ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN CỦ CHI TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ CỦ CHI GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: LẮP ĐẶT VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG LẠNH CƠ BẢN NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP NGHỀ Ban hành kèm theo Quyết định số: 67/QĐ-TCNCC ngày 19 tháng 08 năm 2022 của Hiệu trưởng trường Trung Cấp Nghề Củ Chi Tp. Hồ Chí Minh, năm 2022 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trinh nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2 LỜI GIỚI THIỆU ….
Cùng với công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, ngành kỹ thuật lạnh đang phát triển mạnh mẽ ở Việt Nam. Nền kinh tế phát triển làm cuộc sống ngày càng tốt hơn. Các loại thiết bị lạnh như máy lạnh, tủ lạnh, tủ kem, tủ trữ, tủ ướp… đã trở nên quen thuộc trong đời sống hàng ngày. Các nhà máy và thiết bị lạnh công nghiệp phục vụ cho tất cả các ngành của xã hội, đặc biệt là ngành đông lạnh thực phẩm đang phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây.
Để đáp ứng cho nhu cầu của xã hội, việc đào tạo và phát triển đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật và công nhân lành nghề nói chung và ngành điện lạnh nói riêng đang là nhiệm vụ cần thiết. Trường TCN Củ Chi với nhiệm vụ đào tạo các thợ lành nghề ở nhiều lĩnh vực, hàng năm cũng đã góp phần đào tạo ra nhiều công nhân lành nghề cho xã hội, trong đó có nghề sửa chữa điện lạnh. Với mục đích nâng cao chất lượng đào tạo trong nhà trường và chuẩn hóa giáo trình giảng dạy. Tác giả được phân công biên sọan giáo trình thực hành Lạnh Căn Bản, giảng dạy cho hệ Trung Cấp Nghề.
Kết cấu giáo trình được chia thành 12 bài, các bài được sắp xếp theo thứ tự từ cơ bản đến nâng cao, nội dung của mỗi bài bao quát một vấn đề hoặc một phần trong hệ thống lạnh và điều hòa không khí. Giáo trình không trình bày sâu về lý thuyết, chỉ khái quát các vấn đề cơ bản, tập trung chủ yếu vào các nội dung thực hành. Giáo trình là tài liệu lưu hành nội bộ của Bộ môn Điện lạnh, Trường TCN Củ Chi, dùng để giảng dạy cho hệ trung cấp nghề. Mặc dù tác giả đã cố gắng, nhưng do chủ quan giáo trình chắc chắn sẽ không tránh khỏi nhiều sai sót.
Tác giả mong nhận được các ý kiến đóng góp của các đồng nghiệp và đoc giả để giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn. Các ý kiến đóng góp xin gởi về Bộ môn Điện lạnh, Trường TCN Củ Chi. Củ Chi, ngày … tháng … năm 2018. Thân ái, Bộ môn Điện Lạnh.
3 MỤC LỤC TRANG LỜI GIỚI THIỆU .3 Giới thiệu Giáo trình .5 Nội dung giáo trình .6 Bài 1: Tổng quan về các loại máy lạnh thông dụng. Máy lạnh hấp thụ. Máy lạnh nén khí .12 Câu hỏi ôn tập .14 Bài 2: Các loại máy nén lạnh. Máy nén Pitton trượt.
Máy nén pitton quay .22 Bài 3: Thiết bị ngưng tụ. Thiết bị ngưng tụ làm mát bằng nước. Thiết bị ngưng tụ làm mát bằng nước và không khí. Thiết bị ngưng tụ làm mát bằng không khí.33 Bài 4: Thiết bị bay hơi.
Thiết bị bay hơi làm lạnh chất lỏng. Thiết bị bay hơi làm lạnh không khí.41 Bài 5: Thiết bị tiết lưu. Nguyên lý cấu tạo, nguyên lý làm việc, phạm vi ứng dụng. Nhận biết các loại thiết bị tiết lưu ngoài thực tế.44 Câu hỏi ôn tập .47 Bài 6: Thiết bị phụ trong hệ thống lạnh.
Tháp giải nhiệt. Bình tách dầu, chứa dầu. Bình tách lỏng. Thiết bị hồi nhiệt.
Phin sấy, lọc. Mắt ga, đầu chia lỏng, ống tiêu âm .58 Bài 7: Dụng cụ trong hệ thống lạnh. Cấu tạo, nguyên lý làm việc, vị trí lắp đặt của các loại van tạp vụ, van một chiều, van đảo chiều, van khóa, van chặn, áp kế. Vận hành, nhận biết được các loại dụng cụ, tác dụng của từng dụng cụ.
Xác định đầu ra, đầuvào của môi chất ở các dụng cụ trên .63 Bài 8: Đường ống, vật liệu cách nhiệt, hút ẩm. Đường ống dùng trong hệ thống lạnh. Vật liệu cách nhiệt. Vật liệu hút ẩm .68 Bài 9: Kỹ thuật gia công đường ống.
Cắt, uốn, loe, núc ống đồng. Hàn đồng – đồng bằng máy hàn Oxy – Axetylen. Hàn đồng – sắt bằng máy hàn Oxy – Axetylen .84 Bài 11: Kết nối mô hình hệ thống máy lạnh. Sơ đồ mô hình hệ thống máy lạnh.
Kiểm tra, lắp đặt mô hình. Thử kín hệ thống. Hút chân không hệ thống. Nạp ga cho hệ thống.
Chạy thử, theo dõi các thông số kỹ thuật của hệ thống .93 Bài 12: Kết nối mô hình hệ thống điều hòa không khí. Sơ đồ mô hình hệ thống điều hòa không khí một chiều. Kiểm tra, lắp đặt mô hình. Thử kín hệ thống.
Hút chân không hệ thống. Nạp ga cho hệ thống. Chạy thử, theo dõi, căn chỉnh các thông số kỹ thuật của hệ thống. Sơ đồ mô hình hệ thống điều hòa không khí hai chiều.
Kiểm tra, lắp đặt mô hình. Thử kín hệ thống. Hút chân không hệ thống. Nạp ga cho hệ thống.
Chạy thử, theo dõi, căn chỉnh các thông số kỹ thuật của hệ thống. 109 Tài liệu tham khảo. 116 5 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/ MÔ ĐUN Tên môđun: LẠNH CƠ BẢN Mã môđun: MĐ 12 Thời gian thực hiện môn học: 60 giờ; (Lý thuyết: 20 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 35 giờ; Kiểm tra: 5 giờ) Vị trí, tính chất môđun: - Vị trí: + Là mô đun cơ bản của nghề dành cho cả học sinh, sinh viên trung cấp nghề và cao đẳng nghề sau khi đã học xong các môn Kỹ thuật lạnh cơ sở và các mô đun nguội, hàn. + Trên nền của môn Kỹ thuật lạnh cơ sở, các mô đun hỗ trợ khác, môđun này sẽ cung cấp các kiến thức và kỹ năng cơ bản của nghề với các thiết bị của hệ thống lạnh như máy nén, hệ thống máy lạnh, hệ thống điều hòa không khí nhiều dàn bay hơi, bơm nhiệt.
trước khi đi vào học các mô đun chuyên sâu của nghề. - Tính chất: Là mô đun đào tạo nghề bắt buộc. Mục tiêu mô đun: - Về kiến thức: + Trình bày được các kiến thức cơ bản về sử dụng môi chất lạnh, chất tải lạnh, dầu lạnh, vật liệu cách nhiệt, hút ẩm. + Trình bày được quy trình về kết nối, lắp ráp, vận hành mô hình các hệ thống lạnh điển hình.
- Về kỹ năng: + Phân tích được các kiến thức về thử nghiệm các thiết bị và mô hình các hệ thống lạnh như máy nén, hệ thống máy lạnh, hệ thống điều hòa không khí nhiều dàn bay hơi, bơm nhiệt. + Phân tích được các kỹ năng gia công đường ống dùng trong kỹ thuật lạnh, nhận biết, kiểm tra, đánh giá tình trạng các thiết bị, phụ kiện của hệ thống lạnh, lắp đặt, kết nối, vận hành các thiết bị và mô hình các hệ thống lạnh điển hình. + Rèn luyện các kỹ năng gia công đường ống dùng trong kỹ thuật lạnh, nhận biết, kiểm tra, đánh giá tình trạng các thiết bị, phụ kiện của hệ thống lạnh, lắp đặt, kết nối, vận hành các thiết bị và mô hình các hệ thống máy lạnh và điều hòa không khí có nhiều dàn bay hơi, bơm nhiệt. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Đảm bảo an toàn lao động, cẩn thận, tỷ mỉ, tổ chức nơi làm việc gọn gàng, ngăn nắp, biết làm việc theo nhóm.
+ Rèn luyện ý thức kiên trì, cẩn thận, tỉ mỉ, sáng tạo, an toàn trong quá trình thực hành. 6 Nội dung mô đun: 10 bài Thời gian Số Các bài trong mô đun Tổng Lý Thực Kiểm TT số thuyết hành tra* Tổng quan về các loại máy lạnh thông 1 4 4 dụng 2 Các loại máy nén lạnh 12 2 8 2 3 Thiết bị ngưng tụ 4 2 2 4 Thiết bị bay hơi 4 2 2 5 Thiết bị tiết lưu 4 2 2 6 Thiết bị phụ trong hệ thống lạnh 4 2 2 7 Dụng cụ trong hệ thống lạnh 4 2 2 8 Kỹ thuật gia công đường ống 8 8 9 Kết nối mô hình hệ thống máy lạnh 16 14 2 Cộng 60 14 40 6 7 Bài 1: TỔNG QUAN VỀ CÁC LOẠI MÁY NÉN LẠNH THÔNG DỤNG Mục tiêu: + Về kiến thức: - Trang bị cho học sinh các kiến thức chung nhất về các loại máy lạnh thông dụng trên thực tế. + Về kỹ năng: - Phân tích đựoc các kiến thức cơ bản về các loại máy lạnh thông dụng. - Nhận dạng được các loại máy lạnh, các thiết bị chính của máy lạnh nén hơi ở các hệ thống lạnh trong thực tế + Về thái độ: - Rèn luyện tính tập trung, tỉ mỉ, tư duy logic, ứng dụng thực tiễn sản xuất áp dụng vào môn học cho HS SV.
Ngày nay khi nói đến máy lạnh thường người ta hay nghĩ đến máy lạnh nén hơi dùng động cơ điện kéo. Song, ngoài máy lạnh nén hơi ra chúng ta còn có các loại máy lạnh như máy lạnh hấp thụ, máy lạnh ejectơ, máy lạnh nén khí, máy lạnh nhiệt điện, máy lạnh hấp thụ…Trong các loại máy lạnh đó thì máy lạnh nén hơi được sử dụng phổ biến rộng rãi ở nước ta, theo thống kê có tới khoảng 90 – 95% sử dụng loại máy lạnh nén hơi. Định nghĩa, sơ đồ nguyên lý của máy lạnh nén hơi. Định nghĩa: Máy lạnh nén hơi là loại máy lạnh có máy nén cơ (tức là động cơ điện kéo máy nén quay và sinh công) để hút hơi môi chất có áp suất thấp và nhiệt độ thấp ở thiết bị bay hơi (TBBH) và nén lên áp suất cao nhiệt độ cao đẩy vào thiết bị ngưng tụ (TBNT), sở dĩ được gọi là máy lạnh nén hơi là vì lúc máy nén thực hiện nén là nén hơi chứ không nén lỏng mặc dù môi chất lạnh có biến đổi pha từ lỏng( ở TBNT) sang pha hơi (ở TBBH).
Giới thiệu sơ đồ nguyên lý của máy lạnh nén hơi. Sơ đồ nguyên lý máy lạnh nén hơi 1-2: là quá trình nén đoạn nhiệt, đẳng entropy ở máy nén (MN); 2-3: quá trình ngưng tụ đẳng áp; 3-4: quá trình tiết lưu đẳng enthanpy ở VTL (van tiết lưu); 4-1: quá trình bay hơi đẳng áp ở TBBH. Cấu tạo: Hình 1.1 là sơ đồ thiết bị cơ bản của máy lạnh nén hơi.