UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƢỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: KẾ TOÁN NGÂN HÀNG NGÀNH, NGHỀ: KẾ TOÁN TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định Số: /QĐ-CĐCĐ-ĐT ngày…… tháng…… năm 2017 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 217 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. i LỜI GIỚI THIỆU Kế toán ngân hàng là việc thu thập, ghi chép, xử lý , phân tích các nghiệp vụ kinh tế, tài chính về hoạt động tiền tệ, tín dụng và dịch vụ ngân hàng dưới hình thức chủ yếu là giá trị để phản ánh, kiểm tra toàn bộ hoạt động kinh doanh của đơn vị ngân hàng, đồng thời cung cấp thông tin cần thiết phục vụ cho công tác quản lý hoạt động tiền tệ của ngân hàng ở tầm vĩ mô và vi mô, cung cấp thông tin cho các tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật. Hoạt động ngân hàng đã có một số thay đổi về cơ chế nghiệp vụ, đặc biệt trong xu hướng hiện đại hóa công nghệ ngân hàng và hội nhập quốc tế về lĩnh vực kế toán.
Kế toán ngân hàng đã có những sự thay đổi cơ bản, trong đó nghiệp vụ kế toán ngân hàng đang thực hiện chuẩn hóa theo các Chuẩn mực kế toán Việt Nam mới được ban hành. Để thuận lợi cho việc giảng dạy và học tập, Tập thể tác giả xin trân trọng giới thiệu đến sinh viên bài giảng Kế toán ngân hàng với bố cục như sau: Bài 1: Những vấn đề cơ bản về kế toán ngân hàng Bài 2: Kế toán nghiệp vụ huy động vốn Bài 3: Kế toán nghiệp vụ tín dụng Bài 4: Kế toán nghiệp vụ thanh toán qua ngân hàng Bài 5: Kế toán tài sản cố định và công cụ lao động Tác giả đã có nhiều cố gắng trong biên soạn, song không thể tránh khỏi những khiếm khuyết. Vì vậy, chắc chắn còn nhiều điểm thiếu sót chưa thể thoả mãn được yêu cầu của thực tế. Chúng tôi rất mong nhận được những ý kiến phê bình xây dựng của các sinh viên và giảng viên.
Đồng Tháp, ngày…. năm 2017 Chủ biên Th.S Tăng Thúy Liễu ii MỤC LỤC Trang LỜI GIỚI THIỆU. ii CHƢƠNG 1. 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN NGÂN HÀNG.
Đối tƣợng, mục tiêu, vị trí của kế toán ngân hàng. Khái niệm kế toán ngân hàng. Đối tƣợng của kế toán ngân hàng. Mục tiêu của kế toán ngân hàng.
Đặc điểm của kế toán ngân hàng. Chứng từ kế toán ngân hàng. Khái niệm chứng từ kế toán ngân hàng. Phân loại chứng từ ngân hàng.
Kiểm soát chứng từ. Tổ chức luân chuyển chứng từ. Hệ thống tài khoản. Tài khoản và phân loại tài khoản.
Hệ thống tài khoản hiện hành. Báo cáo kế toán tại ngân hàng. Bảng cân đối tài khoản. Bảng cân đối kế toán.
Báo cáo kết quả kinh doanh. Báo cáo lƣu chuyển tiền tệ. Hình thức kế toán ngân hàng. Khái niệm hình thức kế toán ngân hàng.
Các hình thức kế toán ngân hàng.3 Hệ thống tài khoản kế toán ngân hàng thƣơng mại. 25 KẾ TOÁN NGHIỆP VỤ HUY ĐỘNG VỐN. Ý nghĩa nhiệm vụ kế toán huy động vốn. Nguồn vốn huy động.
Tiền gởi không kỳ hạn. Tiền gởi tiết kiệm không kỳ hạn. Tiền gởi tiết kiệm định kỳ. Tiền gởi có kỳ hạn.
Các loại vốn huy động khác. Kế toán huy động vốn bằng VND. Chứng từ sử dụng. Các tài khoản sử dụng.
Phƣơng pháp hạch toán. Kế toán huy động vốn bằng vàng và ngoại tệ. Tài khoản sử dụng. Phƣơng pháp hạch toán.
Kế toán huy động vốn bằng đồng VNĐ đảm bảo theo giá vàng. Tài khoản sử dụng. Phƣơng pháp hạch toán. 39 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP.
42 KẾ TOÁN NGHIỆP VỤ TÍN DỤNG. Những vấn đề chung về kế toán nghiệp vụ tín dụng .1 Khái niệm và nhiệm vụ của kế toán nghiệp vụ tín dụng. Phân loại tín dụng ngân hàng. Các phƣơng pháp thu nợ gốc và lãi một lần khi đáo hạn.
Phân loại nợ. Dự phòng rủi ro tín dụng. Chứng từ kế toán cho vay. Tài khoản sử dụng .1 Tài khoản nội bảng.
Tài khoản ngoại bảng. Kế toán các hình thức cấp tín dụng chủ yếu. Kế toán hình thức cho vay từng lần (cho vay ngắn hạn theo món). Kế toán cho vay theo hạn mức tín dụng.
Kế toán cho vay theo dự án đầu tƣ. Kế toán nghiệp vụ chiết khấu thƣơng phiếu và giấy tờ có giá. Kế toán nghiệp vụ bảo lãnh. Kế toán nghiệp vụ cho thuê tài chính.
Kế toán cho vay hợp vốn (đồng tài trợ). Kế toán nghiệp vụ mua bán nợ. 81 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP. 87 KẾ TOÁN NGHIỆP VỤ THANH TOÁN QUA NGÂN HÀNG.
Khái quát về thanh toán vốn qua ngân hàng. Các khái niệm về thanh toán vốn qua ngân hàng. Các hình thức thanh toán vốn giữa các ngân hàng. Các dịch vụ thanh toán qua ngân hàng.
Điều kiện sử dụng. Yêu cầu đối với khách hàng. Yêu cầu đối với ngân hàng. Các thể thức thanh toán chủ yếu.
Bài tập ứng dụng. 99 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP. 105 KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÀ CÔNG CỤ LAO ĐỘNG. Kế toán tài sản cố định.
Khái quát về tài sản cố định. Tài khoản sử dụng. Kế toán tài sản cố định thuộc sở hữu của NHTM. Kế toán tài sản cố định đi thuê.
109 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP. 117 iv CHƢƠNG TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: Kế toán ngân hàng Mã môn học: CKT443 Thời gian thực hiện môn học: 40 giờ; (Lý thuyết: 20 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 18 giờ; kiểm tra: 2 giờ) I. Vị trí, tính chất của môn học: - Vị trí: Môn học kế toán ngân hàng thuộc nhóm môn học tự chọn và đƣợc bố trí giảng dạy sau khi đã học xong các môn học cơ sở. - Tính chất: Môn học kế toán ngân hàng trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về kế toán NHTM và thực hành đƣợc các nghiệp vụ kinh tế phát sinh ở NHTM.
Mục tiêu môn học: - Về kiến thức: Trình bày những kiến thức cơ bản về NHTM, biết đƣợc các nghiệp vụ kế toán cơ bản ở NHTM: kế toán nghiệp vụ huy động vốn, kế toán nghiệp vụ thanh toán qua ngân hàng, kế toán nghiệp vụ tín dụng, kế toán tài sản cố định và công cụ lao động. - Về kỹ năng: Sinh viên vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn công tác kế toán trong hoạt động của NHTM và kỹ năng cập nhật thông tin. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Chủ động tìm tài liệu nghiên cứu, chuẩn bị bài trƣớc khi đến lớp. + Có ý thức tích cực, chủ động trong quá trình học tập.
+ Tuân thủ những yêu cầu về phẩm chất của nghề kế toán là trung thực, chính xác, khoa học. Nội dung môn học: 1. Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian: Thời gian (giờ) Số Thảo Tên chƣơng, mục Tổng Lý luận, Kiểm TT số thuyết bài tra tập 1 Chƣơng 1: Tổng quan về kế toán ngân hàng 1. Kế toán ngân hàng và vai trò của kế toán ngân hàng trong nền kinh tế 5 4 1 1.
Đối tƣợng của kế toán ngân hàng 1. Nhiệm vụ của kế toán ngân hàng 1. Đặc điểm của kế toán ngân hàng v 1. Những nguyên tắc kế toán cơ bản trong kế toán ngân hàng 1.
Chứng từ kế toán ngân hàng 1. Tổ chức bộ máy kế toán trong đơn vị ngân hàng 1. Bảng cân đối kế toán 1. Hệ thống tài khoản kế toán ngân hàng thƣơng mại 2 Chƣơng 2: Kế toán nghiệp vụ huy động vốn 2.
Kế toán tiền gửi tiết kiệm 10 4 6 2. Kế toán tiền gửi 2. Kế toán phát hành giấy tờ có giá 3 Chƣơng 3: Kế toán nghiệp vụ thanh toán qua ngân hàng 3. Một số vấn đề chung về kế toán thanh toán qua ngân hàng 8 4 3 1 3.
Tài khoản và chứng từ dùng trong kế toán thanh toán qua ngân hàng 3. Kế toán các hình thức thanh toán qua ngân hàng 4 Chƣơng 4: Kế toán nghiệp vụ tín dụng 4. Những vấn đề chung về nghiệp vụ tín dụng 10 5 5 4. Tài khoản sử dụng 4.
Hạch toán một số nghiệp vụ tín dụng chủ yếu 5 Chƣơng 5: Kế toán tài sản cố định và công cụ lao động 5. Kế toán tài sản cố định 7 3 3 1 5. Kế toán công cụ lao động Cộng 40 20 18 2 vi CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN NGÂN HÀNG Mã chƣơng: 01 Giới thiệu: Chƣơng này cung cấp kiến thức khái quát về kế toán ngân hàng của một quốc gia, mối liên hệ giữa các ngân hàng nằm trong hệ thống ngân hàng của một quốc gia nói chung, cụ thể về cơ cấu tổ chức quản lý, chức năng và nhiệm vụ của ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam và hệ thống ngân hàng thƣơng mại. Từ đó sinh viên có cái nhìn về công tác kế toán ngân hàng trong tổng thể của hệ thống tổ chức quản lý.
Sau đó cung cấp một số kiến thức cơ bản về công tác kế toán trong ngân hàng thƣơng mại bao gồm hệ thống chứng từ, tài khoản, sổ sách và báo cáo kế toán, làm nền tảng cho các phần hành kế toán các nghiệp vụ cụ thể đƣợc giải quyết ở các chƣơng sau. Mục tiêu Kiến thức: + Trình bày khái niệm đối tƣợng, mục tiêu, vị trí, đặc điểm của kế toán ngân hàng. + Mô tả báo cáo kế toán tại ngân hàng + Giải thích đƣợc chứng từ kế toán ngân hàng, hệ thống tài khoản, hình thức kế toán ngân hàng K n ng: + Làm rõ sự khác biệt giữa Kế toán Ngân hàng và kế toán doanh nghiệp trên các mặt chủ yếu sau: về đối tƣợng, đặc điểm, tài khoản, chứng từ sử dụng + Xác định nội dung trong các báo cáo kế toán tại ngân hàng 1. Đối tƣợng, mục tiêu, vị trí của kế toán ngân hàng 1.
Khái niệm kế toán ngân hàng Kế toán Ngân hàng nói chung bao gồm kế toán tại các Tổ chức tín dụng và tại các Ngân hàng Nhà nƣớc.