ có thể trao đổi trực tiếp được với mọi hàng hoá khác  Vàng - Tiền là một loại hàng hoá đặc biệt. 9 Kinh tế học đã chỉ ra rằng, tiền tệ là một phạm trù kinh tế khách quan, gắn liền với sự ra đời và phát triển của nền kinh tế hàng hoá. Bản chất của tiền tệ - Về bản chất, tiền tệ là vật ngang giá chung, làm phương tiện trao đổi hàng hoá, dịch vụ và thanh toán các khoản nợ.

Nó trực tiếp thẻ hiện hao phí lao động xã hội và quan hệ sản xuất giữa những người sản xuất hàng hóa. Tiền có thể thỏa mãn một số nhu cầu của người sở hữu nó, tương ứng với giá trị mà người đó tích lũy. - Trong nền kinh tế trị trường phát triển: Tiền là bất cứ cái gì được chấp nhận chung trong việc thanh toán để nhận hàng hoá, dịch vụ, hoặc trong việc trả nợ. Chức năng của tiền tệ 13.

Thước đo giá trị Tiền tệ được dùng để đo lường giá trị hàng hoá, dịch vụ trước khi thực hiện trao đổi.