Giáo Trình Kế Toán Xác Định Kết Quả Kinh Doanh và Lập Báo Cáo Tài Chính

Giáo trình kế toán giúp xác định kết quả kinh doanh và lập báo cáo tài chính hiệu quả, cung cấp kiến thức cần thiết cho sinh viên và chuyên gia.

• Tác giả: Bùi Thị Tình
• Trường học: Trường Cao Đẳng Công Nghiệp Nam Định
• Chuyên ngành: Kế Toán Doanh Nghiệp
• Đề tài: Giáo Trình Kế Toán Doanh Nghiệp: Xác Định Kết Quả Kinh Doanh và Lập Báo Cáo Tài Chính
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Nam Định

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN THÀNH PHẨM, TIÊU THỤ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ TIÊU THỤ
• 1.1. KHÁI NIỆM, CÁC PHƯƠNG THỨC TIÊU THỤ
• 1.2. Các phương thức tiêu thụ
• 1.3. CÁC PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ XUẤT KHO THÀNH PHẨM
• 1.3.1. Doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo PP kê khai thường xuyên
• 1.3.2. Doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo PP kiểm kê định kỳ
• 1.4. Nhiệm vụ kế toán
• 2. BÀI 2: KẾ TOÁN THÀNH PHẨM
• 2.1. NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN
• 2.2. CHỨNG TỪ KẾ TOÁN
• 2.3. TÀI KHOẢN VÀ SỔ KẾ TOÁN
• 2.4. PHƯƠNG PHÁP HẠCH TOÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giáo Trình Kế Toán Doanh Nghiệp

Giáo trình kế toán doanh nghiệp là tài liệu quan trọng giúp sinh viên nắm vững kiến thức về kế toán, đặc biệt là trong việc xác định kết quả kinh doanh và lập báo cáo tài chính. Nội dung giáo trình bao gồm các khái niệm cơ bản, phương pháp hạch toán và các quy định pháp lý liên quan. Việc hiểu rõ giáo trình này sẽ giúp sinh viên áp dụng kiến thức vào thực tiễn, từ đó nâng cao khả năng làm việc trong lĩnh vực kế toán.

1.1. Khái Niệm Về Kế Toán Doanh Nghiệp

Kế toán doanh nghiệp là hệ thống thông tin tài chính, phản ánh tình hình tài chính và kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Nó bao gồm việc ghi chép, phân tích và báo cáo các giao dịch tài chính.

1.2. Vai Trò Của Kế Toán Trong Doanh Nghiệp

Kế toán đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý tài chính, giúp doanh nghiệp theo dõi chi phí, doanh thu và lợi nhuận. Nó cũng cung cấp thông tin cần thiết cho các quyết định quản lý.

II. Thách Thức Trong Việc Xác Định Kết Quả Kinh Doanh

Việc xác định kết quả kinh doanh không chỉ đơn thuần là tính toán doanh thu và chi phí. Nó còn liên quan đến nhiều yếu tố như phương pháp hạch toán, quy định pháp lý và sự biến động của thị trường. Những thách thức này đòi hỏi kế toán viên phải có kiến thức vững vàng và khả năng phân tích tốt.

2.1. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Kết Quả Kinh Doanh

Các yếu tố như chi phí sản xuất, giá bán, và thị trường tiêu thụ đều ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh. Doanh nghiệp cần phải theo dõi và điều chỉnh kịp thời để tối ưu hóa lợi nhuận.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Lập Báo Cáo Tài Chính

Lập báo cáo tài chính chính xác là một thách thức lớn. Các kế toán viên phải đảm bảo rằng tất cả các giao dịch được ghi chép đúng cách và tuân thủ các quy định kế toán hiện hành.

III. Phương Pháp Xác Định Kết Quả Kinh Doanh Hiệu Quả

Để xác định kết quả kinh doanh một cách hiệu quả, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp kế toán phù hợp. Các phương pháp này bao gồm hạch toán theo phương pháp kê khai thường xuyên và kiểm kê định kỳ. Mỗi phương pháp có ưu điểm và nhược điểm riêng, và việc lựa chọn phương pháp phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình kế toán.

3.1. Phương Pháp Kê Khai Thường Xuyên

Phương pháp kê khai thường xuyên cho phép doanh nghiệp ghi chép liên tục các giao dịch tài chính. Điều này giúp theo dõi tình hình tài chính một cách chính xác và kịp thời.

3.2. Phương Pháp Kiểm Kê Định Kỳ

Phương pháp kiểm kê định kỳ yêu cầu doanh nghiệp thực hiện kiểm kê hàng tồn kho và tài sản định kỳ. Phương pháp này giúp xác định chính xác giá trị tài sản và chi phí trong kỳ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Kế Toán Doanh Nghiệp

Kế toán doanh nghiệp không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn rõ ràng. Các doanh nghiệp cần áp dụng kiến thức kế toán vào thực tế để quản lý tài chính hiệu quả, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

4.1. Lập Báo Cáo Tài Chính Đúng Cách

Lập báo cáo tài chính đúng cách giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính. Điều này rất quan trọng cho việc ra quyết định và lập kế hoạch kinh doanh.

4.2. Phân Tích Tài Chính Để Ra Quyết Định

Phân tích tài chính giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh. Các chỉ số tài chính như tỷ suất lợi nhuận, tỷ lệ nợ, và vòng quay tài sản là những yếu tố quan trọng cần xem xét.

V. Kết Luận Về Giáo Trình Kế Toán Doanh Nghiệp

Giáo trình kế toán doanh nghiệp cung cấp kiến thức cần thiết cho sinh viên và người làm trong lĩnh vực kế toán. Việc nắm vững các kiến thức này không chỉ giúp trong việc học tập mà còn trong công việc thực tế sau này. Tương lai của kế toán doanh nghiệp sẽ tiếp tục phát triển với sự thay đổi của công nghệ và quy định pháp lý.

5.1. Tương Lai Của Kế Toán Doanh Nghiệp

Kế toán doanh nghiệp sẽ ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu hóa. Công nghệ thông tin sẽ đóng vai trò lớn trong việc cải thiện quy trình kế toán.

5.2. Định Hướng Phát Triển Ngành Kế Toán

Ngành kế toán cần phải thích ứng với những thay đổi trong quy định và công nghệ. Việc đào tạo liên tục và cập nhật kiến thức là rất cần thiết cho các kế toán viên.

Nội dung chính

Giáo trình Kế toán xác định kết quả kinh doanh và báo cáo tài chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình "Kế toán xác định kết quả kinh doanh và báo cáo tài chính" do tập thể tác giả Khoa Kinh tế – Trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định biên soạn, chủ biên bởi tác giả Bùi Thị Tình, được ban hành chính thức theo Quyết định số 819/QĐ-CĐCNNĐ ngày 01 tháng 10 năm 2020 của Hiệu trưởng nhà trường. Đây là học phần chuyên môn nòng cốt thuộc chương trình đào tạo ngành/nghề Kế toán doanh nghiệp ở trình độ Cao đẳng và Trung cấp khối ngành kinh tế.

Mục tiêu học tập của giáo trình là trang bị cho người học hệ thống kiến thức nghiệp vụ và kỹ năng thực hành chuyên sâu về công tác kế toán thành phẩm, quy trình luân chuyển và tiêu thụ sản phẩm, hạch toán doanh thu và chi phí hoạt động, xác định và phân phối kết quả kinh doanh, cũng như phương pháp lập hệ thống báo cáo tài chính hoàn chỉnh trong doanh nghiệp.

Cấu trúc giáo trình bao gồm 15 bài học được sắp xếp theo trình tự luân chuyển chứng từ và chu trình kế toán tài chính. Mỗi bài học được biên soạn đồng bộ theo 3 phần cố định:

1. Mục tiêu của bài (xác định chuẩn kiến thức và kỹ năng cần đạt);
2. Nội dung lý thuyết nghiệp vụ (trình bày nguyên tắc, chứng từ, kết cấu tài khoản và sơ đồ hạch toán);
3. Câu hỏi thảo luận và hệ thống bài tập ứng dụng thực hành.

Giáo trình tiếp cận từ việc hạch toán các đối tượng kế toán cụ thể tại kho và các kênh phân phối, tập hợp chi phí thời kỳ, kết chuyển xác định lãi/lỗ qua tài khoản tổng hợp, cho đến bước kết xuất thông tin định kỳ trên 4 biểu mẫu báo cáo tài chính theo quy định kế toán hiện hành.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình được triển khai qua 15 bài học với các nhóm chủ đề trọng tâm:

• Nhóm Kế toán thành phẩm và tiêu thụ (Bài 1 – Bài 3): Khái niệm thành phẩm, bán thành phẩm; các phương pháp tính giá xuất kho (giá đích danh, FIFO, bình quân gia quyền theo kê khai thường xuyên và kiểm kê định kỳ); hạch toán biến động thành phẩm trên TK 155; quy trình kế toán tiêu thụ qua các phương thức: bán buôn, bán lẻ, giao đại lý ký gửi (TK 157), bán hàng trả góp (ghi nhận lãi trả chậm qua TK 3387, TK 515), hàng đổi hàng và xuất biếu tặng, trả lương qua quỹ khen thưởng phúc lợi (TK 353).
• Nhóm Kế toán chi phí thời kỳ (Bài 4 – Bài 5): Hạch toán chi phí bán hàng (TK 641 với 7 tài khoản cấp hai từ 6411 đến 6418) và chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642 với 8 tài khoản cấp hai từ 6421 đến 6428); kỹ thuật trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ (TK 335, TK 352), trích lập dự phòng bảo hành sản phẩm (TK 352/6415), dự phòng nợ phải thu khó đòi (TK 2293/6426) và chi phí khuyến mại, quảng cáo.
• Nhóm Xác định kết quả kinh doanh và Doanh thu, Chi phí (Bài 6 – Bài 9): Kế toán doanh thu thuần (TK 511), các khoản giảm trừ doanh thu (TK 5211, 5212, 5213), giá vốn hàng bán (TK 632); doanh thu và chi phí hoạt động tài chính (TK 515, TK 635); thu nhập khác và chi phí khác (TK 711, TK 811); quy trình kết chuyển các chỉ tiêu sang tài khoản trung gian TK 911 để tính lợi nhuận gộp và lợi nhuận thuần.
• Nhóm Kế toán lợi nhuận và phân phối lợi nhuận (Bài 10 – Bài 11): Hạch toán kết quả lãi/lỗ trên TK 421 (4211, 4212); quy trình phân phối lợi nhuận: bù lỗ năm trước, nộp thuế TNDN, trích lập quỹ đầu tư phát triển (tối thiểu 30%), quỹ khen thưởng ban điều hành (tối đa 5%), quỹ khen thưởng, phúc lợi.
• Nhóm Hệ thống Báo cáo tài chính (Bài 12 – Bài 15): Nguyên tắc, nội dung, kết cấu và phương pháp lập Bảng cân đối kế toán (cho doanh nghiệp hoạt động liên tục và không đáp ứng giả định hoạt động liên tục), Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ (theo phương pháp trực tiếp và gián tiếp), và Bản thuyết minh Báo cáo tài chính.

Progression logic của giáo trình đi từ việc ghi nhận nghiệp vụ phát sinh theo từng phần hành độc lập, tiến hành khóa sổ tổng hợp kết quả kinh doanh cuối kỳ, đến lập và công bố các báo cáo tài chính tổng hợp.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình củng cố hệ thống lý thuyết kế toán tài chính doanh nghiệp dựa trên các nguyên tắc cơ bản:

• Nguyên tắc phù hợp giữa doanh thu và chi phí trong cùng kỳ kế toán.
• Nguyên tắc giá gốc và nguyên tắc thận trọng khi trích lập các khoản dự phòng giảm giá hàng tồn kho, nợ khó đòi và bảo hành sản phẩm.
• Các mô hình tính toán định lượng: công thức doanh thu thuần: $$\text{Doanh thu thuần} = \text{Doanh thu bán hàng} - \text{Các khoản giảm trừ (chiết khấu thương mại, giảm giá, hàng trả lại, thuế gián thu)}$$
• Công thức tính lợi nhuận gộp: $$\text{Lợi nhuận gộp} = \text{Doanh thu thuần} - \text{Giá vốn hàng bán}$$
• Công thức tổng lợi nhuận kế toán trước thuế: $$\text{Tổng LN trước thuế} = \text{LN từ hoạt động kinh doanh} + \text{LN khác}$$
• Công thức xác định nghĩa vụ thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ: $$\text{Thuế GTGT phải nộp} = \text{Thuế GTGT đầu ra} - \text{Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ}$$

Kỹ năng phát triển

• Technical skills (Kỹ năng kỹ thuật nghiệp vụ): Thực hiện chính xác các định khoản phức tạp (xuất góp vốn liên doanh liên kết TK 221/222, xuất hàng đổi hàng, xử lý chênh lệch thừa thiếu khi kiểm kê tài sản qua TK 1381/3381, phân bổ lãi bán hàng trả góp định kỳ qua TK 3387); mở và ghi chép Sổ chi tiết bán hàng, Sổ cái các tài khoản từ loại 1 đến loại 9.
• Analytical skills (Kỹ năng phân tích): Phân tích và bóc tách các yếu tố chi phí theo khoản mục (lương, BHXH 16%, BHYT 3%, BHTN 1%, KPCĐ 2%, khấu hao TSCĐ, dịch vụ mua ngoài); phân biệt doanh thu bán hàng với doanh thu tài chính và thu nhập bất thường; đánh giá kết quả kinh doanh theo từng mặt hàng và bộ phận.
• Practical competencies (Năng lực thực hành): Xử lý luân chuyển chứng từ gốc (hóa đơn GTGT, phiếu xuất kho gửi bán đại lý, bảng thanh toán lương); thực hiện chu trình khóa sổ kế toán cuối kỳ và tổng hợp số liệu để lập hoàn chỉnh 4 biểu mẫu báo cáo tài chính theo đúng quy định chuẩn mực kế toán.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Pedagogical approach (Cách tiếp cận sư phạm)

Giáo trình áp dụng phương pháp sư phạm tích hợp lý thuyết - định khoản chuẩn hóa - bài toán thực tế. Mỗi bài học bắt đầu bằng phần mục tiêu rõ ràng giúp người học định hướng kiến thức cần đạt. Tiếp theo, nội dung bài học phân tích chi tiết nguyên tắc kế toán, kết cấu từng bên Nợ/Có của tài khoản cấp 1 và cấp 2, quy định chứng từ và trình bày cụ thể từng bút toán ghi sổ tương ứng với các trường hợp kinh tế phát sinh.

Bài tập và Case studies

Cuối mỗi bài học đều cung cấp hệ thống bài tập tình huống thực tế gắn liền với chu kỳ kế toán của các doanh nghiệp sản xuất và thương mại (ví dụ: các bài tập tại Công ty Mai Thành, Doanh nghiệp Hoàng Lan, Doanh nghiệp Mai Lan, Doanh nghiệp TM & SX Thanh Bình, Công ty L). Các tình huống được thiết kế chuỗi nghiệp vụ toàn diện: từ tồn kho đầu kỳ, các giao dịch xuất kho bán buôn, bán lẻ, bán trả chậm, chiết khấu thanh toán 1-2%, trích nộp các khoản bảo hiểm theo lương, đến tính thuế GTGT và khóa sổ xác định lợi nhuận trước thuế.

Practical exercises & Assessment methods

Giáo trình xây dựng bài tập đòi hỏi người học thực hiện đồng thời các yêu cầu:

1. Lập định khoản các nghiệp vụ kinh tế phát sinh;
2. Phản ánh số liệu vào sơ đồ tài khoản chữ T;
3. Ghi chép sổ kế toán chi tiết (Sổ chi tiết thành phẩm, Sổ chi tiết bán hàng) và sổ tổng hợp (Sổ cái TK 911, Sổ cái chi phí).

Phương pháp đánh giá kết quả học tập tập trung vào tính chính xác của việc tính giá xuất kho theo các phương pháp (FIFO, bình quân gia quyền), độ chính xác của các định khoản đối ứng tài khoản và sự cân đối số liệu trên các biểu mẫu báo cáo tài chính.

Self-study guidelines (Hướng dẫn tự học)

Người học tự nghiên cứu cần nắm vững mục tiêu của từng bài học, nghiên cứu kỹ nguyên tắc kế toán và kết cấu tài khoản trước khi thực hiện các bút toán định khoản. Sau khi giải quyết các bài tập nghiệp vụ, người học cần tự lập sơ đồ chữ T để kiểm tra tính cân đối Nợ - Có, thực hành đối chiếu số liệu giữa sổ chi tiết và sổ cái để hoàn thiện kỹ năng trước khi chuyển sang các bài học về lập Báo cáo tài chính (Bài 12 – Bài 15).

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Updates và Cơ sở pháp lý

Giáo trình được cập nhật theo hệ thống chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành năm 2020. Giáo trình chuẩn hóa việc sử dụng các tài khoản theo dõi riêng các khoản giảm trừ doanh thu gồm:

• TK 5211 (Chiết khấu thương mại);
• TK 5212 (Giảm giá hàng bán);
• TK 5213 (Hàng bán bị trả lại); thay vì ghi giảm trực tiếp vào tài khoản doanh thu TK 511 như các tài liệu cũ, sau đó mới thực hiện bút toán kết chuyển giảm trừ doanh thu vào cuối kỳ kế toán.

Nguyên tắc phân tách Kế toán và Thuế

Tài liệu thể hiện rõ điểm cập nhật về mối quan hệ giữa kế toán và chính sách thuế:

• Thời điểm ghi nhận doanh thu kế toán tuân thủ nguyên tắc kế toán, độc lập với doanh thu tính thuế;
• Các khoản chi phí bán hàng, chi phí quản lý không đủ điều kiện là chi phí được trừ theo Luật thuế TNDN nhưng có đủ chứng từ hợp lệ vẫn được hạch toán đầy đủ vào chi phí kế toán và chỉ thực hiện điều chỉnh tăng thu nhập chịu thuế khi quyết toán thuế TNDN, không được ghi giảm chi phí kế toán.

Real-world applications và Nghiệp vụ kinh tế hiện đại

Giáo trình tích hợp đầy đủ các phương thức giao dịch đa dạng trong nền kinh tế thị trường:

• Bán hàng trả chậm, trả góp: tách bạch doanh thu bán hàng theo giá trả ngay và doanh thu hoạt động tài chính đối với phần lãi trả chậm ghi nhận qua TK 3387 và kết chuyển sang TK 515;
• Bán hàng qua đại lý ký gửi: phân định rõ nghĩa vụ hạch toán giữa bên giao đại lý (sử dụng TK 157, ghi nhận chi phí hoa hồng vào TK 641) và bên nhận đại lý (theo dõi hàng giữ hộ trên Thuyết minh BCTC, ghi nhận hoa hồng vào TK 511);
• Nghiệp vụ hàng đổi hàng, xuất biếu tặng, trả lương cho người lao động bằng sản phẩm;
• Hướng dẫn lập Bảng cân đối kế toán riêng biệt cho doanh nghiệp hoạt động liên tục và doanh nghiệp không đáp ứng giả định hoạt động liên tục.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Đối tượng	Phạm vi và Mục đích sử dụng
Sinh viên Cao đẳng / Đại học	Sinh viên năm thứ 2 hoặc năm cuối chuyên ngành Kế toán, Kế toán doanh nghiệp, Tài chính - Ngân hàng, Quản trị kinh doanh. Học phần cung cấp kiến thức nền tảng thực hành chuyên môn chính trước khi bước vào kỳ thực tập tốt nghiệp.
Học viên Trung cấp chuyên nghiệp	Người học ngành Kế toán doanh nghiệp cần nắm bắt kỹ năng định khoản nghiệp vụ bán hàng, quản lý kho thành phẩm và ghi chép hệ thống sổ sách kế toán cơ sở.
Giảng viên chuyên ngành	Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chính thức; khai thác hệ thống ví dụ định lượng, cấu trúc bài học và ngân hàng bài tập thực hành để xây dựng đề cương bài giảng và đề thi đánh giá định kỳ.
Kế toán viên & Nhân sự tài chính	Tài liệu tham khảo tại doanh nghiệp để chuẩn hóa các quy trình trích lập dự phòng, xử lý hàng thừa/thiếu khi kiểm kê, kết chuyển tài khoản loại 5, 6, 7, 8, 9 và quy trình lập Báo cáo tài chính cuối niên độ.

Yêu cầu điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các học phần:

• Nguyên lý kế toán (nắm vững phương pháp chứng từ, phương pháp đối ứng tài khoản và tính giá);
• Kế toán tài chính phần 1 (kế toán vốn bằng tiền, tài sản cố định, nguyên vật liệu, chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng đào tạo nào?

Giáo trình được biên soạn phục vụ trực tiếp cho sinh viên các chuyên ngành khối kinh tế, trọng tâm là ngành Kế toán và Kế toán doanh nghiệp thuộc các hệ đào tạo Cao đẳng và Trung cấp chuyên nghiệp, đồng thời là tài liệu tham khảo cho sinh viên đại học và kế toán viên thực hành.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học giáo trình?

Người học cần nắm vững lý thuyết Nguyên lý kế toán (bản chất của hạch toán kép, kết cấu tài khoản tài sản - nguồn vốn) và các nghiệp vụ kế toán chi phí sản xuất, tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm (TK 154, TK 155).

3. Điểm đặc thù về nội dung của giáo trình này là gì?

Giáo trình tập trung trọn vẹn vào giai đoạn tiêu thụ và tổng hợp cuối kỳ của chu kỳ kinh doanh: từ tính giá xuất kho thành phẩm, xử lý đa dạng các phương thức bán hàng, quản lý chi phí bán hàng (TK 641), chi phí quản lý (TK 642) đến quy trình khóa sổ xác định kết quả kinh doanh (TK 911), phân phối lợi nhuận (TK 421) và kỹ thuật lập bộ 4 Báo cáo tài chính.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả cao?

Người học nên đọc kỹ các nguyên tắc và kết cấu tài khoản ở đầu mỗi bài, giải chi tiết từng bài tập thực hành định lượng ở cuối bài (như bài tập tính giá xuất kho theo phương pháp FIFO, bình quân gia quyền), sau đó tự lên sơ đồ tài khoản chữ T và điền số liệu vào các mẫu sổ chi tiết bán hàng, sổ cái để kiểm tra độ chính xác.

5. Giáo trình có cung cấp các mẫu biểu kế toán và bài tập thực hành không?

Giáo trình tích hợp đầy đủ mẫu Sổ chi tiết bán hàng, kết cấu tài khoản Sổ cái TK 911, biểu mẫu Bảng cân đối kế toán, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, kèm theo hệ thống bài tập thực hành có dữ liệu số liệu cụ thể theo từng tháng/quý của doanh nghiệp sản xuất và thương mại.

---

Kết luận

Giáo trình "Kế toán xác định kết quả kinh doanh và báo cáo tài chính" của Trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định là tài liệu học thuật chuyên ngành kế toán, cung cấp hệ thống nguyên tắc, tài khoản và kỹ thuật hạch toán từ khâu quản lý tiêu thụ thành phẩm đến hoàn thiện hệ thống báo cáo tài chính doanh nghiệp.

Lộ trình học tập được thiết kế khoa học qua 15 bài học, dẫn dắt người học từ nghiệp vụ xuất kho thành phẩm, hạch toán các kênh tiêu thụ và chi phí thời kỳ, kết chuyển lãi/lỗ qua tài khoản trung gian, cho đến khâu phân phối lợi nhuận và kết xuất thông tin tài chính định kỳ.

Để nâng cao hiệu quả học tập và nghiên cứu, người học nên sử dụng giáo trình kết hợp với các tài liệu bổ trợ gồm: Luật Kế toán Việt Nam, hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS), Chế độ kế toán doanh nghiệp (Thông tư 200/2014/TT-BTC, Thông tư 133/2016/TT-BTC) và các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành về thuế GTGT, thuế TNDN và thuế xuất nhập khẩu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ CÔNG THƢƠNG TRƢỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP NAM ĐỊNH GIÁO TRÌNH KẾ TOÁN XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH VÀ BÁO CÁO TÀI CHÍNH NGÀNH/ NGHỀ: KẾ TOÁN KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG - TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số: 819 /QĐ-CĐCNNĐ ngày 01 tháng 10 năm2020 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định Nam Định, năm 2020 BỘ CÔNG THƢƠNG TRƢỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP NAM ĐỊNH GIÁO TRÌNH KẾ TOÁN XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH VÀ BÁO CÁO TÀI CHÍNH NGÀNH/ NGHỀ: KẾ TOÁN KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP (Lƣu hành nội bộ) CHỦ BIÊN: BÙI THỊ TÌNH Nam Định, năm 2020 LỜI GIỚI THIỆU Môn học kế toán xác định kết quả kinh doanh và báo cáo tài chính cung cấp những kiến thức về nghiệp vụ kế toán, là môn chuyên môn chính của nghề kế toán doanh nghiệp. Thông qua kiến thức chuyên môn về kế toán doanh nghiệp, ngƣời học thực hiện đƣợc các nội dung về nghiệp vụ kế toán. Môn học kế toán doanh nghiệp có vai trò tích cực trong việc quản lý điều hành và kiểm soát các hoạt động kinh tế. Môn học trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về: Kế toán thành sản phẩm, kế toán thành phẩm, tiêu thụ và xác định kết quả, lập các báo cáo tài chính.

Nhằm tạo điều kiện cho sinh viên Khoa Kinh tế - Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Nam Định tất cả các chuyên ngành khối kinh tế học tập và thực hành kế toán xác định kết quả kinh doanh và báo cáo tài chính, nhóm biên soạn khoa kinh tế đã biên soạn cuốn giáo trình “Kế toán xác định kết quả kinh doanh và báo cáo tài chính”. Nội dung trình bày trong giáo trình gồm 15 bài, bố cục của từng bài đƣợc trình bày theo nội dung chính: Mục tiêu của bài Nội dung Câu hỏi thảo luận, bài tập ứng dụng Trong quá trình biên soạn, tập thể tác giả đã cố gắng tập hợp đầy đủ những nội dung của môn học. Tuy nhiên, đây là một môn học có phạm vi rộng và phức tạp nên không thể tránh khỏi những khiếm khuyết. Rất mong đƣợc sự đóng góp ý kiến của các thầy các cô! Tập thể tác giả 1 MỤC LỤC Contents LỜI GIỚI THIỆU .2 BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN THÀNH PHẨM, TIÊU THỤ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ TIÊU THỤ.

KHÁI NIỆM, CÁC PHƢƠNG THỨC TIÊU THỤ .2 Các phƣơng thức tiêu thụ. CÁC PHƢƠNG PHÁP TÍNH GIÁ XUẤT KHO THÀNH PHẨM. Doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo PP kê khai thƣờng xuyên. Doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo PP kiểm kê định kỳ .9 BÀI 2: KẾ TOÁN THÀNH PHẨM.

NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN. CHỨNG TỪ KẾ TOÁN. TÀI KHOẢN VÀ SỔ KẾ TOÁN. PHƢƠNG PHÁP HẠCH TOÁN .12 BÀI 3: KẾ TOÁN TIÊU THỤ THÀNH PHẨM.

NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN. CHỨNG TỪ KẾ TOÁN. TÀI KHOẢN VÀ SỔ KẾ TOÁN. PHƢƠNG PHÁP HẠCH TOÁN.

Trƣờng hợp bán hàng theo phƣơng thức tiêu thụ trực tiếp. Trƣờng hợp bán hàng theo phƣơng thức gửi hàng đi bán, giao đại lý, ký gửi. Trƣờng hợp bán hàng theo phƣơng thức trả góp. Trƣờng hợp bán hàng theo phƣơng thức hàng đổi hàng.

Trƣờng hợp sử dụng sản phẩm, hàng hoá để biếu, tặng cho cán bộ công nhân viên đƣợc trang trải bằng quỹ khen thƣởng, phúc lợi: .20 BÀI 4: KẾ TOÁN CHI PHÍ BÁN HÀNG. NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN. CHỨNG TỪ KẾ TOÁN. TÀI KHOẢN VÀ SỔ KẾ TOÁN.

PHƢƠNG PHÁP HẠCH TOÁN .24 BÀI 5: KẾ TOÁN CHI PHÍ QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP. NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN. CHỨNG TỪ KẾ TOÁN. TÀI KHOẢN VÀ SỔ KẾ TOÁN.

PHƢƠNG PHÁP HẠCH TOÁN. NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN. CHỨNG TỪ KẾ TOÁN. TÀI KHOẢN VÀ SỔ KẾ TOÁN.

PHƢƠNG PHÁP HẠCH TOÁN .32 BÀI 7: TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN LỢI NHUẬN VÀ PHÂN PHỐI LỢI NHUẬN. XÁC ĐỊNH LỢI NHUẬN TRONG DOANH NGHIỆP. PHƢƠNG THỨC PHÂN PHỐI LỢI NHUẬN. NHIỆM VỤ KẾ TOÁN .38 BÀI 8: KẾ TOÁN CÁC KHOẢN DOANH THU, THU NHẬP.

NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN. CHỨNG TỪ KẾ TOÁN. TÀI KHOẢN VÀ SỔ KẾ TOÁN. PHƢƠNG PHÁP HẠCH TOÁN .1 Kế toán doanh thu bán hàng.

Kế toán các khoản thu nhập .44 BÀI 9: KẾ TOÁN GIÁ VỐN VÀ CÁC KHOẢN CHI PHÍ. NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN. CHỨNG TỪ KẾ TOÁN. TÀI KHOẢN VÀ SỔ KẾ TOÁN.

PHƢƠNG PHÁP HẠCH TOÁN. Hạch toán giá vốn hàng bán .2 Hạch toán các khoản chi phí .49 BÀI 10: KẾ TOÁN LỢI NHUẬN. NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN LỢI NHUẬN. CHỨNG TỪ KẾ TOÁN.

TÀI KHOẢN VÀ SỔ KẾ TOÁN. PHƢƠNG PHÁP HẠCH TOÁN .54 BÀI 11: KẾ TOÁN PHÂN PHỐI LỢI NHUẬN. NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN. CHỨNG TỪ KẾ TOÁN.

TÀI KHOẢN VÀ SỔ KẾ TOÁN. PHƢƠNG PHÁP HẠCH TOÁN .57 BÀI 12: BẢNG CÂN ĐỐI KẾ TOÁN. NGUYÊN TẮC LẬP BẢNG CÂN ĐỐI KẾ TOÁN. NỘI DUNG VÀ KẾT CẤU BẢNG CÂN ĐỐI KẾ TOÁN.

PHƢƠNG PHÁP LẬP BẢNG CÂN ĐỐI KẾ TOÁN. Bảng cân đối kế toán năm của doanh nghiệp hoạt động liên tục. Bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp không đáp ứng giả định hoạt động liên tục. Phƣơng pháp lập bảng cân đối kế toán .71 BÀI 13: BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH.

NGUYÊN TẮC LẬP BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH. NỘI DUNG VÀ KẾT CẤU BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH. PHƢƠNG PHÁP LẬP BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH. NGUYÊN TẮC LẬP BÁO CÁO LƢU CHUYỂN TIỀN TỆ.

NỘI DUNG VÀ KẾT CẤU BÁO CÁO LƢU CHUYỂN TIỀN TỆ. PHƢƠNG PHÁP LẬP BÁO CÁO LƢU CHUYỂN TIỀN TỆ. Lập báo cáo lƣu chuyển tiền tệ theo phƣơng pháp trực tiếp. Lập báo cáo lƣu chuyển tiền tệ theo phƣơng pháp gián tiếp .86 BÀI 15: THUYẾT MINH BÁO CÁO TÀI CHÍNH.

NGUYÊN TẮC LẬP THUYẾT MINH BÁO CÁO TÀI CHÍNH. NỘI DUNG VÀ KẾT CẤU THUYẾT MINH BÁO CÁO TÀI CHÍNH. PHƢƠNG PHÁP LẬP THUYẾT MINH BÁO CÁO TÀI CHÍNH. Cơ sở lập báo cáo tài chính.

Phƣơng pháp lập thuyết minh báo cáo tài chính. Quy định lập bản thuyết minh báo cáo tài chính .92 TÀI LIỆU THAM KHẢO .93 4 BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN THÀNH PHẨM, TIÊU THỤ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ TIÊU THỤ 1. Mục tiêu - Phân biệt đƣợc các phƣơng thức tiêu thụ trong doanh nghiệp. - Hiểu đƣợc các phƣơng pháp tính giá xuất kho thành phẩm.

- Hiểu đƣợc nhiệm vụ kế toán thành phẩm, tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ 2. KHÁI NIỆM, CÁC PHƢƠNG THỨC TIÊU THỤ 1. Khái niệm  Thành phẩm: Là những sản phẩm đã kết thúc quá trình chế biến do các bộ phận sản xuất của DN sản xuất hoặc thuê ngoài gia công xong đã đƣợc kiểm nghiệm phù hợp với những tiêu chuẩn kinh tế kỹ thuật quy định và đƣợc nhập kho hoặc giao trực tiếp cho khách hàng.  Bán thành phẩm (nửa thành phẩm): Là những sản phẩm mới kết thúc 1 hay 1 số công đoạn trong quy trình công nghệ sản xuất (trừ công đoạn cuối cùng) đƣợc nhập kho hay chuyển sang giai đoạn sau để tiếp tục chế biến.

 Doanh thu bán hàng: Là tống giá trị của sản phẩm, hàng hoá, lao vụ, dịch vụ mà doanh nghiệp đã bán, đã cung cấp cho khách hàng (giá bán có thuế hoặc chƣa có thuế tuỳ theo phƣơng pháp tính thuế DN áp dụng).  Chiết khấu thƣơng mại: Là số tiền giảm trừ cho khách hàng ghi trên hoá đơn do khách hàng mua với số lƣợng lớn.  Giảm giá hàng bán: Là số tiền mà DN giảm trừ cho ngƣời mua trên giá bán đã thoả thuận do hàng kém phẩm chất, sai quy cách hoặc do giao hàng chậm thời gian quy định… ở mức độ mà ngƣời mua chấp nhận đƣợc.  Hàng bán bị trả lại: Là giá trị của sản phẩm hàng hoá đã tiêu thụ bị khách hàng trả lại do vi phạm cam kết: sai quy cách, phẩm chất, thời hạn cung cấp.

ở mức độ mà ngƣời mua không chấp nhận đƣợc.  Doanh thu thuần: Là doanh thu đã trừ các khoản ghi giảm doanh thu: Thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế GTGT theo phƣơng pháp trực tiếp chiết khấu thƣơng mại, giá trị hàng bán bị trả lại, giảm giá hàng bán.  Thu nhập của DN: Là số thu từ các hoạt động của DN. Ngoài thu từ bán hàng (doanh thu bán hàng) tức là thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh chính, DN còn có thu nhập từ các hoạt động khác nhƣ thu nhập hoạt động tài chính, thu nhập hoạt động khác.2 Các phương thức tiêu thụ Phương thức bán buôn 5 Theo phƣơng thức này, doanh nghiệp bán trực tiếp cho ngƣời mua, do bên mua trực tiếp đến nhận hàng tại kho của doanh nghiệp bán hoặc tại địa điểm mà doanh nghiệp đã quy định.

Thời điểm bán hàng là thời điểm ngƣời mua đã ký nhận hàng, còn thời điểm thanh toán tiền bán hàng phụ thuộc vào điều kiện thuận lợi của hợp đồng. Cụ thể bán buôn có hai hình thức: - Bán buôn qua kho gồm bán trực tiếp và bán chuyển hàng - Bán buôn vận chuyển thẳng gồm thanh toán luôn và nợ lại. Phương thức bán lẻ Khách hàng mua hàng tại công ty, cửa hàng giao dịch của công ty và thanh toán ngay cho nên sản phẩm hàng hoá đƣợc ghi nhận doanh thu của đơn vị một cách trực tiếp. Phương thức bán hàng trả góp Là phƣơng thức bán hàng thu tiền nhiều lần và ngƣời mua thƣờng phải chịu một phần lãi suất trên số trả chậm.

Và thực chất, quyền sở hữu chỉ chuyển giao cho ngƣời mua khi họ thanh toán hết tiền, nhƣng về mặt hạch toán, khi hàng chuyển giao cho ngƣời mua thì đƣợc coi là tiêu thụ. Số lãi phải thu của bên mua đƣợc ghi vào thu nhập hoạt động tài chính, còn doanh thu bán hàng vẫn tính theo giá bình thƣờng. Phương thức bán hàng thông qua đại lý Là phƣơng thức bên chủ hàng xuất hàng giao cho bên nhận đại lý, ký gửi để bán và thanh toán thù lao bán hàng dƣới hành thức hoa hồng đại lý. Bên đại lý sẽ ghi nhận hoa hồng đƣợc hƣởng vào doanh thu tiêu thụ.

Hoa hồng đại lý có thể đƣợc tính trên tổng giá thanh toán hay giá bán (không có VAT) của lƣợng hàng tiêu thụ. Khi bên mua thông báo đã bán đƣợc số hàng đó thì tại thời điểm đó kế toán xác định là thời điểm bán hàng. Phương thức bán hàng theo hợp đồng thương mại Theo phƣơng thức này bên bán chuyển hàng đi để giao cho bên mua theo địa chỉ ghi trong hợp đồng.