UBND TỈNH BÌNH ĐỊNH TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ QUY NHƠN GIÁO TRÌNH Mô đun: LẮP MẠCH ĐIỆN HỆ THỐNG LẠNH NGHỀ: VẬN HÀNH, SỬA CHỮA THIẾT BỊ LẠNH TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG /TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số: 99 /QĐ-KTCNQN ngày 14 tháng 3 năm 2018 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn Bình Định, năm 2018 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Giáo trình này được biên soạn bởi giáo viên Khoa Điện trường Cao đẳng kỹ thuật công nghệ Quy Nhơn, sử dụng cho việc tham khảo và giảng dạy nghành Vận hành và sửa chữa thiết bị lạnh tại trường Cao đẳng kỹ thuật công nghệ Quy Nhơn. Mọi hình thức sao chép, in ấn và đưa lên mạng Internet không được sự cho phép của Hiệu trưởng trường Cao đẳng kỹ thuật công nghệ Quy Nhơn là vi phạm pháp luật LỜI GIỚI THIỆU Tài liệu Lắp mạch điện hệ thống lạnh là mô đun mà đối tượng của nó gồm các yêu cầu công nghệ mà các công cụ, trang thiết bị, dây chuyền sản xuất đặt ra đòi hỏi cần cung ứng những thiết bị điện như thế nào để yêu cầu công nghệ của các thiết bị, máy móc, dây chuyền sản xuất đó được thỏa mãn. Tài liệu lắp mạch điện hệ thống lạnh cung cấp cho người học những kiến thức cơ bản về lắp đặt mạch điện tự động khống chế trong hệ thống lạnh. Trên cơ sở đó có được những hiểu biết cần thiết để lắp đặt vận hành, bảo quản và sữa chữa các thiết bị điện ở trong máy.
Ngoài ra, mô đun này cũng nhằm cung cấp cho người học khả năng phân tích, lựa chọn và thiết kế một số mạch tự động điều khiển máy. Trên cơ sở phân tích nêu trên, tài liệu được biên soạn bao gồm các nội dung sau: Bài 1 Khảo sát các khí cụ điện dùng trong kỹ thuật lạnh Lắp mạch điện động cơ bơm nước bình ngưng điều khiển bằng khởi Bài 2 động từ Lắp mạch điện khởi động tuần tự cho động cơ bơm bình ngưng và máy Bài 3 nén Lắp mạch điện điều khiển và bảo vệ máy nén, quạt dàn lạnh bằng công Bài 4 tắc tơ và rơle nhiệt độ Lắp mạch điện điều khiển máy nén bằng công tắc tơ và bảo vệ bằng Bài 5 rơle áp suất Lắp mạch khởi động động cơ máy nén lạnh ba pha bằng phương pháp Bài 6 tự động đổi nối Y-Δ Lắp mạch khởi động động cơ máy nén lạnh ba pha bằng phương pháp Bài 7 một phần cuộn dây Lắp mạch điện điều khiển động cơ bơm nước bình ngưng tụ bằng công Bài 8 tắc tơ, bảo vệ mất nước bằng rơ le áp suất nước và rơ le thời gian. Tài liệu bao gồm những vấn đề cơ bản và cần thiết nhất cho người đọc nhằm bổ sung kiến thức và rèn luyện kỹ năng nghề, được biên soạn dựa trên cơ sở các giáo trình dạy nghề của Bộ đã ban hành cùng với những kinh nghiệm giảng dạy của nhiều giáo viên trong trường dạy nghề. Trong quá trình biên soạn không thể tránh khỏi những sai sót,thiếu sót kính mong độc giả đóng góp ý kiến để tài liệu được hoàn thiện hơn.
Trân trọng cảm ơn! Bình Định, ngày. Tác giả Hoàng Văn Mai 1 MỤC LỤC Trang Lời giới thiệu. Khảo sát các khí cụ điện dùng trong kỹ thuật lạnh 1. Khí cụ điện bảo vệ ……….2 Khí cụ điện điều khiển….
Các ký hiệu thông dụng của phụ kiện và khí cụ điện.35 Bài 2: Lắp mạch điện động cơ bơm nước bình ngưng điều khiển bằng khởi động từ 2.Nguyên lý làm việc. Lắp mạch điện. Vận hành mạch điện .44 Bài 3: Lắp mạch điện khởi động tuần tự cho động cơ bơm bình ngưng và máy nén 3. Nguyên lý làm việc.
Lắp mạch điện. Vận hành mạch điện .51 Bài 4: Lắp mạch điện điều khiển và bảo vệ máy nén, quạt dàn lạnh bằng công tắc tơ và rơle nhiệt độ. Nguyên lý làm việc. Lắp mạch điện .Vận hành mạch điện .60 Bài 5: Lắp mạch điện điều khiển máy nén bằng công tắc tơ và bảo vệ bằng rơle áp suất.
Nguyên lý làm việc. Lắp mạch điện. Vận hành mạch điện .67 Bài 6: Lắp mạch khởi động động cơ máy nén lạnh ba pha bằng phương pháp tự động đổi nối Y- ∆. Nguyên lý làm việc.
Lắp mạch điện. Vận hành mạch điện .73 Bài 7: Lắp mạch khởi động động cơ máy nén lạnh ba pha bằng phương pháp một phần cuộn dây. Nguyên lý làm việc. Lắp mạch điện.
Vận hành mạch điện .82 Bài 8: Lắp mạch điện điều khiển động cơ bơm nước bình ngưng tụ bằng công tắc tơ, bảo vệ mất nước bằng rơ le áp suất nước và rơ le thời gian. Nguyên lý làm việc. Lắp mạch điện. Vận hành mạch điện .89 Tài liệu tham khảo:.91 2 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Lắp đặt mạch điện hệ thống lạnh Mã mô đun: MĐ 14 Thời gian thực hiện mô đun: 90 giờ; (Lý thuyết: 30; Thực hành: 58; Kiểm tra: 02) I.
Vị trí, tính chất của mô đun - Vị trí: Mô đun này phải học sau khi đã học xong môn học an toàn lao động; kỹ thuật điện của chương trình. - Tính chất: Là mô đun chuyên môn trong chương trình đào tạo nghề vận hành, sửa chữa thiết bị lạnh; Mô đun này cung cấp các kỹ năng lắp ráp các mạch khởi động cho động cơ theo yêu cầu. - Vai trò , ý nghĩa của mô đun: Nhằm trang bị cho sinh viên kỹ năng phân tích , lắp ráp ,vận hành, sửa chữa các mạch điện động lực của hệ thống lạnh, qua đó giúp cho sinh viên hình thành kỹ năng thuần thục, chính xác và sáng tạo đáp ứng được nhu cầu của thực tế sản xuất. Mục tiêu mô đun Kiến thức: - Phân tích nguyên lý của sơ đồ làm cơ sở cho việc phát hiện hư hỏng và chọn phương án cải tiến mới.
Kỹ năng: - Lắp đặt, sửa chữa các mạch cho động cơ, các mạch bảo vệ và tín hiệu. -Vận hành mạch theo nguyên tắc, theo qui trình đã định. Từ đó sẽ vạch ra kế hoạch bảo trì hợp lý, đảm bảo an toàn và vệ sinh công nghiệp Năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Rèn luyện tác phong công nghiệp; chủ động trong công việc; - Đảm bảo an toàn cho người và thiết bị. Nội dung mô đun 1.
Nội dung tổng quát và phân bố thời gian: Số Thời gian (giờ) Tên các bài trong mô đun TT TS LT TH KT Bài 1: Khảo sát các khí cụ điện dùng trong kỹ 1 7 3 4 thuật lạnh Bài 2: Lắp mạch điện động cơ bơm nước bình 2 8 3 5 ngưng điều khiển bằng khởi động từ Bài 3: Lắp mạch điện khởi động tuần tự cho động 3 22 6 15 1 cơ bơm bình ngưng và máy nén Bài 4: Lắp mạch điện điều khiển và bảo vệ máy 4 nén, quạt dàn lạnh bằng công tắc tơ và rơle nhiệt 14 3 11 độ Bài 5: Lắp mạch điện điều khiển máy nén bằng 5 15 6 9 công tắc tơ và bảo vệ bằng rơle áp suất Bài 6: Lắp mạch khởi động động cơ máy nén lạnh 6 7 3 4 ba pha bằng phương pháp tự động đổi nối Y-Δ Bài 7: Lắp mạch khởi động động cơ máy nén lạnh 7 8 3 5 ba pha bằng phương pháp một phần cuộn dây 3 Số Thời gian (giờ) Tên các bài trong mô đun TT TS LT TH KT Bài 8: Lắp mạch điện điều khiển động cơ bơm 8 nước bình ngưng tụ bằng công tắc tơ, bảo vệ mất 9 3 5 1 nước bằng rơ le áp suất nước và rơ le thời gian Tổng cộng 90 30 58 2 4 BÀI 1: KHẢO SÁT CÁC KHÍ CỤ ĐIỆN DÙNG TRONG KỸ THUẬT LẠNH Mã bài : MĐ14-01 Thời gian : 7h (LT: 01; TH: 03; Tự học: 03) Giới thiệu : Khí cụ điện là những thiết bị điện dùng để đóng, cắt, điều khiển, điều chỉnh và bảo vệ các lưới điện, mạch điện, máy điện và các máy móc sản xuất. Ngoài ra nó còn được dùng để kiểm tra và điều chỉnh các quá trình không điện khác, ở bài này trình bày về cấu tạo , nguyên lý làm việc ,ứng dụng của các khí cụ điện dùng trong ngành kỹ thuật lạnh. Mục tiêu: - Trình bày được cấu tạo và nguyên lý làm việc của các khí cụ điện dùng trong ngành kỹ thuật lạnh; - Đọc được các ký hiệu thông dụng của các phụ kiện và khí cụ điện; - Khảo sát được cấu tạo, nguyên lý của các khí cụ điện; - Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ, ham học hỏi. Khảo sát khí cụ điện bảo vệ 1.
a, Khái niệm: CB (CB được viết tắt từ danh từ Circuit Breaker- tiếng Anh), tên khác như: Disjonteur (tiếng Pháp) hay Aptômát (theo Liên Xô). CB là khí cụ điện dùng đóng ,cắt mạch điện (một pha, ba pha); có công dụng bảo vệ quá tải, ngắn mạch, sụt áp … mạch điện. CB thường được chế tạo có hai cấp tiếp điểm (tiếp điểm chính và hồ quang), hoặc ba cấp tiếp điểm (chính, phụ, hồ quang). Khi đóng mạch, tiếp điểm hồ quang đóng trước, tiếp theo là tiếp điểm phụ, sau cùng là tiếp điềm chính.
Khi cắt mạch thì ngược lại, tiếp điểm chính mở trước, sau đến tiếp điểm phụ, cuối cùng là tiếp điểm hồ quang. Như vậy hồ quang chỉ cháy trên tiếp điểm hồ quang, do đó bảo vệ được tiếp điểm chính để dẫn điện. Dùng thêm tiếp điểm phụ để tránh hồ quang cháy lan vào làm hư hại tiếp điểm chính. + Hộp dập hồ quang.
Để CB dập được hồ quang trong tất cả các chế độ làm việc của lưới điện, người ta thường dùng hai kiểu thiết bị dập hồ quang là: kiểu nửa kín và kiểu hở. Kiểu nửa kín được đặt trong vỏ kín của CB và có lỗ thoát khí. Kiểu này có dòng điện giới hạn cắt không quá 50KA. Kiểu hở được dùng khi giới hạn dòng điện cắt lớn hơn 50kA hoặc điện áp lớn 1000V(cao áp).
5 Trong buồng dập hồ quang thông dụng, người ta dùng những tấm thép xếp thành lưới ngăn, để phân chia hồ quang thành nhiều đoạn ngắn thuận lợi cho việc dập tắt hồ quang. + Cơ cấu truyền động cắt CB. Truyền động cắt CB thường có hai cách: bằng tay và bằng cơ điện (điện từ, động cơ điện). Điều khiển bằng tay được thực hiện với các CB có dòng điện định mức không lớn hơn 600A.
Điều khiển bằng điện từ (nam châm điện) được ứng dụng ở các CB có dòng điện lớn hơn (đến 1000A). Để tăng lực điều khiển bằng tay người ta dùng một tay dài phụ theo nguyên lý đòn bẩy. Ngoài ra còn có cách điều khiển bằng động cơ điện hoặc khí nén.