Giáo trình chăn nuôi chó mèo tại Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp

Giáo trình về chăn nuôi chó mèo nghề dịch vụ thú y cao đẳng trường cao đẳng cộng đồng đồng tháp, biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, hệ thống hóa kiến thức từ cơ bản đến

• Tác giả: Trần Thị Thanh Thúy
• Trường học: Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Giáo trình chăn nuôi chó mèo
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đồng Tháp

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA CHÓ MÈO
• 1.1. Vài nét về cơ thể học của chó, mèo
• 1.2. Các hằng số sinh lý
• 1.3. Các chỉ tiêu sinh hóa máu
• 1.4. Các chỉ tiêu sinh lý
• 1.5. Sinh lý sinh sản
• 1.5.1. Hệ sinh dục đực
• 1.5.2. Hệ sinh dục cái
• 1.5.3. Một số chỉ tiêu về sinh sản
• 1.5.4. Sinh lý sinh dục chó cái
• 1.5.5. Các giai đoạn của chu kỳ động dục
• 1.5.6. Mang thai
• 1.6. Hành vi hoạt động của chó
• 1.7. Hành vi hoạt động của mèo
• 2. DINH DƯỠNG CHO CHÓ VÀ MÈO
• 2.1. Đặc điểm về dinh dưỡng chó và mèo
• 2.2. Nhu cầu duy trì cho chó lớn
• 2.3. Nhu cầu tăng trưởng
• 2.4. Nhu cầu làm việc
• 2.5. Nhu cầu mang thai
• 2.6. Chấn thương, giải phẫu
• 2.7. Dưỡng chất cho chó, mèo
• 2.7.1. Nhu cầu chất đạm
• 2.7.2. Nhu cầu chất bột đường
• 2.7.3. Nhu cầu chất béo và chất xơ
• 2.7.4. Nhu cầu vitamin
• 2.7.5. Nhu cầu về khoáng
• 2.7.6. Nhu cầu về nước
• 3. THỨC ĂN CHO CHÓ VÀ MÈO
• 3.1. Những đặc điểm lưu ý khi cho chó ăn
• 3.2. Chọn thức ăn dựa vào độ tuổi, giống chó và trạng thái sinh sản
• 3.3. Hiểu rõ các “từ khóa” trên bao bì thức ăn
• 3.4. Đảm bảo dinh dưỡng
• 3.5. Thành phần ngũ cốc vô cùng quan trọng
• 3.6. Đọc hiểu thành phần trên bao bì thức ăn
• 3.7. Tìm hiểu kỹ hơn về nhãn hiệu uy tín
• 3.8. Các dạng thức ăn cho chó mèo
• 3.9. Khẩu phần ăn cho chó mèo
• 4. NUÔI DƯỠNG VÀ CHĂM SÓC CHÓ
• 4.1. Lựa chó để nuôi
• 4.2. Chuẩn bị nơi ở cho chó
• 4.3. Chăm sóc chó theo giai đoạn tuổi của chó
• 4.4. Chó sau khi tách mẹ đến trưởng thành sinh dục
• 4.5. Chó mang thai
• 4.6. Chó nuôi con
• 5. NUÔI DƯỠNG VÀ CHĂM SÓC MÈO
• 5.1. Đặc điểm sinh học của mèo
• 5.2. Chăm sóc cho mèo
• 5.3. Nhu cầu dinh dưỡng
• 5.4. Cách chăm sóc mèo
• 5.5. Chăm sóc mèo già
• 5.6. Những bệnh thường gặp ở mèo
• 6. CHĂM SÓC NGOẠI HÌNH CHO CHÓ
• 6.1. Chăm sóc lông cho chó
• 6.2. Chăm sóc móng cho chó
• 6.3. Chăm sóc tai, mắt, mũi và răng cho chó
• 6.4. Chăm sóc đôi mắt
• 6.5. Các giống chó phổ biến ở Việt Nam
• 6.5.1. Giống chó nội
• 6.5.2. Giống chó nhập nội đã được nuôi thích nghi ở Việt Nam
• 6.5.3. Một số giống chó ở các nước trên thế giới
• 6.5.3.1. Akita Inu – quốc khuyển của Nhật bản
• 6.5.3.2. Golden Retriever – Loài chó được ưa chuộng nhất tại Mỹ
• 6.5.3.3. Papillon – Loài chó Bướm xinh đẹp
• 6.5.4. Các giống chó nguy hiểm tấn công người
• 7. HUẤN LUYỆN CHÓ
• 7.1. Nguyên tắc cơ bản trong quá trình huấn luyện chó
• 7.2. Điều kiện môi trường nơi huấn luyện chó
• 7.3. Phương pháp huấn luyện chó
• 7.4. Các nội dung đơn giản trong huấn luyện chó
• 7.5. Cách Huấn Luyện Chó Đi Bằng Hai Chân
• 7.6. Cách Huấn Luyện Chó Bắt Tay
• 7.7. Huấn Luyện Chó Đi Vệ Sinh Đúng Chỗ
• 7.8. Huấn Luyện Chó Tiến Về Phía chủ
• 7.9. Cách Dạy Chó Ngoan Ngoãn Đứng Lên
• 7.10. Huấn luyện chó nghiệp vụ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình chăn nuôi chó mèo cao đẳng Đồng Tháp

Giáo trình chăn nuôi chó mèo cao đẳng Đồng Tháp được thiết kế nhằm cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên trong lĩnh vực chăn nuôi thú cưng. Tài liệu này không chỉ giúp sinh viên hiểu rõ về đặc điểm sinh học của chó mèo mà còn trang bị cho họ những kỹ thuật nuôi dưỡng và chăm sóc hiệu quả. Với sự phát triển của ngành chăn nuôi, việc nắm vững kiến thức từ giáo trình này là rất quan trọng.

1.1. Mục tiêu và ý nghĩa của giáo trình chăn nuôi chó mèo

Giáo trình này nhằm mục đích giúp sinh viên nắm vững kiến thức về sinh lý, sinh học và kỹ thuật chăn nuôi chó mèo. Nó cũng giúp sinh viên phát triển kỹ năng chăm sóc và nuôi dưỡng thú cưng, từ đó nâng cao khả năng làm việc trong ngành chăn nuôi.

1.2. Cấu trúc và nội dung chính của giáo trình

Giáo trình bao gồm nhiều phần, từ đặc điểm sinh học của chó mèo, dinh dưỡng, thức ăn, đến các phương pháp nuôi dưỡng và chăm sóc. Mỗi phần đều được trình bày rõ ràng, dễ hiểu, giúp sinh viên dễ dàng tiếp cận và áp dụng.

II. Những thách thức trong chăn nuôi chó mèo hiện nay

Chăn nuôi chó mèo đang đối mặt với nhiều thách thức, từ việc lựa chọn giống, chăm sóc dinh dưỡng đến phòng bệnh. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của thú cưng mà còn tác động đến hiệu quả kinh tế của người chăn nuôi. Việc hiểu rõ các thách thức này sẽ giúp sinh viên có những giải pháp phù hợp.

2.1. Vấn đề dinh dưỡng cho chó mèo

Dinh dưỡng là yếu tố quan trọng trong việc nuôi dưỡng chó mèo. Việc lựa chọn thức ăn phù hợp với từng giai đoạn phát triển và tình trạng sức khỏe của thú cưng là rất cần thiết. Nhiều người nuôi vẫn chưa nắm rõ nhu cầu dinh dưỡng của chó mèo, dẫn đến tình trạng thiếu hụt hoặc thừa dinh dưỡng.

2.2. Các bệnh thường gặp ở chó mèo

Chó mèo có thể mắc phải nhiều loại bệnh khác nhau, từ bệnh truyền nhiễm đến bệnh không lây. Việc nhận biết sớm các triệu chứng và có biện pháp phòng ngừa là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe cho thú cưng.

III. Phương pháp nuôi dưỡng chó mèo hiệu quả

Để nuôi dưỡng chó mèo hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học và hợp lý. Việc chăm sóc đúng cách không chỉ giúp thú cưng phát triển khỏe mạnh mà còn tạo ra mối quan hệ tốt đẹp giữa người và vật nuôi.

3.1. Kỹ thuật chăm sóc chó mèo

Chăm sóc chó mèo bao gồm việc tạo môi trường sống sạch sẽ, cung cấp thức ăn đầy đủ dinh dưỡng và thường xuyên kiểm tra sức khỏe. Các kỹ thuật chăm sóc này cần được thực hiện một cách nhất quán để đảm bảo sức khỏe cho thú cưng.

3.2. Phương pháp phòng bệnh cho chó mèo

Phòng bệnh cho chó mèo là một phần quan trọng trong quá trình nuôi dưỡng. Việc tiêm phòng định kỳ và theo dõi sức khỏe sẽ giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ giáo trình chăn nuôi chó mèo

Giáo trình chăn nuôi chó mèo không chỉ là tài liệu học tập mà còn là nguồn thông tin quý giá cho những người làm nghề. Những kiến thức và kỹ năng từ giáo trình có thể được áp dụng trực tiếp vào thực tiễn, giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

4.1. Kết quả nghiên cứu từ giáo trình

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các phương pháp nuôi dưỡng khoa học sẽ giúp tăng trưởng nhanh chóng và cải thiện sức khỏe cho chó mèo. Những kết quả này đã được chứng minh qua thực tiễn tại nhiều trang trại chăn nuôi.

4.2. Tác động của giáo trình đến ngành chăn nuôi

Giáo trình đã góp phần nâng cao nhận thức của người nuôi về tầm quan trọng của việc chăm sóc và nuôi dưỡng chó mèo. Điều này không chỉ giúp cải thiện chất lượng thú cưng mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi.

V. Kết luận và tương lai của chăn nuôi chó mèo

Chăn nuôi chó mèo đang ngày càng trở thành một ngành nghề tiềm năng tại Việt Nam. Với sự phát triển của giáo trình chăn nuôi chó mèo cao đẳng Đồng Tháp, hy vọng rằng ngành chăn nuôi sẽ có những bước tiến mới, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.1. Triển vọng nghề nuôi chó mèo

Nghề nuôi chó mèo có nhiều triển vọng phát triển trong tương lai. Với sự gia tăng nhu cầu về thú cưng, việc đầu tư vào giáo dục và đào tạo sẽ giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong ngành.

5.2. Những xu hướng mới trong chăn nuôi chó mèo

Xu hướng nuôi chó mèo theo hướng bền vững và thân thiện với môi trường đang ngày càng được ưa chuộng. Việc áp dụng công nghệ mới trong chăn nuôi cũng sẽ mở ra nhiều cơ hội cho người nuôi.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Chăn nuôi chó mèo (Mã môn học: CNN546) là tài liệu giảng dạy chuyên ngành thuộc chương trình đào tạo ngành Chăn nuôi, trình độ Cao đẳng, do Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp ban hành kèm theo Quyết định của Hiệu trưởng vào năm 2017. Tài liệu do tác giả Trần Thị Thanh Thúy chủ biên, được biên soạn nhằm phục vụ công tác giảng dạy, học tập và nghiên cứu trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp.

Về vị trí trong chương trình đào tạo, môn học là mô đun chuyên ngành bắt buộc với tổng thời lượng 45 giờ, bao gồm 14 giờ lý thuyết, 28 giờ thực hành/thảo luận và 3 giờ dành cho kiểm tra, ôn tập và thi kết thúc.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định cụ thể trên ba phương diện:

• Về kiến thức: Cung cấp hệ thống dữ liệu khoa học về đặc điểm cơ thể học, các chỉ tiêu sinh lý, sinh hóa máu, sinh lý sinh sản, nhu cầu dinh dưỡng và nguyên lý thức ăn ở chó và mèo; trang bị các quy trình kỹ thuật chăn nuôi, chăm sóc ngoại hình và nguyên tắc huấn luyện cơ bản.
• Về kỹ năng: Sinh viên có khả năng giải thích hành vi, phân loại và tính toán khẩu phần dinh dưỡng theo từng giai đoạn sinh lý, thực hành kỹ thuật chăm sóc, vệ sinh ngoại hình, nhận diện và phân loại các giống chó nội - ngoại, đồng thời thực hiện các bài tập huấn luyện cơ bản.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Hình thành thái độ làm việc độc lập, tự chủ trong việc lập kế hoạch quản lý, tổ chức và vận hành cơ sở chăn nuôi thú cưng theo quy chuẩn vệ sinh thú y.

Cấu trúc giáo trình gồm 8 bài học được sắp xếp theo trình tự từ khoa học sinh học cơ bản (giải phẫu, sinh lý, dinh dưỡng) đến kỹ thuật thực hành ứng dụng (nuôi dưỡng, phòng bệnh, chăm sóc ngoại hình, phân loại giống và huấn luyện). Điểm đặc sắc của tài liệu là sự tích hợp chi tiết các bảng số liệu sinh hóa, công thức năng lượng và quy trình hướng dẫn thực hành cụ thể cho từng chuyên đề.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được triển khai qua 8 bài học có tính liên kết chặt chẽ:

• Bài 1: Đặc điểm sinh học của chó mèo (4 giờ): Cung cấp cấu tạo cơ thể học (bộ xương chó gồm 247 xương và 262 khớp; cột sống mèo gồm 7 đốt sống cổ, 13 đốt ngực, 7 đốt lưng, 3 đốt hông và 14–28 đốt đuôi), hệ cơ, cấu trúc 3 lớp của da và cơ chế thải nhiệt qua đường hô hấp; các chỉ tiêu sinh lý và sinh hóa máu (tỷ trọng 1,051–1,062, pH 7,32–7,68, hồng cầu 5,5–8,5 triệu/mm³, bạch cầu 8–18 nghìn/mm³); cơ quan sinh sản đực/cái, chu kỳ động dục 180 ngày ở chó và cơ chế rụng trứng chịu kích thích ở mèo; phân tích hành vi bầy đàn, tập tính đánh dấu lãnh thổ và quan hệ ưu thế - lệ thuộc.
• Bài 2: Dinh dưỡng cho chó và mèo (5 giờ): Trình bày công thức tính nhu cầu năng lượng duy trì theo trọng lượng sống ($132 \times \text{TS}^{0,75}$ Kcal năng lượng biến dưỡng); nhu cầu năng lượng theo giai đoạn tăng trưởng, làm việc, mang thai, tiết sữa; vai trò của 10 axit amin thiết yếu ở chó cùng nhu cầu đặc thù về taurine và axit arachidonic ở mèo; tỷ lệ Canxi/Photpho (1,4/1 ở chó); nhu cầu vitamin và nước (44–66 ml/kg thể trọng).
• Bài 3: Thức ăn cho chó và mèo (5 giờ): Phân tích giá trị các nhóm thức ăn tươi sống nguồn gốc động vật và thực vật; phân loại thức ăn công nghiệp gồm dạng khô (3.500 Kcal/kg), dạng ướt đóng hộp (1.300 Kcal/kg) và dạng nửa khô nửa ướt (3.000 Kcal/kg); phương pháp đọc hiểu thành phần nhãn mác theo tiêu chuẩn AAFCO và NRC.
• Bài 4: Nuôi dưỡng và chăm sóc chó (6 giờ): Hướng dẫn kỹ thuật xây dựng chuồng trại theo vùng miền (hướng Nam ở miền Bắc, hướng Đông Bắc ở miền Nam); chế độ ăn theo lứa tuổi (chó 2 tháng tuổi ăn 3 bữa/ngày, 4–10 tháng ăn 2 bữa/ngày, trên 10 tháng ăn 1 bữa/ngày); kỹ thuật chăm sóc chó mang thai (60–62 ngày), chó nuôi con và hai công thức phối chế sữa nhân tạo thay thế; kỹ thuật nuôi dưỡng và quản lý phối giống cho chó đực.
• Bài 5: Nuôi dưỡng và chăm sóc mèo (6 giờ): Phân tích sinh lý sinh sản mèo cái (thành thục 4–12 tháng tuổi, mang thai 63 ngày); kỹ thuật ủ ấm mèo con dưới 3 tuần tuổi ở nhiệt độ 37°C; chăm sóc mèo già; triệu chứng và phương pháp phòng trừ các bệnh truyền nhiễm: viêm mũi - khí phế quản truyền nhiễm, viêm ruột truyền nhiễm (tỷ lệ chết 25–90%), viêm phúc mạc truyền nhiễm (FIP), bệnh dịch hạch và bệnh giun phổi.
• Bài 6: Chăm sóc ngoại hình cho chó (6 giờ): Trình bày chu kỳ thay lông vào mùa xuân và mùa thu; kỹ thuật chải lông, kiểm soát ngoại ký sinh trùng (ve, rận, bọ chét); quy trình vệ sinh móng, mắt, mũi, tai và răng miệng.
• Bài 7: Các giống chó (5 giờ): Mô tả đặc điểm các giống chó nội địa Việt Nam, các giống chó nhập ngoại đã thích nghi, các giống chó ngoại phổ biến (Akita Inu, Golden Retriever, Papillon) và phân loại các giống chó có tính hung dữ cao.
• Bài 8: Huấn luyện chó (5 giờ): Trình bày nguyên tắc hình thành phản xạ có điều kiện; điều kiện môi trường bãi tập; các bài tập cơ bản gồm: đi bằng hai chân, bắt tay, đi vệ sinh đúng chỗ, tiến về phía chủ, đứng lên và nguyên lý huấn luyện nghiệp vụ.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập nền tảng kiến thức dựa trên các nguyên lý khoa học:

• Giải phẫu và sinh lý học thú y so sánh: Cung cấp thông số chuẩn xác về hệ vận động, tuần hoàn máu, hô hấp và sinh lý sinh sản giữa hai loài ăn thịt.
• Khoa học dinh dưỡng và chuyển hóa năng lượng: Xây dựng phương pháp tính nhu cầu biến dưỡng (ME) và làm rõ sự khác biệt sinh hóa giữa loài ăn tạp thứ cấp (chó) và loài ăn thịt bắt buộc (mèo).
• Dịch tễ học thú y và bệnh truyền nhiễm: Hệ thống hóa các mầm bệnh virus, vi khuẩn, ký sinh trùng nguy hiểm và nguyên lý đáp ứng miễn dịch qua lịch tiêm phòng vắc-xin.

Kỹ năng phát triển

Người học được rèn luyện các nhóm kỹ năng chuyên môn:

• Kỹ năng kỹ thuật: Tính toán khẩu phần thức ăn; phối chế công thức sữa nhân tạo; thực hiện các thao tác chải tỉa lông, vệ sinh tai, móng và mắt; thực hiện khám thai bằng phương pháp sờ nắn hoặc chẩn đoán qua hình ảnh X-quang, siêu âm.
• Kỹ năng phân tích: Đánh giá nhãn dinh dưỡng thức ăn thương mại; phân tích hành vi và ngôn ngữ cơ thể; chẩn đoán phân biệt các hội chứng bệnh lý lâm sàng.
• Kỹ năng thực hành chăn nuôi: Thiết kế chuồng trại hợp vệ sinh dịch tễ; tổ chức quy trình nuôi dưỡng chó đực giống và chó/mèo sinh sản; thực hiện các bước huấn luyện phản xạ có điều kiện.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế theo cấu trúc mô đun nghề nghiệp, phân bổ 14 giờ lý thuyết và 28 giờ thực hành/thảo luận (chiếm hơn 62% tổng thời lượng), đảm bảo tính ứng dụng cao.

• Phương pháp tiếp cận sư phạm: Giảng viên sử dụng phương pháp thuyết giảng kết hợp tổ chức seminar và thảo luận nhóm. Các buổi thực hành yêu cầu chuẩn bị máy tính, hình ảnh, video tư liệu về ngôn ngữ cơ thể động vật, mẫu vật các dạng thức ăn và tiêu bản giống.
• Bài tập và thực hành tình huống:
  • Thực hành phân tích và nhận diện ngôn ngữ cơ thể chó mèo qua video (Bài 1).
  • Bài tập tính toán nhu cầu năng lượng và phối hợp khẩu phần ăn thực tế cho từng nhóm thể trọng (Bài 2, Bài 3).
  • Phối chế thức ăn thay thế cho chó con theo công thức chuẩn: 600g sữa nguyên kết hợp 10 quả trứng và 20g phosphate bicalcic (Bài 4).
  • Đánh giá cảm quan và xác định giá trị dinh dưỡng của các dòng thức ăn khô, ướt đóng hộp (Bài 3).
• Phương pháp đánh giá:
  • Đánh giá quá trình: Căn cứ vào mức độ tham gia thảo luận nhóm, kỹ năng thu thập số liệu và chất lượng bài viết phúc trình sau mỗi bài thực hành.
  • Đánh giá kết thúc: Thực hiện qua bài kiểm tra định kỳ và thi kết thúc mô đun (1 giờ ôn tập, 1 giờ thi) theo chuẩn đầu ra của mã môn học CNN546.
• Hướng dẫn tự học: Sinh viên hoàn thành hệ thống câu hỏi ôn tập cuối mỗi bài, tự tra cứu đối chiếu các chỉ tiêu sinh lý máu và quan sát thực tế tập tính động vật tại hộ gia đình hoặc cơ sở chăn nuôi.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tích hợp tiêu chuẩn dinh dưỡng quốc tế: Giáo trình cập nhật và đối chiếu các thông số dinh dưỡng từ Hiệp hội Kiểm soát Thức ăn Chăn nuôi Hoa Kỳ (AAFCO) và Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Hoa Kỳ (NRC), bao gồm định mức axit béo thiết yếu (axit linoleic, axit arachidonic), hàm lượng khoáng Canxi/Photpho và định lượng vitamin K theo từng mức năng lượng chuyển hóa.
• Làm rõ đặc thù sinh hóa của loài mèo: Tài liệu cập nhật cơ chế trao đổi chất riêng biệt ở mèo như sự phụ thuộc bắt buộc vào taurine từ đạm động vật, việc không thể chuyển hóa beta-carotene thành vitamin A, và cơ chế tổng hợp glucose từ axit amin glucogenic thay vì carbohydrate.
• Phù hợp với điều kiện khí hậu và thực tiễn Việt Nam:
  • Đưa ra hướng dẫn chuồng trại chi tiết theo đặc thù khí hậu miền Bắc và miền Nam nhằm đảm bảo khả năng thải nhiệt cho vật nuôi.
  • Hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc các giống chó nhập ngoại nhiều lông khi nuôi dưỡng trong môi trường nhiệt đới nóng ẩm.
  • Cập nhật thông tin phân loại các giống chó nhập nội đang được nuôi thích nghi tại Việt Nam cùng các biện pháp quản lý các giống chó nguy hiểm.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên chuyên ngành: Tài liệu phục vụ trực tiếp cho sinh viên trình độ Cao đẳng ngành Chăn nuôi, Chăn nuôi - Thú y tại các trường cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết: Người học cần có kiến thức cơ sở về Sinh học đại cương, Giải phẫu - Sinh lý động vật và Dinh dưỡng vật nuôi để tiếp thu hiệu quả các chỉ tiêu sinh hóa máu, công thức chuyển hóa năng lượng và bệnh học.
• Giảng viên và cán bộ giảng dạy: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chuẩn, phân bổ kế hoạch bài giảng 45 giờ và tổ chức các buổi thực hành seminar, thảo luận nhóm theo đề cương chi tiết môn học CNN546.
• Tài liệu tham khảo chuyên môn: Tài liệu là nguồn tham chiếu kỹ thuật cho kỹ thuật viên tại các phòng khám thú cảnh, người quản lý cơ sở nhân giống và người nuôi thú cưng có nhu cầu tra cứu thông số sinh học chuẩn xác.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?
Giáo trình được biên soạn chính thức cho sinh viên trình độ Cao đẳng ngành Chăn nuôi, đồng thời là tài liệu tham khảo cho giảng viên, kỹ thuật viên thú y và các cơ sở chăn nuôi thú cảnh.

2. Cần kiến thức nền nào để học môn học này?
Người học cần hoàn thành các học phần cơ sở khối ngành như Giải phẫu - Sinh lý động vật, Hóa sinh và Dinh dưỡng động vật để nắm bắt được các công thức tính toán năng lượng và cơ chế bệnh lý.

3. Điểm khác biệt của tài liệu so với các tài liệu chăn nuôi khác là gì?
Giáo trình phân tích chuyên sâu các chỉ số sinh lý, sinh sản và dinh dưỡng đặc thù của chó và mèo (thay vì gia súc nông nghiệp), kết hợp giữa kiến thức khoa học chuẩn hóa với kỹ thuật tạo hình ngoại hình và huấn luyện thực tế.

4. Làm sao để tự học hiệu quả với giáo trình này?
Người học cần trả lời toàn bộ câu hỏi ôn tập cuối mỗi bài, luyện tập tính toán các bài tập khẩu phần ăn cho từng lứa tuổi và kết hợp viết bài phúc trình đầy đủ sau các buổi thảo luận chuyên đề.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo không?
Môn học sử dụng tài liệu bổ trợ gồm hệ thống máy tính, hình ảnh, video bài giảng về hành vi, mẫu sản phẩm thức ăn công nghiệp và hệ thống bảng tra cứu tiêu chuẩn NRC/AAFCO trong các giờ thực hành.

---

Kết luận

Giáo trình Chăn nuôi chó mèo (Mã môn học: CNN546) do Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp ban hành là tài liệu học thuật có cấu trúc hoàn chỉnh, cung cấp dữ liệu khoa học chuẩn xác về cơ thể học, sinh lý, dinh dưỡng, bệnh học và kỹ thuật quản lý đàn chó mèo. Lộ trình học tập được thiết kế khoa học từ lý thuyết sinh học đại cương đến kỹ năng thực hành nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu đào tạo chuyên môn của ngành Chăn nuôi trình độ cao đẳng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƯỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: CHĂN NUÔI CHÓ MÈO NGÀNH, NGHỀ: CHĂN NUÔI TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định Số:…./QĐ-CĐCĐ-ĐT ngày… tháng… năm 2017 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2017 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. i LỜI GIỚI THIỆU Việt Nam là một nước có nền kinh tế đang phát triển và có sự đổi mới về mọi mặt, trong đó ngành chăn nuôi cũng không phải là một ngoại lệ. Cùng với sự phát triển chung của ngành chăn nuôi, chăn nuôi chó, mèo đã và đang ngày càng được quan tâm và phát triển.

Từ buổi sơ khai chó, mèo đã trở thành người bạn đồng hành với con người, người ta nuôi chúng với nhiều mục đích khác nhau: làm cảnh, giữ nhà, trông nom gia súc, đi săn, phục vụ an ninh quốc phòng. Ngày nay, triển vọng của nghề nuôi chó, mèo ngày càng phát triển hơn. Đặc biệt, ở các nước Âu Mỹ, người già thường sống độc thân, không ở chung với con cái, chó mèo nuôi trong nhà trở thành những con vật hết sức gần gũi đối với họ. Hay ở Việt Nam ở các thành phố lớn như Hà Nội, Hồ Chí Minh là nơi có nhiều hộ gia đình khá giả có khuynh hướng chọn nuôi các giống chó quý nhập ngoại để nhân giống và kinh doanh mang lại những lợi nhuận lớn cho người chăn nuôi.

Mặc dù đã rất cố gắng trong quá trình biên soạn, song không tránh khỏi những sai sót. Chúng tôi rất mong nhận được những đóng góp ý kiến của các bạn và đồng nghiệp để cuốn giáo trình hoàn thiện hơn. Đồng Tháp, ngày…. năm 2017 Chủ biên: Trần Thị Thanh Thúy ii MỤC LỤC Trang LỜI GIỚI THIỆU.

1 ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA CHÓ MÈO. Vài nét về cơ thể học của chó, mèo. Cơ thể học của chó. Cơ thể học của mèo.

Các hằng số sinh lý. Các chỉ tiêu sinh hóa máu. Các chỉ tiêu sinh lý. Sinh lý sinh sản.

Hệ sinh dục đực. Hệ sinh dục cái. Hành vi hoạt động của chó. Hành vi hoạt động của mèo.

16 DINH DƯỠNG CHO CHÓ VÀ MÈO. Đặc điểm về dinh dưỡng chó và mèo. Nhu cầu duy trì cho chó lớn:. Nhu cầu tăng trưởng.

Nhu cầu làm việc. Nhu cầu mang thai. Chấn thương, giải phẫu. Dưỡng chất cho chó, mèo.

Nhu cầu chất đạm .2 Nhu cầu chất bột đường. Nhu cầu chất béo và chất xơ. Nhu cầu vitamin. Nhu cầu về khoáng.

Nhu cầu về nước. 25 iii THỨC ĂN CHO CHÓ VÀ MÈO. Những đặc điểm lưu ý khi cho chó ăn. Chọn thức ăn dựa vào độ tuổi, giống chó và trạng thái sinh sản.

Hiểu rõ các “từ khóa” trên bao bì thức ăn. Đảm bảo dinh dưỡng. Thành phần ngũ cốc vô cùng quan trọng. Đọc hiểu thành phần trên bao bì thức ăn.

Tìm hiểu kỹ hơn về nhãn hiệu uy tín. Các dạng thức ăn cho chó mèo. Khẩu phần ăn cho chó mèo. 29 NUÔI DƯỠNG VÀ CHĂM SÓC CHÓ.

Lựa chó để nuôi. Chuẩn bị nơi ở cho chó. Chăm sóc chó theo giai đoạn tuổi của chó. Chó sau khi tách mẹ đến trưởng thành sinh dục.

Chó mang thai. Chó nuôi con. 34 NUÔI DƯỠNG VÀ CHĂM SÓC MÈO. Đặc điểm sinh học của mèo.

Chăm sóc cho mèo. Nhu cầu dinh dưỡng. Cách chăm sóc mèo. Chăm sóc mèo già.

Những bệnh thường gặp ở mèo. 41 CHĂM SÓC NGOẠI HÌNH CHO CHÓ. Chăm sóc lông cho chó. Chăm sóc móng cho chó.

Chăm sóc tai, mắt, mũi và răng cho chó. Chăm sóc đôi mắt. Các giống chó phổ biến ở Việt Nam. Giống chó nội :.

Giống chó nhập nội đã được nuôi thích nghi ở Việt Nam. Một số giống chó ở các nước trên thế giới. Akita Inu – quốc khuyển của Nhật bản. Golden Retriever – Loài chó được ưa chuộng nhất tại Mỹ.

Papillon – Loài chó Bướm xinh đẹp. Các giống chó nguy hiểm tấn công người. 62 HUẤN LUYỆN CHÓ. Nguyên tắc cơ bản trong quá trình huấn luyện chó.

Điều kiện môi trường nơi huấn luyện chó. Phương pháp huấn luyện chó. Các nội dung đơn giản trong huấn luyện chó. Cách Huấn Luyện Chó Đi Bằng Hai Chân.

Cách Huấn Luyện Chó Bắt Tay. Huấn Luyện Chó Đi Vệ Sinh Đúng Chỗ. Huấn Luyện Chó Tiến Về Phía chủ. Cách Dạy Chó Ngoan Ngoãn Đứng Lên.

Huấn luyện chó nghiệp vụ. 69 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 71 vi GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: CHĂN NUÔI CHÓ MÈO Mã môn học: CNN546 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học: - Vị trí của môn học: là môn học chuyên ngành giúp sinh viên hiểu rõ về các phương thức, kỹ thuật chăn nuôi chó mèo. - Tính chất của môn học: Chăn nuôi chó mèo là mô đun chuyên ngành bắt buộc của sinh viên ngành Cao đẳng Chăn nuôi.

- Ý nghĩa và vai trò của môn học: Giáo trình này rất có ý nghĩa trong giảng dạy và học tập, góp phần quan trọng trong chương trình môn học của ngành. Giúp sinh viên thực hiểu rỏ về việc chăm sóc nuôi dưỡng các giống chó mèo hiện nay. Mục tiêu của môn học: - Về kiến thức: + Hiểu về kiến thức cơ bản về sinh lý, sinh học + Biết được kỹ thuật chăn nuôi chó mèo một cách cơ bản nhất. - Về kỹ năng: + Giải thích được đặc tính, hành vi của chó mèo.

+ Phân biệt thức ăn có dinh dưỡng để chăn nuôi chó mèo theo điều kiện sẳn có. + Phân biệt thức ăn để chăn nuôi chó mèo theo điều kiện sẳn có. + Ứng dụng cách nuôi dưỡng và chăm sóc chó theo điều kiện sẳn có. + Ứng dụng cách nuôi dưỡng và chăm sóc mèo theo điều kiện sẳn có.

+ Thực hành chăm sóc ngoại hình cho chó theo điều kiện sẳn có. + Phân biệt và định danh được các giống chó ở nước ta và các nước trên thế giới. + Thực hiện được những nguyên tắc cơ bản trong quá trình huấn luyện các giống chó nuôi ở nước ta. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Tự tin, có trách nhiệm với công việc, có khả năng tự học; Nội dung của môn học: vii Thời gian (giờ) Kiểm tra Thực (định kỳ), Số TT Tên các bài trong mô đun Tổng Lý hành, Ôn thi, Thi thínghiệm, số thuyết kiểm tra thảo luận, kết thúc bài tập mô đun Bài 1: Đặc điểm sinh học của chó 1 4 2 2 mèo Bài 2.

Dinh dưỡng cho chó và 2 5 2 3 mèo 3 Bài 3. Thức ăn cho chó và mèo 5 2 3 Bài 4. Nuôi dưỡng và chăm sóc 4 6 2 4 chó Bài 5. Nuôi dưỡng và chăm sóc 5 6 2 4 mèo Bài 6.

Chăm sóc ngoại hình cho 6 6 2 4 chó 7 Bài 7. Các giống chó 5 1 4 8 Bài 8. Huấn luyện chó 5 1 4 *Ôn tập 1 1 *Thi kết thúc mô đun 1 1 Cộng 45 14 28 3 viii BÀI 1 ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA CHÓ MÈO Giới thiệu: Chó và mèo đang được nuôi phổ biến ở cả nông thôn và thành thị. Mỗi người nuôi chó – mèo với mục đích khác nhau.

Có người nuôi để giữ nhà. Có người nuôi chó mèo để làm cảnh. Ích lợi của việc nuôi chó – mèo để bắt chuột phòng phá hoại mùa màng đang là yêu cầu bức xúc ở nông thôn. Trong điều kiện tự nhiên, chó mèo là thú tìm thức ăn động vật, rượt đuổi con mồi.

Việc nuôi thuần hóa và cung cấp đầy đủ thức ăn cho chúng đã làm giảm thiểu thời gian tìm mồi, đôi khi không cần tìm thức ăn nữa. Tuy nhiên ở trạng thái no mèo vẫn thường tìm săn mồi. Do vậy cần phải tìm hiểu về các đặc điểm của chó mèo để quá trình nuôi dưỡng và chăm sóc cho mèo không gặp những khó khăn. Mục tiêu: - Kiến thức: Có kiến thức cơ bản về đặc điểm sinh học của chó mèo - Kỹ năng: Giải thích được đặc tính, hành vi của chó mèo - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: tự tin về chăn nuôi chó mèo và biết cách lập kế hoạch quản lý chăm sóc một trại chăn nuôi thú cưng 1.

Vài nét về cơ thể học của chó, mèo 1. Cơ thể học của chó - Hệ thống xương Bộ xương của chó cũng như của các loại động vật có vú khác, là đòn bẩy của chuyển động, là chỗ tựa của những phần mềm trong cơ thể, là cơ quan bảo vệ, là chỗ để phát triển những cơ quan tạo máu (tủy xương đỏ), là kho dự trữ của những chất vô cơ cũng như hữu cơ, tham gia vào những quá trình trao đổi chất và sinh học trong cơ thể. Bộ xương chó cấu trúc từ 247 xương và 262 khớp. Cột sống bao gồm 7 đốt sống cổ, 13 đốt sống ngực, 7 đốt sống thắt lưng, 3 đốt sống khum, 20 - 23 đốt sống đuôi (một vài loài chỉ có 5 - 6 đốt sống đuôi, thường được gọi là chó cộc 1 đuôi).

Chó có 13 đôi xương sườn. Chân trước bắt đầu từ xương bả vai, xương cánh tay, xương cẳng tay (xương trụ và xương quay), xương cổ tay (có 7 xương nhỏ), xương bàn tay (có 5 xương), xương ngón tay (có 4 ngón 3 đốt, 1 ngón 2 đốt). Ở cuối những ngón chân là móng vuốt. Xương chân trước liên kết với các đốt sống không phải là khớp mà bằng những cơ chắc chắn.

Phía trên xương bả vai là vây (u vai). Chiều cao vây là chiều cao của chó và là một chỉ tiêu xác định giá trị giống của nó. Sự lệch với tiêu chuẩn: Cao hơn giới hạn trên và thấp hơn giới hạn dưới được coi là khuyết tật (là 1 trong những căn cứ để chấm điểm trong các cuộc thi, triển lãm về chó). Xương chân sau bắt đầu từ xương chậu, xương đùi, xương cẳng chân, xương cổ chân (có 7 xương nhỏ), xương bàn chân có 4 hoặc 5 xương, xương ngón chân có 4 xương, đôi khi mặt trong từ nửa trên xương bàn có 1 ngón bất toàn (huyền đề) - không phải ở cá thể nào cũng liên kết với khối xương bàn chân.

Ở nước ngoài, người ta coi nó như một hiện tượng không mong muốn, có thể cắt bỏ nó khi chó còn non.