Giáo Trình Ergonomic Nghề Bảo Hộ Lao Động Trình Độ Cao Đẳng

Giáo trình ergonomic nghề bảo hộ lao động trình độ cao đẳng cung cấp kiến thức chuyên sâu về an toàn lao động và thiết kế công việc hiệu quả.

• Tác giả: Phạm Lê Ngọc Tú
• Trường học: Trường Cao Đẳng Dầu Khí
• Chuyên ngành: Bảo Hộ Lao Động
• Đề tài: Giáo Trình Môn Học: Ergonomic
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Bà Rịa – Vũng Tàu

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC ERGONOMIC
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ERGONOMIC
• 1.1. KHÁI NIỆM VỀ ERGONOMIC
• 1.2. VAI TRÒ, Ý NGHĨA CỦA ERGONOMIC TRONG LAO ĐỘNG SẢN XUẤT
• 3. CHƯƠNG 2: SẮP XẾP VÀ VẬN CHUYỂN NGUYÊN VẬT LIỆU
• 2.1. CÁC NGUYÊN LÝ TRONG SẮP XẾP VÀ VẬN CHUYỂN NGUYÊN VẬT LIỆU
• 2.2. KIỂM TRA ERGONOMIC TRONG SẮP XẾP VÀ VẬN CHUYỂN NGUYÊN VẬT LIỆU
• 4. CHƯƠNG 3: AN TOÀN MÁY VÀ DỤNG CỤ CẦM TAY
• 3.1. CÁC NGUYÊN LÝ ERGONOMIC ĐỐI VỚI MÁY
• 3.2. CÁC NGUYÊN LÝ ERGONOMIC TRONG SỬ DỤNG DỤNG CỤ CẦM TAY
• 5. CHƯƠNG 4: THIẾT KẾ VỊ TRÍ LÀM VIỆC, CHIẾU SÁNG VÀ NHÀ XƯỞNG
• 4.1. CÁC NGUYÊN LÝ ERGONOMIC TRONG THIẾT KẾ VỊ TRÍ LÀM VIỆC
• 4.2. CÁC NGUYÊN LÝ ERGONOMIC TRONG CHIẾU SÁNG
• 4.3. CÁC NGUYÊN LÝ ERGONOMIC VỀ NHÀ XƯỞNG
• 6. CHƯƠNG 5: CÁC TÁC HẠI MÔI TRƯỜNG
• 5.1. CÁC TÁC HẠI MÔI TRƯỜNG LAO ĐỘNG
• 5.2. CÁC NGUYÊN LÝ ERGONOMIC VỀ GIẢM TÁC HẠI ĐỐI VỚI MÔI TRƯỜNG LAO ĐỘNG
• 7. CHƯƠNG 6: TỔ CHỨC LAO ĐỘNG VÀ PHÚC LỢI
• 6.1. CÁC NGUYÊN LÝ ERGONOMIC ĐỐI VỚI PHƯƠNG TIỆN, CÔNG TRÌNH PHÚC LỢI
• 6.2. CÁC NGUYÊN LÝ ERGONOMIC VỀ TỔ CHỨC LAO ĐỘNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Ergonomic Bảo Hộ Lao Động

Giáo trình Ergonomic Bảo Hộ Lao Động Cao Đẳng cung cấp kiến thức cơ bản về thiết kế và tổ chức lao động an toàn. Nội dung giáo trình được xây dựng dựa trên các nguyên tắc của ergonomic design nhằm tối ưu hóa hiệu quả lao động và bảo vệ sức khỏe người lao động. Các chương trong giáo trình bao gồm tổng quan về ergonomic, an toàn máy móc, và tổ chức lao động. Mục tiêu chính là giúp sinh viên hiểu rõ vai trò của bảo hộ lao động trong môi trường làm việc.

1.1. Khái niệm về Ergonomic trong Bảo Hộ Lao Động

Ergonomic là khoa học nghiên cứu mối quan hệ giữa con người và công việc. Nó bao gồm các yếu tố như kích thước, hình dáng và khả năng của con người. Việc áp dụng kỹ thuật ergonomic trong thiết kế nơi làm việc giúp giảm thiểu rủi ro và tăng cường hiệu quả lao động.

1.2. Vai trò của Giáo Trình trong Đào Tạo Bảo Hộ Lao Động

Giáo trình này không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn hướng dẫn thực hành. Sinh viên sẽ được trang bị kỹ năng cần thiết để áp dụng các nguyên tắc an toàn lao động vào thực tế, từ đó nâng cao chất lượng công việc và bảo vệ sức khỏe.

II. Những Thách Thức trong Ứng Dụng Ergonomic

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc áp dụng ergonomic trong môi trường làm việc vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu nhận thức về tầm quan trọng của bảo hộ lao động, sự kháng cự từ người lao động và chi phí đầu tư ban đầu có thể cản trở quá trình này. Để vượt qua những thách thức này, cần có sự hợp tác giữa các bên liên quan.

2.1. Thiếu Nhận Thức về Ergonomic

Nhiều người lao động chưa nhận thức được tầm quan trọng của kỹ thuật ergonomic trong công việc hàng ngày. Điều này dẫn đến việc không tuân thủ các quy định về an toàn lao động, gây ra rủi ro cho sức khỏe.

2.2. Chi Phí Đầu Tư Ban Đầu

Việc đầu tư vào thiết bị và công nghệ bảo hộ lao động có thể tốn kém. Tuy nhiên, chi phí này sẽ được bù đắp qua việc giảm thiểu tai nạn lao động và tăng năng suất làm việc.

III. Phương Pháp Thiết Kế Ergonomic Hiệu Quả

Để tối ưu hóa môi trường làm việc, cần áp dụng các phương pháp thiết kế ergonomic hiệu quả. Các nguyên tắc này bao gồm việc sắp xếp không gian làm việc hợp lý, lựa chọn thiết bị phù hợp và tổ chức lao động khoa học. Những phương pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công việc mà còn bảo vệ sức khỏe người lao động.

3.1. Nguyên Tắc Sắp Xếp Không Gian Làm Việc

Không gian làm việc cần được sắp xếp sao cho thuận tiện và an toàn cho người lao động. Việc bố trí các thiết bị và dụng cụ cầm tay hợp lý sẽ giúp giảm thiểu mệt mỏi và tăng cường hiệu suất làm việc.

3.2. Lựa Chọn Thiết Bị Bảo Hộ Lao Động

Lựa chọn các loại thiết bị bảo hộ lao động phù hợp với từng công việc là rất quan trọng. Các thiết bị này cần đảm bảo an toàn và thoải mái cho người sử dụng, từ đó nâng cao hiệu quả lao động.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn của Ergonomic trong Doanh Nghiệp

Việc áp dụng ergonomic trong doanh nghiệp đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Các nghiên cứu cho thấy rằng môi trường làm việc được thiết kế hợp lý giúp giảm thiểu tai nạn lao động và tăng cường năng suất. Doanh nghiệp cần chú trọng đến việc đào tạo nhân viên về các nguyên tắc bảo hộ lao động để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong công việc.

4.1. Nâng Cao Năng Suất Làm Việc

Các doanh nghiệp áp dụng kỹ thuật ergonomic đã ghi nhận sự gia tăng năng suất lao động. Nhân viên làm việc trong môi trường an toàn và thoải mái sẽ có động lực làm việc cao hơn.

4.2. Giảm Thiểu Tai Nạn Lao Động

Việc thiết kế môi trường làm việc theo các nguyên tắc ergonomic giúp giảm thiểu nguy cơ tai nạn lao động. Điều này không chỉ bảo vệ sức khỏe người lao động mà còn giảm chi phí cho doanh nghiệp.

V. Kết Luận và Tương Lai của Ergonomic trong Bảo Hộ Lao Động

Tương lai của ergonomic trong bảo hộ lao động hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Các công nghệ mới và phương pháp thiết kế hiện đại sẽ giúp cải thiện môi trường làm việc. Doanh nghiệp cần đầu tư vào đào tạo và nâng cao nhận thức về bảo hộ lao động để đảm bảo an toàn cho người lao động.

5.1. Xu Hướng Phát Triển Ergonomic

Xu hướng phát triển ergonomic trong tương lai sẽ tập trung vào việc ứng dụng công nghệ mới. Các thiết bị thông minh sẽ giúp tối ưu hóa môi trường làm việc và nâng cao hiệu quả lao động.

5.2. Tăng Cường Đào Tạo và Nhận Thức

Đào tạo và nâng cao nhận thức về bảo hộ lao động là rất cần thiết. Các chương trình đào tạo sẽ giúp người lao động hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của ergonomic trong công việc hàng ngày.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Ergonomic (Mã mô đun: ATMT19MĐ09) được ban hành theo Quyết định số 659/QĐ-CĐDK ngày 10 tháng 06 năm 2019 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Dầu khí (Tập đoàn Dầu khí Việt Nam). Công trình do tập thể tác giả thuộc Trung tâm Đào tạo An toàn môi trường biên soạn, gồm ông Phạm Lê Ngọc Tú (Chủ biên) và ông Nguyễn Đình Chung.

Trong khung chương trình đào tạo nghề Bảo hộ lao động trình độ Cao đẳng (tổng khối lượng 135 tín chỉ), Ergonomic là mô đun chuyên môn bắt buộc gồm 2 tín chỉ, có tổng thời lượng 45 giờ (14 giờ lý thuyết, 28 giờ thực hành/thí nghiệm/thảo luận và 3 giờ kiểm tra). Mô đun được bố trí giảng dạy sau khi sinh viên đã hoàn thành các môn học chung và một số môn cơ sở như Tâm lý học lao động (ATMT19MH07), Pháp luật Bảo hộ lao động (ATMT19MĐ08).

Mục tiêu đào tạo của giáo trình bao gồm ba nhóm chuẩn đầu ra:

• Kiến thức (A1): Trình bày có hệ thống các nguyên tắc sắp xếp, thiết kế nơi làm việc, nhà xưởng; các nguyên tắc bảo đảm an toàn trong vận chuyển, mang vác vật thể và tổ chức lao động khoa học.
• Kỹ năng (B1): Phát hiện, phân tích các điểm bất hợp lý tại vị trí thao tác và áp dụng các nguyên lý ecgônômi vào thực tiễn dây chuyền sản xuất.
• Năng lực tự chủ và trách nhiệm (C1, C2): Tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn, nội quy an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) và chủ động duy trì điều kiện làm việc an toàn tại cơ sở.

Cấu trúc giáo trình gồm 6 bài học được thiết kế theo hướng tiếp cận hệ thống "Người – Máy – Môi trường" (Con người – Đối tượng kỹ thuật – Môi trường lao động). Điểm đặc thù của tài liệu là việc kết hợp đồng bộ giữa lý thuyết nhân trắc học, cơ sinh học với các quy chuẩn kỹ thuật an toàn của ngành công nghiệp dầu khí và cơ khí chế tạo.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được triển khai qua 6 chương với tiến trình sư phạm từ lý thuyết đại cương đến ứng dụng can thiệp cụ thể:

• Chương 1: Tổng quan về ergonomic (6 giờ: 3 LT, 3 TH): Trình bày nguồn gốc thuật ngữ từ tiếng Hy Lạp (ergo – lao động, nomos – quy luật), đối chiếu các định nghĩa của Hội Ecgônômi quốc tế (IEA), Smith (Tổ chức Lao động quốc tế - ILO, 1998), J.Viconli (2000) và Tiêu chuẩn Việt Nam (1990). Chương này xác định bản chất của ecgônômi là làm cho phương tiện, điều kiện làm việc thích ứng với các đặc điểm giải phẫu, sinh lý và tâm lý của con người.
• Chương 2: Sắp xếp và vận chuyển nguyên vật liệu (6 giờ: 2 LT, 4 TH): Phân tích các nguyên lý loại bỏ vật liệu thừa, quy hoạch đường vận chuyển thông thoáng, kỹ thuật sử dụng giá đỡ nhiều tầng, kho chứa di động và nguyên tắc nâng chuyển tải trọng an toàn (sử dụng bục cao, giữ trọng tâm vật nâng ở tầm thấp).
• Chương 3: An toàn máy và dụng cụ cầm tay (9 giờ: 3 LT, 6 TH): Hệ thống hóa các yêu cầu ecgônômi về nhân trắc, sinh lý và vệ sinh đối với máy móc; quy định chiều cao thao tác dưới khuỷu tay 50 mm; 10 nguyên tắc sử dụng dụng cụ cầm tay (giữ thẳng cổ tay, giảm lực nắm, hạn chế tải trọng cơ tĩnh, bọc lót chống rung và cách nhiệt).
• Chương 4: Thiết kế vị trí làm việc, chiếu sáng và nhà xưởng (9 giờ: 2 LT, 6 TH, 1 KT): Hướng dẫn quy trình thiết kế hệ thống lao động qua 5 giai đoạn; nguyên lý chuyển đổi linh hoạt giữa tư thế đứng và ngồi; các tiêu chuẩn chiếu sáng nhà xưởng (độ rọi từ 300–500 lux theo chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn Việt Nam 300 lux với đèn huỳnh quang và 150 lux với đèn dây tóc, góc nghiêng nguồn sáng $\ge 30^\circ$).
• Chương 5: Các tác hại môi trường (6 giờ: 2 LT, 4 TH): Nhận diện các yếu tố nguy hại theo Nghị định 39/2016/NĐ-CP (vi khí hậu, tiếng ồn, rung cục bộ/toàn thân, phóng xạ, bức xạ tử ngoại, bụi, hóa chất, vi sinh vật); phân loại 4 cấp độ điều kiện lao động và giải pháp kỹ thuật phòng ngừa.
• Chương 6: Tổ chức lao động và phúc lợi (9 giờ: 2 LT, 6 TH, 1 KT): Trình bày khái niệm Cơ sinh học Ecgonomi (C.E), chức năng nhận diện của ecgônômi màu sắc, các nguyên tắc thiết kế phương tiện phúc lợi dựa trên ngưỡng nhân trắc và thiết lập chế độ làm việc – nghỉ ngơi hợp lý.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Mô hình hệ thống Người – Máy – Môi trường: Phân tích các mối tương tác đa chiều giữa khả năng thể lực, hệ thần kinh và phản ứng tâm lý của người lao động với máy móc, công nghệ và môi trường xung quanh.
• Nguyên lý nhân trắc học ứng dụng: Xác định quy tắc thiết kế bao quát 90% quần thể lao động (sử dụng ngưỡng thấp 5% - $P_5$ cho các kích thước tầm với và ngưỡng cao 95% - $P_{95}$ cho kích thước không gian chiếm chỗ; loại bỏ việc áp dụng ngưỡng trung bình $P_{50}$).
• Cơ chế cân bằng sinh học và căng thẳng lao động: Phân tích nguyên nhân gây chấn thương tích lũy do gánh nặng tĩnh, tư thế gò bó kéo dài và cơ chế suy giảm thị lực do chiếu sáng không hợp lý.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật: Đo đạc, tính toán các thông số độ rọi, nhiệt độ, độ ẩm; vận hành và bố trí bục nâng, xe đẩy, pallet chứa hàng, bố trí chụp đèn chống chói tại xưởng.
• Kỹ năng phân tích: Đánh giá các điểm xung đột nhân trắc tại trạm làm việc, phân tích tải trọng tĩnh tác động lên hệ cơ – xương – khớp của người vận hành máy mài, máy cắt.
• Năng lực ứng dụng: Thực hiện kiểm tra ecgônômi trong dây chuyền sản xuất, kẻ vạch phân luồng giao thông nội bộ và thiết lập quy trình làm việc an toàn đối với thiết bị cầm tay.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình định hướng áp dụng phương pháp dạy học tích cực nhằm phát triển toàn diện năng lực nghề nghiệp của học viên:

• Phương pháp giảng dạy: Giảng viên sử dụng kỹ thuật thuyết trình ngắn kết hợp trực quan hóa bằng sơ đồ, máy chiếu và phim tư liệu kỹ thuật; tổ chức dạy học giải quyết vấn đề (problem-based learning) và điều phối các phiên thảo luận nhóm.
• Thực hành và bài tập tình huống: Thời lượng thực hành chiếm tới 62,2% (28/45 giờ). Người học được chia thành các nhóm nhỏ (8–10 học viên) để thực hiện các bài tập mô phỏng tại xưởng cơ khí và bãi thực hành, bao gồm:
  • Tình huống kẻ vạch và phân luồng đường vận chuyển nguyên vật liệu trong nhà xưởng.
  • Tình huống kiểm tra, đánh giá tiêu chí ecgônômi đối với máy mài cầm tay và bộ dụng cụ cơ khí.
  • Tình huống khảo sát, đánh giá tư thế làm việc và đề xuất phương án cải tiến chiếu sáng, thông gió.
• Phương pháp đánh giá: Quy trình kiểm tra thực hiện theo Quy chế đào tạo Cao đẳng hệ chính quy (Thông tư số 09/2017/TT-BLĐTBXH ngày 13/3/2017 của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội):
  • Đánh giá thường xuyên (hệ số 1, kiểm tra miệng sau 5 giờ học) và Định kỳ (hệ số 2, viết/thuyết trình sau 20 giờ học): Chiếm trọng số 40%.
  • Thi kết thúc môn học (hình thức viết tự luận kết hợp trắc nghiệm khách quan sau 30–45 giờ học): Chiếm trọng số 60%.
  • Điểm tổng kết được tính theo thang điểm 10, làm tròn 1 chữ số thập phân, sau đó quy đổi sang thang điểm 4 và điểm chữ.
• Yêu cầu tự học: Người học bắt buộc phải chuẩn bị bài trước khi lên lớp, hoàn thành các phiếu học tập được giao và tham dự tối thiểu 70% tổng thời lượng lý thuyết (vắng quá 30% phải học lại mô đun).

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Giáo trình Ergonomic (2019) tích hợp chặt chẽ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành tại Việt Nam:

• Cập nhật khung pháp lý ATVSLĐ: Toàn bộ nội dung kiểm tra và đánh giá tác hại môi trường được căn chỉnh theo Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015, Nghị định số 39/2016/NĐ-CP (quy định chi tiết về kiểm soát yếu tố nguy hiểm, có hại theo Phụ lục I), Nghị định số 44/2016/NĐ-CP (quy định về đánh giá ecgônômi trong điều kiện lao động nặng nhọc, độc hại) và Quyết định số 3733/2002/QĐ-BYT của Bộ Y tế ban hành 21 tiêu chuẩn vệ sinh lao động.
• Gắn liền thực tiễn công nghiệp: Các ví dụ minh họa và nguyên lý thiết kế được lấy trực tiếp từ môi trường gia công cơ khí, nhà xưởng sản xuất, kho bãi và các công trình dầu khí (khu vực bồn bể kim loại, không gian kín, môi trường phát sinh điện từ trường radio, thiết bị nâng hạ).
• Hệ thống tư liệu học thuật quy chuẩn: Nội dung biên soạn kế thừa trực tiếp các công trình chuyên khảo uy tín như sách “Ecgônômi – Khoa học về yếu tố con người trong lao động” của GS. Nguyễn Văn Lê và tài liệu đào tạo cải thiện điều kiện làm việc của Văn phòng Lao động Quốc tế (ILO).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Tài liệu được thiết kế chuyên biệt phục vụ các nhóm đối tượng cụ thể trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp:

• Sinh viên: Phục vụ trực tiếp sinh viên năm thứ hai, năm thứ ba trình độ Cao đẳng nghề Bảo hộ lao động tại Trường Cao đẳng Dầu khí và các cơ sở đào tạo khối ngành kỹ thuật công nghiệp.
• Điều kiện tiên quyết: Người học cần hoàn thành khối kiến thức chung (Giáo dục chính trị, Pháp luật, Tin học) và nắm vững kiến thức từ các môn học ATMT19MH07 (Tâm lý học lao động), ATMT19MĐ08 (Pháp luật BHLĐ).
• Giảng viên: Dùng làm tài liệu giảng dạy chính thức, định hướng thiết kế giáo án tích hợp lý thuyết – thực hành tại phòng học chuyên môn hóa và xưởng bảo hộ lao động.
• Cán bộ quản lý an toàn (HSE): Cung cấp tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho kỹ sư an toàn, cán bộ thanh kiểm tra điều kiện lao động và chuyên viên quản lý môi trường tại các nhà máy, xí nghiệp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này được biên soạn cho đối tượng nào?

Tài liệu được ban hành chính thức phục vụ đào tạo trình độ Cao đẳng nghề Bảo hộ lao động theo Quyết định số 659/QĐ-CĐDK của Trường Cao đẳng Dầu khí, đồng thời dùng làm tài liệu tham khảo cho nhân sự phụ trách công tác an toàn tại doanh nghiệp.

2. Cần hoàn thành những môn học nào trước khi học mô đun này?

Sinh viên cần tích lũy các môn học chung cơ bản và các môn học chuyên ngành bổ trợ bao gồm Tâm lý học lao động (ATMT19MH07) và Pháp luật Bảo hộ lao động (ATMT19MĐ08) để hiểu rõ các cơ chế sinh lý và khung quy định pháp lý.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này là gì?

Giáo trình phân bổ thời lượng thực hành lên tới hơn 60%, tập trung vào các giải pháp kỹ thuật cụ thể tại xưởng (như quy cách kẻ vạch, thiết kế bục nâng, bố trí góc chiếu sáng $\ge 30^\circ$, nguyên tắc $P_5$ và $P_{95}$) và đối chiếu trực tiếp với các Nghị định số 39/2016/NĐ-CP, Nghị định số 44/2016/NĐ-CP.

4. Quy định về chuyên cần và điều kiện dự thi kết thúc môn học?

Người học phải tham dự tối thiểu 70% số tiết giảng lý thuyết trên lớp. Trường hợp vắng mặt vượt quá 30% thời lượng quy định sẽ không đủ điều kiện dự thi và bắt buộc phải đăng ký học lại mô đun.

5. Tài liệu tham khảo chính của giáo trình gồm những nguồn nào?

Giáo trình trích dẫn tài liệu “Ecgônômi – Khoa học về yếu tố con người trong lao động” của GS. Nguyễn Văn Lê, các tài liệu hướng dẫn an toàn nơi làm việc của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) cùng hệ thống tiêu chuẩn vệ sinh lao động của Bộ Y tế (QĐ 3733/2002/QĐ-BYT).

---

Kết luận

Giáo trình Ergonomic (ATMT19MĐ09) của Trường Cao đẳng Dầu khí cung cấp nền tảng kiến thức khoa học và kỹ năng thực hành chuẩn xác về sự thích ứng giữa con người, phương tiện kỹ thuật và môi trường sản xuất. Thông qua tiến trình 6 chương học đi từ nhận diện rủi ro đến can thiệp kỹ thuật tại vị trí làm việc, tài liệu đóng vai trò mắt xích trọng yếu trong chương trình đào tạo nghề Bảo hộ lao động, hỗ trợ trực tiếp cho các mô đun kỹ thuật an toàn chuyên sâu tiếp theo như an toàn cơ khí, an toàn hóa chất và quản lý vệ sinh công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Tổng quan về ergonomic Trang 18 CHƯƠNG 2: SẮP XẾP VÀ VẬN CHUYỂN NGUYÊN VẬT LIỆU Mục tiêu của chương này là: Sau khi học xong chương này, người học có khả năng: ➢ Về kiến thức: − Trình bày được các nguyên lý trong sắp xếp và vận chuyển nguyên vật liệu. ➢ Về kỹ năng − Thực hiện được kiểm tra ergonomic trong sắp xếp và vận chuyển nguyên vật liệu. ➢ Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: − Tuân thủ quy định, nội quy về an toàn vệ sinh lao động ❖ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP CHƯƠNG 2 - Đối với người dạy: sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học thực hiện câu hỏi thảo luận và bài tập chương 2 (cá nhân hoặc nhóm).

- Đối với người học: chủ động đọc trước giáo trình (chương 2) trước buổi học; hoàn thành đầy đủ câu hỏi thảo luận và bài tập tình huống chương 2 theo cá nhân hoặc nhóm và nộp lại cho người dạy đúng thời gian quy định. ❖ ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CHƯƠNG 2 - Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Bãi dụng cụ chữa cháy - Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác - Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình môn học, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, phim ảnh, và các tài liệu liên quan. - Các điều kiện khác: Không có ❖ KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ CHƯƠNG 2 - Nội dung: ✓ Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức ✓ Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng. ✓ Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp + Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập.

Chương 2: Sắp xếp và vận chuyển nguyên vật liệu Trang 19 + Tham gia đầy đủ thời lượng môn học. + Nghiêm túc trong quá trình học tập. - Phương pháp: ✓ Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: hỏi miệng) ✓ Kiểm tra định kỳ lý thuyết: không có ❖ NỘI DUNG CHƯƠNG 2 2. CÁC NGUYÊN LÝ TRONG SẮP XẾP VÀ VẬN CHUYỂN NGUYÊN VẬT LIỆU.

Sắp xếp và vận chuyển vật liệu và sản phẩm là một phần quan trọng của quy trình sản xuất tại doanh nghiệp. Việc vận chuyển và cất giữ vật liệu, sản phẩm bản thân nó không mang lại lợi nhuận và tăng thêm giá trị của sản phẩm, mà ngược lại: vật liệu, sản phẩm có thể bị hư hại, tai nạn lao động có thể xảy ra. Tuy nhiên, cải tiến quá trình sắp xếp và vận chuyển vật liệu và sản phẩm có nghĩa là khôi phục được những không gian dùng không đúng, mất ít thời gian sản xuất vào việc tìm kiếm nguyên vật liệu để không đúng chỗ, chi phí ít hơn do làm việc theo quy trình, việc quản lý hàng tồn kho được đơn giản hoá, giảm các thao tác không cần thiết, góp phần đảm bảo cho công việc được tiến hành trôi chảy, hiệu quả, hạn chế tổn thất, mệt nhọc và tai nạn. Các nguyên tắc về sắp xếp và vận chuyển vật liệu và sản phẩm bao gồm: a.

Cải tiến sắp xếp, vận chuyển vật liệu: - Loại đi những vật liệu không cần thiết: Xem xét xem mỗi dụng cụ, mỗi mẩu nguyên liệu thô, mỗi một bộ phận có được sử dụng không? Nó có thực sự cần thiết không? nếu không hãy mang chúng đi khỏi nơi sản xuất. - Vạch rõ và giữ đường vận chuyển thông thoáng, tránh phải đối mặt với nguy hiểm do tai nạn và hoả hoạn gây ra; Chương 2: Sắp xếp và vận chuyển nguyên vật liệu Trang 20 Hình 2.