CHƯƠNG 1 NHUNG VAN DE CHUNG VE PHÒNG VỆ CHÍNH BANG Phòng vé chính đáng là một rong những điều kiện lim cho tinh chất tội plasm của hành vi không côn sữa ma tr lại nó được coi là có ich và được xã hội khuyên khích. Để ida thể nào là phông về chính đáng ching ta cin phi nghiên cứu khái iệm của phng vệ chính đáng cũng như các quy dink vé ghùng vệ chính ding trong nhấp uật hình sự Việt Nam và pháp luật hành sợ của một số nước tên th giới Đổi với BLHS của Ng, tại Điễu 38 quy nh hành vi phòng vệ cân thiết nhơ sau. Không phai là tội pham viée gay thật hơi cho người đương có hành vt xâm Si thân thd các quyễn của người phòng về hoäc cũa người khác, xâm phar các loi ích của xã hội hay nhà mước, nhằm bác vệ các quyẫn và lợi ich nb trên nẫt trong Tới gật thật hại không vượt quá giới hơn cẩn thất 2. Mot người đầu có quyển phòng vệ cẩn tht không ns} thuộc vào việc ho cô được đào tri chuyên môn hay hông và he giữ cương vi công tác gi.
Quyễn phòng về cần thiết không ng Độc vào khả năng thoát ra khỗi hành vi xâm hai hoặc nhờ sự giúp đỡ cũa người lhác hay cũa cơ quan chin qn”. Tuy thiên, trong những trường hop cụ thể néu hành, vã phông vệ wot quả thi sẽ phải chiu trách nhiệm hình sơ: “Trợt quá giới hơi phòng vệ edn thắt là hành đồng cổ ÿ rổ rằng không phù hop vớt tình chất mức độ ng hiểm cho xã hội ia hành vi xâm hai Vin đề phòng vé chính đáng trong luật hình my nước Công hòa nhấn din Trung Hoa được quy dint tsi Điều 20 BLHS: “J. Người đực hiển hành ví rong tình trang phòng vé chính đăng nhằm ngăn chăn hành vĩ bắt hợp pháp xâm het các Io ich của nhà nước, xã hội các quyền nhận thân tài sân các quyển khác của mình oặc cia người khác gay Huật hơi cho người có hành vi xâm hại bắt hep pháp thi không phải clan rách nhiém hành sic” Wa đŠ tránh lạm dạng quyền phòng vệ chính ding thừ ð Khoản2 Điễu 20 BLHS Công hoà nhân dân Trung Hoa cing quy đính: “2, Niu hành vi phòng về chin đăng rổ rằng vượt quả giới hơn cẩn thất và gập 6 thật hat lồn thi phẩt chịu rách nhiệm hùnh sự”, và vượt quá giới han phòng về chính đáng rt khó xác định õ rằng nên rong trường hop vuot quá giới han phòng vi chính đáng thi tùy theo tình tất ma cân nhắc cho được hướng hình phạt nhẹ hơn. hoặc được miễn hình phạt Điều 1 Chương 24 BLHS Thuy Điễn quy đnh: “Người thực hn hành vĩ phòng vệ chỉ bi coi là tội pham vễu xát din tỉnh chất ngny hud cũa hành vĩ tắn sông tim quan trong của đối hương bảo về và các tình hắt nát chưng tả hành vi niy rổ rang là không chính ding Ouyễn được phòng vệ xéy ra trong các trường hop: 1.0 su tấn công mang tinh tôi pham nhằu vào người hoặc tải sản đã hoặc sắp in ra; 2 Một người dũng vũ lực loặc de doa ding vũ ee hoặc bằng cách thức Nhắc cân rổ việc tu hd tải sân lh bị bắt quả tang: 3.
Một người đất dp bắt hợp pháp hoặc cỗ ging đốt nhập vào căn phòng ngôi nhà tin, tuyển, oặc; 4 Một người không chịu rời lồi nhà li đã có lệnh rời khối đó”. Trang sổ các quy định và Phòng vệ chính ding trong Luật nh sơ một số mage đã nêu rên thi Luật hình sự Thuy Điễn có cách quy dinh khác với luật hình a các nước khác Luật hình sự các nước hấu như chỉ ra hành vi thé nào là phòng vệ chính đáng còn, Luật hình sơ Thuy Điễn df chỉ ra các trường hop cụ thể co quyên phòng vé. Đây là một cách quy định rõ ring, tránh được phin nào những vướng mắc trong công tác x#txử. Nhờ vậy, tong pháp luật hành my của các nước đã phân tích trên, mặc di có quy Ảnh khác nhau nhưng tou trung lai trong Bộ luật Hình sợ côn các nước này đều tổn tei một điều luật quy dinh hành vĩ để bio vé lợi ich côn nhà nước, xã hồi, cũa "mình hoặc của ngời khác mà chống tra lại người có hành vi xâm pham đến các lợi ch 66th không phải chi trách nhiệm hình mr nấu mức đô của hành vi chống tr là tương xứng Đây chính là bản chất của phòng vệ chính đáng: Phang về chinh đáng cũng là inh được quy định rất sém trong Luật hình sựViê Nam, BLES năm 1985, phòng vé chính ding được quy định tú Điều 13 với nội dung.
“Phòng vệ chinh ding là hành vĩ cũa người vì báo vệ lợi ch của Nhà nước, của tp thd, bdo v8 lợi ích dinh ding ca chinh minh hoặc cia người Khác, ma 1 chống lat một cách tương ning người dang có hành vi xâm phạm các lợi ch nói trên Phòng về chinh đồng không phat làtốiphưem Ngoài ra, BLHS nim 1999 công quy định về phòng vệ chính ding tạ Điều 15 với nội dụng như sau: "Phong vỹ chính đăng là hành vĩ của người vì bo vệ lợi ích của Nhà nước, cha tễ chức, bảo vệ qd lợi ich chính đăng cia minh hoặc của nei khác, mà chẳng trả li một cách cẩn thất người dang có hành vi xâm phạm, sác lon ich nds trên Phòng vệ chỉnh đông không phat là tối phan Đổi với BLHS năm 2015, phòng về chính đáng duve quy định tủ Điều nổi đụng, “Phòng vé chinh đáng là hành vi cũa người vì ác vệ quyển hoặc lợi ich chính ding của mình, cũa người khác hoặc lợ ich của Nhà mước, cũa cơ quan tổ chức ma chẳng trả la một cách edn tds người dang có hành vi xâm phạm các len ich és trên Phòng vé chính đăng không phát là tôiphơm Nhờ vậy, chúng ta có thé thấy răng, ch dinh phông vé chính đúng lá ché dint được ra đời rit sớm, th hién trong BLHS năm 1985 đốn BLHS năm 2015 về cơ bản không có sự thay đãi. Theo quy định của BLHS Việt Nam, phòng vé chính ding là chế định pháp lý cho phép công din có quyền đươc ching trả các hành vi nguy hiểm xăm phạm lợi ich cũa Nhà nước, tổ chúc, cá nhân để bảo về các lợi ich hợp phip được pháp luật quy định, bảo vé. Chế dinh phòng vé chính ding được quy ooh trong BLHS Việt Nam cũng như đuợc quy đính trong BLHS của nhiễu quốc ga trên thể giới Nội dụng quy ảnh có thể có sự khác nhau song điểm giống nhu giữa các bộ luật nay đầu thừa nhận phòng vệ chính đáng chính là quyển của công lia hành vi ching trả, gây thiệt hai đợc coi là không có lỗi vĩ chủ thé đã lựa chon thục hiện hành vi hợp ty, phù hop với các yêu cầu, đời hôi của xã hội, được xã hội chấp nhận. Vi du ĐỂ thoát khối hành vi hiếp dim của B thi chi A đã ding cây gây để đánh và hạ bộ của B, gây tổn thương nhưng không nguy hiểm din tính mang của B 8 Hành vi côn chỉ A trong trường hop này là cần thit để bão vệ tinh mang, sắc khốc và nhân phim của minh Hành v của chi A không thể bị coi là tội phạm vi đó là ảnh vi cân thiết, hành gây thiệt hai cho kẻ tin công nên chi A không thé bị coi là có lỗ, hay nối cách khác chi A lúc đó chỉ dang thục hiên quyén phòng vệ chính đáng của minh trước sự de doa củaB.
Qua ví đụ thi ta hiểu một hãnh vi chỉ được soi là phòng vệ chính đáng nều nó có các điều kiện thể hiện my phông về là "chính ing’, sự chống tra của người phòng về phải là chống tré cânthiết, sự chống trả của người phòng vệ phối có sự tương xúng, phủ hợp với tính chất, mức độ nguy hiểm. của hành v ấn công đặt rong hoàn cảnh cụ thể Hành đông trong phòng vé chính đáng do không co lỗi nên hành vi tiệt hai không bị coi là có tính nguy hiém cho xã hội của tô phạm. Người phòng vé chính đáng thục hiện hành vi chẳng trả, gây thiét hơi “edn thiết" cho người có hành v tên công để bão về lợi ích của bản thân, của Nha nước, của tổ chức hoặc của người Xhác là thục hiện “quyễn", thục thi "rách nhiệm)” của bản thân đối với Nhà nước và xã hội Hành vĩ phông về chính đăng mắc đã có tính gây thiết hai song được Nhà tước và xã hội coi là hành vi cần thiết và hợp pháp Vi vậy, rong BLHS các nước cũng như BLHS Việt Nam từ trước đến nay déu quy định “Phòng vé chỉnh đóng không ph lati phan ‘Theo quy định của BLHS Việt Nem, phông vệ chính đáng là mét trong các trường hop loại trở nguy hiém cho xã hội của hành vi thông qua việc chống rã "ngăn chin những hành vi nguy hiển, gây thiệt ha hoặc de dos gây thiệt hai cho lợi ích của Nhà nước, cia cơ quan tổ chức, quyển hoặc lợi ich chính đáng của người ghòng vệ hoặc của người khác, Hanh vi phông vé chính đáng không những không tí coi Tà tối phem mà côn được xã hối đồng tinh, Nhà nước khuyên khích thực hiện hưng phải trong khuôn khổ quy định cũa pháp luật "Từ những phân tích trên, có thể khái niệm phòng vệ chính đáng theo quy đánh của BLHS Việt Nam như sau: “Phang về chính đáng là chỗ định pháp lý thể Tiên quyẫn cũa công dân trong đó Nhà mse cho pháp mét người vì bdo vệ quyển oặc lợi ch chink đẳng cia mình của người khác hoặc lot ích của Nhà mse, của sơ quan 16 chức mà được quyển ching trả lại một cách cần thắt người dng cô "hành ví xâm phưm các lợ ch nói trên 112 Đặc iu phòng vệ chính đồng inh vi Phòng vệ chink đẳng mặc dt gây thift hại nhưng không bị coi là i pha Phòng vé chính đáng là hành vi chống tle hành vi xâm bạ các quyền hoặc li ích chính đáng côn mink, của người khác hoặc lợi ích cia Nhà nước, cia cơ quan tổ chức. Hành vi chẳng trả nay có mục đích ngăn chân, đấy là li sự xâm hai bing cách gây tiệt ha cho chính người có hành vi xâm hai.
Sự chống tr này là cần thiết a8 diy lại ny xâm he, nêu không có sự chống tré này ar xâm hạ sẽ tp tục Nhữ vậy, mắc đã gly thiét hai nhơng đó là sự chống trả “cân thiết, do đó không bi “Hành vi Phòng vệ chính ding là hành vỉ hợp pháp được pháp Int hình se cho pháp.