Tội không chấp hành lệnh gọi quân nhân dự bị nhập ngũ (Điều 333 BLHS) a. Dấu hiệu pháp lí * Dầu hiệu chủ thể của tội phạm Chủ thể của tội này được quy định là quân nhân dự bị. Theo pháp luật hiện hành, họ chỉ có thể là công dân nam chưa quá 45 tuổi hoặc công dân nữ chưa quá 40 tuổi.“ * Dấu hiệu mặt khách quan của tội phạm Hành vi khách quan của tội không chấp hành lệnh gọi quân nhân dự bị nhập ngũ được quy định là hành vi không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ trong các trường hợp: - Có lệnh tổng động viên; - Có lệnh động viên cục bộ; - Có chiến tranh; hoặc - Có nhu cầu tăng cường cho lực lượng thường trực của quân đội để chiến đấu bảo vệ địa phương, bảo vệ chủ quyền lãnh thô. Theo quy định tại Điều 46 và Điều 47 Luật nghĩa vụ quân sự năm 2015, khi có lệnh tong động viên, lệnh động viên cục bộ, có chiến tranh hoặc có nhu cầu tăng cường cho lực lượng thường trực của quân đội để chiến đấu bảo vệ địa phương, bảo vệ chủ quyền lãnh thé, việc gọi nhập ngũ thực hiện theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ và lệnh của Bộ trưởng Bộ quốc (1).
Điều 25, 26 Luật nghĩa vụ quân sự năm 2015. Chỉ huy trưởng ban chỉ huy quân sự cấp huyện ra lệnh gọi từng công dân nhập ngũ theo quyết định của chủ tịch uỷ ban nhân dân cùng cấp. Công dân được gọi nhập ngũ phải có mặt đúng thời gian và địa điểm ghi trong lệnh gọi nhập ngũ. Hành vi không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ là hành vi không có mặt đúng thời gian và địa điểm ghi trong lệnh gọi nhập ngũ.
* Dấu hiệu mặt chủ quan của tội phạm Lỗi của chủ thé được quy định là lỗi có ý. Người phạm tội biết mình có lệnh gọi quân nhân dự bị nhập ngũ nhưng không thực hiện. Hình phạt Điều luật quy định 2 khung hình phạt chính. Khung hình phạt cơ bản được quy định là hình phạt cảnh cáo, hình phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc hình phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
Khung hình phạt tăng nặng được quy định là hình phạt tù từ 02 năm đến 07 năm. Các dấu hiệu định khung hình phạt tăng nặng được quy định gần tương tự như ở tội trỗn tránh nghĩa vụ quân sự. Tội làm trái quy định về việc thực hiện nghĩa vụ quân sự (Điều 334 BLHS) a. Dấu hiệu pháp lí * Dầu hiệu chủ thể của tội phạm Chủ thể của tội này được quy định là người có chức vụ 206 quyền hạn liên quan đến quản lí nhà nước về nghĩa vụ quân sự như chủ tịch, phó chủ tịch, uỷ viên hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã, cấp huyện, cấp tỉnh hoặc người có chức vụ quyền hạn khác liên quan đến việc đăng kí nghĩa vụ quân sự, gọi nhập ngũ, gọi tập trung huấn luyện.
* Dấu hiệu mặt khách quan của tội phạm Hành vi khách quan của tội làm trái quy định về việc thực hiện nghĩa vụ quân sự được quy định là hành vi lợi dụng chức vụ quyền hạn không thực hiện hoặc thực hiện không đúng các quy định của pháp luật về đăng kí nghĩa vụ quân sự, gọi nhập ngũ, gọi tập trung huấn luyện. Cụ thể, hành vi này có thể là: - Làm trái quy định về tổ chức việc đăng kí nghĩa vụ như không lập danh sách hoặc có hành vi gian lận trong việc lập danh sách đăng kí nghĩa vụ quân sự, đăng kí phục vụ trong ngạch dự bị. - Làm trái quy định hoặc có hành vi gian lận trong việc tô chức khám sức khoẻ, tuyển chọn, xét hoãn, miễn gọi nhập ngũ, lập danh sách và ra lệnh gọi nhập ngũ. - Lam trái quy định hoặc có hành vi gian lận trong việc lập danh sách, ra lệnh gọi tập trung huấn luyện (đối với hạ sĩ quan, binh sĩ dự bị).
* Dấu hiệu mặt chủ quan của tội phạm Lỗi của chủ thé được quy định là lỗi có ý. Người phạm tội biết hành vi của mình là không đúng với quy định về đăng kí nghĩa vụ quân sự, gọi nhập ngũ, gọi tập trung huấn luyện. Hình phạt Điều luật quy định 2 khung hình phạt chính và 1 khung hình phạt bổ sung. Khung hình phạt cơ bản được quy định là hình phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc là hình phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
Khung hình phạt tang nặng được quy định là hình phạt tù từ 02 năm đến 07 năm, được áp dụng cho trường hợp phạm tội trong thời chiến. Đây là trường hợp hành vi phạm tội xảy ra trong thời gian đất nước có chiến tranh. Do vậy, hành vi phạm tội trong hoàn cảnh đặc biệt này có tính nguy hiểm cho xã hội cao hơn trường hợp bình thường. Khung hình phạt bổ sung được quy định (có thé được áp dụng) cho tội này là cắm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Tội cản trở việc thực hiện nghĩa vụ quân sự (Điều 335 BLHS). Dấu hiệu pháp lí * Dấu hiệu mặt khách quan của tội phạm Hành vi khách quan của tội cản trở việc thực hiện nghĩa vụ quân sự được quy định là hành vi can trở việc đăng kí nghĩa vụ quân sự, gọi nhập ngũ, gọi tập trung huấn luyện. Cụ thể, hành vi này có thê là: - Can trở việc đăng kí nghĩa vụ quan sự như không hợp tác, gây khó khăn hoặc đe doa, uy hiếp người có trách nhiệm tổ 208 chức việc đăng kí nghĩa vụ quân sự; cản trở người thân hoặc người khác đăng kí nghĩa vụ quân sự hoặc có hành vi gian lận trong việc kê khai, xuất trình các giấy tờ liên quan đến việc đăng kí nghĩa vụ quân sự của người thân. - Cản trở việc gọi nhập ngũ như không hợp tác, gây khó khăn hoặc đe dọa, uy hiếp người có trách nhiệm trong việc gọi thanh niên nhập ngũ; có hành vi can trở người thân hoặc người khác nhập ngũ hoặc có hành vi gian lận trong việc khám sức khoẻ gọi nhập ngũ của người thân.
- Can trở việc gọi tập trung huấn luyện (đối với hạ sĩ quan, binh sĩ dự bi) như không hợp tác, gây khó khăn hoặc de dọa, uy hiếp người có trách nhiệm trong việc gọi tập trung huấn luyện; có hành vi cản trở người thân hoặc người khác thực hiện lệnh gọi tập trung huấn luyện. * Dấu hiệu mặt chủ quan của tội phạm Lỗi của chủ thé được quy định là lỗi có ý. Người phạm tội biết tính chất “cản trở” của hành vi mà mình thực hiện. Hình phạt Điều luật quy định 2 khung hình phạt chính.
Khung hình phạt cơ bản được quy định là hình phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm. Khung hình phạt tăng nặng được quy định là hình phạt tù từ 02 năm đến 05 năm, được áp dụng cho trường hợp phạm tội sau: 209 - Lợi dụng chức vụ, quyên hạn: Đây là trường hợp người phạm tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn khi thực hiện hành vi cản trở việc kí nghĩa vụ quân sự, gọi nhập ngũ, gọi tập trung huấn luyện của cơ quan hoặc người có trách nhiệm. - Phạm tội trong thời chiến: Đây là trường hợp hành vi phạm tội xảy ra trong thời gian đất nước có chiến tranh. Do vậy, hành vi phạm tội trong hoàn cảnh đặc biệt này có tính nguy hiểm cho xã hội cao hơn trường hợp bình thường.
Tội đăng kí hộ tịch trái pháp luật? (Điều 336 BLHS) a. Dấu hiệu pháp lí * Dầu hiệu chủ thể của tội phạm Chủ thé của tội này được quy định là người có nhiệm vụ, quyền hạn trong việc đăng ki, cấp giấy tờ về hộ tịch như công chức tư pháp - hộ tịch, Chủ tịch uỷ ban nhân dân cấp xã; công chức phòng tư pháp, chủ tịch uy ban nhân dân cấp huyện”. * Dấu hiệu mặt khách quan của tội phạm Hành vi khách quan của tội đăng kí hộ tịch trái pháp luật được quy định là hành vi đăng kí, cấp giấy tờ về hộ tịch trái pháp luật. Như vậy, hành vi khách quan của tội phạm này có thể là: - Đăng ki hộ tịch trái pháp luật: Day là hành vi của người có thâm quyền xác nhận hoặc ghi vào số hộ tịch các sự kiện hộ (1).
Tội đăng kí hộ tịch trái pháp luật là tội phạm mới được quy định trong BLHS năm 2015. Các điều 7, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 44, 46, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54 Luật hộ tịch năm 2014. 210 tịch của cá nhân về khai sinh, kết hôn, giám hộ, nhận cha, mẹ, con”. trái quy định của pháp luật (thêm, bớt, thay đổi các thông tin khi xác nhận hoặc ghi vào sô hộ tịch).
- Cấp giấy tờ về hộ tịch trái pháp luật: Đây là hành vi của người có thâm quyên cấp giấy tờ về hộ tịch trái pháp luật như giấy khai sinh, đăng kí kết hôn, trích lục đăng kí giám hộ, đăng kí nhận cha, mẹ, con. (không có căn cứ, không đúng đối tượng. * Dấu hiệu mặt chủ quan của tội phạm Lỗi của chủ thé được quy định là lỗi có ý. Người phạm tội biết hành vi của mình là không đúng với quy định của pháp luật.
Hình phạt Điều luật quy định 2 khung hình phạt chính và 1 khung hình phạt bổ sung. Khung hình phạt cơ bản được quy định là hình phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm. Khung hình phạt tăng nặng được quy định là hình phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm được áp dụng cho trường hợp phạm tội sau: - Đăng kí, cấp giấy tờ về hộ tịch trái pháp luật cho 02 người trở lên: Đây là trường hợp người phạm tội đăng kí hoặc cấp giấy tờ về hộ tịch (bao gồm một hoặc nhiều loại giấy tờ khác nhau) trái pháp luật cho ít nhất 02 người. - Giấy tờ về hộ tịch đã được cấp, đăng kí trái pháp luật (1).
Điều 3 Luật hộ tịch năm 2014. 211 được sử dụng để thực hiện hành vi trái pháp luật: Đây là trường hợp các giấy tờ về hộ tịch đã được cấp, đăng kí trái pháp luật được sử dụng dé thực hiện hành vi trái pháp luật. Vi đụ: Xác nhận, cấp giấy chứng tử (đối với người còn sống) đã được sử dụng để lừa dối cơ quan bảo hiểm xã hội nhận tiền theo chế độ. Khung hình phạt bổ sung được quy định (có thé được áp dụng) là cắm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
