Giáo trình Chế tạo, Lắp đặt Mạch điện tử Nâng cao - Nghề Điện tử Công nghiệp

Dưới đây là meta tags cho bài viết theo yêu cầu: { "ai_description": "Giáo trình chế tạo lắp đặt mạch điện tử nâng cao nghề điện tử công nghiệp trường cao

• Trường học: Trường Cao đẳng nghề Kỹ thuật Công nghệ
• Chuyên ngành: Điện tử công nghiệp
• Đề tài: Chế tạo, lắp đặt mạch điện tử nâng cao
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình chế tạo lắp đặt mạch điện tử nâng cao

Giáo trình chế tạo lắp đặt mạch điện tử nâng cao là tài liệu chuyên ngành dành cho sinh viên Cao đẳng nghề Kỹ thuật công nghệ theo học ngành Điện tử công nghiệp. Nội dung tập trung vào kỹ thuật hàn linh kiện SMD, đọc đo kiểm tra linh kiện, chế tạo mạch in và lắp ráp mạch điện tử nâng cao. Giáo trình được biên soạn dựa trên chương trình khung đào tạo của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, cập nhật kiến thức mới nhất phù hợp với nhu cầu sản xuất công nghiệp hiện đại. Với thời lượng 75 giờ, giáo trình bao gồm 4 bài chính: đọc đo kiểm tra linh kiện SMD, kỹ thuật hàn SMD, mạch điện tử nâng cao và chế tạo mạch in. Mỗi bài học kết hợp lý thuyết với thực hành, đảm bảo sinh viên nắm vững kỹ năng chuyên môn và ứng dụng vào thực tế sản xuất.

1.1. Vai trò của giáo trình trong đào tạo nghề

Giáo trình đóng vai trò nền tảng trong đào tạo nghề Điện tử công nghiệp tại các trường Cao đẳng nghề. Nó cung cấp kiến thức chuyên sâu về chế tạo và lắp đặt mạch điện tử, giúp sinh viên hình thành kỹ năng thực hành từ cơ bản đến nâng cao. Nội dung giáo trình được biên soạn gắn liền với nhu cầu thực tế sản xuất, đảm bảo sinh viên sau khi tốt nghiệp có thể đáp ứng yêu cầu công việc ngay lập tức. Ngoài ra, giáo trình còn hỗ trợ giảng viên trong quá trình giảng dạy, đảm bảo thống nhất về phương pháp và tiêu chuẩn đào tạo.

1.2. Nội dung chính của giáo trình

Nội dung giáo trình bao gồm bốn bài học chính: đọc đo kiểm tra linh kiện SMD, kỹ thuật hàn SMD, mạch điện tử nâng cao và chế tạo mạch in. Mỗi bài học đều có phần lý thuyết và thực hành, đảm bảo sinh viên nắm vững kiến thức cơ bản và kỹ năng chuyên môn. Bài 1 hướng dẫn cách đọc, đo và kiểm tra linh kiện SMD, trong khi Bài 2 tập trung vào kỹ thuật hàn và tháo hàn linh kiện. Bài 3 giới thiệu các loại mạch điện tử nâng cao như mạch switching nguồn boost, buck và mạch bảo vệ. Bài 4 hướng dẫn quy trình chế tạo mạch in và xử lý sau hàn.

II. Phân tích nhu cầu đào tạo kỹ thuật chế tạo lắp đặt mạch điện tử

Nhu cầu đào tạo kỹ thuật chế tạo lắp đặt mạch điện tử trong ngành Điện tử công nghiệp ngày càng tăng cao do sự phát triển mạnh mẽ của công nghiệp 4.0. Các doanh nghiệp sản xuất yêu cầu nhân lực có kỹ năng chuyên môn cao, thành thạo trong chế tạo, lắp đặt và bảo trì mạch điện tử. Giáo trình này được thiết kế nhằm đáp ứng nhu cầu này, cung cấp kiến thức chuyên sâu về kỹ thuật hàn SMD, chế tạo mạch in và lắp ráp mạch điện tử nâng cao. Nội dung giáo trình không chỉ tập trung vào lý thuyết mà còn kết hợp chặt chẽ với thực hành, giúp sinh viên nắm vững kỹ năng và áp dụng vào thực tế sản xuất.

2.1. Thách thức trong đào tạo kỹ thuật điện tử

Một trong những thách thức lớn trong đào tạo kỹ thuật điện tử là sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ. Các linh kiện và mạch điện tử ngày càng trở nên phức tạp, đòi hỏi sinh viên phải liên tục cập nhật kiến thức mới. Ngoài ra, việc thiếu trang thiết bị thực hành hiện đại cũng là một trở ngại lớn. Giáo trình này được biên soạn nhằm khắc phục những thách thức này bằng cách cung cấp kiến thức mới nhất và hướng dẫn thực hành chi tiết, giúp sinh viên theo kịp xu hướng công nghệ.

2.2. Vai trò của giáo trình trong phát triển kỹ năng

Giáo trình đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kỹ năng chuyên môn cho sinh viên ngành Điện tử công nghiệp. Nó cung cấp kiến thức từ cơ bản đến nâng cao về chế tạo, lắp đặt và bảo trì mạch điện tử. Nội dung giáo trình được biên soạn dựa trên chương trình khung đào tạo của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, đảm bảo sinh viên nắm vững kiến thức cơ bản và kỹ năng thực hành. Ngoài ra, giáo trình còn hỗ trợ sinh viên trong quá trình tự học và nghiên cứu, giúp họ phát triển tư duy sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề.

III. Phương pháp giảng dạy giáo trình chế tạo lắp đặt mạch điện tử

Phương pháp giảng dạy giáo trình chế tạo lắp đặt mạch điện tử tại Trường Cao đẳng nghề Kỹ thuật công nghệ được thiết kế theo hướng thực hành và ứng dụng. Mỗi bài học đều kết hợp lý thuyết với thực hành, đảm bảo sinh viên nắm vững kiến thức cơ bản và kỹ năng chuyên môn. Giáo viên sử dụng phương pháp giảng dạy tích cực, khuyến khích sinh viên tham gia vào quá trình học tập thông qua các bài tập thực hành và dự án nhóm. Ngoài ra, giáo trình còn cung cấp các tài liệu tham khảo bổ sung, giúp sinh viên mở rộng kiến thức và nâng cao kỹ năng chuyên môn.

3.1. Phương pháp giảng dạy lý thuyết

Phương pháp giảng dạy lý thuyết trong giáo trình này tập trung vào việc giải thích các khái niệm cơ bản về chế tạo, lắp đặt và bảo trì mạch điện tử. Giáo viên sử dụng các phương pháp giảng dạy tích cực như thuyết trình, thảo luận nhóm và trình bày case study để giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các khái niệm lý thuyết. Ngoài ra, giáo trình còn cung cấp các tài liệu tham khảo bổ sung, giúp sinh viên mở rộng kiến thức và nâng cao kỹ năng chuyên môn.

3.2. Phương pháp giảng dạy thực hành

Phương pháp giảng dạy thực hành trong giáo trình này tập trung vào việc hướng dẫn sinh viên thực hiện các bài tập thực hành, từ cơ bản đến nâng cao. Giáo viên sử dụng phương pháp hướng dẫn trực tiếp, giải thích từng bước và quan sát sinh viên thực hiện. Ngoài ra, giáo trình còn cung cấp các bài tập thực hành mô phỏng, giúp sinh viên luyện tập và nâng cao kỹ năng trước khi thực hiện trên thiết bị thực tế.

IV. Ứng dụng và triển vọng của giáo trình chế tạo lắp đặt mạch điện tử

Giáo trình chế tạo lắp đặt mạch điện tử nâng cao không chỉ cung cấp kiến thức chuyên môn mà còn mở ra nhiều cơ hội ứng dụng trong thực tế sản xuất. Sau khi hoàn thành khóa học, sinh viên có thể áp dụng kiến thức vào các lĩnh vực như sản xuất linh kiện điện tử, lắp ráp thiết bị điện tử, bảo trì và sửa chữa hệ thống điện tử. Ngoài ra, giáo trình còn hỗ trợ sinh viên trong quá trình nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới, giúp họ phát triển tư duy sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề. Triển vọng của giáo trình này là rất rộng mở, đặc biệt trong bối cảnh công nghiệp 4.0 đang phát triển mạnh mẽ.

4.1. Ứng dụng trong sản xuất công nghiệp

Giáo trình chế tạo lắp đặt mạch điện tử nâng cao cung cấp kiến thức chuyên sâu về kỹ thuật chế tạo, lắp đặt và bảo trì mạch điện tử, giúp sinh viên có thể áp dụng vào sản xuất công nghiệp. Các doanh nghiệp sản xuất linh kiện điện tử, thiết bị điện tử và hệ thống điều khiển tự động đều có nhu cầu tuyển dụng nhân lực có kỹ năng này. Ngoài ra, giáo trình còn hỗ trợ sinh viên trong quá trình nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới, giúp họ phát triển tư duy sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề.

4.2. Triển vọng phát triển nghề nghiệp

Sau khi hoàn thành khóa học, sinh viên ngành Điện tử công nghiệp có thể phát triển sự nghiệp trong nhiều lĩnh vực khác nhau, từ sản xuất linh kiện điện tử đến lắp ráp thiết bị điện tử và bảo trì hệ thống. Giáo trình chế tạo lắp đặt mạch điện tử nâng cao cung cấp kiến thức chuyên sâu, giúp sinh viên có lợi thế cạnh tranh trong thị trường lao động. Ngoài ra, giáo trình còn hỗ trợ sinh viên trong quá trình nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới, giúp họ phát triển tư duy sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2 LỜI GIỚI THIỆU Trên cơ sở chương trình khung đào tạo của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã ban hành, Trường Cao đẳng nghề Kỹ thuật công nghệ đã tổ chức biên soạn giáo trình đào tạo phục vụ cho giảng viên, giáo viên giảng dạy và học tập, thực tập của học sinh, sinh viên nghề Điện tử công nghiệp trong thời kỳ công nghiệp hoá – hiện đại hoá đất nước. Trong đó tài liệu môn học Chế tạo, lắp đặt mạch điện tử nâng cao đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo và hình thành các kỹ năng cơ bản cho các học viên, sinh viên theo học nghề Điện tử công nghiệp.

Khi biên soạn, nhóm biên soạn đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới có liên quan đến nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội dung lý thuyết và thực hành được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế trong sản xuất đồng thời có tính thực tiển cao. Nội dung giáo trình được biên soạn với dung lượng thời gian đào tạo 75 giờ gồm có: Bài 1: Đọc, đo, kiểm tra linh kiện SMD Bài 2: Kỹ thuật hàn linh kiện SMD Bài 3: Mạch điện tử nâng cao Bài 4: Chế tạo mạch in. Trong quá trình sử dụng giáo trình, tuỳ theo yêu cầu cũng như khoa học và công nghệ phát triển có thể điều chỉnh thời gian và bổ sung những kiên thức mới cho phù hợp. Trong giáo trình, chúng tôi có đề ra nội dung thực tập của từng bài để người học cũng cố và áp dụng kiến thức phù hợp với kỹ năng.

Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng được mục tiêu đào tạo nhưng không tránh được những khiếm khuyết. Rất mong nhận được đóng góp ý kiến của các thầy, cô giáo, bạn đọc để nhóm biên soạn sẽ hiệu chỉnh hoàn thiện hơn. Các ý kiến đóng góp xin gửi về Khoa Điện tử - Điện lạnh, Trường Cao đẳng nghề Kỹ thuật công nghệ, Thị trấn Đông Anh, Huyện Đông Anh, Thành phố Hà Nội. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 BAN CHỦ NHIỆM BIÊN SOẠN GIÁO TRÌNH NGHỀ: ĐIỆN TỬ CÔNG NGHIỆP TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ 3 MỤC LỤC Trang TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN 1 LỜI GIỚI THIỆU 2 MỤC LỤC 2 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN 5 BÀI 1: ĐỌC, ĐO, KIỂM TRA LINH KIỆN SMD 7 1.

Linh kiện hàn bề mặt (SMD) 7 1. Khái niệm chung 7 1. Linh kiện thụ động SMD 7 1. Linh kiện tích cực SMD 13 2.

Khai thác sử dụng máy đo, kiểm tra linh kiện 13 2. Sử dụng máy đo VOM 13 2. Sử dụng máy hiện sóng 13 BÀI 2: KỸ THUẬT HÀN LINH KIỆN SMD 17 1. Giới thiệu dụng cụ hàn và tháo hàn 17 1.

Mỏ hàn vi mạch 17 1. Máy khò tháo chân linh kiện 17 2. Phương pháp hàn và tháo hàn 20 2. Kỹ thuật tháo hàn 20 2.

Kỹ thuật hàn 21 2. Phương pháp xử lý vi mạch sau hàn 26 3. Các yêu cầu về mạch, linh kiện sau hàn đối với vi mạch 26 3. Các phương pháp xử lý mạch sau hàn 27 BÀI 3: MẠCH ĐIỆN TỬ NÂNG CAO 29 1.

Mạch Switching nguồn boost 30 1. Mạch Switching buck 31 2. Mạch bảo vệ 32 2. Mạch bảo vệ điện áp 32 2.

Mạch bảo vệ điện áp thấp 33 2. Mạch bảo vệ điện áp cao 34 3. Mạch điều chế tín hiệu, khống chế và điều khiển 34 3. Mạch điều chỉnh độ sáng của đèn sợi đốt 35 3.

Mạch điều chỉnh độ sáng của đèn sợi đốt dùng Thyristor 35 3. Mạch điều chỉnh độ sáng của đèn sợi đốt dùng Triac 35 3. Mạch điều chỉnh tốc độ quay của Mô tơ 37 3. Mạch tạo thời gian trễ dùng timer 555 40 4.

Mạch điều khiển, khống chế từ xa 41 4. Mạch tắt mở đèn theo ánh sáng 42 4. Mạch điều khiển từ xa dùng vi mạch PT2248, 2249 44 4. Mạch điều khiển từ xa dùng vi mạch PT2248 44 4.

Mạch điều khiển từ xa dùng vi mạch PT2249 48 BÀI 4: CHẾ TẠO MẠCH IN 52 1. Quy trình chế tạo mạch in trong công nghiệp 52 2. Quy trình chế tạo mạch in thủ công 55 2. Chế bản trên phim 55 2.

Chuẩn bị mạch in 58 2. In mạch in trên tấm mạch in 60 2. Ăn mòn mạch in 61 TÀI LIỆU THAM KHẢO 65 5 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Chế tạo, lắp đặt mạch điện tử nâng cao Mã mô đun: MĐ ĐTCN 26 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: Mô đunđược bố trí học trước các môn học/ mô-đun đào tạo chuyên môn nghề trong chương trình đào tạo trình độ Trung cấp và Cao đẳng nghề Điện tử công nghiệp như: Điện tử cơ bản, Kỹ thuật xung - số, PLC, Vi xử lý. - Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề.

- Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Mục tiêu của mô đun: - Về kiến thức:  Nhận dạng, đọc, đo linh kiện điện tử hàn bề mặt chính xác.  Tìm, nhận dạng, thay thế tương đương, tra cứu được một số IC thông dụng.  Phân tích, thiết kế được một số mạch ứng dụng phức tạp dùng IC - Về kỹ năng:  Lắp ráp, kiểm tra, thay thế được các linh kiện, mạch điện tử chuyên dụng đúng yêu cầu kỹ thuật  Hàn và tháo được các mối hàn trong mạch điện, điện tử phức tạp an toàn.  Chế tạo được các mạch in phức tạp đúng thiết kế và đạt chất lượng tốt.

- Về thái độ:  Rèn luyện thái độ nghiêm túc, cẩn thận, chính xác trong học tập và thực hiện công việc. Nội dung của mô đun: Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian: Thời gian T Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Thực Thi/ T số thuyết hành Kiểm tra 1 Bài 1: Đọc, đo, kiểm tra linh kiện SMD 14 5 8 1 2 Bài 2: Kỹ thuật hàn linh kiện SMD 14 5 8 1 3 Bài 3 : Mạch điện tử nâng cao 31 10 20 1 6 4 Bài 4 : Chế tạo mạch in 14 5 9 0 5 Thi kết thúc mô đun 2 2 Cộng: 75 25 45 5 7 BÀI 1: ĐỌC, ĐO, KIỂM TRA LINH KIỆN SMD Mã bài: MĐ ĐTCN 26 - 01 Giới thiệu: Linh kiện dán bao gồm các điện trở, tụ điện,transistor. là các linh kiện được dùng phổ biến trong các mạch điện tử. Tuỳ theo yêu cầu sử dụng, những linh kiện này được chế tạo để sử dụng cho nhiều loại mạch điện tử khác nhau và có những đặc tính kỹ thuật tương ứng với từng loại mạch điện tử.

Thí dụ, các mạch trong thiết bị đo lường cần dùng loại điện trở có độ chính xác cao, hệ số nhiệt nhỏ; các mạch trong thiết bị cao tần cần dùng loại tụ điện có độ tổn hao nhỏ; các mạch cao áp cần dùng tụ điện có điện áp công tác lớn. Những linh kiện này là những linh kiện rời rạc, khi lắp ráp các linh kiện này vào mạch điện tử cần hàn nối chúng vào mạch. Trong kỹ thuật chế tạo mạch in và vi mạch, người ta có thể chế tạo luôn cả điện trở, tụ điện, vòng dây trong mạch in hoặc vi mạch. Mục tiêu: - Trình bày được khái niệm chung của linh kiện hàn bề mặt SMD; - Phân biệt được các loại linh kiện điện tử hàn bề mặt rời và trong mạch điện; - Đọc, tra cứu chính xác các thông số kỹ thuật linh kiện điện tử SMD; - Đánh giá chất lượng linh kiện bằng máy đo VOM và máy hiện sóng; - Rèn luyện tính tỷ mỉ, chính xác, an toàn và vệ sinh công nghiệp.

Nội dung chính: 1. Linh kiện hàn bề mặt (SMD) 1. Khái niệm chung Linh kiện SMD (Surface Mount Devices) - loại linh kiện dán trên bề mặt mạch in, sử dụng trong công nghệ SMT (Surface Mount Technology) gọi tắt là linh kiện dán. Các linh kiện dán thường thấy trong mainboard: Điện trở dán, tụ dán, cuộn dây dán, diode dán, Transistor dán, mosfet dán, IC dán.

Rỏ ràng linh kiện thông thường nào thì cũng có linh kiện dán tương ứng. Linh kiện thụ động SMD 8 Hình1.1: Hình ảnh một số linh kiện SMD a. Điện trở SMD Cách đọc trị số điện trở dán: Hình 1.2: Giá trị điện trở SMD Điện trở dán dùng 3 chữ số in trên lưng để chỉ giá trị của điện trở. 2 chữ số đầu là giá trị thông dụng và số thứ 3 là số mũ của mười (số số không).

Ví dụ: 334 = 33 × 10^4 ohms = 330 kilohms 222 = 22 × 10^2 ohms = 2.2 kilohms 473 = 47 × 10^3 ohms = 47 kilohms 105 = 10 × 10^5 ohms = 1.0 megohm Điện trở dưới 100 ohms sẽ ghi: số cuối = 0 (Vì 10^0 = 1). Ví dụ: 100 = 10 × 10^0 ohm = 10 ohms 220 = 22 × 10^0 ohm = 22 ohms Đôi khi nó được khi hẳn là 10 hay 22 để trán hiểu nhầm là 100 = 100ohms hay 220 9 Điện trở nhỏ hơn 10 ohms sẽ được ghi kèm chữ R để chỉ dấu thập phân.3: Một số giá trị điện trở SMD thông dụng Trường hợp điện trở dán có 4 chữ số thì 3 chữ số đầu là giá trị thực và chữ số thứ tư chính là số mũ 10 (số số không).9 kilohm 1000 = 100 × 10^0 ohm = 100 ohms Một số trường hợp điện trở lớn hơn 1000ohms thì được ký hiệu chữ K (tức Kilo ohms) và điện trở lớn hơn 1000.000 ohms thì ký hiệu chử M (Mega ohms). Các điện trở ghi 000 hoặc 0000 là điện trở có trị số = 0ohms. Bảng tra Code Resistor SMD (nguồn Cooler Master và AcBel dung rất nhiều loại này): 1/ Mã điện trở và giá trị tuơng ứng: 10 Hình 1.4: Bảng tra linh kiện SM 2/ Hệ số nhân được kí hiệu bằng chữ cái: - S hoặc Y: hệ số nhân 10-2 - R hoặc X: hệ số nhân 10-1 - A: hệ số nhân 100 - B: hệ số nhân 101 - C: hệ số nhân 102 - D: hệ số nhân 103 - E: hệ số nhân 104 - F: hệ số nhân 105 Ví dụ: - 51S = 51Y = 3.32 ohm - 12R = 12X = 13 ohm - 09A = 121 ohm - 24B = 1.

Tụ SMD Quy định ký mã số biểu diễn trị số tụ điện, cách đọc trị số tụ điện Cũng giống như điện trở, các tụ điện đều được ký hiệu để xác định các thông số của chúng.